/p0001.djvu

			POLICJfl KRYMINflLNR 


PRRKTYCZNY PODRĘCZNIK DO UŻYTKU SZKÓŁ 
POLICYJNYCH DLR WYWIRDOWCÓW W FORMIE 
PYTRŃ I ODPOWIEDZI. 


UŁOŻYŁ KOMISRRZ P. P. 


Dr. GflBRYEL LflX 


PRZEJRZHŁ I SŁOWEM WSTĘPNEM ZHOPHTRZVŁ 
NRDKOMISRRZ P. P. FELIKS TILP 


(;=

 Bodek 
Or. n 
KB :lrnUi 
,,1 JjetolLW;Q l. le. 
L,1!f 
)'w. \lJ..o 


STRNISŁRWÓW 1921 
NRKŁflDEM SZKOŁY OKRĘGOWEJ P. P. W -STRNISŁRWOWIE.
		

/p0002.djvu

			{ G 
l 

. 


f 
.J 


K- t.L (115 4 n 
t'ft9 20, 


A._ 




.,/-......' 

---"""""'...----.....
..r,

"",,-

-

 
ODBITO CZCIONł'	
			

/p0003.djvu

			CPanu nadinspektorowi 
CWiktorowi łsas..,q{oszowskłemU 


komendantowi C]Jolicji C]Jaństwowej na Walepalskę 
Z wdzięczności poświęca 


9lufor.
		

/p0004.djvu

			, , "' 
,CZĘSC OGOLNfl.
		

/p0005.djvu

			SŁOWO WSTĘPNE. 


Celem skutecznego pełnienia służby śledczej (wywiadowczej) 
przez organa władz bezpieczeństwa publicznego, zmierzającej do 
zapobiegania względnie wykrywania przestępstw i przestępców, 
winien każdy funkcjonarjusz policji, a głównie wywiadowca znać 
przedewszystkiem dotyczące przepisy i ustawy, oraz rozporzą- 
dzenia władz, umieć rozróżniać rodzaje czynów karygodnych 
i wiedzieć, kiedy i w jaki sposób jakąś czynność śledczą przed- 
sięwziąć i to nietylko teoretycznie, lecz także i praktycznie. 
Przepisy te, ustawy i rozporządzenia dotyczące służby śled- 
czej na terenie byłego zaboru austrjackiego, zebrał autol' w ni- 
niejszym podręczniku przy sposobności kreowania 1-go kursu 
szkoły wywiadowców przy Okr. Urzędzie śledczym P. P. w Sta- 
nisławowie we formie pytań i odpowiedzi z dodaniem rozlicznych 
przykładów praktycznych i wzorów i przeznaczył ten 'podręcznik 
do nauki dla funkcjonarjuszy policji, głównie dla wywiadowców, 
jako przedmiot główny w stosunku do całego programu szkoły 
wywiadowców, uważając formę pytań i odpowiedzi za najbar- 
dziej odpowiednią do należytego zrozumienia i tern łatwiejszego 
zapamiętania tych tak ważnych przepisów, bez poznania których 
nie mógłby funkcjonarjusz policji spełnić szczytnej misji, w spo- 
łeczeństwie mu przeznaczonej. 
Chcąc jednakże odnieść całkowity pożytek z niniejszego 
podręcznika jest koniecznym warunkiem poprzednia dokładna 
znajomość ustawy kam"ej, a nadto wskazanem by było przy 
przy sposobności wykładów w szkole policyjnej dla wY'Niadowców 
uzupelnić naukę owego podręcznika szczególowemi objaśnie- 
niami przez wykladowców, obrazami świetlnemi z dziedziny krymi- 
nalistyki i ćwiczeniflmi pisemnemi, jak to miało miejsce w szkole 
prowadzonej przez autora. 


CEeliks CCilp 
nadkomisarz rp. rp. nacze/niTl ą]rzędu 
śledczego 
 6kręgu rp. P. 


Stanisła wów, w sierpniu 1921.
		

/p0006.djvu

			I. 
Zadania policji 'kryminalnej (śledczej). 


1) Jakie zadania spełnia ustawa karna? 
Ustawa karna ściga niektóre czyny lub zaniechania' ze względu 
na ogólne bezpieczeństwo i zagraża w interesie ogółu ka- 
rami za popełnienie względnie zaniechanie takich czynności. 
2) Kto w państwie jest powołany do ścigania w drodze 
karnej i nakładania kary? 
Właściwy sąd względnie władza administracyjna ściga za- 
niechania i czynności karygodne oraz nakłada kary, skoro 
się okaże, że pewna oznaczona osoba (obwiniony) doko- 
nała lub zaniechała czegoś przez ustawę karną przewidzia- 
nego i zabronionego. 
3) Które władze administracyjne mogą karać? 
Hdministracyjną władzą karną jest starostwo, dyrekcja skarbu 
urząd gminny. 
4) Co poprzedza ukaranie? 
Ukaranie poprzedza stwierdzenie istoty czynu karygodnego 
t. j. tego, co wedle ustawy jest substratem karygodności 
np. H dnia 5. marca 1920 o godzinie 11-tej przy ul. Sapie- 
żyńskiej uderzył w pierś w zamiarze udaremnienia czyn- 
ności służbowej (81. u. k.) wywiadowcę X., który wezwał H. 
do wylegitymowania się z powodu wywołanej bójki ulicznej 
i przy tej sposobności zelżył wywiadowcę słowami "ty dra- 
niu". (312 u. k.) 
5) W jaki sposób następuje stwierdzenie istoty czynu kary- 
godnego? 
Przez dochodzenie karne (prąces karny), które jest podsta- 
wą dla wydać się mającego wyroku przez właściwego sę- 
dziego karnego.
		

/p0007.djvu

			-8- 


6) Co zawiera wyrok? 
a) oznaczenie sądu, b) dokładne określenie zasądzonej oso- 
by, c) czynności karygodnej przez tę osobę popełnionej 
i d) określenie nałożonej kary. 
7) Co jest potrzebne do wdrożenia dochedzenia sądowo 
karnego? 
Do wdrożenia dochodzenia sądowo-karnego potrzebne 
jest wniesienie oskarżenia na podstawie 9 2 p. k. t. z. Osoba 
do tego powołana, tj. oskarżyciel musi pewną oznaczoną 
osobę oskarżyć o pewien oznaczony czyn karygodny i dla- 
tego przed sądem postawić wniosek na ukaranie tej osoby. 
8) Kto jest powołany do wniesienia oskarżenia? 
Oskarżenie wnosi oskarżyciel publiczny tj. prokurator przy 
sądzie okręgowym, a funkcjonarjusz prokuratury przy sądach 
powiatowych lub oskarżyciel prywatny, to jest osoba po- 
krzywdzona. 
9) W jakich wypadkach wnosi oskarżenie oskarżyciel pry- 
watny? 
Z reguły wnosi oskarżenie publiczny oskarżyciel, a w nastę- 
pujących wypadkach osoba pokrzywdzona: 
a) Obraza czci. 
b) Cudzołóztwo. 
c) Zbeszczeszczenie małoletniej krewnej przez domownika. 
d) Nierząd służącej z małoletnim' synem albo krewnym 
w tym domu będącym. 
e) Naruszenie tajemnicy listowej. 
f) Przekroczenie z 9 525 u. k. 
g) " ustawy o markach ochronnych. 
h)" patentowej 
i)" "o prawach autorstwa. 
1 O) W których wypadkach oskarżenia prywatnego wkracza 
policja? 
O ile spokój publiczny został zakłócony. 
11) Czy w postępowaniu władz administracyjnych policji 
jest wymagane oskarżenie? 
W postępowaniu policyjno-karnem przed władzami polity- 
cznemi i władzami skarbowemi nie potrzeba oskarżenia, po- 
nieważ panuje zasada: 
a) inkwizycyjna czyli śledcza
		

/p0008.djvu

			-9- 


b) prawdy materjalnej, w odróżnieniu od prawdy formal- 
nej mającej zastosowanie w postępowaniu sądowo- 
karnem. 


12) Jaki jest wyjątek od tej zasady? 
W dwóch wypadkach potrzebne jest wniesienia oskarżenia 
prywatnego, a mianowicie: 
1) w wypadkach zniewagi 
2) " " naruszenia prawa firmowego. 
13) Jak wygląda pokrótce postępowanie sądowo-karne? 
W postępowaniu sądowo-karnem 1) ustala się na rozprawie 
głównej istotę czynu występnego, 2) powtarza się oskarże- 
nie, 3) potem następuje usprawiedliwienie się oskarżonego, 
4) wreszcie postępowanie dowodowe, na podstawie którego 
zostaje wydany wyrok. 
14) Co to jest dochodzenie przygotowawcze? 
Oskarżenia publiczne poprzedza dochodzenie przygotowaw- 
cze prowadzone według 9 88 p. k., albo przez sąd, albo 
przez policję dla wyśledzenia jeszcze nieoznaczonej osoby 
winnej. 


15) Co to jest śledztwo wstępne? 
Śledztwo wstępne może być prowadzone tylko przez sę- 
dziego śledczego na wniosek prokuratora przeciw oznaczo- 
nej osobie dla zbadania sprawy i zebrania dowodów dla 
rozprawy głównej. 


16) W których wypadkach musi prokurator zarządzić śledztwo 
wstępne? 
Prokurator musi zarządzić śledztwo wstępne wtedy, kiedy 
się rozchodzi o zbrodnię, którą ma sądzić sąd przysięgłych, 
albo postępowanie karne ma się wdrożyć przeciwko nie- 
obecnemu. W innych wypadkach zależy zarządzenie docho- 
dzeń od swobodnej oceny prokuratora. 


Dochodzenia przygotowawcze są funkcją policji kryminalnej, które 
wedle 
 24 p. k. należy wdrożyć z własnej inicjatywy, (a nie tylko na pole- 
cenie prokuratora) a o wyniku należy wedle 
 84 p. k. donieść prokurato- 
rowi. Wobec tego policja kryminalna (śledcza) jest organem pomocniczym 
prokuratora.
		

/p0009.djvu

			-10- 


Do zadań policji kryminalnej (śledczej I należy więc: 
al Śledzenie wszystkich, doszłych do wiadomoścI czynów występnych. 
b) Stwierdzenie. że w myśl pewnego postanowienia ustawy karnej, 
pewna ściśle oznaczona osoba, czyn karygodny popełniła, albo 
jest przynajmniej o to silnie podejrzana (o b je k t yw n a i s t o t a 
c z y n u) i że może być za ten czyn pociągnięta do odpowiedzial- 
ności (s u b i e k tywn a i stot a cz y n u). 
c) Zebranie wszystkich dowodów cZfnu występnego i zabezpieczenie 
ich dla postępowania sądowego. 
d) Wyśledzenie sprawcy i miejsca jego pobytu lub ujęcie osoby po- 
dejrzanej.
		

/p0010.djvu

			II. 


Organizacja 
w Polsce ze 


władz policji państwowej 
szczególnem uwzględnie- 
niem policji śledczej. 


Dla przeprowadzenia zadań policji kryminalnej istni..je w państwie 
policja państwowa utworzona na podstawie ustawy z dnia 24 lipca 1919 
Dz. P. P. Nr. 61 poz. 363 jalm państwowa organizacja slużby bezpieczeństwa. 
(Graficzne przedstawienie w dodatku.) 
Wszystkie organa powyższych władz policyjnych a w szczegÓlności 
wywiadowcy i posterunkowi, mają obowiązek natychmiast po otrzymaniu 
wiadomości o czynie karygodnym z urzędu wkroczyć, tj. wdrożyć docho- 
dzenia przygotowawcze i o ich wyniku donieść prokuratorowi. W razie nie- 
bezpieczeństwa należy czynność urzędową przeprowadzić, nawet wtedy 
kiedy organ (funkcjonarjusz policji) terytorjalnie nie jest właściwy t. zn., 
nawet wtedy, kiedy miejsce czynu leży poza rejonem policyjnym. 
17) Jak jest zorganizowana policja państwowa, wedle usta- 
wy z dnia 24 lipca 1919 roku? 
Policja jest państwową organizacją służby bezpieczeństwa. 
Policja państwowa jest organem wykonawczym władz pań- 
stwowych i samorządowych i ma za zadanie ochronę bezpieczeń- 
stwa, spokoju i porządku publicznego. 
Koszta utrzymania policji państwowej ponosi bezpośrednio 
skarb państwa z tem jednal<, że organy samorządu, komunalne 
związki powiatowe oraz gminy miast, wydzielonych z powiatów, 
zwracają państwu 1/4 część wszelkich kosztów utrzymania policji. 
Sposób pobierania należnej od samorządu części kosztów utrzy- 
mania policji określą przepisy, wydane przez Ministra Spraw 
Wewnętrznych w porozumieniu z Ministrem Skarbu. 
Gminy obowiązane są dostarczyć za opłatą na żądanie 
powiato'!ł}'ch i miejskich władz administracyjnych lokali, potrze- 
bnych na umieszczenie biur i posterunki policji.
		

/p0011.djvu

			- 12- 


Wysokość wspomnianych opłat ustalą przepisy wykonawcze, 
wydane przez Ministra Spraw Wewnętrznych w porozumieniu 
z Ministrem Skarbu. 
Organizacja policji. 
Policja jest zorganizowana i wyszkolona na wzór wojskowy 
podlega Ministrowi Spraw Wewnętrznych. 
Organizacja policji jest przystosowana do administracyjnego 
podziału państwa; stosownie do tego, policja dzieli się na: 
a) komendy okręgowe, łączące kilka lub kilkanaście ko- 
mend powiatowych, 
b) komendy powiatowe, odpowiadające terytorjalnie po- 
wiatom, 
c) komisarjaty, obejmujące większe miasta w powiatach, 
lub dzielnice w dużych miastach, 
d) posterunki stałe w gminach. 
W miastach, stanowiących samodzielną jednostkę admini- 
stracyjną, policja zorganizowana jest na prawach komendy po- 
wiatowej lub okręgowej. 
Przy komendach okręgowych do spraw dochodzenia prze- 
stępstw istnieją urzędy śledcze. 
Na czele policji w państwie stoi główny komendant policji, 
zależny od Ministra Spraw Wewnętrznych. Od zadań głównego 
komendanta należą czynności wykonawcze w zakresie organizacji, 
administracji, zaopatrzenia, uzbrojenia oraz uzupełnień i wyszko- 
1enia policji w państwie. 
Komendantowi głównemu policji podlegają bezpośrednio 
komendanci okręgowi. 
Okręgowi komendanci są zwierzchnią władzą policji w okrę- 
gu i załatwiają wszystkie sprawy, związane z organizacją, admi- 
nistracją, uzupełnieniem i wyszkoleniem policji w okręgu. 
Na czele urzędów śledczych stoją naczelnicy policji śledczej, 
podlegli komendantom okręgu. 
Na czele policji w powiecie stoi komendant powiatowy po- 
licji. Na czele komisarjatu - komisarz policyjny. 
Organizatje głównej komendy i okręgowych komend policji 
określą specjalne przepisy, wydane przez Ministra Spraw We-. 
wnętrznych. 
Funkcjonarjusze policji dzielą się na wyższych i niższych. 
Zasadnicze płace wyższych funkcjonarjuszów policji odpo- 
wiadają płacom kategoryj urzędniczych.
		

/p0012.djvu

			-13- 


Płace zatrudnionego w biurach policji personalu biurowego 
normują się stosownie do etatów urzędników i funkcjonarjuszów 
Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. 
Wyżsi funkcjo nar jusze: 
Komendant główny 
Zastępca komendanta głównego 
Komendant okręgowy 
Zastępca komendanta okręgowego 
Komendant powiatowy 
Zastępca komendanta powiatowego 
Komisarz 
Zastępca komisarza 
Naczelnik urzędu śledczego. 
Niżsi funkcjo nar jusze: 
Starszy przodownik 
Przodownik 
Starszy posterunkowy 
Posterunkowy. 
18) Jak jest unormowana zależność służbowa P. P., oraz 
jej stosunek do władz państwowych i samorządowych? 
W zakresie organizacji, administracji, zaopatrzenia, uzupeł- 
nień i wyszkolenia, policja podlega głównemu komendantowi 
i okręgowym komendantom. 
W zakresie zaś służby bezpieczeństwa i czynności wyko- 
nawczych władz państwowych, policja podlega w powiatach ko- 
misarzom rządowym, w miastach, stanowiących odrębną jednost-- 
kę administracyjną - miejscowym przedstawicielom władzy ad- 
ministracyjnej, zależnym w tym zakresie od Ministra Spraw' 
Wewnętrznych. Funkcjonarjusze policji państwowej, winni popeł- 
nienia czynów, objętych ustawami karnemi, podlegają sądow-- 
nictwu karnemu dla osób cywilnych. 
O rozmieszczeniu komisarjatów w granicach powiatu de- 
cyduje komisarz rządowy w porozumieniu z miejscowym komen- 
dantem policji. 
O rozmieszczeniu komisarjatów i posterunków w miastach 
i gminach decyduje miejscowy przedstawiciel władzy administra- 
cyjnej po porozumieniu się z przedstawicielem miejscowego sa- 
morządu i komendantem policji.
		

/p0013.djvu

			- 14- 


Urzędy prokuratorskie i władze sądowe mają prawo wyda- 
wania bezpośrednich zleceń policji, zgodnie z przepisami, zawar- 
temi w ustawie postępowania karnego. 
W czynnościach dochodzenia przestępstw policja jest w bez- 
pośredniej zależności od urzędów wymiaru sprawiedliwości. 
Instrukcja dotycząca czynności dochodzenia przestępstw 
wydana będzie przez Ministra Sprawiedliwości w porozumieniu 
z Ministrem Spraw Wewnętrznych. 
Inne władze państwowe, zarówno cywilne, jak i wojskowe, 
znoszą się z policją za pośrednictwem komisarza rządowego lub 
przedstawiciela władzy administracyjnej w miastach, stanowiących 
odrębną jednostkę administracyjną. 
W zakresie kompetencji władz samorządowych, obowiązana 
jest miejscowa policja udzielać im pomocy na ich wezwanie 
w granicach zadań policji, określonych artykułem 2-im. 
W razie potrzeby użycia oddziałów policji jednego powiatu 
w granicach drugiego powiatu decyduje Minister Spraw We- 
wnętrznych. 
Głównego komendanta policji mianuje Naczelnik Państwa 
na wniosek Ministra Spraw Wewnętrznych. 
Wyższych funkcjonarjuszów policji od kategorji XI mianuje 
Minister Spraw Wewnętrznych na przedstawienie głównego ko- 
mendanta. 
Niższych funkcjonarjuszów policji mianuje okręgowy ko- 
mendant na przedstawienie komendantów powiatowych. 
Zwolnienia z urzędów należą do właściwej władzy mianującej. 
Przeniesienia służbowe funkcjonarjuszów policji w granicach 
okręgu zarządza okręgowy komendant. 
Przeniesienia powiatowych oraz okręgowych komendantów 
policji zarządza Minister Spraw Wewnętrznych. 
19) Jak jest unormowana odpowiedzialność funkcjonarju- 
szy policyjnych? 
Za wykroczenia służbowe stosowane będą do funkcjona- 
rjuszów policji następujące kary dyscyplinarne według trybu, 
ustalonego w przepisach wydanych przez Ministra Spraw We- 
wnętrznych: 
1} nagana, 
2} areszt do dni 7-miu, 
3} przeniesienie na urząd o mniejszych dodatkach funkCYJnych,
		

/p0014.djvu

			15 - 


4) deklaracja, 
5) wydalenie. 
Powiatowi komisarze rządowi, a w miastach, wydzielonych 
z powiatów, przedstawiciele władzy administracyjnej mają prawo 
zarówno z własnej inicjatywy jak na wniosek przedstawiciela 
organu samorządu zawieszać w czynnościach służbowych pod- 
władnych im powiatowych komendantów i kierowników komisa- 
rjatów policji pod warunkiem natychmiastowego zawiadomienia 
okręgowego komendanta o zawieszeniu, celem wszczęcia postę- 
powania dyscyplinarnego. 
20) Jakie są postępowania odnośnie do liczebności policji? 
Ilość członków policji określi w stosunku do liczby ludności 
i potrzeb miejscowych Minister Spraw Wewnętrznych w porozu- 
mieniu z Ministrem Skarbu. 
Przy ustalaniu liczby funkcjonarjuszów policji dla poszcze- 
gólnych powiatów i miast Ministerstwo Spraw Wewnętrznych 
zasięga w tej mierze opinji ciał samorządowych" 


21) W jaki sposób uzupełnia się P. P.? 
Korpus policji uzupełnia się drogą dobrowolnego zgłasza- 
nia się kandydatów. 
O możności przyjęcia kandydatów orzekają komisje kwali- 
fikacyjne, utworzone przy powiatowych i miejskich komendach 
policji. Skład i tryb postępowania komisji określi instrukcja Mi- 
nistra Spraw Wewnętrznych z tem, że w skład komisji mają 
wejść przedstawiciele organów samorządowych. 
Warunki przyjęcia do policji. 
Warunkiem przyjęcia do policji jest: 
1) obywatelstwo polskie, 
2) nieskazitelna przeszłość, 
3) wiek od 23 do 45 lat, 
4) zdrowa i silna budowa ciała oraz wzrost odpowiedni, 
5) znajomość języka polskiego w piśmie i w słowie, i umie- 
jętność liczenia. 
Kandydaci na wyższych funkcjonarjuszów policji muszą 
prócz warunków zdrowia i moralności posiadać wykształcenie: 
do zastępcy komendanta okręgowego włącznie - conajmniej 
świadectwo z ukończenia średniego zakładu naukowego, na ko-
		

/p0015.djvu

			.. 


16 - 


mendantów okręgowych. zastępcę głównego komendanta i głów- 
nego komendanta -- wykształcenie wyższe. 
Oficerowie rezerwy, o ile nie posiadają wyższego wykształ- 
cenia, mają prawa kandydatów z wyksl:tałceniem średniem. 
Starsi przodownicy, nie mający wykształcenia średniego, 
w uznaniu zasług j zdolności mogą awansować na wyzsze urzędy, 
o ile złożą odpowiedni egzamin. 
Wszyscy funkcjonarjusze policji muszą ukończyć specjalne 
szkoły. 
Nominację do policji poprzedza półroczna służba próbna. 
Służba próbna zalicza się do czasu służby w policji. 
Każdy nowowst
pujący do policji funkcjonarjusz musi zło- 
żyć przysięgę według załączonej roty. 
U p o s a ż e n i e p o I i c j i. 
Uposażenie policji określą specjalne etaty, ułożone przez 
Ministra Spraw Wewnętrznych w porozumieniu z Ministrem Skarbu. 


S z koł y. 
Przy każdej okręgowej komendzie istnieją szkoły dla po- 
sterunkowych i przodowników policji. 
Szkoły te prowadzone są metodą wojskową. Komendanci 
szkół winni posiadać wojskowe wyszkolenie. 
Szkoły policyjne podlegają bezpośrednio okręgowym ko- 
mendantom policji. 
Nadto okręgowe komendy organizują kursy dla wywiadow- 
ców policji śledczej. 
Szkoły dla wyższych funkcjonarjuszów zorganizowane będą 
w miejscach, które określi rozporządzenie Ministra Spraw We- 
wnętrznych. 
Organizację i programy szkół ustalą przepisy, wydane 
przez Ministra Spraw Wewnętrznych w porozumieniu z Ministrami 
Sprawiedliwości i Spraw Wojskowych. 't: 
Dla skontrolowania i pogłębienia wojskowego wychowania 
i wyszkolenia policji wyznacza Minister Spraw Wojskowych na 
wniosek Ministra Spraw Wewnętrznych komisje wojskowe, które 
przeprowadzają doraźne inspekcje oraz stawiają swoje wnioski. 
Minister Spraw Wojskowych na wniosek Ministra Spraw 
Wewnętrznych odkomenderowuje do policji oficerów w charak- 
terze instruktorów.
		

/p0016.djvu

			-17- 


22) Jak są ustawowo określone prawa i obowiązki funkcjo- 
narjuszy Policji? 
Funkcjonarjusze policji korzystają z wszelkich praw i pre- 
rogatyw, służących urzędnikom i funkcjonarjuszom państwowym. 
Funkcjonarjusz policji, winny samowolnego opuszczenia 
służby bez uzyskania uprzedniego zwolnienia ze swego urzędu 
od właściwej władzy. ulegnie w drodze sądowej karze więzienia 
od trzech do sześciu miesiGCY. Na ziemiach. gdzie obowiązuje 
austriacka ustawa karna, czyn ten stanowi . występek, ulegający 
karze ścisłego aresztu od trzech do sześciu miesięcy. 
Sprawę zaopatrzenia fLlnkcjonarjuszów policji, którzy wsku- 
tek pełnienia służby stali się niezdolnymi do pracy, . oraz wdów 
i sierót po funkcjonarjuszach policji, którzy ponieśli śmierć 
wskutek czynności służbowych - określi dodatkowa ustawa 
o odszkodowaniu funkcjonarjuszów policji i ich rodzin. 
Obowiązki funkcjonarjuszów policji oraz tryb postępowania 
służbowego określi instrukcja Ministra Spraw Wewnętrznych. 


23) Z czego składa się dział rozpoznawczy komendy głów- 
nej i centrali okręgowych? 
Dział rozpoznawczy składa się z: 
1) oddziału daktyloskopijnego. 
2) albumu zbrodniarzy, 
3) oddziału fotograficznego. 
24) Z czego składa się dział rejestracyjny? 
Do działu rejestracyjnego należy: 
1) skorowidz kart karnych 
2) kartoteka osób poszukiwanych. zaginionych t. p. 
3) skorowidz czynów występnych, 
4) skorowidz rzeczy poszukiwanych. 


25) Jaka jest kompetencja i stosunek wzajemny urzędu 
śledczego, ekspozytury śledczej i komisarjatu? 
Zadania policji kryminalnej spełnia urząd śledczy przez 
podporządkowane mu organa. do ktorych należą ekspozytury 
pol. śled. i komisarjaty. Urząd śledczy natomiast kieruje całą 
służbą kryminalno-policyjną w okręgu i nadzoruje czynności 
ekspozytur i komisarjatów. 


2
		

/p0017.djvu

			- 18- 


Komisarjaty w pierwszym rzędzie spełniają zadania i funkcje 
policji ściśle administracyjnej a substydjalnie fungują jako kry- 
minalna policja, natomiast ekspozytury polic. śledczej są wy- 
łącznie policją kryminalną. Niektóre wypadki dochodzeń z dzie- 
dziny policji kryminalnej należą do bezpośredniej działalności 
Urzędu śledczego i tak: 
1} wszystkie wypadki w których miejsce czynu leży poza 
rejonem policyjnym, 
2} wszystkie wypadki przestępstw rozdziału Xl i XII u. kar. 
(fałszowanie papierów kredytowych i monet), 
3} wszyscy międzynarodowi złoczyńcy, których w okręgu 
się aresztuje, 
4} wszystkie wypadki lichwy, 
5} wszystkie afery kryminalne, które z powodu towarzyszą- 
cych okoliczności więcej jak normalnie zaprzątają opinję 
publiczną jak np. mord, włamanie się do kas i budyn- 
ków państwowych, szczególnie niebezpieczny zbrodniarz 
itp. 
W wymienionych wypadkach mają ekspozytury i komisa- 
rjaty przedsięwziąć tylko kroki niezbędne i nie cierpiące zwłoki, 
całą sprawę odstąpić bezzwłocznie Urzędowi śledczemu, który 
albo sam albo przez dokładne informacje i wskazówki pod 
swoim kierownictwem przy pomocy ekspozytur sprawę dalej 
prowadzi. 
Do zadań komisarjatu w dziedzinie policji kryminalnej na- 
leżą tylko najdrobniejsze sprawy dające się wyrazić wartością 
do 20.000 Mp. wszystkie inne jest obowiązany komisarjat na- 
tychmiast odstąpić ekspozyturze. 


loslruk[ja organiza[yjoa urzedów poli[Jioo śleduy[h. 


W uzupełnieniu przepisów o organizacji urzędów policyjno 
śledczych, wydanych przez Ministra Spraw Wewnętrznych na za- 
sadzie f\rt. 5, 7 i 9 Ustawy o policji państwowej, obowiązuje 
w myśl art. 6. tych przepisów następująca instrukcja organiza- 
cyjna Urzędów policyjno śledczych: 
a} Praca pościgowa (inwigilacyj na} ma być ucentralizo- 
wana w okręgu w rękach naczelnika urzędu śled-
		

/p0018.djvu

			- 19- 


czego, zaś w całej Rzeczypospolitej w ręku naczelnika 
Wydziału IV-go Głównej Komendy policji państwowej. 
b) Wydział IV-ty: rejestracyjno-karny Głównej Komendy 
policji państwowej, składa się z następujących działów: 
I. Inwigilacyj no-informacyjny, 
II. Rozpoznawczy, 
III. Rejestracyjny, 
IV. Instrukcyjny, 
V. Hodowla i tresura psów policyjnych, 
VI Drukarnia i administracja. 
Do działu l-go należy ogólna korespondencja i czynnoscl 
kancelaryjne Wydziału IV-go, inwigilacja, wydawnictwo "Gazety 
śledczej" i listów gończych oraz rachunkowość Wydziału IV-go. 
Do działu II-go należy rejestracja fotograficzna, daktylosko- 
pijna, klasyfikacja kart daktyloskopijnych oraz ekspertyza dowo- 
dów rzeczowych. 
Dział III prowadzi rejestr przestępców, kartotekę spełnionych 
przestępstw, kartotekę osób poszukiwanych, zbiór rękopisów 
i album przestępców. 
Dział IV-ty prowadzi ewidencję wyciąJów pism krajowych 
i zagranicznych, dotyczących spraw przestępczości, na zasadzie 
doświadczeń teoretycznych i praktycznych daje ogólne wskazówki 
urzędom śledczym, zbiera daIJe do statystyki kryminalnej, zaj- 
muje się wydawnictwem "Gazety policyjnej", prowadzi muzeum 
kryminalne i bibljotekę, deleguje do ważnych śledztw urzędnika 
na szczególne polecenie Głównego Komendanta policji pań- 
stwowej. 
Dział V-ty ma za zadanie hodowlę psów policyjnych i ich 
tresowanie, wyszkolenie przewodników psów, oraz nadzór nad 
stanem i wytresowaniem psów policyjnych w całem Państwie. 
Dział VI-ty drukuje "Gazetę policyjną i śledczą", listy goń- 
cze, okólniki i rozporządzenia Komendanta Głównego. 
Wydział IV-ty wydaje urzędom policyjno-śledczym wszelkie 
wskazówki wchodzące w zakres służby śledczej i ma za zadanie 
ujednostajnić aparat policyjno-śledczy w całem państwie według 
wskazówek Komendanta Głównego policji państwowej. 


2*
		

/p0019.djvu

			III. 


Doniesienie, jego forma i treść. 


26) Kiedy należy wdrożyć postępowanie przygotawawcze - 
(dochodzenia policyjne)? 
W każdym wypadku w którym zachodzi podejrzenie czynu 
karygodnego i to, nie tylko na żądanie poszkodowanego, lecz 
także z u r z ę d u, nie czekając doniesienia osoby w swych 
prawach pokrzywdzonej. 
Dochodzenie policyjne należy więc wdrożyć: 
1) gdy przy sposobności przeprowadzenia jakiejkolwiek 
czynności urzędowej wyłania się podejrzenie o czyn ka- 
rygodny, 
, 2) gdy ze strony innych władz otrzyma się wiadomość 
o czynnościach karygodnych, 
3) gdy funkcjonarjusz policji dostrzeże czynności karygodne, 
albo w jakikolwiek sposób o nich się dowie, 
4) gdy wieść o czynie karygodnym dojdzie do jakiejkol- 
wiek władzy państwowej, 
5) gdy ze strony jakichkolwiek osób wpłynie doniesienie. 


27) Jak należy postąpić z doniesieniem anonimowem? 
W wypadkach anonimowych doniesień albo takich, które 
pochodzą od osoby zupełnie nieznanej, jednakowoż zawierają 
ściśle oznaczone wiadomości i okoliczności, które w sposób 
prawdopodobny przedstawiają czynność;' karygodną, należy 
zbadać naprowadzone okoliczności, przyczem należy unikać 
rozgłosu i sprawę w ten sposób przeprowadzić, ażeby możliwie 
uniknąć naruszenia czci osoby posądzonej (9 87. p. k.)
		

/p0020.djvu

			- 22- 


28) Jak ma postąpić funkc. policji skoro spostrzeże lub 
w inny sposób dowie się o czynności karygodnej? 
Funkcjonarjusz ma natychmiast wkroczyć i o tem urzędowo 
swojej władzy bezpośrednio przełożonej donieść. 


./ 


29) Która wła4za policyjna jest właściwa dla przyjęcia do- 
niesienia karnego? 
Każ d a władza polic jest zobowiązana do przyjęcia do- 
niesienia karnego każdej osoby, nawet w wypadkach w których 
miejsce czynu leży poza rejonem policyjnym. 
Doniesienie ustnie uskutecznione należy sporządzić w for- 
mie protokołu, przyczem należy donosiciela przesłuchać na oko- 
liczności wśród których został odnośny czyn karygodny popełnio- 
ny i o bliższe dane odnośne do znanego albo domniemanego 
sprawcy, i to w ten sposób, ażeby dalsze czynności urzędowe 
i dochodzenia można było wdrożyć z odpowiednią precyzją. 
30) Co należy w szczególności naprowadzić w protokole? 
1. . Miejsce w którym popełniono czyn karygodny. 
2. Domniemaną porę w której czyn został popełniony. 
3. Osobę sprawcy, a} możliwie imię i nazwisko, rodowód, 
miejsce zamieszkania i pobytu. 
b) o ile sprawca uciekł, albo miejsce jego pobytu jest nieznane na- 
leży wedle możliwości stwierdzić opis o:>oby i okolicznoici, które mogą 
służyć do wykrycia n. p. wyśledzić krewnych, znajomych, miejsca i lokale 
do których zwyczajnie przychodził lub znajdował się jako pracownik (ro- 
botnik) i t. p. 
c) w wypadku w którym nazwisko sprawcy jest nieznane należy 
zbadać o ile jest możliwe opis osoby i wszelkie okoliczności które umoż- 
liwić mogą wyśledzenie, 
d) w wypadkach w których nie można wprost żadnej osoby o dany 
czyn karygodny obwiniać, należy stwierdzić i zebrać wszelkie okoliczności 
uzasadniające podejrzenie. 
4. Opisać czyn, przyczem .zwrócić baczną uwagę na wszel- 
kie 
namiona. i okoliczności mające stanowić podstawę istoty 
czynu karygodnego. 
W tym względzie należy przedewszystkiem stwierdzić, aj skutek czYfI- 
ności karygodnej, b) środki zapomocą których czynność została dokonana, 
c) szczególny sposób dokonania czynu, d) pobudki czynu. 
5. - Należy zapytać donosiciela, czy i o ile jego zeznania 
polegają na własnych spostrzeżeniach lub na wiadomościach
		

/p0021.djvu

			- 23- 


otrzymanych od osób trzecich, ponadto należy go wezwać do 
podania wiadomych mu środków dowodowych. 
6. W wypadkach w których donosiciel został w swych pra- 
wach przez czynność karygodną pokrzywdzony należy go zapytać, 
czy on przyłącza się do postępowania karnego (9 172. p. k.) 


31) Jaka jest forma i co ma zawierać doniesienie sporzą- 
dzone w formie protokołu? 


Protokół musi zawierać: 
a) oznaczenie władzy policyjnej przed którą protokół spisano, 
b) miejsce, dzień i godzinę spisania protokołu, 
c) nazwisko osób obecnych przy spisywaniu protokołu, 
d) określenie sprawy będącej przedmiotem spisać się ma- 
jącego protokołu, 
e) podpisy osób przesłuchanych i obecnych, jako też pod- 
pis osoby urzędowej spisującej protokół. 
Przed spisaniem protokołu należy wezwać donosiciela do 
przedstawienia sprawy w formie potocznego opowiadania a po- 
tem dopiero ewentualnie wystosować pytania. 


32) Jak nałeży postąpić z doniesieniem poufnem? 


Doniesienia poufne podobnie jak i anonimowe są przed- 
miotem dalszych dochodzeń, należy jednak dochodzenia ostroż- 
nie i poufnie przeprowadzić, ponieważ najczęściej podstawą donie- 
sień będzie chęć zemsty. Wobec tego należy z pominięciem roz- 
głosu i ewentualnego naruszenia czci i dobrego imienia podej- 
rzanego wdrożyć dochodzenia, które przedewszystkiem mają się 
ograniczyć do sprawdzenia treści doniesienia. 


33) Czy istnieje obowiązek wyjawienia przed sądem nazwiska 
donosiciela w wypadkach poufnych doniesień? 
Wedle rozp. Minist. z 8. listopada 1858 r. Dz. U. P. Nr. 194 
istnieje ten obowiązek tylko o tyle, o ile doniesienie było fał- 
szywe, a donosiciel stał się przez to winnym zbrodni oszczerstwa 
albo przekroczenia przeciw bezpieczeństwu czci wedle 9 487. u. k. 
albo wreszcie o ile istnieje obowiązek ustawowego doniesienia 
pod rygorem kary np. we
le 9 61 u. k.
		

/p0022.djvu

			24 - 


34) Co należy naprowadzić w doniesieniu w wypadkach; 
w których funkcjonarjusz policji przedsięwziął czynność 
służbową na ulicy lub innych miejscach publicznych nie 
przyprowadziwszy jednak przytrzymania danej osoby? 
1) Imię i nazwisko doniesionego, zawód, dzień i rok uro- 
dzenia, miejsce przynależności, powiat, kraj, religja, stan 
i miejsce zamieszkania. 
2) Zapodać w jaki sposób stwierdzono identyczność osoby. 
(Dokumenta, zeznania przesłuchanych świadków i tłuma- 
czenie się osoby doniesionej). 
3) Odnośnie do furmanów, krótki opis pojazdu, uprzęży 
z podaniem tablicy adresowej. Nr. wozu lub pociągu. 
Przy automobilach podanie znaków rozpoznawczych. 
4) Porę. 
5) Miejsce. 
6) Własne spostrzeżenie funkcjonarjusza. 
7) Imię i nazwisko, zawód, zamieszkanie dobrowolnie zgla- 
szających się albo przydybanych świadków ewentualnie 
osoby, która wezwała i spowodowała wkroczenie funkcjo- 
narjusza. 
8) Zeznania świadków względnie osoby wzywającej inter- 
wencję. 
9) Istniejące środki dowodowe jak dokumenty, narzędzia, 
ślady i t. p. 
10) Usprawiedliwienie się osoby obwinionej. 
Doniesienie tego rodzaju ma mieć formę relacji. 
Odnośnie do wszystkich powyższych punktów ma funkc. 
natychmiast poczynić notatki na podstawie których sporządzi 
relację. 


Przykłady. 
l. Uszkodzenie cielesne. 


Komisarjat w Stanisławowie. 
L. 2571. 
Ferdynand Maliniak, uszkodzenie cielesne 
Józefa Wolańskiego. 


dnia 4. marca 1920. 
godz. 2. 


PROTOKÓŁ 
spisany z Józefem Malińskim, furman urodz. 1881 w Tłumaczu przynależny 
do Stanislawowa, rz. kat., żonaty, zamieszkały Belwederska 125, który do- 
nosi jak następuje:
		

/p0023.djvu

			- 25- 


Dzisłaj popołudniu grałem w restauracji Mosesa Spitza przy 
ul. Belwederskiej 73 przez dłuższy czas w karty z furmanem Fer- - 
dynandem Maliniakiem. Około godziny 8-mej wieczór w chwili 
płacenia cechy posprzeczaliśmy się między sobą, a Maliniak rzu- 
cił się na mnie i ugodził mnie tępem narzędziem, prawdopo- 
dobnie zamkniętym scyzorykiem kilkakrotnie w głowę, tak, że 
odniosłem dwa guzy na czole. 
Maliniak jest z zawodu furmanem, liczy około 30 lat, jesl 
średniego wzrostu, silny, ma pełną czerwoną twarz i krótko 
strzyżone blond włosy, mały blond wąsik i nosi w lewem uchu 
kulczyk, a jest rzekomo zajęty u spedytora Milnzera przy ul. Li- 
powej 3. Świadkami całego zajścia byli: właściciel restauracji Mo- 
ses Spitz i jego kelner Karol. 
Przyłączam się do postępowania karnego. 
Po odczytaniu zamknięto i podpisano. 


Dr. Stanislaw Stański 
komisarz P. P. 


Józef Maliński 


2. Kradzież popełniona przez służbę domową. 


Komisarjat w Stanisławowie 
L. 2603. 


dnia 10. marca 1920 
11 godzina 


Marja Ruszczak kradzież u służbo- 
dawczyni Berty Klausner 


PROTOKÓŁ 


spisany z Janem Pawlikiem, dozorca domu urodz. 1857 w Stanisławowie 
i przynależny, gr. kat., zamieszkały ul. Szopena 12, który donosi jak na- 
stępuje: 
Służąca Marja Ruszczak pozostaje od niespełna 8 dni 
w służbie u Berty Klausner żony oficjała sądowego zamieszkałej 
przy ul. Szopena 12. Dzisiaj rano spostrzegła służbodawczyni jak 
Marja Ruszczak usi/owała schować 'woreczek z cukręm do swego 
kufra. Pani Klausner przeprowadzi/a w mojej obecności rewizję 
jej kufra i znalazła w nim swoją bluzkę i kilka paczek cukru, 
kawy i mąki. Jaką wartość rzeczy rzeczy skradzione przedstawiają 
nie mogę zapodać. Pani Klausner prosi o wysianie funkcjonarjusza 
policyjnego celem stwierdzenia stanu faktycznego. 
Po odczytaniu zamknięto i podpisano. 


Mikołaj Ościański 
wywiadowca. 


Jan Pawlik
		

/p0024.djvu

			- 26- 


3. Kradzież popełniona przez osobę pozostającą do poszko- 
dowanego w stosunku najemnym. 


Ekspozytura policyjno-śledcza w Stanisławowie. 
L. 2715, 


dnia 16. marca 1920 
godz. 16. 


Wladysław Kamiński, kradzież na szkodę 
swego pracodawcy Józefa Kowalskiego. 


PROTOKÓŁ 


spisany z Franciszkiem Garlickim, buchalter urodz. 1871 we Lwowie, przy- 
należny do Przemyśla, rz. kat., żonaty. zamieszkały w Stanisławowie przy 
ul. Sapieżyńskiej 37, który w imieniu właściciela fabryki maszyn Józefa 
Kowalskiego donosi jak następuje: 
W przeciągu 3 lub 4 tygodni zginęły z fabryki mojego szefa 
3 rozmaite maszyny i kilkanaście narzędzi sporządzonych z mie- 
dzi. Wartość skradzionych przedmiotów musimy dopiero zbadać 
CI będzie wynosiła zgórą 100.000 Mkp. 
O kradzież jest podejrzany robotnik Władysław Kamiński 
zamieszkały przy ul. Zosina Wola 120, ponieważ on miał najlepszą 
sposobność do popełnienia tej kradzieży a ponadto wedle infor- 
macji jego kołegów żył w ostatnich tygodniach ponad stan. Inni 
robotnicy fabryczni pracują już od szeregu lat i okazali się dotych- 
czas godni zupełnego zaufania. 
Bliższych wyjaśnień mogą udzielić Stanisław Czechowski 
zamieszko ul. Batorego 12 i Karol Pakosz zamieszko ul. Kazimie- 
rzowska l. 153. 
Mój szef przyłącza się do postępowania karnego, 
Po odczytaniu zamknięto i podpisano. 
Franciszek Malski Franciszek Garliński 
komisarz P, P. 


4. Relacja o powrocie osoby wydalonej (
 323 u. k.) i prze- 
kroczeniu przepisów meldunk. (
 320 u. k.) 


Ekspozytura policyjno-śledcza 
Ignacy Kafka 
wydalony, powrót i pfZekroczenie 
przepisów meldunkowych. 


Stanisławów d. 7. kwietnia 1920. 


R E L f\ C J fi. 


Dnia 7. kwietnia 1920 o godz. 9 przeprowadzałem w miesz- 
kaniu zarobnika Karola Niżankowskiego zamieszkałego Knihinin 
miasto 43 na polecenie urzędowe rewizję i zastałem w mieszkaniu 
osobiście mi znanego zarobnika Ignacego Kafkę urodzonego 
21 maja 1897 w Stryju, przynależny do Bochnii, religji rzym. kat. 
wdowiec. Jak stwierdziłem Kafka zameldował się fałszywie jako
		

/p0025.djvu

			- 27- 


f\ntofli Chełmiński urodz. 1897 we Lwowie i tamże przynależny, 
rz. kat I stanu wolnego. Kartę meldunkową załączam. Kafka zostal 
przed rokiem ze Stanislawowa orzeczeniem starostwa jako "alfons", 
na wniosek sądu po odbyciu kary 2-letniego ciężkiego więzienia 
za rabunek, wydalony na przeciąg trzech lat. 
Właściciel mieszkania Niżankowski tWierdził, że Kafki bliżej 
nie znał i nie wiedział o jego wydaleniu. 
Kafkę przytrzymałem i oddałem do zarządu aresztów poli- 
cyjnych. 


Jan Myśłicki 
wywiadowca. 


5. I\resztowanie Z powodu gwałtu publicznego wedle 81 u. k. 


Ekspozytura policyjno-śledcza 
L. 2715 
Franciszek Bender 81 u. k. i 312 u. k. 


Stanisławów 29. marca 1920 
godz 14.30 


Wyw. Jan Myślicki ze stanu tut: ekspozytury zatrzymal furmana 
Franc. Bendera i melduje: 
Przytrzymanemu zwróciłem 29. III. br. o godz. 14'30 przy 
ul. Sapieżyńskiej obok wiaduktu kolejowego uwagę, że nie prze- 
strzega przepisów dla jezdni, ponieważ jechał ze swoim próżnym 
wozem po prawej a nie po lewej stronie drogi. Gdy zażądałem 
rodowodu zawołał on do mnie: "Ty złodzieju, darmojazdu, nie 
masz lepszego zajęcia, jak biednych furmanów zapisywać?" Gdy 
mu na to oświadczyłem. że go przytrzymuję, zaciął konie i chciał 
odjechać. Ponieważ chwyciłem konie za cugle uderzył on mnie 
2 razy pięścią w pierś i gwałtownie mnie odepchnął; ażeby prze- 
szkodzić aresztowaniu, pCJCzem usiłował uciec. Zatrzymałem go 
jednak i wraz z furą przystawiłem tutaj. Świadkami zajścia byli: 
F\ntoni Szymański masarz zamieszko ul. Pełesza 12 i Ksawery 
Miiller kelner zamieszko ul. Zosi na Wola 37. 
O tein donoszę z powołaniem się na moją przysięgę służbową. 
Józef Sobolewski Karol Dutkiewicz 
podkomisarz P. P. wywiadowca. 


6) Relacja o ciężkiem uszkodzeniu ciała. 


Jan Kwaśniewski 
ciężkie uszkodz. ciała 
Franciszka Pokornego. 


Stanisławów dn. 2 IV. 1920. 


RELf\CJf\ 


Dnia 1. IV. 1920 przechodząc obok restauracji Dawida F\pfel- 
bauma przy ul. Matejki 6 usłyszałem krzyk, a wszedłszy do lokalu 
spostrzegłem, że między kilkoma gośćmi powstała kłótnia, która
		

/p0026.djvu

			- 28 


, . 
skończyła się ogólną bijatyką. Działo się to około godziny 22. 
Zauważyłem jak jeden z mężczyzn ugodził drugiego otwartym 
scyzorykiem, poczem ugodzony, upadł krwią zalany na podłogę. 
Napastnika zatrzymałem i on zapodał że nazywa się Jan Kwaś- 
niewski urodz. 20/X. 1892 w Przemyślu i tam przynależny rzym.-kat 
stanu wołnego, zamieszkały przy ul. Lipowej 60. On przyznał się" 
że w przystępie złości ugodził nieznajomego mu mężczyznę swoim 
scyzorykiem ponieważ ten mężczyzna go obraził i zelży I. Stwier- 
dziłem że zraniony nazywa się Franciszek Pokorny, jest zarobni- 
I.dem, urodzony 5/1V 1887 w Stanisławowie i tu przynależny, rzym. 
kat., żonaty, zamieszkały przy ul. Kazimierzowskiej 137. On zapo- 
dał, że Kwaśniewski naigrawał się z niego, ponem przyszło do 
kłótni w czasie której on został pokluty. Zranionego który mial 
bliznę na czole zabrała stacja ratunkowa. 
Świadkami zajścia byli kelner Mikołaj Duda zamieszkały 
przy uJ. Sobieskiego 30 i furman Jan Górski zamieszkały przy 
ul. Belwederskiej 73. Załączam sCYlOryk którym czyn został do- 
konany. 
O tern donoszę z powolaniem się na moją przysięgę służbową. 
Stanisław Majerski 
wywiadowca.
		

/p0027.djvu

			IV. 
Przedmiot dochodzenia wstępnego. 


Celem dochodzeń policyjnych jest stwierdzenie, że pewna oznaczona 
osoba popełniła czyn karygodny który nadaje się do wniesieniGl oskGlrżenia 
przez prokuratora, względnie, że popełniony czyn nie zawiera znamion 
karygodnych, wobec tego można zaniechać dalszych kroków urzędowych. 
W uwzględnieniu więc, że pod czynem karygodnym rozumie się pewne 
działanie lub zaniechanie, za które ustawa przewiduje karę, nGl/eży w do- 
chodzeniach przygotowawczych odpowiedzieć na następujące pytania: 
1) Czy czynność lub zaniechanie będące przedmiotem dochodzeń 
przygotowawczych jest przez ust. k. zabroniona i czy przez to na- 
stąpi/ skutek przeciwny ustawom kGlrnym i jakiego rodzaju jest 
ten skutek? 
2) Czy skutek ten został osiągnięty przez czynność lub zGlniechanie 
sprzeciwiające się postanowieniom ust. k. i jakiego rodzaju jest 
ta czynność lub zaniechanie? 
3) Której oznaczonej osobie należy przypisać skutek? 
4) Jakiego czynu karygodnego dopuszczono się przez tę czynność? 


35) Czy bierny opór przez który czynność urzędowa zostanie 
udaremniona jest czynnością karygodną? 
Czynność urzędowa może wprawdzie być przez bierny opór 
udaremniona, jednakowoż niema w tem istoty czynu karygo- 
dnego, ponieważ władza może przez użycie siły opór ten pokonać, 
np. położenie się zbrodniarza na ziemię w czasie eskorty, zamknię- 
cie drzwi przed rewizją itp. 
Celem więc dochodzeń wstępnych (przygotowawczych) jest stwierdze- 
nie w każdym wypadku istotnych właściwości danego czynu karygodnego 
przewidzianych przez u. k. t. zo.. czy skutek spowodowany przez czynność 
sprawcy wwiera w sobie rzeczywiście wszelkie te okoliczności, które wedle 
ustawy są wymogiem dla ukarania, gdyż nie można nałożyć kary, jeżeli nie 
zachodzi przez ust. kar. przewidziana istota czynu (nulla poena sine lege) 
li wreszcie mają stwierdzić dochodzenia przygotowawcze współwinę i uczest- 
nictwo osób biorących udział w danym czynie karygodnym.
		

/p0028.djvu

			- 30- 


36) Co w szczególności należy zbadać w wypadkach współ- 
winy i uczestnictwa w przestępstwie? 
Czy porozumienie się nastąpiło przed lub po dokonaniu 
czynu. 
W dalszym ciągu dochodzeń przygotowawczych należy zba- 
dać czy czynność karygodna została rzeczywiście dokonana, czy 
też tylko ograniczyła się do usiłowania, ponieważ u. k. rozróżnia 
czyny karygodne przy których jest konieczny skutek i czyny 
przy których następstwo skutków nie jest wymogiem np. morder- 
stwo i zabójstwo. 
Dochodzenia przygotowawcze mają stwierdzić karygodność 
usiłowania wedle 9 8. u. k. w odróżnieniu od czynnośći przygo- 
towawczych które są bezkarne. 
Karygodne usiłowanie ma mIejSCe kiedy z przedsięwziętej 
czynności można z pewnością wywnioskować że sprawca miał 
bezsprzeczny zamiar popełnienia zbrodni. 
Jeśli w złym zamiarze przedsięwzięto czynność, zdążającą do rzeczy- 
wistego wykonania przestępstwa, a dokonanie nie przyszło do skutku tylko 
z powodu niemożności, nadejścia obcej przeszkody lub przypadku, to usi- 
łowanie takie jest już przestępstwem i karane jest naogół tak samo jak 
przestępstwo dokonane (!} 8, 239 u. k.) 
Usiłowanie możliwe jest tylko przy przestępstwach rozmyślnych, t. j. przy 
zbrodniach, oraz przy występkach i przekroczeniach, wymagających złego 
zamiaru, usiłowanie bowiem czynności nieumyślnej, t. j. nieostrożnej lub 
niedbałej nie daje się logicznie skonstruować. 
Samo postanowienie dokonania przestępstwa nie jest jeszcze usiło- 
waniem i nie może być karane (!} 11, 239 u. k.); nie są też usiłowaniem 
t. zw. czynności przygotowawcze odległe od rzeczywistego dokonania prze- 
stępstwa jak np. zakupno broni dla celów morderstwa, witrychów dla kra- 
dzieży, maszyn do podrabiania pieniędzy itp., usiłowanie rozpoczyna się 
bowiem dopiero w tern stadjum, gdy sprawca przystępuje już do wykonania 
zbrodni, a więc zasadza się z bronią, dobiera się do zamkniętego miejsca, 
rozpoczyna rysunek fałszywego pieniądza i t. p. Usiłowanie nie jest kary- 
godne, jeśli przedsięwzięto je środkiem absolutnie nieudolnym, np. rnor- 
derstwo zapornocą ślepego patronu, otrucie zapomocą proszku nieszkodli- 
wego dla ludzi i t. p.. lub jeśli odnosiło się do t. zw. przedmiotu nieudol- 
nego, np. strzał do trupa. 
Jeśli ktoś kogoś do przestępstwa wzywa, pobudza lub usiłuje nakło- 
nić, a usilowanie jego pozostaje bez skutku, to staje się winnym usiłowa- 
nego naklonienia do tego przestępstwa (zbrodni, występku, przekroczenia) 
i jest karany tak samo, jak za usiłowanie odnośnego przestępstwa (!ł 9, 
239 u. k.). Jeśli zatem ktoś naklania drugiego, by z nim razem włamał się 
do kasy, w której znachodzi się gotówka ponad 10000 Mk, a tenże
		

/p0029.djvu

			31 - 


odmawia udziału, to podżegacz ulega karze, jaką wymierzyć nale- 
żałoby za usiłowaną kradzież sumy nad 10000 Mk, w towarzystwie i z wła- 
maniem. 
Jeśli kilka osob wspólnie dopuściło się przestępstwa, to odpowie- 
dzialność spada na wszystkich. Wspólne dokonanie przestępstwa mozEł po- 
legać na tern, że każdy z winnych współdziała' przy samej czynności prze- 
stępnej, czyli brał udzial bezpośredni, ale także i na tern, że jedni ze 
sprawców pJZedsiębrali czynność przestępną, inni zaś przyczynili się do' jej 
wykonania sposobem pośrednim przez rozkaz, poradę, nauczanie pochwałę, 
dostarczanie środków, lub usuwl:lnie przeszkód. W obu wypadkach zachodzi 
współwina, a współwinni odpowiadają na równi ze sprawcą głównym, 
względnie ze sprawcami głównymi, jeśli ich było więcej. (9 5, 239 u. k.). 
Uczestnictwa w przestępstwie dopuszcza się ten, kto nie biorąc w niem 
udziału, porozumiał się za sprawcą przed dokonaniem przestępstwa, czy to 
o dostarczenie mu pomocy po spełnieniu przestępstwa, czy to o udział 
w zysku lub korzyściach z przestępstwa (9 5, 259 u. k.). Także uczestnik 
odpowiada na równI z głównym sprawcą. 
Jeśli natomiast ktoś dopiero po dokonaniu przestępstwa udziela 
sprawcy pomocy lub wsparcia, albo ze znanego sobie przestępstwa czerpie 
zyski lub korzyści, to nie staje się winnym tego samego przestępstwa, co 
sprawca, lecz samoistnego przestępstwa pomocy do czynu karygodnege 
(9 6, 239 u. k.) 
Przestępstwami pomocy do czynu karygodnego są: 
a) €Złośliwe zaniechanie przeszkodzenia. 
Kto może łatwo i bez narażenia na niebezpieczeństwo siebie i swej 
rodziny przeszkodzić zbrodni, a zaniedbuje to uczynić ze złośliwości, ten 
popełnia zbrodnit: (9 212 u. k.), karaną więzieniem od sześciu miesięcy do 
jednego roku, a jeśli za zbrodnię, której! nie przeszkodzono, zagrożona 
jest kara śmierci, to ciężkiem więzieniem od roku do pięciu lat (9 212, 
213, u. k.). 
Złośliwe zaniechanie przeszkodzenia występkowi lub przekroczeniu 
nie jest karygodne. 
b) CLatajenie. 
Kto zataja wskazówki pomocne poszukującej władzy do odkrycia 
zbrodni lub sprawcy t. j. stara się rozmyślnie zapobiec lub przynajmmeJ 
utrudnić ich odkrycie; albo ukrywa u siebie zbrodniarza lub znanym sobie 
zbrodniarzom daje schronienie; albo ulatwia im schadzki, którym mógłby 
przeszkodzić, staje się winnym zbrodni, karanej więzieniem od sześciu mie- 
ięcy do jednego roku, a jeśli dawano schronienie lub ułatwiano schadzki, 
ciężkiem więzieniem od jednego roku do lat pięciu (9 214, 215 u. k.). 
Przestępstw'o to popełnione odnośnie do występków i przekroczeń 
jest przekroczeniem, karanem aresztem od ośmiu dni do trzech miesięcy 
19 307 u. k.) 
Bezkarne jest zatajanie wskazówek pomocnych do odkrycia prze- 
stępstwa lub sprawcy, jeśli sprawca pozostaje do zatajającego w stosunku 
pokrewieństwa lub powinowactwa w linji prostej, czyli jest jego ojcem, 
matką, dziadkiem, babką, dzieckiem, wnukiem i t. d. małżonka, jeśli jest
		

/p0030.djvu

			- 32 


jego małżonkiem; jeśli należy do jego rodzeństwa, lub rodzeństwa mał- 
żonka; albo jest małżonkiem któregoś z jego rodzeństwa; jeśli nałeży do 
do jego rodzeństwa stryjecznego lub ciotecznego, albo też jeszcze bliżej 
jest z nim spokrewniony (9 216 u. k.). 
Bezkarność ta odnosi się tylko do zatajenia, nie zachodzi zatem 
przy udzieleniu schronienia i ułatwieniu schadzek. 
c} rpomoc do ucieczki zasądzonemu za zbrodnię lub pl'Zekroczenie. 
Pomoc aresztowanemu do ucieczki czy to podstępem, czy przemocą 
i przeszkadzanie poszukującej władzy w ponownem ujęciu zbiegłego, jest 
zbrodnią, jeśli zbiegły aresztowany był z powodu zbrodni, przekroczeniem 
zaś jeśli był aresztowany z powodu występku łub przekroczenia (9 217, 
307 u. k.). 
Obojętnie jest, czy zbiegły był już zasądzony, czy też tylko osadzony 
w areszcie śledczym, lub przytrzymany. 
Jeśli pomocnik wiedział, że zbiegły jest obwiniony lub zasądzony za 
zbrodnię zdrady Państwa, lub fałszowania pieniędzy papierowych, kara za 
zbrodnię tej pomocy wynosi pięć do dziesięciu lat ciężkiego więzienia; jeśli 
pomocnik był obowiązany do strzeżenia zbiegłego, t. i. należał do jego 
eskorty, warty, był kłucznikiem, dozorcą lub t. p., albo je
li zbiegly był 
obwiniony lub zasądzony za fałszowanie monety, morderstwo, rabunek 
lub podpalenie, to karą jest ciężkie więzienie od jednego roku do lat 
pięciu; zresztą przy zbrodni pomocy wynosi kara od sześciu miesięcy do 
jednego roku więzienia, przy przekroczeniu pomocy areszt od ośmiu dni 
do trzech miesięcy (9 218, 219. 307 u. k.) 
d) ą]krycie lub inne popieranie dezertera. 
Wskazanie drogi, przebranie, ukrycie, udzielenie schronienia, lub 
inna pomoc i ułatwienie w ten sposób ucieczki lub utrudnianie wyśledzenia 
i ujęcia dezertera bez poprzedniego porozumienia się z nim, jest zbrodnią 
zagrożoną więzieniem od sześciu miesięcy do roku i grzywną, CI jeśli ukry- 
wanie trwało dłużej, lub pomocnik odkupił od dezertera mundur, broń, 
konia i t. p., albo udzielał pomocy z chęci zysku, lub wśród szczegóinie 
obciążających okoliczności, to kara polega na ciężkiem więzieniu od je- 
dnego roku do pięciu lat (9 220, 221 u. k.) 
Udzielenie dezerterowi pomocy za poprzednie m porozumieniem się 
stanowi odrębną zbrodnię nie należącą do kategorji przestE:pstw pomocy 
do czynów karygodnych; będzie o niej zatem mowa w części szczegółowej. 
CPomoc w rabunku, lub kradzieży i sprzeniewierzeniu udzielona przez 
nabycie, ukrycie lub pozbycie rzeczy zrabowanych, kradzionych lub sprze- 
niewierzonych, stanowi osobną grupę uczestnictwa. Uczestnictwo w kradzie- 
ży i sprzeniewierzeniu jest zbrodnią, jeśli uczestnik z wartości lub Ilości 
r:ł;eczy, albo też z zachodzących okoliczności wie, iż kradzież lub sprzenie- 
wierzenie spełniono w sposób kwalifikujący ten czyn jako zbrodnię, albo 
jeśli przedmioty ukryte, nabyte lub pozbyte przedstawiają wartość ponad 
1000 Mp. (
 185, 186 u. k.\; pozatem uczestnictwo w kradzieży lub sprzenie- 
wierzeniu stanowi przekroczenie (9 464 u. k.). Uczestnictwo w rabunku jest 
Zawsze zbrodnią (9 196 u. k.\
		

/p0031.djvu

			- 33- 


37. Jakie są okoliczności wykluczające poczytalnie prze- 
stępstwa? 
Przestępstwa dopuścić się może tylko człowiek i on też 
sam a nie kto inny za to odpowiada. 
Ustawa nie zna odpowiedzialności karnej za czyny obce, 
ani też t. zw. odpowiedzialności zbiorowej pewnej grupy osób n. p. 
rodziny, korporacji, związku i t. p. za czyny członka tej grupy. 
Nie każdy jednak człowiek może być pociągnięty do odpo- 
wiedzialności karnej, nie u wszystkich ludzi odpowiedzialność ta 
jest jednakowa, nie zawsze jest ona pełna. 
Zdolność człowieka do odpowiedzialności za karygodny 
czyn lub zaniechanie stanowi podstawę poczytania, mu prze- 
stępstwa, czyli dopuszcza sądzić go i karać przez władze. 
Gdy poczytanie jest pełne, sprawca ponosi odpowiedzial- 
ność całkowitą, gdy jest częściowe, kara za przestępstwo jest 
łagodniejszego rodzaju; gdzie nie ma poczytania, tam nie ma 
kary. 
Poczytanie jest wykluczone tak przy zbrodniach, jak przy 
wysh::pkach i przekroczeniach: 
a) jeśli sprawca nie skończył jeszcze lat dziesięciu (9 237 
u. k); 
b) jeśli sprawca zupełnie jest pozbawiony władania rozu- 
mem (9 2 a u. k); 
c) jeśli dopuszczono się przestępstwa w stanie przemijają- 
cego pomieszania zmysłów, w czasie, gdy ono trwało (9 2 b u. k), 
albo w stanie zaburzenia umysłowego, w którem sprawca nie 
był świadom swego działania (9 2 c u. k); 
d) jeśli zaszedł błąd, który nie dawał poznać w uczynku 
zbrodni (9 2 e u. k); 
e) jeśli złe powstało wskutek przypadku niedbalstwa lub 
niewiadomości skutków czynu (9 2 f u. k); 
f) jeśli dokonano czynu wskutek nieodpornego przymusu 
w wykonaniu sprawiedliwej obrony koniecznej (9 2 g u. k.). 
Przez' osoby pozbawione zupełnie rozumu (b) należy rozu- 
mieć dotkniętych trwałemi chorobami umysłowemi t. zn. szaleń- 
ców i obłąkanych, zupełnych idjotów i matołków. 
Stany przemijającego pomieszania ,zmysłów (c) są to ostre 
lecz przemijające ataki choroby umysłowej u osób, które poza- 
tem są świadome swego działania, jak n. p. ataki epileptyczne; 
3
		

/p0032.djvu

			- 34- 


przez zaburzenia umysłowe (c) rozumie się chwilowe zawieszenie 
świadomości u człowieka psychicznie całkiem zdrowego przez 
sen i jego przypadłości jak lunatyctwo, upojenie senne i sen 
hipnotyczny, przez odurzenie spowodowane nader dotkliwym 
bolem fizycznym, lub wysoką gorączką. 
Za błąd (d) w rozumieniu ustawy karnej nie można 
uważać nieznajomości ustawy karnej, która - jak już wspom- 
niano - nie usprawiedliwia; może to być tylko błąd faktyczny, 
lub błąd co do prawa prywatnego względnie administracyjnego. 
Ktoś nocując w hotelu z żoną wyszedł z pokoju na ciemny 
kurytarz, a wracając, wchodzi przez omyłkę do obcego ciemnego 
pokoju i w przekonaniu, iż tam jest jego żona, spółkuje z obcą 
śpiącą kobietą. Czyn ten z powodu błędu faktycznego nie zawiera 
w sobie ani znamion zbrodni zgwałcenia z 
 127 u. k., ani 
znamion przekroczenia cudzołostwa. 
Z powodu błędu prawa prywatnego nie będzie zbrodni 
sprzeniewierzenia w wypadku, gdy ktoś zatrzymał, lub pozbył 
rzecz cudzą w przekonaniu, że ona jest jego własnością, ani 
zbrodni dwużeństwa, gdy ktoś otrzymawszy zagranicą rozwód 
nieważny wedle ustaw tutejszych, zawrze w Polsce ponowny 
związek małżeński. 
Wyjątek (e) zachodzi tylko wówczas, jeśli sprawca sam 
nie dopuścił się żadnej nieostrożności, ani niedbalstwa, jeśli za- 
tem zły skutek działania wynikł z okoliczności niezależnych od 
sprawcy, których on wedle zwyczajnego, normalnego stanu rze- 
czy nie mógł wcale przewidzieć. 
Nieodporny przymus (f) uniewinnia tylko wtedy, gdy wszel- 
ki opór był, lub musiał być bezskuteczny. 
Sprawiedliwa obrona konieczna zachodzi wówczas, gdy ja- 
kość napadu, właściwość osób, czasu i miejsca dają słuszną 
podstawę do wniosku, że sprawca użył koniecznej obrony do 
odparcia od siebie lub innych bezprawnego napadu na życie, 
wolność lub mienie. 
Odwet za dokonany już, choćby bezprawny napad nie jest 
obroną, podlega zatem karze. Nie uniewinnia też obrona prze- 
ciw napaści na cześć. 
Poczytanie jest ograniczone: 
a) Jeśli sprawca jest w wieku od skończonych lat dziesięciu 
do skończonych lat czternastu. Przestępstwa popełnione przez
		

/p0033.djvu

			- 35 - 


-takich sprawców, a zawierające znamiona zbrodni określa usta- 
wa jako przekroczenie (
 2 d u. k i 
 237 u. k), karane od- 
osobmonem zamknięciem (nie aresztem) od jednego dnia do 
sześciu 
iesięcy (
 270 u. k.); przestępstwa natomiast będące 
same przez się występkami lub przekroczeniami pozostawia się 
skarceniu domowemu, a w braku takiego, albo stosownie do 
zachodzących okoliczności, skarceniu i zaradzeniu przez władzę 
bezpieczeństwa (9 273 u. k.). Skarcenie to - o ile przypada 
,ono w udziale władzy bezpieczeństwa -- nie może żadną miarą 
,polegać na chłoście, gdyż ta nie jest znana obowiązującemu 
'prawu karnemu, można natomiast stosować zamknięcie w od- 
.-osobnionem miejscu, t.j. odrębnie od starszych, przez czas stosowny. 
Jeśli czyn popełniono w stanie zupełnego pijaństwa, wy- 
'wolanego bez zamiaru popełnienia przestępstwa (
 2 c u. k). 
Pijaństwo zupełne oznacza stan alkoholicznego zaćmienia 
umysłu, wykluczającego zupełnie świadomość; nie uniewinnia 
ono, jeśli sprawca odurzyl się rozmyślnie alkoholem w celu na- 
brania animuszu, lub w celu uniknięcia odpowiedzialności. 
Czyn popełniony w stanie pijaństwa, a zawierający zna- 
miona zbrodni, określa ustawa jako przekroczenie pijaństwa 
{
 523 u. k) zagrożone karą aresztu od jednego do sześciu 
miesięcy; występki i przekroczenia popełnione w stanie pijaństwa, 
.są bezkarne. 
c) Jeśli obronę konieczną przekroczono z przerażenia" oba- 
wy lub strachu (
 2 ust. óst. u. k) a czyn wywołał śmierć czyjąś, 
;)o zachodzi występek przeciw bezpieczeństwu życia, karany ści- 
słym aresztem od sześciu miesięcy do roku (
 335 u. k.); jeśli 
czyn wywołal ciężkie uszkodzeni€ ciała, to zachodzi przekro- 
czenie (
 431 u. k) karane aresztem od jednego do sześciu 
miesięcy, jeśli zaś wynikło tylko lekkie uszkodzenie ciała, 
łub żadne złe skutki nie zostały wywołane, to przekroczenie 
{
 431 u. k) karane jest grzywną lub aresztem od trzech dni 
do trzech miesięcy. 
Przy przestępstwach zagrożonych karą śmierci lub doży- 
wotniego więzienia ograniczone jest poczytanie odnośnie do 
osób między skończonym czternastym a skończonym dwudzie- 
stym rokiem życia o tyle, że zamiast owych kar ponoszą te 
osoby karę ciężkiego więzienia od lat dziesięciu do dwudziestu. 
W monarchjach władca t. j. cesarz, król i t. p. nie podle- 
,ga wogóle odpowiedzialności karnej. W republikach, a więc 


3*
		

/p0034.djvu

			- 36 - 


w państwach, gdzie naród sam sprawuje rządy, prezydent, czy też 
naczelnik Państwa nie jest władcą, czyli suwerenem, lecz tylko 
najwyższym funcjonarjuszem Państwa, a zatem obywatelem podle- 
gającym na równi z innymi obywatelami obowiązującym ustawom. 
Natomiast korzystają posłowie sejmowi z nietykalności po
 
selskiej będącej rękojmią wolności słowa i działalności polity- 
cznej reprezentantów ludności i jej poszczególnych grup. {"!iety- 
kaIność poselska polega na tem: 
1) poseł sejmowy nie może być nigdy pociągany do 
odpowiedzialności za sposób głosowania w Sejmie lub w Komi- 
sjach sejmowych; 
2) że za zachowanie się i za oświadczenia w Sejmie lub 
w Komisjach sejmowych odpowiada poseł tylko przed Sejmem 
t. zn. dyscyplinarnie; 
3) że za działalność w Sejmie i poza ,sejmem wchodzącą 
w zakres wykonywania mandatu poselskiego poseł nigdy nie 
może być pociągany do odpowiedzialności; 
4) że w czasie trwania Sejmu posłowie w żadnym wypadku 
nie mogą być aresztowani, a wkroczenie organów władzy, re- 
wizja domowa, przytrzymanie papierów i ruchomości dopuszczal- 
ne są tylko na podstawie nakazu sądowego i tylko wtedy, gdy 
członkowie rodziny posła lub domownicy wspólnie z nim miesz- 
kający ścigani są z powodu popełnienia przestępstwa. I wów- 
czas czynności powyższe powinny być ograniczone do tych osób 
(ust. z 8dY. 1919 poz. 263 dz. p. p. Nr. 31) t. j. do członków ro- 
dziny względnie domowników. - 
Posłowie zagraniczni uwierzytelnieni w Rzeczypospolitej pol- 
skiej i właściwy poczet osób ich poselslwa, domownicy i słudzy 
tych posłów lub przebywających w Polsce obcych panujących, 
jeżeli są zarazem obywatelami tego Państwa, do którego należy 
panujący lub poseł, nie podlegają sądom polskim. Gdyby więc 
z takiemi osobami należało przedsiębrać jakąś czynność urzę- 
dową, władza powinna wprawdzie wedle okoliczności zapewnić 
sobie osobę obwinionego, ale musi donieść natychmiast Mini- 
strowi Sprawiedliwości celem dalszego zarządzenia (
 61 p. k.). 
T o uprawnienie zagranicznych dyplomatów i ich pocztu zowiemy 
eksterytorjalnością. Nie stanowi ona zapewnienia bezkarności, 
gdyż osoby te odpowiadają za popełnione przestępstwa przed 
swoimi sądami.
		

/p0035.djvu

			v. 
Środki dochodzenia wstępnego. 


Skoro więc zbadano przedmiot i cel dochodzenia przygotowawczego 
należy ustalić środki, zapomocą których czyn karygodny może być ujawniony. 
Bardzo łatwo można wyświetlić czyn karygodny, jeżeli się odbył w obecności 
więcej ludzi. W tym wypadku będzie zadaniem policji stwierdzić i wyśledzić 
dane osoby, które będą tak zwanymi świadkami czynu. 
W wypadkach w których czynność karygodna została bez świadków 
popelniona należy uwzględnić: 
1. Rzeczy, przy pomocy których popełniono czyn karygodny. 
2 Ślady, które pozostały na miejscu czynu. 
3. Okoliczno;;ci, z których można wnosić o przebiegu danej sprawy 


38) Jak dadzą się określić środki, zapomocą których można 
przedewszystkiem sprawę wyświetlić? 
I. Przesłuchanie osoby przez czynność karygodną po- 
krzywdzonej, o ile ona sama nie wniosła doniesienia. 
II. Stwierdzenie i urzędowe oględziny przedmiotów, 
przy pomocy których albo na których czynność karygodną 
popełniono albo które sprawca zostawił na miejscu czynu 
lub które wreszcie w inny sposób służyć mogą do skon- 
struowania dowodu. 
III. Wyśledzenie i przesłuchanie świadków t. j. osób, 
które mogą stwierdzić czynność karygodną albo okoliczności 
do niej się odnoszące, a pozostają z nią w związku przy- 
czynowym. 
IV. Wyśledzenie i urzędowe oględziny śladów spowo- 
dowanych przez czynność karygodną. 
V. Orzeczenie przez oględziny rzeczoznawców o stwier- 
dzonej istocie sprawy.
		

/p0036.djvu

			- 38- 


VI. Zgromadzenie indiejów t. j. takich okoliczności 
z których można wnioskować o udziale pewnej oznaczonej; 
osoby w określonej czynności karygodnej. 
VII. Przesłuchanie osób podejrzanych o popełnienie 
czynu karygodnego. 


39) W jakim porządku następuje użycie tych środków? 
Zgóry tego oznaczyć nie można. Na wszelki wypa- 
dek jest wskazane przedewszystkiem przesłuchanie osoby 
poszkodowanej, ponieważ jest prawdopodobieństwo, że ona 
potrafi zapodać, co dla dalszych dochodzeń będzie po- 
trzebne, poczem następuje zwyczajnie wyśledzenie i przesłu- 
chanie świadków i wizja lokalna. 
Zresztą przeprowadza się dochodzenia przygotowaw- 
cze, stosownie do potrzeby w każdym poszczególnym 
wypadku. 
Szczególnie ważne jest uchwycenie właściwego mo- 
mentu dla przesłuchania osób podejrzanych t. j. przedtem 
należy już zgromadzić pewien materjał dowodowy, gdyż 
inaczej niemożliwe będzie planowe przesłuchanie, przy- 
czem dokładnie jednak baczyć należy, ażeby nie odwlekano 
za długo z przesłuchaniem obwinionego, ażeby ten nie 
miał czasu użyć swego wpływu na świadków albo usunąć 
środki dowodowe. 


40) Na jakie okoliczności należy przesłuchać osoby po- 
krzywdzone? 
Przesłuchanie będzie analogiczne do formy i treśd 
protokolarnego doniesienia, w szczególności mU!5i ona do- 
kładnie podać, o ile została przez czynność karygodną po- 
krzywdzona. 
(Uszkodzenie ciała, majątku i t. p. a ponadto ma na 
swoje zapodanie przedłożyć dowody, wreszcie należy tę 
osobę zapytać, czy przyłącza się do postępowania karnego 
(
 172 p. k.) 


41) W jaki sposób wyśledza się a potem przesłuchuje 
świadków? 
Przedewszystkiem należy zapytać donosiciela albo oso- 
bę pokrzywdzoną o świadków, poczem rozpatrzyć się na
		

/p0037.djvu

			- 39- 


mieJscu czynu lub w pobliżu tegoż, następnie szukać świad- 
ków wśród osób, które z domniemanym sprawcą stali lub 

toją w jakimkolwiek związku. W tym wypadku należy 
wziąć pod uwagę towarzyszy zawodowych i sąsiadów miesz- 
kania, znajomych, personal lokalów publicznych, do któ- 
rych sprawca uczęszcza, przy tern należy ostrożnie postępo- 
wać i uważać, by obwiniony nie został o tem ostrzeżony. 
W wypadkach ciężkich zbrodni ogłasza się w dziennikach 
i przez plakatowanie o czynności karygodnej wzywa się 
świadków. 


42) Na jakiej ustawowej podstawie może policja wzywać 
świadków? 
Na podstawie 
 9. ces. rozp. z dnia 24/IV. 1854 r. 
Dz. U. P. Nr. 96. w drodze analogii jako Policja Państwowa 
(Sta atspolizei). 
Ponieważ świadka przesłuchuje się tylko na okoli- 
czności, o których on osobiście jest poinformowany dla- 
tego zastępstwo jest niedopuszczalne, należy go wezwać 
do osobistego stawienia się. 
W wezwaniu należy podać krótko przedmiot przesłu- 
chania. 
Jeżeli świadek się nie jawi, należy go powtórnie we- 
zwać pod groźbą przystawienia, a o ile drugiemu wezwa- 
niu zadość nie uczyni należy go przystawić. 


Wezwanie. 


Celem przesłuchania jako świadka, dania informacji, agnoskowania 
. . zechce się pan Iii osobiście stawić dnia. 
o godz. . . w tut.. . . . . . . . i p.rzynieść niniejsze we
wanie. 
Przedmiotem przesłuchania będzie. ...... 


Urząd śledczy. 


Stanisławów, dnia, 


Podpis. 


Dowód doręczenia. 


Stwierdzam niniejszem, iż mi wezwanie do I. , _ , .. . z dnia 
. . . . . . . . . na dniu dzisiejszym rzeczywiście doręczono. 


Stanisławów, dnia.
		

/p0038.djvu

			- 40- 


II. Wezwanie. 


Ponieważ pan (i) nie zjawił (a) się dnia . . . . . . na I-sze wezwa- 
nie, wzywa się pana' (ią) niniejszem powtórnie, celem przesłuchania na 
dzień ' .... o godz. . do tut. . . . . . .. ..... 
Niniejsze wezwanie należy przynieść. 
Przedmiotem przesłuchania będzie. . . . . . . 
Gdyby pan (i) bez należytego usprawiedliwienia się, znowu się nie 
zjawił, zostanie w myśl 
 9. ces. rozp. z 20. kwietnia 1854 Dz. U. P. Nr. 96 
wydany nakaz przystawienia. 


Urząd śledczy. 


Stanisławów, dnia 


Podpis 


Nakaz przystawienia. 


L. 


Imię i nazwisko. 
Rodowód: 
Mieszkanie: 
Z powodu niejawienia się mimo potwierdzonego odbioru II. wezwania 
poleca się wyż wymienionego (ą) dnia. . . . ' przystawić. 


Stanisławów. 


Urząd śledczy. 
(Pieczątka) 


Podpis. 


43) Kogo jako świadka słuchać nie można? 


Jako świadków słuchać nie można pod nieważnością 
ich zeznań: 
1. duchownych względem tego, co im powierzono na 
spowiedzi albo w inny sposób pod warunkiem tajemnicy 
urzędu duchownego; 
2. urzędników państwowych, jeżeliby zeznaniem swojem 
zdradzili tajemnicę urzędową, której przestrzegać są obo- 
wiązani, o ile przełożeni nie zwolnili ich od tego obo- 
wiąz ku; 
3. osób, które w czasie, kiedy zeznawać mają, z po- 
wodu stanu swego ciała lub umysłu, nie są w możności 
zeznać prawdy.
		

/p0039.djvu

			- 41 - 


44) Kto jest uwolniony od przesłuchania? 
Uwolnieni są od obowiązku składania świadectwa: 
1. krewni i powinowaci obwinionego w Iinji wstępnej 
i zstępnej, jego małżonek i tegoż rodzeństwo, jego własne 
rodzeństwo i tegoż małżonkowie, rodzeństwo jego rodziców 
oraz dziadków i babek, jego siostrzeńcy i bratanki. siostrze- 
nice i bratanice, krewni w stopniu dzieci rodzeństwa, przy- 
sposobiciele i wychowawcy, przysposobieńcy i wychowan- 
kowie, jego opiekun i pupil; 
2. obrońcy pod względem tego, z czem się obwinio- 
ny zwierzył przed nimi jako obrońcami. 
Jeżeli osoba jako świadek wezwana, zostaje w któ- 
rym z poprzednio wymienionych stosunków tylko do je- 
dnego z kilku obwinionych. wówczas od świadectwa co do 
innych tylko wtedy uchylić się może, gdy niemożliwe jest 
odłączenie zeznań, które się tych ostatnich tyczą. 
Osoby pod 1. wymienione, jeżeli jako świadkowie są 
wezwane, powinien funkcjonarjusz przed ich przesłuchaniem 
albo przynajmniej, skoro się tylko o ich stosunku do obwi- 
nionego dowie, pouczyć, że mają prawo uchylić się od 
świadectwa i zapisać do protokołu oświadczenie ich w tej 
mierze uczynione. Jeżeli świadek nie zrzekł się wyrażnie 
prawa uchylenia się od świadectwa, zeznanie jego jest 
ważne. 


45) Jak należy postąpić z wezwaniem do osób, dla których. 
ze względu na bezpieczeństwo lub interesa publiczne, jest 
potrzebne zastępstwo na czas ich nieobecności? 
Wezwanie należy skierować do ich władzy przełożonej 
względnie kierownictwa (kolejarze, personal szpitalny i t. p.). 


46) Jak się wzywa osoby wojskowe? 
Za pośrednictwem przełożonej komendy. 


47) Jak przesłuchuje się osoby chore? 
Osoby, które z powodu choroby lub ułomności przed 
sądem stawić się nie mogą, przesłuchać można ich w miesz- 
kaniu.
		

/p0040.djvu

			- 42- 


48. Jak należy przesłuchać świadka? 
Każdego świadka należy zosobna przesłuchać, ażeby 
go izolować od wpływów innych osób. 
Należy pami
tać o tern, że zeznanie świadka odnosi si
 do 
spostrzeżeń i wrażeń przeszłości i polega na opowiadaniu, w które m 
świadek musi si
 cofnąć pami
cią wstecz. Zrozumiałe jest, że 
wspomnienia rzeczy przeży.tych w przeszłości są nil"zupełne i często 
zapomina się niektóre szczegóły. 
Każdy świadek stara si
 luki pami
ciowe w jakikolwiek sposób 
wypełnić i jakkolwiek ma bezsprzeczną ch
ć zeznawania prawdy, 
niejedn_krotnie popełni błąd. 
Gdy wi
c w czas1e przesluchania inny świadek si
 znajdzie, 
może nastąpić mimowolny wplyw i pomieszanie pami
ci jednego ze 
świadków. ponieważ on w drodze sugestji ulegnie wpływom opowia- 
dania. 


Jeżeli świadek nie zna języka urzędowego, przesłu- 
chanie jego bez tłumacza wtedy tylko nastąpić może, gdy 
przesłuchujący język jego dostatecznie zna; jeśli potrzeba, 
należy załączyć do aktów uwierzytelniony przekład proto- 
kołu na język urzędowy. 
W innych zaś wypadkach przesłuchanie odbyć się po- 
winno za przybraniem zaprzysiężonego tłumacza, a zezna- 
nia zapisane być mają do protokołu tak w języku, w któ- 
rym świadka słuchano, jakoteż w przekładzie na język 
urzędowy. Tłumacz może także być użyty za protokolanta. 
Jeżeli świadek jest głuchy, zadaje mu się pytania na 
piśmie, a jeżeli jest niemy, wzywa się go, aby odpowiadał 
pisemnie. Gdyby ani ten ani tamten sposób przesłuchania 
nie był możliwy, wówczas słuchać należy świadka, przybie- 
rając jedną lub więcej osób, które z nimi na znaki rozma- 
wiać umieją, albo skądinąd mają wprawę w porozumieniu 

ię z głuchoniemymi, a które wprzód jako tłumacze za- 
przysiężone być powinny. 
Przed przesłuchaniem należy upomnieć świadka, aby 
na zadane sobie pytania według najlepszej swej wiedzy 
i sumienia szczerą zeznał prawdę, niczego nie zamilczał 
i w taki sposób zeznawał, żeby w razie potrzeby zeznania 
swoje mógł potwierdzić przysięgą. 
Następnie świadka należy zapytać o imię i nazwisko, 
wiek,' miejsce urodzenia, religję, stan, sposób zarobkowania 
lub zatrudnienie, miejsce zamieszkania, a w razie potrzeby
		

/p0041.djvu

			- 43- 


o inne stosunki osobiste, zwłaszcza o jego stosunek do 
obwinionego lub do innych osób, których śledztwo do- 
tyczy. 
Jeżeli funkcjonarjusz uważa, że ze względu na szcze- 
gólne okoliczności przypadku konieczna zachodzi potrzeba, 
może także świadka zapytać, czy już kiedyś zostawał pod 
śledztwem karno-są
owem i jaki był jego wynik. 
Słuchając świadka co do samej rzeczy należy go 
naprzód skłonić, aby zwięźle opowiedział fakty, stanowiące 
przedmiot przesłuchania a następnie, aby uzupełnił je i usu- 
nął to wszystko, co jest niejasne lub sprzeczne. W szcze- 
gólności wezwać należy świadka, aby podał źródło swej 
wiedzy. Unikać należy, o ile tylko można, pytań, w któ- 
rychby mu przedstawiono okoliczności, jakie dopiero z jego 
odpowiedzi wypływać powinny, a gdyby ich nie można 
uniknąć, natenczas w protokole mają być uwidocznione. 


49) Kiedy należy przeprowadzić konfrontację. 
Świadków należy skonfrontować, o ile ich zeznania 
w zasadniczych kwestjach są sprzeczne. Z reguły nie należy 
więcej jak dwóch świadków konfrontować, przyczem prze- 
słuchanie należy przeprowadzić szczegółowo odnośnie do 
każdej sprzecznej okoliczności. 


50) Jak należy postąpić w wypadku agnoskowania przed- 
miotów lub rzeczy przez świadków? 
Jeżeli zachodzi potrzeba, aby świadek rozpoznał oso- 
by lub rzeczy, należy mu je przedstawić albo przedłożyć 
w sposób stosowny; jednakże świadka pierwej należy we- 
zwać do dokładnego opisania i podania znami
m odróż- 
niających, od innych przedmiotów. 


51) Co zawiera protokół przesłuchania świadka? 
1. Oznaczenie władzy przed którą spisano protokół. 
2. Datę i porę. 
3. Imię i nazwisko, zawód, datę urodzenia i przynależność, 
stan i religję, przyczem należy baczną zwrócić uwagę na 
sposób pisania nazwiska.
		

/p0042.djvu

			- 44- 


4. Treść zeznania. 
5. Podpis świadka i funkcjonarjusza. 
Zeznania świadka należy spisać w mowie wprost t. j. 
w pierwszej osobie, możliwie z użyciem słów zeznającego. 
Okoliczności nie należące do sprawy należy opuścić. 


52) Co to są przedmioty dowodowe? 
Są to takie przedmioty, które służą do skonstruowania 
dowodów: 
1) Przedmioty, na których popełniono czyn karygodny 
n. p. dokument, który sfałszowano, przedmiot, który złośli- 
wie uszkodzono albo rzeczy skradzione. 
2) Przedmioty, przy pomocy których popełniono czyn 
karygodny, a więc narzędzia czynu n. p. przedmiot, którym 
uszkodzenie cielesne zostało zadane, żelazo którem zam- 
knięte drzwi wyłamano, ażeby dokonać kradzieży. 
3) Przedmioty, które sprawca na miejscu czynu, albo 
rozmyślnie, albo przypadkowo zapomniał lub zgubił. 
4) Przedmioty, które w inny sposób mogą służyć do 
skonstruowania dowodów, jak n. p. część garderoby podej- 
rzanego, na której znajdują się plamy z krwi, albo przed- 
mioty, których sprawca na miejscu czynu karygodnego się 
dotknął i które noszą ślady palców. 


53) Do czego służą wymienione przedmioty dowodowe? 
Wymienione przedmioty dowodowe służą: 
a) Jako dowód na skutek czynności karygodnej dokonanej 
przez posądzonego np. rozbita szyba, zniszczona maszy- 
na, spalone rzeczy, narzędzia któremi uszkodzono i t. p.; 
b) jako dowód czynności karygodnej, będącej wymogiem 
karygodnej istoty czynu, w szczególności narzędzia i środ- 
ki, któremi n. p. dopuszczono się fałszowania monet 
lub podpalenia, lub narzędzia do włamania i t. p.; 
c) jako dowód winy, skoro sprawca n.p. spowodował ciężkie 
uszkodzenie ciała, a przed dokonanym czynem n. p. 
ostrzył scyzoryk z czego można wnioskować, że istniał 
u niego zły zamiar; . 
d) jako dowód obecności sprawcy na miejscu czynu kary- 
godnego, o ile n. p. uda się udowodnić, że przedmioty
		

/p0043.djvu

			- 45- 


pozostawione przez sprawcę na miejscu czynu karygo- 
dnego, były jego własnością lub w jego posiadaniu. 
e) Wspomniane przedmioty mogą też doprowadzić do wy- 
śledzenia niewiadomego sprawcy, n. p. pozostawiony man- 
kiet prowadzi do wyśledzenia sprawcy włamania, przez 
porównanie znaku umieszczonego na mankiecie ze zna- 
kami wszystkich pralni. 
f) Tego rodzaju przedmioty mogą i w inny sposób stwo- 
rzyć okoliczność obciążającą, n. p. w wypadku mordu 
lub ciężkiego uszkodzenia ciała, zakwestjonuje się u po- 
dejrzanego część garderoby, na której znajdują się wi- 
docznie zmyte ślady krwi, co nasuwa uzasadnione po- 
dejrzenie, że w chwili 'popełnienia. czynu nosił on tę 
część garderoby i starał się usunąć ślady krwi. 


54) Jak należy postąpić z przedmiotem dowodu? 
Wedle 9 98 p. k. należy takie przedmioty wziąć do 
urzędowego depozytu. Szczególnie należy uważać, ażeby 
przedmioty dowodowe pozostały niezmienione, a znajdu- 
jące się na nich ewentualne ślady nieuszkodzone. 


55) Jak jest uregulowany obowiązek wydania takich przed- 
miotów dowodowych? 
Każdy jest obowiązany wydać na żądanie przedmioty 
takie, a w szczególności także dokumenty. Jeśliby się 
wzbraniano wydać przedmiot dowodowy, którego posia- 
danie przyznano lub w inny sposób posiadanie udo- 
wodniono i jeśliby odebranie przez rewizję domu usku- 
tecznić się nie dało, wówczas posiadacz, jeżeli sam nie jest 
podejrzany o czyn karygodny lub nie jest z ustawy 
uwolniony od obowiązku składania świadectwa, zniewolony 
być może do tego nakazem sądu. 


56) Czy jest dopuszczalne zatrzymanie telegramów, listów 
i innych przesyłek? 
Jeżeli obwiniony o zbrodnię lub występek jest już 
uwięziony, albo gdy z powodu tychże wydano przeciw nie- 
mu nakaz dostawienia lub uwięzienia, wówczas można te- 
legramy, listy lub inne przesyłki, które obwiniony wysyła,
		

/p0044.djvu

			- 46- 


lub które do niego nadchodzą, zatrzymać i żądać ich wy- 
dania od urzędów pocztowych, telegraficznych lub innych 
zakładów, trudniących się przesyłką. 
_ Zakłady te są nadto obowiązane na żądanie proku- 
ratora wstrzymać takie przesyłki aż do nadejścia posta- 
nowienia sądowego, jednakowoż, jeżeli sędzia śledczy 
takiego postanowienia nie wyda w przeciągu dni trzech, 
nie wolno im dłużej odwlekać przesłania. 
O zatrzymaniu przesyłek zawiadomić należy obwinio- 
nego, albo, jeżeli on jest nieobecny, kogoś z jego rodziny 
i to natychmiast lub najpóźniej w dwudziestu czterech go- 
dzinach. Skoro przesyłkę otworzono, wówczas listy i tele- 
gramy, o ile nie ma obawy, aby udzielenie ich treści 
szkodliwie wpływało na śledztwo, udzielić należy obwinio- 
nemu lub temu, do kogo są wystosowane i to w oryginale 
lub w odpisie, w całości lub w wyciągu. Jeżeli obwiniony 
jest nieobecny, udzielenie to ma nastąpić komuś z jego 
krewnych. Jeżeli nie ma krewnych obwinionego, a sędzia 
mniema, że tego wymaga interes wysyłającego, należy list 
mu zwrócić, albo też donieść mu o dokonanem zatrzyma- 
niu, w razie, gdy list lub telegram w aktach pozostawić 
potrzeba. 
Przesyłki zatrzymane, których otworzenia nie uznano 
za potrzebne, wydać należy niezwłocznie tym, do których są 
wystosowane, albo też zwrócić zakładowi, trudniącemu się 
przesyłką. 


57) Na jakiej ustawowej podstawie może policja przeprowa- 
dzić rewizję domu bez poprzedniego zezwolenia sędziego? 


Policja może przeprowadzić rewizję domu bez po- 
przedniego zezwolenia sędziego na podst.awie 9 141 p. k. 
a mianowicie: 
Jeżeli zwłoka grozi niebezpieczeństwem, mogą władze 
bezpieczeństwa zarządzić rewizję domu celem wymiaru 
sprawiedliwości karnej, nawet bez nakazu sędziowskiego. 
Dla przeprowadzenia rewizji ma funkcjonarjusz otrzy- 
mać pisemne upoważnienie w myśl 9 141.
		

/p0045.djvu

			- 47- 


(F ormularz) 


Ekspozytura pol.-śledcza w Stanisławowie. 


L.. . . 


Upoważnie 


dla wywiadowcy. . .-do przeprowadzenia 
rewizji w domu (w mieszkaniu) . adres 
'i wszystkich przynależnych ubikacjach, z powodu 


Stanislawów, dnia, 


(pieczęć) 


Podpis 


58) W jakich wypadkach może funkcjonarjusz policji bez 
wyraźnego zezwolenia przełożonej władzy przeprowadzić 
rewizję? 


Jeżeli przeciw komu wydano nakaz dostawienia albo, 
jeżeli kogo na uczynku ujęto, gdy przez publiczną pogoń 
lub głos publiczny wskazano jako podejrzanego o prze- 
stępstwo, albo gdy w jego posiadaniu znaleziono przed- 
mioty, które wskazują na udział w niem. 
W obu wypadkach należy osobie interesowanej na 
żądanie natychmiast, albo przynajmniej w następnych dwu- 
dziestu czterech godzinach doręczyć poświadczenie pisemne, 
że przedsięwzięto rewizję domu i z jakich powodów. 


(formularz) 


Ekspozytura pol.-śledcza w Stanisławowie. 


L. 


Stanislawów, dnia 


Poświadczenie. 


Poświadcza się, że przeprowadzono w dniu 
. . rewizja domu (mieszkania) u p. . . . . 
adres. . . . . z powodu. ...... 
rezultat negatywny Ipozytywny, przyczem znalezionG 
zytu urzędowego następujące przedmioty) 
(pieczątka) 


o godz. 


, dala 
i zabrano do depo- 


. . 
- 


, 


Podpis
		

/p0046.djvu

			- 48- 


59) Jak należy przeprowadzić rewizję? 
Rewizja następuje zwyczajnie tylko po poprzedniem 
przesłuchaniu osoby. u której albo na której ma być przed- 
sięwzięta i to tylko o tyle, o ile przesłuchanie nie skłoniło. 
jej do dobrowolnego wydania przedmiotów poszukiwanych. 
ani nie usunęło tych przyczyn, które były powodem rewizji. 
Przesłuchania takiego. można pominąć, gdy chodzi o 
1) asoby osławione, jakoteż wtedy, gdy 2) zwłoka grozi 
niebezpieczeństwem, albo kiedy odbywa się 3) rewizja 
miejsc dostępnych dla publiczności. 
Rewizję domu i oso.by zawsze należy odbywać bez 
niepotrzebnego rozgłosu i w taki sposób, aby unikać 
wszystkiego. coby sprawić mogło niepotrzebną przykrość 
lub niedogodność osobom interesowanym. z poszanowa- 
niem, o ile tylko można, ich czci i ich tajemnic prywa- 
tnych, nie mających związku z przedmiotem śledztwa, jako- 
też z najstaranniejszem przestrzeganiem względów przy- 
zwoitości i stosowności. 
Osobę zajmującą miejsce, które ma być przeszukane, 
wezwać należy, aby była obecna podczas przeszukiwania, 
a jeżeli ona doznaje przeszkody, albo jest nieobecna, we- 
zwanie wystosować należy do dorosłej osoby. jej rodziny, 
albo jeśli takiej niema, do domownika lub sąsiada. 
Oprócz tego przybrać zawsze należy do rewizji dwóch 
świadków. 
Protokół z rewizji mający, spisać się podpisać mają 
wszyscy obecn i. 


(Formularz) 


Ekspozytura pol.-śledcza w Stanisławowie. 


L. . . . . 


Stanisławów, dnia 
godzina . . 


Protokół 


spisany przy sposobności rewizji w domu (mieszkani\!) . . . . . . . . . 
. . . . . . . _ . . . . . . . . przy ulicy.. . . . . . . . . . . . . 
Obecni. . . . . . . . . . . . . . . . . .
		

/p0047.djvu

			- 49- 


Przyczyna rewizji . 
Rewizja dala rezultat negatywny. 
Przy rewizji znaleziono następujące przedmioty: 
l}. . 
2) . 
3) . 


Z powyższych 
Clone Nr. . 
kwestjonowano. 
Koniec czynności urzędowej o godzinie. 


przedmiotów zabrano do depozytu urzędowego o:l.na- 
a przedmioty oznaczone Nr. za- 


Podpis świadków 


Podpis osoby urzędowej, 


Podpis osoby u której 
rewizję przeprowadzono. 


Przedmioty znalezione należy dokładnie spisać i dla 
uniknięcia zamiany dokładnie opisać, z dokładnem poda- 
niem ewentualnej miary lub wagi. 
Przy przetrząsaniu papierów starać się należy, aby ich 
treść nie doszła do wiadomości osób, które nie są do tego 
powołane. 
Jeżeli posiadacz papierów nie chce zezwolić, aby je 
przejrzano, powinne być opieczętowane i złożone w urzędzie, 
poczern odnieść się należy do sądu, który rozstrzygnie, 
czy one mają być przejrzane, czy też zwrócone. 
Nadto i w innych wypadkach papiery, które zabrano 
w przechowanie, a których natychmiast spisać nie było 
można, należy złożyć i opieczętować. Stronie interesowanej, 
jeśli podczas przetrząsania jest obecna, wolno także swoją 
przyłożyć pieczęć. Gdy się przystępuje do odpieczętowa- 
nia, wezwać trzeba stronę interesowaną, aby przytem była 
obecna. Jeśliby się na takie wezwanie nie stawiła, albo 
jeśliby jej ono z powodu nieobecności doręczone być nie 
mogło, należy pomimo to odpieczętować. 
Jeżeli podczas rewizji domu lub osoby znalezione 
będą przedmioty, z których wnosić można o popełnieniu 
czynu karygodnego innego a nie tego, z powodu którego 
rewizję przedsięwzięto, wówczas zatrzymać je wprawdzie 


4
		

/p0048.djvu

			- 50 


należy, jeśli przestępstwo to z urzędu ma być ścigane; 
jednakowoż należy spisać osobny protokół zatrzymania 
i przesłać natychmiast prokuraturze. Jeżeli ona nie uczyni 
wniosku wdrożenia postępowania karnego, przedmioty za
 
trzymane niezwłocznie należy zwrócić. 
Rewizję osoby i ubrania należy przeprowadzić wedle 
9 139 p. k: 
a) gdy zachodzi uzasadnione podejrzenie, że osoba 
ta posiada ważne przedmioty dla danego dochodzenia; 
b) gdy jest podejrzana o przestępstwo; 
c) gdy jest skądinąd osławiona. 
Rewizję domu i osoby należy przeprowadzić dokła- 
dnie i p I a n o w o. Przy przeszukiwaniu ubikacji należy 
przedewszystkiem zbadać przedmioty znajdujące się na 
ścianach i przy ścianach, postępując od strony prawej ku 
lewej aż do wejścja. Na samym końcu należy przeszukać 
przedmioty znajdujące się w środku ubikacji. Szafy szufla- 
dy i wszelkiego innego rodzaju schowki należy zupełnie 
wypróżnić, a zawartość ich dokładnie zbadać. Wogóle na- 
leży wszystkie miejsca, w których przypuszczalnie mogą 
się znaleźć jakieś przedmioty, dokładnie zbadać. 
Dla przeprowadzenia rewizji osobistej i ubrania oso- 
ba mająca być zrewidowaną ma się rozebrać do naga. Całe 
ciało, w szczególności wszelkie wgłębienia należy dokładnie 
zbadać. Następnie przeszukać dokładnie każdą część ubra- 
nia, wypróżnić kieszenie i zbadać, czy nie ma przedmiotów 
zaszytych pod podszewką. 


60[ Jakie są upoważnienia dla przeprowadzenia każdora- 
zowej kontroli wedle własnego uznania? 
a) Wedle 9 14 i 15 Roz. M. r. 152. 1857 Dz. U. P. 
Nr. 33 i 9 10 Rozp. M. z 16/5. 1849 r. Dz. U. P. Nr. 250 
mogą władze policyjne w hotelach, domach zajezdnych 
i oberżach przeprowadzać każdorazową kontrolę w celu 
stwierdzenia', czy przepisy meldunkowe są ściśle przestrze- 
gane. 
b) Wedle 9 3. Rozp. M. z 2/5. 1884 r. Dz. U. P. Nr. 
69 są funkc. policji upoważnieni przeprowadzać rewizję 
w sklepach tandeciarskich (handel starzyzną).
		

/p0049.djvu

			- 51 - 


c) Wedle 9 17. R. M. z 24/4. 1885 Dz. U. P. Nr. 49. 
należy do policji kontrola zakładów zastawniczych. 
d) Wedle 9 117. R. M. z 2/7. 1887 Dz. U. P. Nr. 68. 
może policja kontrolować magazyny środków wybuchowych 
i sklepy trudniące się sprzedażą środków wybuchowych. 
e) Wedle 9 2. R. M. z 2911. 1853 Dz. U. P. Nr. 16. 
może policja kontrolować sklepy trudniące się sprzedażą 
bror.i lub amunicji. 
f) Wedle 9 6. R. M. z 6 VllI. 1907 Dz. U. p_ Nr. 197. 
jest policja upoważniona do każdorazowej kontroli w biu- 
rach pośrednictwa pracy. 


<61) Jak naJeży postąpić z przedmiotami pośw. służbie Bo
 
żej znalezionemi w czasie rewizji? 
Przedmioty tego rodzaju należy wedle 9 32 Rozp. M. 
z 19jXI. 1873 Dz. U. P. Nr. 152 oddać za pokwitowaniem 
duchownemu odpowiedniej gminy wyznaniowej. 


-62) Jak należy postąpić w wypadku znalezienia nabitej 
broni? 


o ile $twierdzenie okoliczności, że broń jest nabita, 
jest ważne dla sprawy karnej, należy broń wyładować 
w obecności rzeczoznawcy i w tym wypadku spisać pro- 
tokół. 


W wypadkach znalezienia trucizny albo przedmiotów zawiera- 
jących trucizn
 należy postąpić w podobny sposób. 


:63) Gdzie i jak nalezy przecho
ać przedmioty przy rewizji 
znalezione? 


Władza przeprowadzająca rewIzJę złoży w swoim ma- 
gazynie rzeczy zakwestjonowane, przyczem zwróci baczną 
uwagę, ażeby takowe nie zostały zamienione. 
Gdyby ze względu na objętość przedmiot lub tru- 
dności transportowe nie można było tychże umieścić w ma- 
gazynie, należy je oddać osobie zaufanej do przechowania, 
spisać o tem protokół z dokładnym opisem przedmiotów, 
rodzaju i jakości, a protokół dołączyc do aktów. 


4-.
		

/p0050.djvu

			- 52- 


(FORMutRRZ.) 


. 
Eksp. pol. śledczej w Stanisławowie. 


L. 


Stan islawów. d n i a _____________________n__'_ 
gqdz.__,__..______ 


PROTOKÓŁ 


spisany przy sposobności tymczasowego zakwestjonowania mieszkania (ru- 
ch o m ości) p. .______________________________'___n__________n___n.__.__________________________.._________, za mieszkalego 
__________,________________._____.____.___________._______,____,________________, O becni ____._____.___,______..____.___,_____,..'______________,._,__ 


Zakwestjonowanie nastąpiło z powodu przytrzymania..._____________n,._m..m.,._,___mn...._ 


Przytem wzięto następujące przedmioty w urzędowe przechowanie: 


Następujące przedmioty oddano w przechowanie p. ..,______________,__ ___'..__.._____..__ 
O._______________.__..____n.__________._____________n_.______n_____m____n___n____.,_,__..___,_.______ mia n owicie __n....."_....___..,...., 


Poczem mieszkanie zostalo zamknięte i urzędownie 
a klucze wzięto w urzędowe przechowanie. 
Po o:1czytaniu zamknięto i 


opieczętowane, 


Podpisy świadków: 


podpisano. 
Podpis wywiadowcy. 


64) Jak należy postąpić z przedmiotami skradzionemi, któ- 
re zakwestjonowano? 
Przedmioty te, o ile nie są potrzebne do dochodze- 
nia karnego, można wedle 9 367 p. k. za zgodą obwinio- 
nego wydać poszkodowanemu. O ile obwiniony na to się 
nie zgadza, należy je oddać do depozytu sądowego. 
Jeżeli przedmiot taki znajduje się już w ręku trzecich 
osób, które nie mają nic wspólnego z przestępstwem 
i w sposób prawny nabyli je jako własność albo zastaw, 
można te przedmioty po zakwestjonowaniu pozostawić u do- 
tychczasowego właściciela. Przedmioty, które ulegają znisz- 
czeniu i których właścicielowi nie można zwrócić, należy 
oddać komisarzowi targowemu (urzędowi gminnemu). 
Przedmioty zakwestjonowane należy w obecności przy- 
trzymanego spisać, a sporządzony spis ma być przez niego 
podpisany i na żądanie należy mu wydać odpis.
		

/p0051.djvu

			- 53- 


W niektórych wypadkach należy zakwestjonować 
mieszkanie aresztanta i po przeprowadzonej rewizji zabrać 
przedmioty wartościowe, pieniądze, papiery wartościowe 
i t. p., a mieszkanie opieczętować i klucze złożyć w magi- 
stracie (urzędzie gminnym). 


(PRZYKŁRD.) 


Eksp. pol. śledczej w Stanisławowie. 
L. 1597. 


Stanisławów, dnia. 


Józef Kwiatkowski kradzież 
na szkodę Franciszka Pukały 


PROTOKÓŁ 


spisany przy sposobności zakwestjonowania niżej wymienionych przed- 
miotów, odnośnie do wyż naprowadzonej sprawy karnej, które znaleziono 
podq:as rewizji mieszkania Józefa Kwiatkowskiego, zamieszkałego ul. Zie- 
lona 12, a mianowicie: 
1) 20 m żółtej m aterj i perkalowej. 
2) 30 sztuk białych chusteczek do nosa z czerwonym monogra- 
mem "M. B." 
3) 50 kg skóry na podeszwy. 
Powytsze przedmioty oddano tymczasowo do przechownia p. Janowi 
Młynarskiemu właścicielowi realności przy ul. Zielonej 12, który zobowiązuje 
się zakwestjonowane przed mioty należycie przechować i na ka:':de wezwa- 
nie władzy je wydać. 
Po odczytaniu zamknięto i podpisano. 


Jan Mlynarski 
Franciszek Pukała, Karo] Martyniuk 
jako świadkowie. 


Józef Myśłicki 
wywiadowca 


-65) Jakie mogą być ślady czynnoś
i karygodnej? 
. Przykładowo dadzą się ślady wyliczyć jako ślady nóg 
sprawcy na miejscu czynu, ślady krwi pochodzące od 
sprawcy albo osoby uszkodzonej, ślady palców, ślady po- 
zostałe z narzędzi użytych przy popełnieniu czynu, ślady 
farb, brudu i t. p. 
Widoczne jest z tego, że śladów należy szukać na 
miejscu czynu, następnie w okolicy miejsca czynu, jakoteż 
na wszystkich w pobliżu znajdujących się przedmiotach, 
ponadto można je znaleźć na ciele i częściach ubrania,
		

/p0052.djvu

			54 - 


na narzędziach i innych przedmiotach, których sprawca 
używał na miejscu czynu lub tam zapomniał. 


66) W jaki sposób wykrywa się ślady? 
Celem wykrycia śladów przeprowadza się o g I ę d z i n y.. 
to jest urzędowe oglądnięcie miejsc i przedmiotów, które. 
pozostają w pewnym związku do pewnego oznaczonego 
przestępstwa. 
Oględziny mają być przedsięwzięte. ilekroć okaże się 
potrzeba wyjaśnienia ważnej dla dochodzenia okoliczności. 
Zawsze przybrać należy dwóch świadków, a jeżeliby to 
okazało się potrzebnem ze względu na konieczność uznania 
tożsamości przedmiotów rozpoznać się mających, albo w celu 
otrzymania wyjaśnień, należy przybrać także obwinionego. 
Obrońcy obwinionego wzbronić nie można udziału w przed- 
siębraniu oględzin; a nawet obrońcę już ustanowionego 
należy zawiadomić o przedsiębrać się mających oględzinach,. 
o ile nie zachodzi jakaś przeszkoda. Przyczem należy 
baczną zwrócić uwagę, ażeby nie zatrzeć lub nie zniszczyć 
śladów, ze względu na to, że w tej sprawie, może też 
sąd przeprowadzić później oględziny. W czasie przepro- 
wadzania oględzin miejsca, (wizja lokalna) należy usunąć 
wszystkie niepowołane osoby, ażeby te nie zatarły lub 
nie pomieszały śladów. Po oglądnięciu całej sytuacji, 
należy postępować planowo, ażeby niczego nie pomi- 
nąć. W lokalach zamkniętych postępuje się podobnie 
jak przy rewizji. W szczegól ności należy zwrócić uwagę: 
a) Jakie zmiany zaszły na oglądanem miejscu odno- 
śnie do stanu przed czynem karygodnym? Która z tych 
zmian jest skutkiem popełnionej zbrodni? Jakie zmiany 
zaszły po popełnieniu czynu, jednakowoż pod wpływem 
innych osób? Które to były osoby? 
b) Czy znaleziono przedmioty, których przedtem na. 
miejscu oględzin nie było? Skąd one pochodzą? Czy po- 
chodzą od sprawcy? W jaki sposób można ich użyć do 
wyśledzenia sprawcy? 
c) Przy pomocy jakich narzędzi czyn karygodny po- 
pełniono? Czy narzędzia te zostały na miejscu czynu? Czy 
sprawca przyniósł je ze sobą, czy też przywłaszczył je sobie 
na miejscu czynu?
		

/p0053.djvu

			- 55- 


d) Jakie ślady można spostrzec? Ślady nóg, krwi, 
palców, ślady użycia gwałtu na przedmiotach na mIeJscu 
czynu. Czy ślady te pochodzą od sprawcy, czy też od osób 
trzecich po dokonaniu czynu? 
e) Co można wywnioskować na podstawie zrobionych 
spostrzeżeń o sposobie popełnienia czynu? Czy dają one 
pewną podstawę dla wykrycia sprawcy? 
Wszelkie spostrzeżenia należy natychmiast notować, 
w szczególności położenie wszystkich przedmiotów, które 
się zabiera do depozytu urzędowego, zanim je się z miej- 
sca czynu karygodnego usunie. W czasie przeprowadzania 
oględzin można też słuchać świadków' i inne osoby, które 
informatywnie donoszą o swoich spostrzeżeniach. O prze- 
prowadzeniu oględzin należy sporządzić protokół. 
Protokół oględzin powinien tak dokładnie i szczegó- 
łowo być sporządzony, aby dawał zupełny i wierny obraz 
oglądanych przedmiotów. Dołączyć do niego należy zdjęcia 
fotograficzne, rysunki, plany i szkice; miary, wagi, wielkości 
i stosunki miejscowe podać należy według oznaczeń zna- 
nych i pewnych. 
Ślady czynności karygodnej należy tak zabe
pieczyć 
ażeby mogły służyć dla dalszych dochodzeń sądowych i dla 
b-adania przez rzeczoznawców. W szczególności należy uni- 
kać pomieszania śladów przez osoby obce, lub nawet 
własnych fu nkcjonarj uszy. Ze szczególną ostrożnością na- 
leży postępować ze śladami palców i krwi. 


(FORMULF\RZ. ) 


Eksp. pol. śledczej w Stanisławowie. 


L. 


Stanisławów dnia 
godz.._ m ..,...__ 


PROTOKÓŁ WIZJI LOKF\LNEJ 


Z powod u _._..___.......',_.__.,....,_,_._.......___"............_0'._'_..............,.'..._0____._.,........0._.__._.,_........ 
przedsięwzięto w obecności _m.......__O............, ._...nm.......__.._..........___O.__........_..._.___........_______.__ 
oględziny urzędowe, przyczem stwierdzono: 
1. Opis miejsca (szkic lub zdjęcie fotograficzne dołączone); 
2. Zmiany na miejscu czynu spowodowane przez czynność karygodną; 
3. Zmiany poczynione w cza
ie oględzin;
		

/p0054.djvu

			- 56- 


4. Znalezione ślady; 
5. a' Imię, nazwisko i rodowód osób udzielających informacji na 
miejscu czynu; 
b) Ich zeznania; 
6. Zakwestjonowano (spis dolączony); 
7. Co shvierdzono odnośnie do osoby sprawcy; 
8. Co stwierdzam> odnośnie do sposobu popelnienia czynu i użytych 
narzędzi; 
9. Wydano zarządzeni", 


Podpisy świadków. 


Poepis funkcjonarjusza. 


67) W jaki sposób zabezpiecza się ślady krwi? 
Najlepiej przykrY'.va się je deszczułkami opartemi na 
drewienkach. ZakI'W8wione włosy lub inne drobniutkie 
przedmioty, chowa się najlepiej pod szkiełko od zegarka 
albo do szklannego pudełka. Ślady nóg przykrywa się 
skrzynią. 


68) Kiedy współdziałają rzeczoznawcy i którzy są dla do- 
chodzeń policyjnych szczególnie używani? 
O ile dla wyjaśnienia okoliczności odnoszących się 
do czynu karygodnego są wymagane szczególne fachowe 
wiadomości, należy do oględzin urzędowych wezwać rze- 
czoznawców. Takimi są: 
1) Lekarze. 
2) Organa działu rozpoznawczego, wydziału IV. K. Gl. 
P. P. i urzędów śledczych. 
3) Muzeum policyjne przy Komendzie głównej. 
4) Grafolodzy. 
5) Weterynarze. 
6) Przewodnicy psów policyjnych. 
7) Wyżsi funkcjonarjusze straży pożarnej. 
8) Inżynierowie urzędów budowniczych i magistratów. 
9) Komisarze targowi. 
10) Rzeczoznawcy dla środków wybuchowych. 
11) Inni fachowi rzeczoznawcy. 
q)o lekarzy należą: 
a) Oględziny zwłok osób nagle zmarłych, z dokładnym opisem miej- 
sca i czasu znalezienia zwłok, ich położenia i wszelkich okoli- 
czności, z których można wnioskować o przyczynie śmierci, a rów- 
nocześnie orzeczenie, czy śmierć nastąpiła wskutek winy osoby
		

/p0055.djvu

			- 57- 


trzeciej lub bez winy, czy też, że przyczyny śmierci stwierdzić nie 
można. Orzeczenie to ma też zawierać wniosek albo na pogrze- 
banie albo na obdukcję. 
b) Oględziny osób uszkodzonych na ciele z dokładnym opisem uszko- 
dzenia i podaniem orzeczenia, czy to uszkodzenie ciała albo zdro- 
wia, samo przez się albo w związku z danemi okolicznościami 
jest bezwarunkowo albo wśród szczególnych okoliczności danego 
wypadku lekkie, ciężkie lub niebezpieczne dla ;Zycia. Jakie 
sl{utki w danym wypadku ono sfJowodowało lub ewentualnie jesz- 
cze spowodować może; jakoteż przy pomocy jakich środków 
lub narzędzi i w jaki sposób zostało ono zadane. 
c) Zbadanie i orzeczenie o stanie zdrowia obwinionych, odnośnie do 
inkryminowanego przestępstwa. 
d) Badanie aresztantów. 
e) Nadzór i przeprowadzenie zakwestjonowania wszelkiego rodzaju 
szkodliwych dla zdrowia materjałów. o ile władza policyjna w tym 
wypadku jesl kompetentna, a następnie fachowe opakowanie za- 
kwestjonowanych rzeczy i przedmiotów przeznaczonych do che- 
micznego badania, które na wypadek niefachowego opakowania 
mogłyby być zanieczyszczone lub uległyby rozkładowi. W osta- 
tnim wypadku należy wezwać do współudziału doświadczonego 
chemika. 
f) Przeprowadzenie oględzin w fabrykach, warsztatach i innych miej- 
scach, w których nastąpiło ciężkie lub śmiertelne uszkodzenie 
człowieka. wskutek niebezpiecznych urządzeń, lub z powodu bra- 
ku urządzeń zabezpieczających albo wskutek innych niebezpie- 
cznych dla zdrowia !>tosunków. W tych wypadkach prócz protokołu 
oględzin, należy też załączyć orzeczenie. 
g) pomoc fachowa w wypadkach zasłabnięć, samobójstw niebez- 
piecznych wypadków na ulicy i miejscach publicznych z równo- 
czesnym pisemnym raportem. 
h) Badanie stanu umysłowego podejrzanych o obłęd i chorych umy- 
słowo i wydanie orzeczenia. 
Do organów działu rozpoznawczego, wydzial IV. Komendy 
głównet i urzędów śledczych należy: 
a) identyfikowanie zbrodniarzy i osób nieznanych przy pomocy dakty- 
loskopji i albumu zbrodniarzy, 
b) odnajdywanie i należyte zużytkowanie śladów palców. 
c) porównanie odnalezionych śladów palców z odciskami osób po- 
dejrzanych i wypracowanie orzeczenia rzeczoznawczego, 
d) sporządzenie zdjęć fotograficznych dla celów policyjnych (zdjęcie 
miejsca czynu, fotograf ja trupów, reprodukcja fotografji zbro- 
dniarzy i t. d.), 
e) stwierdzenie fałszowania pism przy pomocy fotografji. 
CJI1uzeum policyjne daje w konkretnych wypadkach przedmioty 
porównawcze i udziela pomocy przy stwierdzeniu, zabezpieczeniu 
i rzeczoznawczem orzeczeniu w takich śladach, które nie wkraczają
		

/p0056.djvu

			- 58- 


w dziedzinę innych rzeczoznawców, jak n. p. odczytywanie pism szyfro- 
wanych. ujawnienie w sposób chemiczny pism tajemnych, złożenie 
rozdartych lub spalonych papierów, zużytkowanie śladów nóg i t. p. 
Porównywacze pism (grafolodzy) porównują przedłożone im 
pisma jakoteż dochodzą nieznanego autora pism. 
Weterynarz wydaje orzeczeniZl w sprawach policji weterynaryj- 
nej dla celów policyjnych. 
rprzewodnicy psów policyjnych wyszukują przy pomocy swoich 
psów ślady zbieglych i nieznanych zbrodniarzy lub też wykrywają 
ukryte przedmiot y_ 
Wyżsi lunkcjonarjusze straży pożarnej mają na miejscu pożaru 
funkcjonarjuszowi policji zdać dokładną relację o sposobie powsta- 
nia, rozmiarach i skutkach pożaru, jakoteż ewentualnie wskazać 
winnego. 
	
			

/p0057.djvu

			- 59- 


z niego wystarczającą próbkę w stanie niezmienionym dla 
badania sądowego. 


69. Co to są indicja? 
Indicja są to takie okoliczności, z których można 
wnioskować o popełnieniu czynności karygodnej przez 
pewną oznaczoną osobę, czyli że pomiędzy pewną osobą. 
a czynnością karygodną jest taki związek, że po objektyw- 
tywnej a więc nie stronniczej rozwadze można z wszelkiem 
prawdopodobieństwem przypuszczać, że ta osoba czynność 
karygodną popełniła albo w niej udział brała. 
Okoliczności te nie dają pewnego dowodu popełnie- 
nia lub uczestnictwa w przestępstwie, lecz należy zebrać 
jeszcze inne dowody, które wykażą winę, a indicja są tylko 
wskazówkami dla prowadzenia dochodzeń. 
Rzeczą władzy prowadzącej dochodzenia przygoto- 
wawcze będzie zbadanie wszystkich tych okoliczności, ktÓre 
w konkretnym wypadku jako indicja przychodzą pod roz- 
wagę. W szczególności należy w tym względzie zbadać: 
a) Kto był na miejscu czynu w czasie popełnienia 
tegoż? O He się stwierdzi, że były to osoby znajome, na- 
leży je perlustrować i wedle potrzeby ewentualnie bez zwró- 
cenia uwagi obserwować, ażeby . nie usunęły śladów lub 
przedmiotów dowodowych, albo też nie wpływały na świad- 
ków. 
b) Komu nadarzała się sposobność popełnienia 
czynu? Z osobami wchodzącemi w tym wypadku w ra- 
chubę należy tak postąpić, jak w wypadku pod (a). 
c) Jaką drogą szedł przypuszczalnie sprawca? Stwier- 
dzić to można przez przesłuchanie świadków, przez odszuka- 
nie śladów nóg i ściganie tych zapomocą psów poli- 
cyjnych, przez wynajdywanie w pobliżu miejsca czynu zgu- 
bionych lub porzuconych rzeczy przez sprawcę. Droga któ- 
rą sprawca szedł ułatwi pościg za nim. 
d) Do kogo należą rzeczy pozostałe na miejscu czy- 
nu? Stwierdzenie pochodzenia takich przedmiotów ułatwi 
wyśledzenie sprawcy lub uzasadni podejrzenie. 
e) Jakie ślady pozostały po sprawcy? ' Czy ślady nóg 
ślady palców, ślady narzędzi? Od kogo pochodzą te ślady? 
Czy możliwie, że od podejrzanego? Jakie ślady odnośnie
		

/p0058.djvu

			60 - 


do osoby sprawcy muszą bezwarunkowo zostać na miejscu 
czynu ze względu na okoliczności odnoszące się do istoty 
czynu? Czy sprawca odniósł uszkodzenie cielesne, czy bę- 
dzie miał ślady krwi, czy inne ślady na ubraniu, _czy ubra- 
nie będzie uszkodzone i czy na osobie podejrzanej znajdują 
się takie ślady? 
f) Która z osób wchodzących w rachubę posiada od- 
powiednie właściwości fizyczne lub duchowe, potrzebne do 
popełnienia danego przestępstwa, n. p. siłę, wysokość, wy- 
kształcenie i t. d.? Kto posiadał wiadomości potrzebne dla 
popełnienia czynu, n. p. kto wiedział o miejscu przecho- 
wania pieniędzy? 
g) Jakich środków i narzędzi użyto do popełnienia 
czynu? Kto je posiadał i czy użyte narzędzie jest własno- 
ścią podejrzanego? 
h) Jakie są motywa czynu (chęć zemsty, nieprzyjaźń, 
anormalja i t. p.?) Do czego zmierzał złoczyńca? Czy 
podejrzany miał powody popełnienia czynu? 
i) Kto zamierzał popełnić czyn? Czy podejrzany wyraził 
swoje postanowienie popelnienia czynu ustnie lub pisemnie, 
czy przędsięwziął on czynności przygotowawcze przez zgroma- 
dzenie środków i narzędzi? Czy zbadał i stworzył sobie 
sposobność p'rzez to, że porozumiał się z innemi osobami, 
obiecał im udział w łupie lub przedsięwziął środki ostroż- 
ności ? 
j) Kto odniósł korzyść ze zbrodni? Kto posiada skra- 
dzione przedmioty, czy osoba podejrzana posiadała przed- 
tem takie przedmioty? 
k) Kto wie o przebiegu czynu karygodnego? Kto 
o tem doniósł? Komu są w szczególności znane takie 
okoliczności, które mogłyby być znane sprawcy? Czy po- 
dejrzanemu są wiadome takie okoliczności? 
I) Czy osoba podejrzana okazywała zaniepokojenie 
lub zakłopotanie, kiedy była mowa o czynie? Kto usiłował 
wykryciu sprawcy przeszkodzić lub usunąć materjał dowo- 
dowy lub też zatrzeć ślady dowodowe? 
Indicja należy stwierdzić przez przesłuchanie osób poin- 
formowanych i oględziny przedmiotów dowodowych lub
		

/p0059.djvu

			- 61 - 


śladów i zbadać ich doniosłość ewentualnie przy współu- 
dziale rzeczoznawców. Osobie podejrz
nej należy dać spo- 
sposobność wypowiedzenia się odnośnie do stwierdzonych 
indicjów. 
Baczną należy zwrócić uwagę na to, że indicja nigdy 
nie dostarczaja bezpośredniego dowodu, tylko uzasadniają 
podejrzenie. 
Pamiętać należy o tem, że indicja nie są jedynym 
wskaźnikiem do prowadzenia dochoqzeń i dlatego nie na- 
leży zaniechać innych okoliczności, które należy na równi 
z indicjami traktować, ażeby uniknąć pomyłek lub conaj- 
mniej opóźnienia rezultatu dochodzeń n. p., jeżeli znalezio- 
no w sieni domu kosz zawierający trupa osoby zamordo- 
wanej, to nie należy z reguły przyjąć, że kosz ten przynie- 
siono z ulicy, a więc że sprawcy należy szukać poza domem; 
przeciwnie należy uwzględnić możliwość, że sprawca znaj- 
duje się w tym domu. 


70) Jak należy przesłuchać osobę podejrzaną? 
.. W stadjum dochodzeń przygotowawczych należy osobę 
podejrzaną przesłuchać na okoliczności będące przedmio- 
tem obwinienia. Z reguły przesłuchuje się ustnie. W zawi- 
łych wypadkach można dozwolić, ażeby obwiniony odpo- 
wiadał pisemnie. 
Jeżeli obwinionemu nałożono kajdany, należy mu je 
zdjąć przed jego przesłuchaniem, o ile się to stać może 
bez i1iebezpieczeństwa. Również każdemu obwinionemu po- 
zwolić należy siedzieć podczas przesłuchania. 
Przed rozpoczęciem przesłuchania, funkcjonarjusz po- 
winien upomnieć obwinionego, aby na pytania, które mu 
będą zadane, odpowiadał stanowczo, jasno i zgodnie 
z prawdą. 
Wypytawszy obwinionego o jego stosunki osobiste, 
funkcjonarjusz oznajmić mu powinien w ogólności zbro- 
dnię lub występek, o który jest obwiniony i wezwać go, aby 
opowiedział zwięźle i szczegółowo fakta, które stanowią 
przedmiot obwinienia. W dalszych pytaniach, należy unikać 
wszelkiej niepotrzebnej rozwlekłości, zmierzać do tego, aby 
uzupełnił opowiadanie, wyjaśnił niejasności i sprzeczności,
		

/p0060.djvu

			- 62- 


a w szczególności należy pytania w ten sposób stawiać, aby 
obwiniony dowiedział się o wszystkich poszlakach, przeciw 
niemu przemawiających i aby mu podać wszelką sposobność 
ich odparcia i do usprawiedliwienia się. Jeśli podaje fakty 
albo środki dowodowe ku uniewinnieniu swemu, należy je 
sprawdzić, o ile ich nie podał oczywiście tylko dla przewłoki. 
Pytania obwinionemu zadać się mające, nie powinne 
być niedokładne, niezrozumiałe, wieloznaczne albo pod- 
chwytliwe; wynikać one powinne jedno z drugiego w po- 
rządku naturalnym. Unikać przedewszystkiem należy pytań 
takich, w których okoliczność przez obwinionego zaprze- 
czoną, przyjmuje się już za przyznaną. 
Pytania, które poddają obwinionemu okoliczności, ja- 
kie dopiero w jego odpowiedzi stwierdzone być powinne, 
albo które wskazują mu z nazwiska lub z innych łatwych 
do poznania znam:on poszukiwanych wspólmków, wolno 
wtedy tylko zadawać, gdy nie było można 'naprowadzić ob- 
winionego w inny sposób do tego, aby o nich zeznawał. 
W takich wypadkach pytania powinne być dosłownie zapi- 
sane w protokole. 
Przedmioty, które się odnoszą do zbrodni lub wy- 
stępku, albo służą do przekonania obwinion
go, należy 
mu po poprzedniem ich opisaniu przedłożyć do rozpozna- 
nia, a jeżeli przedłożyć ich nie można, trzeba go do nich 
zaprowadzić celem ich rozpoznania. Gdy chodzi o usunię- 
cie wątpliwości, czy pismo, o które obwinionego posądzono, 
jest prawdziwe, można go zawezwać, aby napisał kilka 
słów lub zadań, jeśli się zdaje, że to do celu doprowadzi, 
nie wolno jednak używać środków przymusowych. 
Nie wolno używać ani obietnic, ani łudzących przed- 
stawjeń, ani groźb, ani środków przymusowych w tym celu, 
aby skłonić obwinionego do przyznania się albo do poczy- 
nienia pewnych zeznań. Nie wolno również przewlekać 
dochodzeń przez usiłowania czynione w tym zamiarze, 
aby osiągnąć przyznanie się. 
Jeżeli obwiniony 'odmawia odpowiedzi w ogóle, albo 
na pewne pytania, albo jeżeli udaje, że jest głuchy, niemy, 
obłąkany lub niedołężny, a funkcjonarjusz w wypadkach 
ostatnich jest przekonany o udawaniu, jużto na podstawie
		

/p0061.djvu

			- 63 


własnych spostrzeżeń, jużto na podstawie przesłuchania 
świadków lub znawców, wówczas zwrócić jedynie należy 
uwagę obwinionego na to, że jego zachowanie się docho- 
dzeń nie wstrzyma, a on przez to pozbawić się może pod- 
staw do swej obrony. 
Jeżeli późniejsze zeznania obwinionego nie zgadzają 
się z poprzedniemi, a w szczególności, jeżeli odwołuje po- 
przednie przyznania, zapytać go należy o powód tej nie- 
zgodności tudzież o przyczyny odwołania. 


71) Jak należy postąpić jeżeli zachodzą sprzeczności między 
zeznaniem podejrzanego a zeznaniami świadków? 
Jeżeli zeznania obwinionego różnią się w okoliczno- 
ściach stanowczych od zeznań przeciw niemu zeznającego 
świadka lub wspólnika, należy tychże obwinionemu do ócz 
stawić, gdy przeprowadzający dochodzenia uzna to za ko- 
nieczne do wyjaśnienia sprawy. 


72) Jakie ma znaczenie przyznanie się podejrzanego na 
bieg dochodzeń przygotowawczych? 
Przyznanie się obwinionego nie uwalnia od obowiązku 
dochodzenia istoty czynu, o ile to tylko nastąpić może. Je- 
żeli przyznanie się jest szczegółowe i poparte ionemi wy- 
nikami dochodzenia wstępnego, przedsiębranie dochodzeń 
dalszych zależy od osobnych wniosków oskarżyciela a do- 
chodzenia przygotowawcze zamyka się jako wyczerpane. 
Prototokół przesłuchania podejrzanego należy spisać 
wedle formularza. 


(FORMULRRZ.) 


Ekspozytura pol. śledczej. 
L.___......__....___._. 


Stanisławów 


PROTOKÓŁ 


spisany z (imię i nazwisko) . ...------------------..-----h-...__._..___.......__m._...m..m...,.........._._ 
przezwisko ....-...h.....-......__m..._......_....__......m...m..._m.'_..........h.m._.._............_..........._....._m..._ 
zawód (zajęcie) "_.'h..... -.....--..h-____..h_.....___m._......_......m._.....h._....m............m......
.mm._...__m...._ 
urodzony dnia ..m.m.'....._....._......m...._____ w _...__.........____._............__...____..................m........'..._mm
		

/p0062.djvu

			-64- 


przynależn y do __._______._______.________m__________.m______.._o_o__.o' powiat ______._______________o_m________o___o_._________.__ 
religja___._______.______.,_______m________.___.___._______.____._. stan ._.."______n__m___________,.._______m_.___o_.___ __'_.__0__________,_ 
miejsce zamieszka n ia (adres) _______.________O_______.___.__o_m____'______________._________mO_______._______o___o____. 
im ion a rodziców,____________________o_,_.._________________ i m ię m ęża (żony) n____o___..__________.___.___.___._..___ 
dotychczasowe kary __.."._n..'___.__,.__,.,.,___,.'_________________.____________._______.____.___.___.___._______.___.___.___..__._ 
wykształcen ie ___..0___.___.___.___.___,_______.___.__.______________________.._____,____________._____..__..______m__" __._____.__0___'_.. 
stosunki majątkowe O.__'____m____'.______,____.__._ .__.m__.___________.____.___.__________.__._______.____.___..____._____ 
Jak stwierd:wno rodowód? (Zeznania przesłuchanego? Dokumenta? Jakie?) 


Wyż wymieniony zeznaje odnośnie do oznajmionego mu posądzenia go o 
.__,____.___________o____Om_________.___.._____O____. jak następuje: ._0___'.________.__.._.._______._,____,.___.,____.___0._,_____.____m___o 


Po odczytaniu zamknięto i podpisano. 
podpis funkcjonarjusza podpis przesłuchanego
		

/p0063.djvu

			VI. 
Wyśledzenie i ujęcie osoby obwinionej. 


Policja ma nietylko zebrać i zabezpieczyć dowody, lecz takze ująć 
i zabezpieczyć osobę obwinionego do postępowania sądowo-karnego. 


73) W których wypadkach można przytrzymać osobę po- 
dejrzaną bez popr1:edniego przesłuchania? 
Nawet bez poprzedniego przesłuchania można zarządzić 
dostawienie i tymczasowe przytrzymanie podejrzanego 
o zbrodnię lub występek: 
1. Jeżeli go na gorącym ujęto uczynku, albo bezpo- 
średnio po czynie pogoń urzędowa albo głos publiczny 
wskazują go jako podejrzanego o zbrodnię lub występek, 
albo też, gdy go przydybano z bronią lub innemi przed- 
miotami, które ze zbrodni lub występku pochodzą, lub wo- 
góle wskazują, że miał w nich udział. 
2. Jeżeli czynił przygotowania do ucieczki, albo po- 
dejrzany jest o nią z powodu wielkiej prawdopodobnie 
czekającej go kary, z powodu włóczęgostwa, albo z powo- 
du, że w tej okolicy jest nieznany, że nie ma legitymacji 
albo nie ma stałego zamieszkania, albo też z innych waż- 
nych powodów. 
3. Jeżeli w sposób przeszkadzający wykryciu prawdy 
starał się wpływać na świadków, znawców lub współwinnych, 
albo też utrudnić śledztwo przez zniszczenie śladów zbrodni 
lub występku, albo jeżeli istnieje uzasadniona obawa, że 
to się stać może. 
4. Jeżeli szczególne okoliczności usprawiedliwiają obawę, 
że obwiniony powtórzy czyn dokonany, albo wykona czyn 
usiłowany lub zagrożony. 


5
		

/p0064.djvu

			- 66 


Sprowadzonego należy bezzwłocznie przesłuchać; o ile 
nie okaże się uzasadniona przyczyna dla dalszego przytrzy- 
mania, należy go natychmiast zwolnić, w przeciwnym wy- 
padku najdalej do 48 godzin odstawić do sądu. Jeżeli 
chodzi o przekroczenie, należy przytrzymanego równocze- 
śnie z aktem odstawić do właściwego sądu powiatowego. 
W wypadkach gdy zachodzi podejrzenie zbrodni lub wy- 
stępku, należy przytrzymanego odstawić do zarządu wię- 
zienia przy sądzie okręgowym dla spraw karnych, a akt 
dotyczący należy równocześnie przedłożyć prokuraturze. Dla 
zarządu aresztów policyjnych należy wygotować kartę przy- 
stawienia wedle formularza: 


(FORMULRRZ) 


Decyzja przytrzymania. 


L. 


ImiE: i nazwisko (nazwisko rodowe: ___..n__n__..__.,n_.'___n___n___________________________________ 
Stwierdzone przezwisko: ________________________________________ .______________._._.._______ 
Zawód :._________,__________._________________________________._______________.._________ 
Wyznanie: __.__________..____.__m__'___.___..____ stan: .___.___h____._m__________________._______________,_ 
Urodzony (a) dnia___n,__m__m__..__ n... roku_____________________w ___________________ u,_m,____,__u_______u_ 
powiat ._u____________________,________________________,_,_ 
Przyna I eżn y (a) ____mn_____'__;__um__... _m_______'_______,____ powiat ,_________________________.______________ 
Zam ieszka!y (adres): ________.____.____._,_____________________._________.__________________._______. 
Należy go (ją) z powodu (dokładne określenie przestE:pstwa n.. p. kra- 
	
			

/p0065.djvu

			- 67- 


(FORMULRRZ) 


Ekspozytura policji śledczej. 
L._m_..___________ 


Stanisławów, dnia 


Karta przystawienia 
dla zarządu więzień sądowych. 


Niżej wymieniony aresztant został dnia ________________.._____________________....___.. 
o godz. __________________________ oddany zarządowi więzień przy sądzie okręgo- 
wym w________________________________,_,______________________,______________________ 
Imię i nazwisko __________________m_____m..____________m' przezwisko _____________________________________m 
Urodzony (aL________,____"..,_,_____ w ______________________________m___m_ pOw.____________mm_______,___________m' 
Przynależny (a) ____m'________ _________m_______m_____ powiat .._______________________________________m____'__m 
Wyznanie..m_________..m,mm____.., stan _m____'_____m__mm__ zawód ________________________ 
Zam ieszkały (a) ________________________n______m_____________m_____________m_m__________ 
Przytrzymany jako posądzony o 9: 
r Przekroczenie) . 
___m_m,._ I razy, ostatni raz za: 
Karany za \ 
:r



: ,:::::::::::::::::::- I m__m___mm________________ ___O__________________________m 
W związku ze sprawą: .----____..,______,_____________________m_m____mm_'m'_________________,_________m 


Opis osoby: 


Wysokość: _____________mm___m__mm' 
Wlosy: .._________________________O____m______ 
BrwI: 


Budowa ciała i postawa: ..____________m__.. 
Oczy:nmmm____m___'_m 
Zarost: 


Nos: 


Usta: ________mm__m....,___ 
Broda: ________..____mm_______ 
Szczegółne znaki na twarzy: _____________ 
Sposób mówienia: _m_m__m'..______..__ 
Organ głosowy: .__.__0...____________..,___ 


Zęby: ____________________0______. 
Kolor twarzy: m.._m____m__m______ 
Szczególne znaki na ciele :_____m______ 
Włada językami: ___m_'__________mm___ 
Ubranie ____________m__________, 


Równocześnie przesyła się 
akt z dnia 


{ do prokuratury 
l do sądu okręg.owego 


do ł. 


f\resztanci, których oddaje się do sądu, muszą przed- 
tem być zbadani przez lekarza policyjnego, a orzeczenie 
jego należy dołączyć do aktu. Chorych aresztantów należy 
oddać do szpitala przy zarządzie więzień sądu okręgowego. 
O oddaniu aresztanta do szpitala, należy zawiadomić wła- 
ściwą władzę sądową. 


5*
		

/p0066.djvu

			- 68- 


74) Jak należy postąpić W' wypadkach, w których miejsce 
pobytu podejrzanego jest nieznane lub tenże zbiegł? 
W wypadkach, w których miejsce pobytu podejrzanego 
jest nieznane, lub tenże zbiegł, należy starać się o ile 
możności wyśledzić jego miejsce pobytu przez: 
a) zapytanie w biurze meldunkowem; 
b) zapytanie w ostatniem miejscu zamieszkania podej- 
rzanego, miejscu zajęcia lub tam, gdzie zwyczajnie poszu- 
kiwany (podejrzany) przychodził; , 
c) wysłanie odezwy do innych władz, w których okrę- 
gu przydybany być może; 
d) wysłanie depesz cyrkularnych, ogłoszenie w gaze- 
cie śledczej, zarządzenie inwigilacji, przez pogoń sądową 
lub listy gończe. 
Jeżeli spra
ca. jest nieznany, mimo to jednak należy 
na wniosek prokuratury zbadać istotę czynu ze -staranno- 
ścią i dokładnością w ustawie przepisaną. W przypadkach 
takich dopiero wtedy, gdy niema żadnych punktów opar- 
cia do dalszych dochodzeń, należy zaniechać postępowania 
aż do odkrycia lub wynalezienia sprawcy. 


75) Jak należy postąpić w chwili ujęcia osoby podejrzanej, 
odnośnie do stwierdzenia tożsamości? 
Z ujęciem przestępcy należy natychmiast stwierdzić 
identyczność osoby i jego przeszłość. Ponieważ przestępcy 
podają częstokroć fałszywe nazwisko, należy przedewszyst- 
kiem zbadać prawdziwe daty odnoszące się do jego rodo- 
wodu. Wszystko co podejrzany zapodaje należy oczywiście 
sprawdzić, a przedewszystkiem zbadać prawdziwość przez 
niego przedłożonych dokumentów. Miejsca radyrowane lub 
zawierające poprawki uzasadniają podejrzenie fałszowania 
i należy wdrożyć dochodzenia przygotowawcze W' kierunku 
fałszowania dokumentu. 
.Nawet gdy dokument wydaje się prawdziwym, należy 
zbadać, czy jest on własnością przytrzymanej osoby, po- 
nieważ bardzo często przestępcy legitymują się zaświad- 
czeniami osób obcych. 
W wypadkach, w których dokument zawiera fotogra- 
fję można do pewnego stopnia stwierdzić identyczność.
		

/p0067.djvu

			- 69- 


Z ciężkimi zbrodniarzami należy i w tym wypadku młec 
się na ostrożności. W dokumentach, w których znajduje się 
opis osoby, są pewne wskaźniki, które dają rękojmię stwier- 
dzenia identyczności. O tem, czy dokument jest prawdzi- 
wy, można się przekonać przez stawianie odpowiednich py- 
tań, odnośnie do daty wystawienia i treści dokumentu. 
O ile nie ma wcale dokumentów lub j
st podejrzenie, że 
posiadanie ich jest nieprawne, należy stwierdzić identyczność 
w inny sposób, a więc przedewszystkiem przez agnosko- 
wanie ze strony wiarygodnych świadków, do których nale- 
żl! w pierwszym rzędzie osoby pochodzące z dawnego 
miejsca zamieszkania podejrzanego, lub też jego nauczy- 
ciele, pracodawcy i t. d. Identyczność aresztantów, którzy 
często byli w konflikcie z władzami bezpieczeństwa, stwier- 
dza się przez dział rozpoznawczy IV. Wydziału Komendy 
Głównej i urzędów śledczych. O ile stwierdzenie tożsamości 
sposobami wymienionemi nie da pozytywnego rezultatu, 
należy w drodze korespondencji stwierdzić tożsamość. W tym 
celu należy przytrzymanego zapytać o jego pochodzenie;' 
datę i miejsce urodzenia, nazwiska i imiona rodziców i ro- 
dzeństwa, miejsce zamieszkania, gdzie i kiedy umarli, gdzie 
i jacy krewni lub znajomi mieszkają, którzy mogliby dąć 
wyjaśnienie. Prawdziwość zapodania stwierdza się zapomocą 
pisemnego zapytania w sądzie, starostwie i okręgowej 
centrali rozpoznawczej wedle formularza. 


(FORMULf\RZ.) 


Ekspozytura policji śledczej. 


Stanisławów, dnia. 


Kontestacja 
(konduita) 


1. 'mit: i nazwisko: 
2. U kobiet zamężnych: 
a) nazwisko stanu wolnego: 
b) przynależność w czasie stanu wolnego: 
3. Zawód: 
4. Dzień, miesiąc i rok urodzenia: 
5. Miejscowość: Powiat: 
6. Przynależność; Powiat:
		

/p0068.djvu

			- 70- 


7. Obywatelstwo: 
8. Wykształcenie: 
9.- Stan: wolny, żonaty, owdowiały, separowany, rozwiedziony 
10. Dokumenta na podstawie których stwierdzono rodowód: 
11. Ilość, imiona, wiek i zajęcie, dzieci: 
12. Mieszkanie (adres) : 
13. Wysokość czynszu najmu: 
14. Miejsce służby albo pracy: 
15. Stosunki majątkowe albo zarobkowe: 
16. Imię, nazwisko i zawód rodziców i rodzeństwa: 
13. Inne ważne szczegóły dla ogółnej kontestacji. 
Podpis wywiadowcy. 


Kontestacja karna 
a) kary sądowe. 


I .
 Oznacze- KRRf\ 
l1J u 
.Q t: Data 
N QJ nie Przestępstwo 
U"t:l wyroku 
:::i .
 sądu pieniężna wolnościowa 
QJ 


b) policyjne kary. 


Oznaczenie Kf\RR 
władzy admi- Data Liczba Przestępstwo pieniężna I 
rristracyjnej ;Wolnościowa 
I l
		

/p0069.djvu

			- 71 - 


Zarządzenia policyjne: 
(szupa.s. wyda.lenie, oddanie do zakładu pracy przymusowej i t. p.) 


Liczba Data Liczba Decyzja 
ewidencji 


Do 


z prośbą o wpisanie do formularza dat z tamto ewidencji 
Z. u. z a. 


Podpis. 


Dalszym sposobem stwierdzenia tożsamości są daty 
odnoszące się do pewnych osób zawarte w aktach sądo- 
wych, w orzeczeniach szupaśniczych i t. p. Dlatego należy 
przytrzymanego zapytać, czy był przez jaki sąd karany, 
czy był odszupasowany lub też, czy znajdował się w opiece 
szpitalnej. Wreszcie do stwierdzenia tożsamości służą działy 
rejestracyjne urzędów śledczych i głównej komendy. 
W razie ujęcia zawodowych zbrodniarzy należy zwró- 
cić baczną uwagę: 
1) czy nie stoją oni w związku z jakąś inną czynno- 
ścią karygodną, 
2) a przy rewizji osobistej, czy posiada on środki 
i narzędzia charakterystyczne dla zawodowych przestępców 
lub danego przestępstwa potrzebnych. Ważną jest rzeczą 
stwierdzenie osób z któremi przestępca obcuje, ponieważ 
u tych można często natrafić na przedmioty dowodowe. 
Zrozumiałe jest jednak, że szczegółowe badanie i per- 
lustrowanie osób podejrzanych nie odnosi się do drobnych 
przestępstw policyjnych lub przekroczeń, przy których stwier- 
dzenie tożsamości następuje wedle prawdopodobieństwa 
z listów, biletów wizytowych i. t. p.
		

/p0070.djvu

			VII. 
Zamknięcie dochodzeń przygotowaw- 
czych i przesłanie doniesienia do oskar- 
życiela publicznego. 


Celem policyjnych dochodzeń przygotowawc.z:ych jest stwier- 
dzenie, że pewna oznaczona osoba jest podejrzana o popełnienie 
przez ustawę karną zabronionej czynności, albo, że wogóle niema 
podstawy do wdrożenia postępowania karnego. Dopiero kiedy się 
osiągnie ten cel, uważa się dochodzenie przygotowawcze za skoń- 
czone, ponieważ dopiero wtedy może prokurator albo wnieść oskar- 
żenie, względnie postawić wniosek na ukaranie, albo postawić wnio- 
sek na wdrożenie śledztwa wstępnego, lub też odłożyć doniesienie. 


76) Co należy przed zamknięciem dochodzeń przygotowaw- 
czych zbadać odnośnie do zebranego materjału? 
a) Czy rzeczywiście popełniono oznaczoną czynność kary- 
godną, zabronioną przez ustawę karną. Przyczem należy 
zwrócić baczną uwagę, czy zachodzą wszystkie wymogi 
czynności karygodnej, celem zastosowania oznaczonego 
przepisu karnego, jak n. p. przy kradzieży: wartość rze- 
czy, sposób dokonania, szczególna właściwość rzeczy lub 
sprawcy i t. d. 
b) Czy ten czyn karygodny można przepisać oznaczonej 
osobie, czy też można tylko ją o to podejrzewać. 
c) Czy dla naprowadzonych pod "o" i "b" okoliczności są 
wystarczające dowody. 
Dochodzenia przygotowawcze zbiera się w podobny 
sposób, jak to czyni prokurator w oskarżeniu względnie 
w wniosku na ukaranie. 
Przykład. Jan Malarz uderzył dnia 2-go maja 1919 r. prze'" 
południem, przy ulicy Kochanowskiego, w zamiarze udaremnienia 
czynności urzędowej, będącE'go w slużbie funkcjonarjusza P. P. Mi- 
kołaja Świrka. który wymienionego Jana Malarza zatrzymał za nie-
		

/p0071.djvu

			- 74- 


przestrzeganie przepisów dla pojazdów. przyczem Malarz krzyczał: 
..Ty psie, - całem twojem zajęciem jest zapisywanie dorożkarzy." 
Nadchodzący Józef Wyga wzywał osoby znajdujące się na gościńcu 
do oporu przeciwko funkcjonarjuszowi słowami: nChodźcie tu, wybi- 
jemy tego złodzieja". przez co popełnił obrazę osoby urzędowej. 
Edward Rataj, który znajdował się w tłumie wezwanym przez Józefa 
Wygę do sporu przeciwko funkcjonarjuszowi, uderzył w głowę poste- 
runkowego Mikołaja Świrka tak, że mu aż czapka zleciala. 
CJJowQdy: Zeznanie funkcjonarjusza z powolaniem się na przy- 
sięgę urzędową i zeznania Karola X i Roberta Y. 
Wobec tego Jan Malarz jest winny zbrodni wedle 9 81 u. k. 
i przekroczenia wedle 
 312 u. k. Józef Wyga jest winien występku 
wedle 
 279 i przekroczenia wedle 
 312 u. k., a Edward Rataj jest 
winien zbrodni wedle 
 81 i występku wedle 
 280 u. k. 
Jeżeli zbierze się w ten sposób materjał przygoto- 
wawczy, zostaną jeszcze pewne luki, które należy wypełnić. 
Oczywista rzecz, że nie zawsze będzie to można uczynić, 
jednakowoż należy się starać, ażeby jak najwięcej momen- 
tów podejrzenia zebrać i stan faktyczny wyjaśnić i dopiero, 
kiedy brak już dalszych punktów oparcia, należy docho- 
dzenia przygotowawcze zamknąć. i rezultat ich wedle 

. 84 i 86 p. k. jak naj śpieszniej donieść prokuratorowi, 
względnie właściwemu funkcjonarjuszowi prokuratury, przy 
równoczesnem załączeniu wszystkich aktów dochodzenia 
przygotowawczego. 
Do aktów załącza się krótkie pismo, w którem za- 
zawarte jest obwinienie z powołaniem się na odpowiednie 
postanowienia ustawy karnej. 


PRZYKŁRD, 


Eks.pozytura policji śledczej. 
L 1237. 


Stanisławów 8/V1II 1921. 


DG 
Prokuratury sądu okręgowego 


w Stanisławowie 


przedkłada się do dalszego postępowania w myśl 99 171, 173 
i 176/lIa. Józef Maliniak jest silnie podejrzany, że w ciągu 
ostatnich dwu tygodni skradł z zamkniętej szafy panu X. Y., 
u którego mieszkał, ubranie wartości 23500 Mp. Józef Mali- 
niak był już dwa razy za kradzież karany. 


Podpis.
		

/p0072.djvu

			- 75- 


f\kta należy chronologicznie ułożyć, a pojedyncze 
arkusze ponumerować i zeszyć wszystkie razem. Przy rów- 
noczesnem odstawieniu obwinionego do sądu, należy na 
akcie to zaznaczyć, n. p. N. N. zostaje równocześnie ze 
względu na niebezpieczeństwo ucieczki albo na niebezpie- 
czeństwo koluzji odstawiony do sądu, a czerwonym ołów- 
kiem zaznaczyć "aresztant". 
O ile rozchodzi się o współtowarzyszy i uczestników 
należy na aktach umieścić znak =1=, ażeby w sądzie osobno 
przeprowadzić przesłuchanie i do osobnych więzień prze- 
znaczyś- 
W wypadku odstawienia zawodowych zbrodniarzy do 
sądu, należy na aktach umieścić napis: "Donieść o zwol- 
nieniu". 
O każdorazowem odstawieniu aresztantów należy za- 
wiadomić właściwą władzę inwigilacyjną. 
Na aktach należy też zaznaczyć "corpora delicti". 
W wypadkach ciężkich zbrodni, n. p. zabójstwo, mor- 
derstwo, ciężkie uszkodzenie ciała, ponadto zbrodni, w któ- 
rych zachodzi niebezpieczeństwo, że pokrzywdzony umrze; 
w wypadkach eksplozji, zderzenia kolejowego i t. p., przy 
których ludzie zostali zabici lub ciężko uszkodzeni, ponad- 
to w wypadkach, które zaprzątają opinję publiczną, należy 
w najkrótszej drodze (telegraficznie lub telefonicznie) za- 
wiadomić prokuratora, ażeby ten mógł wydać stosowne 
zarządzenia na miejscu czynu. Nastąpić to powinno tylko 
za pośrednictwem właściwego urzędu śledczego lub swojej 
właściwej przełożonej włądzy.
		

/p0073.djvu

			CZĘŚĆ 
ZcZEQÓŁOWł\.
		

/p0074.djvu

			I. 
Wkroczenie policji śledczej w wypad- 
kach śmierci. 


Wedle obowiązujących przepisów w każdym wypadku 
śmierci lub porodu dziecka nieżywego, lub też poronienia choćby 
części plodu, mają domownicy wypadek ten zgłosić w magistracie, 
podem powołany oglądacz zwłok ma. przeprowadzić oględziny, w celu 
stwierdzenia śmierci i jej przyczyny. Lekarze, chirurgowie, aptekarze, 
akuszerki i oglądacze zwłok są obowiązani w każdym wypadku 
choroby, zranienia, porodu albo wypadku śmierci, w których zacho- 
dzi podejrzenie zbrodni, albo występku, albo wogóle gwałtownego 
uszkodzenia przez inne osoby spowodowanego, niezwłocznie donieść 
o tern władzy. Zaniedbanie takiego doniesienia będzie karane jako 
przekroczenie. 


77) W których wypadkach śmierci interwenjuje policja? 
a) Jeżeli jest uzasadnione podejrzenie, że śmierć nastąpiła 
wskutek winy osoby trzeciej (przez czyn lub zaniechanie); 
b) jeżeli znaleziono zwłoki (nieżywy płód lub część tego, 
kości ludzkie i t. p.); 
c) jeżeli ktoś na ulicy lub miejscu publicznem nagle umarł; 
d) w wypadku samobójstwa. 


78) Jak ma się zachować funkc. policyjny, skoro interwe- 
njuje w wypadku śmierci? 
We wszystkich wypadkach, w których jest konieczna 
interwencja policji, n-ależy natychmiast zawiadomić właściwą 
władzę policyjną, która przedsięweźmie wizję lokalną, przy 
współudziale wyższego funkcjonarjusza, lekarza i potrzebnej 
asystencji wywiadowców; funkcjonarjusze policyjni mają 
w powyższych wypadkach zawiadomić swoją władzę, w krót- 
kiej drodze telefonicznie lub telegraficznie i są odpowie-
		

/p0075.djvu

			-.80 - 


dzialni za to, ażeby aż do zjawienia się komisji policyjnej 
nikt nie przedsięwziął żadnych zmian, ani na trupie, ani 
na miejscu, na którem zwłoki znaleziono. Jeżeli zmiana 
jest konieczna ze względu na próby powrócenia do życia, 
interwenjujący funkcjonarjusz ma poczynić notatki odnośnie 
do miejsca i położenia w jakim zwłoki znaleziono. Funkcjo- 
narjusze policyjni mają też zbadać okoliczności, wśród 
których trupa znaleziono i potem zameldować przybyłej 
komisji. 


79) Jakie ma zadanie komisja policyjna? 
Zadaniem komisji policyjnej jest: dokładne oględziny 
trupa, stwierdzenie okoliczności, wśród których śmierć na- 
stąpiła i wydanie odpowiednich dyspozycyj stosownie do re- 
zultatu oględzin. Oględziny zwłok przeprowadza lekarz w o- 
becności .całej komisji. W tym celu należy zwłoki zupełnie 
obnażyć. Zanim to nastąpi, ma lekarz dokładnie zbadać i za- 
notować wszelkie okoliczności ważne dla jego dalszego orze- 
czenia. Jeżeli jest wątpliwe, czy śmierć rzeczywiście już nastą- 
piła, jest lekarz zobowiązany przedewszystkiem przedsięwziąć 
próbę przywrócenia do życia i to tak długo, aż nie będzie 
żadnej wątpliwo
ci co do zaszłej śmierci. Jeżeli identyczność 
zwłok nie jest dokładnie stwierdzona, należy sporządzić do- 
kładnyopis osoby i ubrania. Ubranie dokładnie przetrząść 
i zrewidować. Na miejscu znalezienia zwłok ma komisja 
przez świadków informować się, aby sprawę wyjaśnić. Do- 
chodzenia komisji i orzeczenie lekarza mają stwierdzić: 
a) czy śmierć nastąpiła z wykluczeniem obcej winy z po- 
wodu samobójstwa lub wypadku, albo z powodu stwier- 
dzonej choroby; 
b) czy śmierć nastąpiła z powodu cudzej winy, lub, jeżeli 
cudza wina nie jest udowodniona, to czy ona nie jest 
wykluczona; 
c) czy przyczyna śmierci nie da się zbadać. 
Przy sposobności oględzin komisji policyjnej należy 
sporządzić protokół wizji lokalnej, który musi zawierać: 
a) ,czas znalezienia trupa i porę oględzin, 
b) opis miejsca, na którem zwłoki znaleziono, 
c) położenie, w jakiem się zwłoki w chwili znalezienia 
znajdowały.
		

/p0076.djvu

			- 81 


d) Jakie zmiany poczyniono na miejscu czynu przed przy- 
byciem komisji. 
e) Położenie w jakiem zwłoki się znajdowały w chwili zja- 
wienia się komisji i jak to położenie zmieniono. Na 
wszelki wypadek należy sporządzić szkic sytuacyjny i zdję- 
cie fotograficzne miejsca znalezienia zwłok. 
f) Opis osoby i ubrania, jakoteż opis przedmiotów, które 
na lub przy zwłokach znaleziono. 
g) Ślady użycia gwałtu, jakoteż wszelkie inne ślady spo- 
strzeżone na zwłokach. 
h) Zapodanie osoby, która znalazła trupa lub zapodania 
innych osób udzielających informacyj. 
i) Okoliczności na podstawie których stwierdzono tożsa- 
mość zwłok. 
j) Zebranie rezultatu oględzin i naprowadzenie ewentual- 
nie znalezionych przedmiotów dowodowych. 
k) Orzeczenie lekarskie, o ile takowe nie zostanie osobno 
sporządzone. 
I) Rzeczoznawcze orzeczenie komisji (samobójstwo? przy- 
padek? obca wina?). 
m) Dyspozycje wydane przez komisj€;. 
Na podstawie oględzin przez komisję policyjną na- 
stępuje wniosek na: 
1) Pogrzebanie po dokonaniu oględzin przez oglądacza 
zwłok, jeżeli stwierdzono samobójstwo lub cudza wina 
okazała się wykluczona i niema powodu do oględzin 
policyj no-sa ni tarnych. 
2) Pośmiertne oględziny sądowe (obdukcja), o ile wedle 
9 127 p. k. zachodzi podejrzenie, że smierć nastąpiła 
z powodu obcej winy. 
3) Pośmiertne oględziny policyjno-sanitarne (obdukcja), 
jeżeli wprawdzie obca wina jest wykluczona, jednakowoż 
zwłoki mające być oglądane: 
a) są nieznane, 
b) należ
 do osoby nagle zmarłej bez poprzedniej 
pomocy lekarskiej, lub kiedy pomoc lekarską udzieliła 
osoba do tego niepowołana. 
w wypadku, w którym orzeczenie lekarskie wnioskuje na 
pogrzebanie, należy zwłoki odesłać do trupiarni. a równocześnie za- 
wiadomić o tern magistrat. Jeżeli orzeczenie lekarskie wnioskuje na 


6
		

/p0077.djvu

			- 82- 


obdukcję sądowo-karną, należy cały akt odesłać do prokuratury, 
a zwłoki odstawić do kostnicy. Jeżeli jest wątpliwe, czy sąd zarządzi 
obdukcję, należy zwłoki zostawić na miejscu, a prokuraturę prosić 
o szybką decyzję. Organ, doręczający decyzję o mającej Się przepro- 
wadzić, obdukcji, jest obowiązany odebrać poświadczenie o otrzyma- 
nej decyzji, które będzie zawieralo dzień, godzinę i minutę otrzyma- 
nego powiadomienia. 


80) Kiedy mają być przedsięwzięte oględziny pośmiertne 
zwłok (obdukcja)? 
Wedle 9 2. rozp. min. spraw. z dnia 20. stycznia 1885 r. 
Dz. U. P. Nr. 26 należy przeprowadzić oględziny i obduk- 
cję sądowo-lekarską w każdym wypadku śmierci nienatu- 
ralnej, o ile z okoliczności nie można napewno przyjąć, że 
nie zachodzi zbrodnia lub występek, lecz, że przypadek 
albo samobójstwo sprowadziło śmierć. Wedle 9 3. wspom- 
nianego rozp. należy przedsi€;wziąć obdukcję sądowo-le- 
karską w następujących wypadkach: 
1) Jeżeli ktoś umarł w krótszy lub dłuższy czas po 
otrzymanych zewn€;trznych gwałtownych obrażeniach jak n. p.: 
przez uderzenie, potrącenie lub bicie przy pomocy tępych, 
ostrych, kłójących lub siecznych narzędzi, albo przez użycie 
broni palnej wszelkiego rodzaju, albo spadnięcie ze zna- 
cznej wysokości. 
2) Jeżeli ktoś zmarł po spożyciu jakiejś potrawy, na- 
poju albo lekarstwa, albo nagle P9 zewnętrznem użyciu 
maści, kąpieli, płynów do zmywania, pudru i t. p., skoro 
zachodzi podejrzenie zatrucia lub otrucia. 
3) We wszystkich wypadkach znalezienia osób nieżywych, 
które noszą na sobie takie zewnętrzne oznaki, albo zostały 
wśród takich okoliczności znalezione, z których z wszelkiem 
prawdopodobieństwem przyjąć można, że nie umarły 
śmiercią naturalną. 
4) W wszystkich wypadkach znalezienia pojedynczych 
części ciała ludzkiego. . 
5) We wszystkich wypadkach znalezienia nieżywo uro- 
dzonych dzieci, w których zachodzi uzasadnione podejrzenie, 
że padły ofiarą gwałtownego spędzenia, albo jakiegoś innego 
gwałtownego działania. 
6) Jeżeli śmierć nastąpiła wskutek leczenia si€; rtęcią 
lub nieumiejętnej pomocy osób ze strony do tego nie- 
uprawnionych.
		

/p0078.djvu

			- 83- 


7) Jeżeli zachodzi podejrzenie, że smIerć nastąpiła 
wskutek nieumiejętnej pomocy lekarskiej lub akuszerskiej. 
8) We wszystkich wypadkach, w których śmierć nastą- 
piła wskutek czynności albo zaniechania, z których działa- 
jący już wedle ich naturalnych, dla każdego łatwo poznać 
się dających skutków, albo wskutek przepisów szczególnie 
ogłoszonych, albo wedle swego stanu, urzędu, powołania, 
rzemiosła, zatrudnienia, albo wogóle wedle swoich szcze- 
gólnych stosunków poznać może, że ono mogłoby spro- 
wadzić albo powiększyć niebezpieczeństwo dla życia, zdro- 
wia lub bezpieczeństwa ciała ludzkiego. Takimi wypadkami 
są w szczególności te, przy których śmierć nastąpiła z na- 
stępującego zaniedbania: 
a) przez zaniechanie zabezpieczenia lub schowania nąbitej 
broni palnej, 
b) przez nieostrożne przechowywanie żarzących się węgli 
w zamkniętych ubikacjach (lokalach), 
c) przez nieostrożność przy spalaniu siarki i użyciu środ- 
ków narkotycznych, 
d) przez nieprzestrzeganie szczególnych przepisów odnoszą- 
cych się do produkcji, zamagazynowania, sprzedaży, 
transportu i użycia ogni sztucznych, zapałek, prochu 
strzelniczego i środków wybuchowych oraz wszelkich przez 
potarcie łatwo zapalnych materjałów, 
e) przez nieprzestrzeganie szczególnych przepisów odnoszą- 
cych się do prowadzenia kopalni, fabryk i przedsiębiorstw 
przemysłowych, 
f) przez zaniechanie umieszczenia przepisanych znaków 
ostrzegawczych, 
g) przez zapadnięcie się budowli lub rusztowania, 
h) przez zaniechane lub niedostateczne zamknięcie szko- 
dliwego lub złośliwego zwierzęcia, 
i) przez spożycie niezdrowego środka spożywczego lub 
napoju, który został rozmyślnie albo w szkodliwych dla 
zdrowia naczyniach sporządzony lub przechowany, 
k) przez obrażenia wskutek nadużycia domowego prawa 
karania, 
I) przez zaniechanie przepisanego koniecznego nadzoru 
6*
		

/p0079.djvu

			- 84- 


nad dziećmi lub osobami, które same nie mogły się 
ochronić przed niebezpieczeństwem, 
m) przez nieostrożną szybką jazdę konną lub kołową, 
n) przez spadek przedmiotów z mieszkań, okien i t. p. albo 
przez zaniechanie dostatecznego przytwierdzenia wysta- 
wionych lub zawieszonych przedmiotów. 
To samo odnosi się do wszystkich wypadków, w któ- 
rych człowiek, z powyżej przytoczonych przyczyn, odniósł 
szkodę na zdrowiu i po krótszym lub dłuższym 
czasie umarł. Ponadto jeżeli odnośnie do osoby zmarłej 
zachodzi podejrzenie, że osoby, które z naturalnego lub 
przyjętego obowiązku miały w czasie choroby o nią się starać 
i obowiązku tego nie spełniły, w szczególności nie spro- 
wadziły pomocy lekarskiej i wreszcie we wszystkich wy- 
padkach samobójstwa, w których nie można stwierdzić, że 
śmierć nastąpiła przez samobójstwo. 
81) Jak należy PQstąpić w wypadkach podejrzenia o otrucie? 
W "A''Ypadkach podejrzenia o otrucie należy przesłu- 
chać krewnych i domowników zmarłego, jakoteż wszystkie 
osoby, które udzieliły zmarłemu pomocy. Mieszkanie na- 
leży dokładnie przeszukać, czy nie znajduje się w szklan- 
kach, wśród papierów, w naczyniach kuchennych, w piw- 
nicy coś takiego, coby wskazywało na resztki trucizny i co 
należałoby wskutek tego podejrzenia dokładnie zbadać. 
Jeżeli znajdują się na miejscu czynu resztki potraw i na- 
pojów wymiotowanych przed śmiercią przez osobę otrutą, 
to należy takowe jakoteż chustki, któremi obtarto wymio- 
towanego lub pozostałe ślady, zabrać i przechować. Jeżeli 
zmarły pozostawał pod opieką lekarską, należy lekarza 
przesłuchać na okoliC;zności przebiegu choroby i stosowa- 
nia środków leczniczych. O ile śmierć poprzedziła dłuższa 
choroba, należy od lekarza zażądać historji tej choroby, 
w myśl SI 99. Rozp. Min. z dnia 28. stycznia 1855 Dz. U. 
P. Nr. 26. 
82) Jak należy postąpić w wypadkach znalezienia zwłok 
- dzieci nowo urodzonych ? 
W wypadkach znalezienia zwłok dzieci nowourodzo- 
nych należy wedle 9 114. Rozp. Min. Spraw. z dnia 28-go 
stycznia 1855, Dz. U. P. Nr. 26 zbadać:
		

/p0080.djvu

			- 85- 


a) Jeżeli stwierdzono matkę noworodka: czas, sposób 
urodzenia dziecka, czy poród był lekki czy ciężki, 
czy trwał krótko lub długo, czy nastąpił nagle, w któ- 
rem miejscu nastąpił, w jakiem położeniu znajdowała się 
matka rodząca, czy u matki nastąpiło silne krwawienie lub 
inne nadzwyczajne wypadki, w jakim stanie znajdowało 
się dziecko po porodzie, czy dziecko po urodzeniu krzy- 
czało i poruszało członkami ciała, czy przyjmowało poży- 
wienie, czy oddawało mocz i kał, czy w czasie porodu były 
obecne obce osoby, czy te w jakiś sposób udzielały po- 
mocy i w jakim stosunku pozostają one do matki. 
b) Jeżeli o porodzie dziecka nic nie jest wiadomem, 
należy wedle 9 115 powyższego rozp. stwierdzić, kiedy 
i gdzie znaleziono zwłoki, czy i w jaki sposób było ono 
odziane, zakryte lub wogóle zapakowane, czy znajdowały 
się w tym samym stanie, czy też dokonano jakich zmian 
 
na nich, czy znaleziono je pod gołem niebem, czy na od- 
ludnem lub uczęszczanem miejscu, czy znaleziono je w wo- 
dzie, ziemi lub gdzie indziej i wśród jakich okoliczności. 
Ponadto należy stwierdzić stosunki atmosferyczne i wszyst- 
kie te wpływy, które mniej lub więcej są niebezpieczne dla 
życia dziecka bez żadnej pomocy pozostawionegp, lub też 
mogą przyśpieszyć lub utrudnić rozkład ciała. 


83) Jak należy postąpić w wypadkach śmierci w czasie lub 
w krótki czas po narkozie? 
Należy stwierdzić stan faktyczny komisyjnie przy współ- 
udziale lekarza, a resztki użytego środka narkotycznego 
należy zakwestjonować dla użytku urzędowego. Po dokła- 
dnem zbadaniu wypadku należy wynik dochodzeń w myśl 
9 336 d przesłać do prokuratury. 
Narzędzia samobójców, jak n. p. rewolwer, sznur, resztki tru- 
cizny i t. p., które mi ten odebrał sobie życie, należy przedłożyć ko- 
misji obdukcyjnej, celem ułatwienia niewątpliwej przyczyny śmiercii 
ponem odesłać je do muzeum policyjnego. Po stwierdzeniu tożsa- 
mości zwlok, nałeży zawiadomić o tem wlaściwy urząd stanu cywil- 
nego (metrykalny). 


84) Jak stwierdza się identyczność zwłok? 
Stwierdzenie identyczności zwłok przeprowadza się przez 
agnoskowanie takowych przez osoby, które zmarłego znały.
		

/p0081.djvu

			- 86 - 


f\gnoskowanie odnosi się tak do osoby jakoteż do odzie- 
nia znalezionego na zwłokach, przyczem sporządza się pro- 
tokół wedle formularza: 


(FORMULRRZ, 


Eksp. policji śledczej. 


Znalezienie zwłok 
Miejsce ..____.._..______.__'......_m..._.... ..______...._. 


Stan isławów u__...___.__....____u_u______ 


PROTOKÓŁ 


spis
ny z (imię. nazwisko i rodowód świadka agnoskującego" który oglą' 
dnąwszy zwłoki i przedmioty przy zwłokach znalezione zapodaje: 
W zwłokach poznaję z całą pewnością, że są one ..._.._.'_,m__.._..._..___._______.... 
u..__.._,__...,..________....._______,_...... u," znanego (ej) mi od ..'u.-t--- u ----------'----..---------- a na uza- 
sadnienie mojego zapodania naprowadzam: tnp. szczególne znaki. przed- 
mioty i t, p.) 
Po odczytaniu. zamknięto i podpisano, 
Podpis urzędnika. Podpis świadka. 


Jeżeli trup jest zupełnie nieznany, należy sporządzić 
dokładny opis osoby i przy niej znalezionych przedmiotów. 
Opis odzieży sporządza się w tym porządku w jakim się 
nosi na ciele, przyczem należy uwzględnić materjał, kolor, 
krój, podszewkę, ilość kieszeni ich zawartość, jakoteż stan 
odzieży. Tam gdzie znajdują się zwyczajnie znaki firm i t. p. 
należy takowe naprowadzić, a brak ich szczególnie zazna- 
czyć. W miejscach, w których odzież jest zanieczyszczona 
krwią, ziemią, piaskiem, błotem, gnojem i t. p. należy opi- 
sać. Jeżeli na niej znajdują się zdarcia lub inne uszkodze- 
nia, należy stwierdzić, czy nie powstały one wskutek ewen- 
tualnej obrony. Szczególnie należy zbadać dziury w ubra- 
niach, które powstały przez użycie jakichś narzędzi. Do- 
kładnie należy zbadać miejsce i opisać część ubrania, przy 
pomocy centymetra zmierzyć długość i szerokość, a ostry 
lub wystrzępiony brzeg dokładnie opisać. Szczególnie należy 
przytem uwzględnić przy przeszukiwaniu trupa i jego odzie- 
ży zauważone szczególne znaki. jak n. p. tatuowanie, za- 
piski i dokumenta i t. p., które dają podstawę do ewen- 
tualnego stwierdzenia tożsamości.
		

/p0082.djvu

			87 -- 


Natychmiast należy porównać, czy istniejące dOl'liesie- 
nia o osobach zaginionych odnoszą się do nieznanego 
znalezionego trupa. 
Jeżeli tożsamości nie można stwierdzić n !SI leży wspom- 
niany opis ogłosić w gazecie śledczej i spowodować zarzą- 
dzenie odfotografowania i daktyloskopowania nieznanego 
trupa. . 
W wypadkach, w których przy trupie znajdzie się 
pieniądze, klejnoty lub inne przedmioty wartościowe, które 
należą do śpadku, należy sporządzić konsygnację tych 
przedmiotów i o ile nie odda się takowych uprawnionym 
krewnym, należy je oddać do depozytu urzędowego. 
Na wszelki wypadek należy tymczasowo zabezpieczyć 
mieszkanie zmarłego i ewentualnie je opieczętować.
		

/p0083.djvu

			II. 
Wkroczenie policji śledczej w wypad- 
kach uszkodzenia ciała. 


W wypadkach uszkodzeń cielesnych ,należy do obej- 
rzenia i zbadania przywołać lekarza, który opisawszy do- 
kładnie obrażenia, ma także w szczególności orzec, które 
z pomiędzy istniejących obrażeń ciała lub nadwerężeń zdro- 
wia, same przez się lub w związku z i nnemi, bezwzględnie 
lub ze względu na szczególne okoliczności przypadku, uwa- 
żać należy za lekkie, ciężkie lub śmiertelne; jakie skutki 
uszkodzenia tego rodzaju zwykle za sobą pociągają, a jakie 
w obecnym szczególnym wypadku stąd wynikły, tudzież jakie- 
mi środkami i narzępziami i w jaki sposób uszkodzenia 
te były zadane. Jeżeli za chodzi potrzeba przystąpić do 
obejrzenia ciała kobiety, wówczas czyn ność tę można we- 
dług okoliczności zamiast lekarzom i chirurgom, poruczyć 
także akuszerom, a w przypadkach mniej ważnych aku- 
szerkom. 


85) Jak należy postąpić, jeżeli na zwłokach spostrzeżono 
obrażenie cielesne? 
Jeżeli na zwłokach spostrzega się obrażenia cielesne, 
należy wyszczególnić: 
1) Czy zadała je osoba trzecia, o ile tak: 
2) Czy ten czyn 
a) już z natury swojej w ogólności, 
b) wskutek wyjątkowej osobistej właściwości lub szczegól- 
nego stanu obrażonego, 
c) wskutek przypadkowych okoliczności, wśród których go 
dokonano lub
		

/p0084.djvu

			- 90- 


d) wskutek przyczyn pośrednich, które wprawdzie przypad- 
kowo do niego się przyłączyły, ale które czyn spowo- 
dował lub z niego wynikły, śmierć sprowadził - nakoniec 
e) czy można było zapobiec śmierci przez wczesną i sto- 
sowną pomoc. 


86) Jaki obowiązek mają lekarze, akuszerki i t. p. odnośnie 
do spostrzeżenia obrażeń cielesnych? 
Lekarze, chirurgowie, aptekarze, akuszerki i oglądacze 
zwłok są obowiązani w każdym wypadku, gdy im wydarzy 
się chC'roba, zranienie, poród albo wypadek śmierci, w któ- 
rym zachodzi podejrzenie zbrodni albo występku, albo wogóle 
gwałtownego uszkodzenia przez inne osoby spowodowa- 
nego, niezwłocznie donieść o tem władzy. Tego rodzaju 
doniesienia są obowiązane także sporządzać dyrekcje zakła- 
dów dla chorych (szpitale i t. p.); tym zaś policja ma też 
donieść o wyniku dochodzeń, ażeby ułatwić ściągnięcie 
kosztów utrzymania szpitalnego. 
W wypadkach, w których donosi się o obrażeniach 
cielesnych, należy takowe przyjąć do wiadomości przy 
użytku następujących formularzy: 
(FORMULRRZ 1.) 


Ekspozytura pol.-śledcza w Stanisławowie. 


L 


Stanisławów.___________ m ________ m ____,___ 


uszkodzenie cielesne. 
Sta je ______,___________________________,__________________.,_____,.._,,_,._""_.,___,,,_,_,_______, 
Rodowód __________________,_________________'_______mm____mm__._______________,_________ 
i donosi o uszk9dzeniu cielesnem jak następuje: 
Czas i miejsce czynu: _______________m_________.,____. .___m___________________________________O_____.__.______._.____________________ 
Opis uszkodzen ia : ________________________________________, _.__________________L__,________________________o_______________________0_____. 
Okoliczności wśród których odniesiono uszkodzenie (rozmyślnie zadane, czy 
przez niedbałość): ____0_______0__._'_______.__0_______0______________.____.____________________0_______0______._____________0. 
łmię i nazwisko, zawód i adres osoby obwinionej: 
Imię i nazwisko, zawód i adres świadka :___'m___m______._______m'____'m__ummumm__mm____.___ 
Gdzie znajduje się narzędzie, które m spowodowano uszkodzenie: ___,..___________m 
Czy osoba pokrzywdzona przyłącza się do postęp. karnego: _...,.___.___m______ .___ 


Podpis urzędnika. 


Podpis uszkodzonego. 


Z a r z ą d z o n o: (uszkodzonemu założono opatrunek - odesłano do szpi- 
tala - odwieziono do domu i t. p.).
		

/p0085.djvu

			- 91 - 


(FORMULRRZ II.) 


Ekspozytura pot-śledcza w Stanisławowie. 


L 


Stanisławów__,________,h__,m_,,_____mh,mm 


uszkodzenie cielesne. 


Dniah___h_.______m___h____h_m______O godz. __m___...____n__ zawiadomił (a) eksp. ____________ 
,_.__,_,._____.________________h______________ że ____________,_____,______________,___________h__________,____,______m_______,,________,______________ 
został (a) uszkodzony la) cieleśllie 
Rezultat dochodzeń na miejscu: 
Imię i nazwisko, rodowód i adres osoby uszkodzonej: n____n_______.h___.__.....____________ 
Określenie uszkodzen ia: _______h_______._____.___________.__m._h_..'_n_._'__________h___.___,________mm_h..___h___m___ 
Imię i nazwisko, rodowód i adres świadków: hm__m__'m__hh____m._h___mh__m..__m__ h ___ 
Czas i miejsce czynu: __m__m___h_'__________________m__m_h__h_____m__h__m_h____h_____h___h___n_______n____' 
Zezn a nie uszkodzo n ego: h____m_____________h____m____n____________m__n____m________m______________.__________________ 
Zeznania świadków: _________h_______n_________.___________.__h___h_________h_______m__m__.. __mm_'h..__m.._____' 'm'_ 
Imię i nazwisko, rodowód i adres osoby obwinionej: _h'____________h__h'______h_________hm__ 
Usprawiedliwienie się osoby obwinionej: '._m___h_,_mm____________________u________"_________n________m_ 
Jakie ślady stwierdzono na miejscu czynu: _m__.______u__n- h __________________ h ___________________ m _ h _ 
Co zarządzono odnośnie do uszkodzonego: ______.hm___m_____________n_m___,__hm,nh________mm_ 
Co zarządzono na miejscu czynu: 


Podpis funkcjonarjusza: 


Jeżeli osoba, która odniosła uszkodzenie cielesne 
znajduje się w takim stanie, że można ją przesłu- 
chać, należy to jak najszybciej przeprowadzić. Docho- 
dzenia przygotowawcze, w wypadkach uszkodzeń cielesnych, 
należy w tym kierunku prowadzić, ażeby narzędzie którem 
uszkodzenie zadano stwierdzić i zatrzymać w depozycie 
urzędowym. Takowe należy przy współudziale lekarza zba- 
dać, przyczem stwierdzić właściwość narzędzia i ewentualne 
ślady na niem jakoteż okoliczności, z których można nie- 
wątpliwie przyjąć, że narzędzie służyło do zadania uszko- 
dzenia cielesnego. Przy badaniu broni palnej musi współ- 
działać rzeczoznawca, rusznikarz, który też broń wyładuje, 
przyczem sporządzi się protokół wedle formularza:
		

/p0086.djvu

			- 92- 


(Formularz) 


Ekspozytura pol. śledczej. 
L. 1853_ 


Stanislawów 


Jan Kwiatkowski 
cięż Ide uszkodzenie ciala 
Mikolaja Ryżewskiego. 


PROTOKÓŁ 


spisany przy sposobności oględzin komisyjnych rewolweru, który wyw. My- 
ślicki zakwestjonowal przy rewizji osobistej u Jana Kwiatkowskiego znalazl- 
szy rewolwer u tegoż w prawej kieszeni od spodni. 
Obecni: Komisarz P. P. Dr. N., lekarz Dr. M., wyw. Roman Myślicki i po- 
sądzony Jan Kwiatkowski. 
Opis broni: 16 cm długi, sześciostrzalowy rewolwer bębenkowy ze znakiem 
fabrycznym nN. B. 12.456", łożysko drewniane koloru brunatnego. 
Kurek był w chwili znalezienia rewolweru przez wyw. Myślickiego na- 
ciągnięty. Na lożysku znajduje się po prawej stronie czerwona plamą: 
prawdopodobnie z krwi. 
Broń wyladowal komisarz Dr. N. i wyjąl 3 naboje niezużyte a 1 zużyty 
2 naboi w bębenku nie było. 
Następnie zapakowano rewolwer i (3 niezużyte i 1 wżyty) naboje 
a opakowanie zostalo urzędownie opieczętowane. 


Podpisy obecnych. 


87) Co mają stwierdzić dochodzenia przygotowawcze ,od- 
nośnie do uszkodzeń cielesnych? 
Dochodzenia przygotowawcze odnośnie do uszkodzeń 
cielesnych mają stwierdzić: 
a) Czy zostały one spowodowane winą osoby trzeciej. 
b) Czy uszkodzony sam rozmyślnie uszkodzenie sobie 
przysporzył, albo wskutek przypadku szkodę poniósł. 
c) Czy wogóle zachodzi nieszczęśliwy wypadek. 


88) Co mają dochodzenia przygotowawcze ustalić, jeżeli 
stwierdzono, że uszkodzenie cielesne należy przypisać oso- 
bie trzeciej? 
Jeżeli stwierdzono, że uszkodzenie cielesne należy 
przypisać osobie trzeciej, mają dochodzenia przygotowaw- 
cze ustalić, czy sprawca działał w zamiarze nieprzyjaznym, 
wedle 9 152 u. k., czy też zaniedbał ostrożności wedle 
8 335 u. k. W tym względzie należy więc zbadać:
		

/p0087.djvu

			93 - 


a) Czy sprawca był dla uszkodzonego nieprzYJaznie 
usposobiony, czy i w jaki sposób objawił swój nieprzy- 
jazny zamiar (pisemnie, ustnie, przez groźbę, obrazę 
i t. p.) jakoteż, czy sprawca przygotował narzędzia do czynu. 
b) Jaki był przebieg czynu, czy poprzedzał go spór, 
czy też sprawca z zasadzki napadł na uszkodzonego. 
c) W jaki sposób zadano uszkodzenie i w jaki spo- 
sób sprawca użył narzędzia. 
d) Czy sprawca, jeżeli wprawdzie nie w nieprzyjaznym 
zamiarze, jednak według naturalnych dla każdego łatwo 
poznać si
 dających skutków albo wskutek przepisów szcze- 
gólnie ogłoszonych, albo wedle swego stanu, urzędu, po- 
wołania, rzerniosła, zatrudnienia. albo wogóle wedle swoich 
stosunków szczególnych. mógł poznać, że to mogłoby 
sprowadzić albo powiększyć niebezpieczeństwo dla życia, 
zdrowia i bezpieczeństwa ciała ludzkiego. 
W tym względzie należy w szczególności zbadać, czy 
przestrzegano przepisów wydanych dla uniknięcia zagro- 
żenia bezpieczeństwa życia. zdrowia i ciała i czy w szcze- 
gólności można pociągnąć do odpowiedzialności osoby za 
nieprzestrzeganie takich przepisów, a mianowicie: 
1) CW wypadkach nieszczęśliwych, zaszłych w zakładach prze- 
myslowych, należy zbadać, czy urządzenie odpowiada przepisom wedle 
g 25 ustawy przemysłowej i czy zostało przez władzĘ: zatwierdzone, 
jakoteż. czy przez władze w dekrecie, pozwalającym na uruchomienie, 
zawarty nakaz odnoszący siĘ: do pewnych adaptacyj został ściśle wy- 
konany. Ponadto nal
ży zbadać, czy właściciel zakładu przemysłowego 
urządził w myśl 9 74 ustawy przemysłowej wszystko to, co ze wzglę- 
du na właściwość przemysłu i lokalu odnośnie do ubikacyj, maszyn 
i przyrządów jest potrzebne ze względu na bezpieczeństwo życia 
i zdrowia robotników i czy maszyny i urządzenia fabryczne. jakoteż 
ich części składowe (koła rozpędowe, transmisje. łożyska. windy, 
kotły i t. p.) są tak ogrodzone i takiemi przyrządami bezpieczeństwa 
zaopatrzone, że niebezpieczeństwo dla robotników przy ostrożnem 
zachowaniu się jest prawie wykluczone. Wedle potrzeby należy zażą- 
dać orzeczenia oddziału technicznego władzy politycznej lub inspek- 
tora przemyslowego. 
2) CW nieszczęśliwych wypadkach w czasie ruchu ulicznego lub 
z powodu ożywionej komunikacji ulicznej należy stwierdzić, czy nie 
zachodzi zaniechanie względnie nieprzestrzeganie ogólnych przepisów 
dla pojedynczych rodzajów pojazdów (automobili, rowerów, donil- 
iek i t. p.l 
3) q{} nieszczęśliwych wypadkach. które wydarzają się w tea- 
trach i podobnych lokalach naleiy zbadać, ay przestrzegano przepisów
		

/p0088.djvu

			94 


odnoszących się do budowy teatrów, w myśl rozp min. z dnia 14-go 
marca 1911 r. Dz. U. P. Nr. 57, i rozp. minisi. z dnia 18. września 
1912 r. Dz_ U. P. Nr. 191. 
4) CW nieszczęśliwych wypadkach zaszłych w kamieniolomach przy 
górach piaskowych, gliniastych i szutrowych należy zbadać. czy zastoso- 
wano się do rozp. minist. z dnia 29. maja 1908 r.. Dz. U. P. Nr. 116. 
5) CW nieszczę.5liwych wypadkach spowodowanych przez gaz 
świetlny należy zbadać, czy przestrzegano przepisów, wedle rozp. mi- 
nist. z dnia 29_ maja 1908 r. Dz. U. P. Nr. 176, względnie rozp. mi- 
nisi. z dnia 10. września 1912 r. Dz. U. P. Nr. 185, odnoszących się do 
sporządzania i urządzania acetyliny i h,andlu karbitem. W tych wy- 
padkach należy się zawsze zwrócić do rzeczoznawcy. 
6) CW nieszczęśliwych wypadkach z powodu eksplozji kotłów pa- 
rowych należy zawiadomić władzę polityczną, która wyszle komisarza 
ustanowionego dla badania kot/ów parowych, który wyda st"sowne 
zarządzenia wedle 
 12. rozp. minist. z dnia 7. lipca 1871 r. Dz. U. P. 
Nr. 113 i wedle 9 ] 2 rozp. minisi. z dnia L października ] 875 roku 
Dz. U. P. Nr. 130. 
7) CW nieszczfśliwych wypadkach spowodowanych przez śl'odki 
wybuchowe należy zbadać, czy nie zachodzi przekroczenie wedle 
rozp. minisi. z dnia 2. lipca 1877 r. Dz. U. P. Nr. 68, względnie rozp: 
minist. z dnia 22. września 1883 r. Dz. U. P. Nr. 156. Do tych wy- 
padków ma też zastosowanie rozp. minist. z dnia 12. lipca 1908 r. 
Oz U. P. Nr. 163, odnoszące si
 do handlu z celulozą. 
8) CW nieszczęśliwych wypadkach kolejowych należy zbadać, czy 
nie zachodzi przekroczenie wedle regulaminu ruchu kolejowego z 16. 
listopada 1851 Dz. U. P. Nr. ] z r. 1852. 
9) CW nieszczęśliwych wypadkach otrucia należy w szczególności 
zbadać, czy przestrzegano przepisów wedle rozp. min. z 21. kwietnia 
1876 Dz. U. P. Nr. 60 i rozp. minist. z 2. stycznia 1886 Dz. U. P. 
Nr. 10. odnoszących się do handlu trucizną i czy takowa była przecho- 
wywana wedle istniejących przepisów (9 361-371 u. k.) 
10) CW nil!szczęśliwych wypadkach uszkodzenia ciele$nego za po- 
mocą broni nałeży zbadać czy broń nie należy do ukrytych wedle patentu 
o broni z dnia 24. października 1852 r. Dz. U.' P. Nr. 223 i czy prze- 
pisy tego patentu odnoszące się do wytwarzania i posiadania, były 
przestrzegane i czy nie zachodzi przekroczenie wedle 
 372, '373 
i 374 u. k. 
11) CW nieszczęśliwych wypadkach budowlanych należy zbadać, 
czy przestrzegano przepisów ustawy z dnia 26. grudnia 1890 r., dzlen- 
rozp. Nr. 48. 
12) CW nieszczęśliwych wypadkach uszkodzeń cielesnych przez 
psy i koty należy zarządzić natychmiastowe zbadanie przez lekarza, 
a zwierzę odesłać z pismem do obserwacji ) zbadania na klinikę we- 
terynaryjną. W wypadkach, w których zwierzę było wściekłe albo po- 
dejrzane o wściekliznę, należy spowodować przeprowadzenie szcze- 
pienia ochronnego na uszkodzonej osobie. 
I
		

/p0089.djvu

			III. 
Wkroczenie policji śledczej w wypad- 
kach pożaru. 


Pomoc władz policyjnych przy stłumieniu pożaru po- 
lega przedewszystkiem na: 
1) współdziałaniu szybkiego doniesienia o póżarze, 
2) wspieraniu straży pożarnej, 
3) uregulowaniu porządku odnośnie do przechodniów 
komunikacji, 
4) wspieraniu lekarza w udzieleniu pomocy lekarskiej, 
5) odtransportowaniu chorych i rannych, 
6) rekwizycji środków pomocniGzych stosownie do 
dyspozycji komendanta straży pożarnej. 
fikcja ratownicza spoczywa w ręku komendanta stra- 
ży pożarnej. Po pożarze należy w porozumieniu z komen- 
da
tem straży pożarnej na miejscu zbadać, w jaki sposób 
powstał pożar, jakie przybrał rozmiary, jakie spowodował 
skutki i kto jest ewentualnie winny. Po otrzymaniu wia- 
domości o pożarze, ma się cały stojący do dyspozycji od- 
dział udać na miejsce pożaru, gdzie komendant zamelduje 
się u komendanta straży pożarnej. Już w czasie akcji ra- 
towniczej powinni się funkcjonarjusze policyjni informować 
o powstaniu pożaru i wyśledzić osoby, które mogą dać o tem 
wyjaśnienia, przyczem należy zbadać następujące okoliczności: 
a) Gdzie i w którem miejscu spostrzeżono ogień? 
b) W jaki sposób ogień rozszerzał się dalej? 
c) Kto jest właścicielem objektu, w którym pożar 
powstał i w której części objektu pożar się rozpoczął? 
"d) Co jest wiadome o przyczynie powstania pożaru? 
Czy zachodzi prawdopodobieństwo podłożenia w myśl 
 166 
u. k.? Czy niedbalstwo lub zaniechanie w myśl 9 459 u. k.? 
Czy też przypadek (uderzenie piorunu, samozapalenie i t. p.)
		

/p0090.djvu

			- 96- 


e) Czy spostrzeżono w samym objekcie lub w pobliżu 
tego podejrzane osoby? 
f) Czy właściciel był ubezpieczony? W którym zakła. 
dzie? Na jaką sumę? 
Po ukończeniu akcji ratowniczej należy komendanta 
straży pożarnej i strażaków zapytać o zrobione spostrzeże- 
nia. Obejść z nimi miejsce pożaru, przyczem uwzględnić 
następujące pytania: 
a) Kiedy przypuszczalnie powstał pożar? 
b) W którem miejscu rozpoczął się? Czy było więcej 
takich miejsc? 
c) Czy są ślady, że' ogień podłożono? Czy nie można 
spostrzec resztek materjałów zapalnych? Czy można stwier- 
dzić okoliczności, z których da się wywnioskować, że ktoś 
sprzyjał rozszerzeniu się ognia albo utrudniał akcję ra- 
towniczą? 
d) W jaki sposób pożar się rozszerzył? 
e) Jakie objekta zostały uszkodzone lub zniszczone 
przez pożar? Jak wielka jest wskutek tego powstała szkoda? 
Czy zgadza się ona z tem co poszkodowany podaje? 
f) Czy ze spostrzeżeń zrobionych na miejscu pożaru 
można wywnioskować, że nie przestrzegano przepisów bu- 
dowlanych? Wreszcie należy sporządzić protokół wedle 
formularza. 


(Formularz) 


Eksp. pol. śledczej w.J?łanisławowie. 


L. 


Sta nisławów ___....________________0____0____0...___ 
godz.,_..____..____,____. 


PROTOKÓŁ 


spisany odnośnie do pożaru powstałego w domu (mieszkaniu).nno,mm..,______,_,_, 
. ..______,____,..,___,__________o_________o_n_________________mo___ Zawód: _____0_______________.0_____.___0_.____'________________'__o'. 
f\dres : o__________m__'O_____,______,__,O__,_,,_________________O_'..m_______O___,___ 
Opis miejsca (ewentualnie wskazać n,a szkic lub zdjęcie fotograficzne). 
Wyliczenie przedmiotów zniszczonych lub uszkodzonych przez pożar: 
Szkoda wyrządzona wskutek pożaru, wyrażona w pieniądzach: 
Czy rzeczy spalone były ubezpieczone: 
W którym zakładzie: 
Kwota zabezpieczenia:
		

/p0091.djvu

			97 - 


Kiedy spostrzeżono poiar: 
Kto pierwszy pożar spostrzegł: 
Zeznania osoby, która pierwsza pożar spostrzegła: 
W jaki sposób pożar się dalej rozszerzał: 
Jakich wysiłków musiala strai pożarna użyć dla stłumienia pożaru: 
W którem miejscu pożar wybuchł: 
Czy zauważono więcej takich miejsc: 
Jakie spostrzll\żenia zrobiono: 
Co stwierdzono przy komisyjnych oględzinach: 
Czy zauważono ślady podłożenia ognia i jakie to były; 
Czy stwierdzono nieprzestrzeganie przepisów policji ogniowej lub inne 
niedbalstwo lub zaniechanie: 
Zeznanie poszkodowanego: 
Zeznania świadków: 
Orzeczenie komisji o prawdopodobnej przyczynie powstania pożaru 
Jakie przedmioty dowodowe zakwestjonowano: 
Zarządzenia komisji dla zabezpieczenia materjału dowodowego: 
Podpisy członków komisji. 


Odnośnie do stwierdzeni
 przyczyny pożaru, powstałej 
przez niedbałość w myśl 9 434 u. k. należy zbadać czy: 
a) przestrzegano przepisów odnoszących się do nale- 
żytego przechowywania przedmiotów łatwo zapalnych na 
strychach, w piwnicach magazynach i t. p. 
b) czy przestrzegano przepisów zapobiegawczych 
w warsztatach i w sklepach? 
c) czy przestrzegano zakazu używania otwartego światła 
i palenia tytoniu na strychach i innych ubikacjach, w któ- 
rych znajdują się łatwo zapalne materjały? 
d) czy przestrzegano przepisów odnoszących się do 
czyszczenia kominów. 


7
		

/p0092.djvu

			IV. 


Wkroczenie policji śledczej w wypadkach 
przestępstw przeciw własności mienia. 


89) Jaki jest tok dochodzenia w wypadkach przestępstw 
przeciw własności mienia? 
W wypadkach przekroczeń przeciw własności mienia 
należy skierować dochodzenia przygotowawcze, pominąwszy 
okoliczności stwierdzenia subjektywnej i objektywnej istoty 
czynu, w szczególności na odebranie skradzionych rzeczy 
i na stwierdzenie ich wartości. W tym względzie należy 
przedewszystkiem dokładnie opisać rzecz skradzioną, a do- 
chodzenia w celu odzyskania naleLY wdrożyć w sposób 
następujący: 
a) wysłanie telegramów cyrkularnych z ewentualną 
wskazówką śledzenia za tą rzeczą u kupców, 
b) przez inwigilację wedle rozdzielników przepisanych 
dla każdej władzy, 
c) przez obwieszczenie w gazecie śledczej, 
d) przez afiszowa n ie na miejscach publicznych, 
e) przez ogłoszenie w dziennikach. 
Przez powyższe ogłoszenia wzywa się przedewszyst- 
kiem wszystkie wladze bezpieczeństwa] do współdzialania, 
a ponadto zwraca się uwagę kupców i handlarzy i prze- 
strzega się ich przed zakupnem skradzionych rzeczy. 
W szczególnych wypadkach współdziała też cała ludność 
po przeczytaniu takich ogłoszeń. W centralach inwigila- 
cyjnych okręgowych i przy komendzie głównej prowadzi 
się ewidencję skradzionych rzeczy, która to ewidencja 
ułatwia też stwierdzenie pochodzenia ewentualnie rzeczy 
7*
		

/p0093.djvu

			-100- 


zdeponowanych. Z powyższego wynika, że ogłoszenia 
odnośnie do kradzieży mogą tylko wtedy mieć rezultat, 
jeżeli opis skradzionych rzeczy jest bardzo dokładny, 
i w szczególności zawiera wszystkie te charakterystyczne 
znamiona, które cechują skradzioną rzecz. 
Odnośnie do depesz i telegramów cyrkularnych, należy je wy- 
jątkowo w wypadkach ciężkith zbrodni wysyłać, jeżeli tego wymaga 
niezwłoczne zawiadomienie w celach pośpiechu. W opisie wymienia 
się tylko gatunek skradzionych rzeczy, n. p. bielizna, pościel, a do- 
kładnyopis tvlko wtl'dy, jeżeli są znane szczególne znamiona. 
Wedle {} 473 u. k. ciąży na jubilerach i właścicielach sklepów 
galanteryjnych jakoteż zlotnikach obowiązek zatrzymywania sprze- 
dawców rzeczy podejrzanych, jeżeli ci nie mogą się wylegitymować 
Takt sam obowiązek ciąży, wedle 9 476 u. k. na każdym, komu 
przedkłada ktoś przedmioty do sprzedania albo zastawu, które od- 
nośnie do sprzedawcy lub zastawcy mogą wzbudzić podejrzenie, że 
są skradzione. 
Ogłoszenie drukiem i afiszowanie ogłoszeń o kradzieżach może 
nastąpić tylko w drodze urzędowej i to tylko przez urząd ś\edC2Y 
Na żądanie osoby poszkodowanej, można na jej koszt w każdym 
wypadku ogłoszenie wydrukować, jednakowoż tylko urząd śledczy 
może takowe ogłoszenie zredagować. O ogloszeniach w dziennikach 
decyduje urząd śledczy 


90) Co należy zbadać odnośnie do wartości rzeczy skra- 
dzionych? 
We wszystkich wypadkach kradzieży należy dokła- 
dnie zbadać wartość rzeczy, co się da osiągnąć przez prze- 
słuchanie poszkodowanego, który z.i!podaną wartość ma 
udowodnić, przez przedłożenie dokumentów lub naprowa- 
dzenie świadków. Jeżeli w ten sposób nie można dokła- 
dnie stwierdzić wartoŚci albo, jeżeli zachodzi podejrzenie, że 
poszkodowany rozmyślnie wysoko szkodę ocenił, należy 
o ile wartość ma wpłynąć na kwalifikację czynu, t. j. czy 
ma być policzona za zbrodnię, stwierdzić takową przez 
przesłuchanie świadków albo rzeczoznawców w myśl 
 99 
p. k. 


91) Co należy w każdym wypadku kradzieży przedewszyst- 
kiem w dochodzenia.ch uwzględnić? 
W dochodzeniach kradzieży należy uwzględnić: 
1) wartość rzeczy, 
2) właściwość czynu,
		

/p0094.djvu

			- 101 - 


3) właściwość rzeczy skradzionej, 
4) przymiot sprawcy i 
5) czy zachodzi uczestnictwo. (Porównaj 9 172, 173, 174, 
175, 176 u. k.) 


92) W których wypadkach kradzież jest przekroczeniem? 
Wszystkie kradzieże, które nie nadają się do ukara- 
rania jako zbrodnie wedle przepisów z 99 172-176 u. k., 
należy dochodzić jako przekroczenie, ponadto: 
a) wedle 9 463 u. k. kradzieże i sprzeniewierzenia 
między małżonkami, rodzicami, dziećmi a rodzeństwem, 
jak długo ci żyją w wspólnem gospodarstwie, a ściganie 
tego przekroczenia nie następuje z urzędu, tylko na żą- 
danie głowy domu, która postawi odpowiedni wniosek 
w sądzie powiatowym. Jeżeli w czasie dochodzeń przygo- 
towawczych okaże się że rozchodzi :?ię o kradzież, należy 
głowę rodziny pouczyć, że ściganie nastąpi tylko na jego 
wyraźne żądanie. 


93) Co dla funkcjo policyjnego jest szczególnie ważne przy 
dochodzeniu kradzie{y odnośnie do właściwości czynu? 
a) Czy złodziej był zaopatrzony w broń lub w inne 
narzędzia dla osobistego bezpieczeństwa groźne, 
b) czy w chwili przyłapania go na kradzieży użył 
przeciw jakiejś osobie rzeczywistego gwałtu albo niebez- 
piecznej pogróżki, aby się utrzymać w posiadaniu skra- 
dzionej rzeczy, 
c) czy kradzież popełniono podczas pożaru, powodzi 
albo innej klęski ogóln
j albo okradzionego szczególnie 
dotykającej, 
d) czy kradzież popełniono przez włamanie na rze- 
czach stojących pod zamknięciem, przez użycie wytrychu, 
albo przez usunięcie jakiegoś zabezpieczenia, 
e) w towarzystwie jednego lub kilku towarzyszy kra- 
dzieży, 
f) W miejscu poświęconem służbie Bożej, 
g) czy kradzież popełniono z ubikacyj albo środków 
komunikacyjnych kolei żelaznych lub przedsiębiorstw okrę-
		

/p0095.djvu

			- 


...,... 102 - 


fowych czy też na rzeczach oddanych poczcie do przesyłki 
lub rzeczach które podróiny ze sobą wiózł, 
h) na drzewie albo w ogrodzonych lasach albo ze 
znacznem uszkodzeniem lasu, 
j) na rybach w stawach, 
k) na dziczyźnie albo w ogrodzonych lasach, albo ze 
szczególną śmia!ością, albo przez sprawcę zajmującego się 
tem zawodowo. 


94) Co dla funkc. polic. jest szczególnie ważne przy do- 
chodzeniu kradzieży odnośnie do właściwości skradzionej 
rzeczy? 


Odnośnie do właściwości skradzionej rzeczy, kra- 
dzież staje się zbrodnią: ' 
I. Bez względu na kwotę, jeśli kradzież popełni9no 
a) na rzeczy poświęconej bezpośrednio służbie Bożej ze 
znieważeniem obrządku religijnego, 
b) na kolejadf żelaznych, bez względu na to, czy one są 
poruszane siłą pary lub bez niej, albo na należących do 
nich zakładach, środkach przewozowych, maszynach, 
sprzętach, albo innych do utrzymania ruchu służących 
przedmiotach, albo na parowcach, maszynach parowych, 
kotłach parowych, machinach wodnych, mostach, urzą- 
dzeniach w kopalniach, albo wogóle wśród szczególnie 
niebezpiecznych okoliczności. 
Złośliwe uszkodzenie jakiejkolwiek części składowej telegrafu 
państwowego i każde rozmyślne przeszkadzanie w jego ruchu, tu- 
dzież każde rozmyślne nadużycie tego zakladu państwowe
o, należy 
ukarać bez względu na wysokość, szkody, jako zbrodnię gWałtu pu- 
blicznego. 
II. Jeżeli wartość rzeczy skradzionej wynosi więcej niż 
1000 Mkp. i jeśli ją popełni OhO : 
a) na płodach polnych lub owocach, na drzewach w kra- 
jach, w których hodowla jedwabników stanowi gałąź 
przemysłu i gospodarstwa, także na liściach morwowych, 
służących za' pokarm dla jedwabników; 
b) na bydle będącem na pastwisku lub z wygonu; 
c) na narzędziach rolniczych w polu; 
d) minerałach, narzędziach, lub sprzętach wewnątrz 
kopalni, na powierzchni, na kopcach lub w oczyszczal- 
niach rudy;
		

/p0096.djvu

			- 103 - 


95) Co dla funkcjo polic. jest szczególnie ważne przy do- 
chodzeniu kradzieży odnośnie do przymiotu sprawcy? 
Ze względu na przymiot" sprawcy staje się kradzież 
zbrodnią: 
I. Bez względu na kwotę, jeśli kradzież u sprawcy 
stała się nałogiem; 
II. Ze względu na kwotę 1000 Mkp. 
a) jeżeli sprawca był już dwukrotnie, czy to za zbrodnię, 
czy też za przekroczenie kradzieży karany; 
b) jeżeli kradzież popełn'ili służący na szkodę swych służ- 
bodawców lub innych domowników; 
c) jeżeli kradzież popełnili czeladnicy,. terminatorzy albo 
zarobnicy na szkodę swych majstrów albo tych, którzy 
ich do roboty zgodzili. 


96) Co dla funkc. polic. jest szczególnie ważne przy do- 
chodzeniu kradzieży odnośnie do uczestnictwa? 
A 
Uczestnictwa w kradzieży albo sprzeniewierzeniu staje 
się ten winnym, kto świadomie rzecz skradzioną albo 
sprzeniewierzoną ukrywa, nabywa albo pozbywa. 
. Dla osób znanych jako blatników należy sporządzić 
osobną ewidencję, a tandeciarzy podejrzanych o blatnictwo, 
należy wedle rozp. minist. z dnia 2. maja 1884 r. Dz. U. P. 
Nr. 69 często i niespodzianie kontrolować. 
Ponadto wedle rozp. minist. z dnia 24-go kwietnia 
1885 r., Dz. U. P. Nr. 49 należy kontrolować zakłady za- 
stawnicze, które obowiązane są do prowadzenia księgi za- 
stawniczej z następującemi rubrykami: 
a) numer przedmiotu zastawionego, 
b) imię, nazwisko i mieszkanie zastawnika, 
c) opis zastawu. Przy przedmiotach ze złota lub srebra 
podanie wagi i znaku urzędowej próby. Przy papierach 
wartościowych zapodanie numeru i serji. 
d) wartość zastawu, 
e) kwota pożyczki na zastaw, 
f) data zastawu, 
g) termin płatności zastawu.
		

/p0097.djvu

			v. 
Zwalczanie nałogowych przestępców. 


Dla wyjaśnienia spraw klyminalnych je
t konieczne odróż 
nienie zbrodniarze przypadkowych od zbrodniBrzy zawodowych. Zbro- 
dniarze zawodowi, jak już wskazuje samo określenie, posiadają już 
pewną wprawę i pracują wedle pewnej metody, Dlatego kaLdy za wo 
dowy zbrodniarz jest specjalistą w swoim zawodzie, przez co można 
ich podzielić na pewne kategorje, n. p.: zlodzieje kieszonkowi, zlo- 
dzieje włamywacze, złodzieje strychowi, hochslaplerzy i t. p. W prze- 
ciwieńslwie do nich, popdniają zbrodniarze przypadkowi czynności 
karygodne tylko przy nadarzającej się sposobności i to albo w przy- 
st.ępie jakiegoś afektu albo pod wplywem :.łabego charakteru, dla- 
tego ten rodzaj przestępców nie popełni czynu karygodnego z taką 
rutyną jak zbrodniarz zawodowy. 
Ważną kategorjC! zbrodniarzy są też umysłowo chorzy, którzy 
pod wplywem swego' stanu chorobliwego dopuszczają się przestępstw. 
Ze względu na to, że bezpieczeństwo publiczne jest szczególnie za- 
grożone przez zbrodniarzy zawodowych jest zadaniem funkcjonarju- 
szy policyjnych zaznajomić się z ich kategorjami i poznać ich sposób 
pracy. ażeby móc przez to stworzyć metodę dla ich zwalczania. 
Lista zawodowych zbrodniarzy nigdy nie jest zupełna, ponieważ po- 
jawiają się za
vsze nowe typy, które wynajdują nowe podstępy tak. 
n. p. w czasie wojny sprzedaż gipsu za cukier i t. p. W każdym wy- 
padku doniesienia, należy zwrócić baczną uwagę, czy niema się do 
czynienia z zawodowymi zbrodniarzami. którzy popełnili czynność 
karygodną. 


97) Co musi zawierać opis osoby? 
Opis osoby musi zawierać przedewszystkiem szcze- 
gólne znamiona odnoszące się do oczu. Opis osoby do- 
niesionego zawodowego zbrodniarza musi odpowiadać ka- 
tegorji zbrodniczej, ponieważ przez to ułatwia się pościg 
i porównanie w ewidencji i powinien być jak najdokładniej 
sporządzony, w pierwszej linji z uwzględnieniem szczegól- 
nych znaków.
		

/p0098.djvu

			- 106 - 


98) Co zawiera album zbrodniarzy? 
f\lbum zbrodniarzy posiada kartotekę, w której dla 
ka7dego przez dział rozpoznawczy zarejestrowanego zbro- 
dniarza prowadzi znaki rozpoznawcze, wedle sześciu głów- 
nych grup: 
l) SZClególne znaki na lewej ręce 
2) "" prawej ręce 
3) "" twarzy i szyi. 
41 "" piersiach. 
5) " plecach. 
6) " nogach. 
Każda grupa jest podzielona na oddziały n. p. cięcie, 
blizny, rany, tatuowania, amputacje i t. p. Ponadto zawiera 
album zbrodniaay, "ar"-usze kategorji" (Kategorienbogen) 
osobne dia "-obie t, a osobne dla mężczyzn, n. p. alfonsi, 
prosiylutki i t. p. 
f\11;:>um zbrodniarzy posiada jeszcze skorowidz prze- 
zwisk n. p.: "Czarny kot", "Maciek" i t. p. 


99) Co zawiera zbiór pism własnoręcznych? 
Zbiór własnorę....wych pism przy IV. wydziale komendy 
głównej i okrt:gowych komend zawiera pisma znanych lub 
nieznanych zbrodniarzy w oryginale lub reprodukcji, które 
naleLY zbierać i ułożyć wedle następujących kategolyj: 
1) międzynarodowi "hochstaplerzy", 
2) osoby trudniące się zawodowo zawieraniem mał- 
żeństw, 
3) fałszerze weksli i czeków, 
4) fałszerze przesyłek pocztowych, 
5) oszuści posługujący się fałszywemi kartami zamó- 


wień, 


6) osoby trudniące się wymuszeniem, 
7) kwerulanci, 
8) autorowie listów anonimowych. 
Zbiór ten służy do tego, ażeby przez porównanie 
pisma wyśledzić osobę podejrzaną. 
W dochodzeniach przygotowawczych należy przy sposobności 
wizji lokalnej zwrócić szczególną uwagę na ślady palców, a przy tern 
stwierdzić, czy zbrodnia zostala popelniona przez zawodowego, czy
		

/p0099.djvu

			- 107 - 


też przypadkowego zbrodniarza. Centrala działu rozpoznawczego po- 
siada odciski znanych i notowanych zbrodniarzy i przez porównanie 
'Ił registraturze pojedync;:zych kategoryj może stwierdzić sprawcę, n. p. 
kradzież z włamaniem. 


100) Co to jest perlustracja (perlustrowanie) ? 
a) Stwierdzenie tożsamości przytrzymanego, która jest z te- 
go względu bardzo ważna, ponieważ zawodowi zbrod- 
niarze podają fałszywe nazwisko, ażeby z jednej strony 
uniknąć ścigania, o ile ich się ,szuka pod prawdziwem 
nazwiskiem, z drugiej zaś strony, ażeby uniknąć sroższej 
kary w sądzie z powodu powtórzenia zbrodni. 
b) Zbadanie dotychczasowego życia, które się przeprowa- 
dza przez 
1) zapytanie w komisarjacie, 
2) zapytanie w centrali inwigilacyjnej, 
3) zapyhmie w dotychczasowych miejscach zamieszkania i pracy. 
c) Stwierdzenie, czy nie ma w ewidencji doniesionych 
zbrodniarzy opisu osoby, zgadzającego się z przytrzyma- 
nym. 
d) Stwierdzenie pochodzenia podejrzanych rzeczy, znalezio- 
nych u przytrzymanego, przy pomocy skorowidza rzeczy 
skradzionych, zgubionych i t. p. 
e) Rewizja osoby i mieszkania u przytrzymanego zawodo- 
wego przestępcy. 


101) Co to jest ewidencja kar? 
W myśl rozp. minist. sprawiedl. z dnia 8. grudnia 
1897 r. L. 27904, jest zaprowadzony skorowidz kart karnych, 
który zawiera spis kar nałożonych przez sądy. Na tych 
kartach karnych zapisuje się też kary nakładane przez wła- 
dze administracyjne. Sądy są obowiązane do wysyłania ta- 
kich kart w każdym wypadku wydania wyroku karnego. . 
Komisarjaty i ekspozytury pol. śledczej mają prowa- 
dzić ścisłą ewidencję i inwigilację przestępców zawodowych 
opuszczających zakłady, karne i osób oddanych pod dozór 
policyjny.
		

/p0100.djvu

			VI. 
O zaginionych. 


102) Jak należy postąpić w wypadkach doniesienia o zagi- 
nieniu osoby? 
Doniesienie o zaginieniu osoby spisuje się według 
formularza. 


(Formularz) 


Eksp. pol. śledczej w Stanisławowie. 


L. 


Sta n isławów _________o___o_______oo_____
______,__ 


Staje '0___0_______0____________________0_____ za mieszkały (a) _______________________0________________, 
donosi o zaginieniu niżej opisanej osoby ________0___...__________0_________________________. 
zamieszkałej od .._____00____0____________'____0___________________0__ z tern że zachodzi obawa 
popełnienia samobójstwa lub jakiegoś nieszczęśliwego wypadku. 
Podpis. 


OPIS: 


Nazwisko 


Wiek .-------------------0----------00--------------_----0' 
Miejsce urodzenia ,________________:,_______________n_______________o___,_,__,_________________.._. 
Przynależność __________0_________________________________,_________ 
Wyznanie _________On___________.._____________________________ 
Stan .________________________0______________. 
Zawód ,_______,__n___________________n______o___o____'____ 
Postawa .____________________________0___'____,____,_______________,_____,_______________ 
Twarz ____0_____________________, Czoło ._______n____O__________,.. 
Włosy ...'nn__'._n___________' Zarost ___n_ 
Oczy ,______'____0______________ Nos _____0____0______,_________ 
Usta ________________0_______0__ Zęby .____________________0____0_
		

/p0101.djvu

			- 110 - 


Szczegół ne znaki ._____________.._...______.__________.__.._________.... 
Włada językami .____.._____..,....._______..._._._________,.__....________0__..__________..______ 
Ubranie ....____________.__________.______......_______...__._. 
Przyczyna zagi nięcia ._._._.___m__'____.___________...___________...._____ 
Zapisek urzędowy; 
Doniesienie odwołano dnia n___...___________'.___________________________.._.__. ponieważ 
n_____.____________.,__________,_____.m___ inwigilację zarządzono dnia.,..._mm_________m_.______, 
odwołano dnia .._._____.______.._...._________...________.._....__m 


Sporządzić należy jak najdokładniejszy opis osoby, 
a donosiciela przesłuchać na te okoliczności, które dałyby 
podstawę do dalszych dochodzeń. Bardzo szczegółowo należy 
postąpić, jeżeli zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że 
zaginiona osoba, popełniła samobójstwo, albo na niej zo- 
stała popełniona zbrodnia. 
Przedewszystkiem należy zbadać w książce aresztan- 
'ckiej i w ostatnich inwigilacjach, czy nierma zapisków od- 
nośnie do osoby zaginionej. Dochodzenia za odnalezieniem 
osoby zaginionej należy wdrożyć, uwzględniając następujące 
pytania: czy zachodzi: 
a) samobójstwo, 
b) nieszczęśliwy wypadek, 
c) pomieszanie zmysłów, 
d) zbrodnia. 
Doniesienia o osobach zaginionych prowadzi się w o- 
sobnej ewidencji kartotekowej. 


.
		

/p0102.djvu

			-ł 


VII. 


Kategorje zbrodni 


. 
I 


zbrodniarzy. 


f\lbum fotograficzny jest zwyczajnie wedle następują- 
cych kategoryj ułożony: 
1. Fałszerze papierów kredytowych, banknotów i mońet. 
Banknoty i papiery kredytowe fałszuje się bardzo często 
w najprymitywniejszy sposób przez narysowanie wolną ręką. 
W tym wypadku są narzędziem fałszerza ołówki rysunkowe, pióra, 
penzle i farby. Inni fałszerze pracują przy pomocy drukarń i apa- 
ratów fotograficznych i sporządzają falsyfikaty nader udatne. 
Fałszowanie monet odbywa się też często w sposób bardzQ 
prymitywny przez odlanie w gipsie cyny lub innych mniej war- 
tościowych metalów. W tym wypadku będzie narzędziem fałszerza 
metal, formy z gipsu, naczynie do stapiania metalu, łyżka do wy- 
lewania metalu do formy i t. p, Inni fałszerze posiadający facho- 
we wiadomości pracują używając sztanc i t. p. technicznych ulep- 
szeń i wynalazków. 


2. Hochstaplerzy i t. p. oszuści. 
Są to osoby o manierach bywalców światowych. którzy jako 
tacy uzyskują wstęp do najlepszych sfer towarzyskich, ażeby pó- 
źniej wykorzystać wyrobione stosunki dla swoich oszukańczych 
celów. Zwyczajnie stają w pierwszorzędnych hotelach, czynią za- 
mówienia na kredyt, uzyskują pożyczki aż wreszcie znikają zosta- 
wiwszy długi i wkrótce pojawiają się w innem miejscu pod zmie- 
nionem nazwiskiem. Zasadniczowystępują pod jakiemś szczególnem 
nazwiskiem, zaopatrzeni w fałszywe dokumenta. Pracują przewa- 
żnie z towarzyszem. którego zadaniem jest przygotowanie terenu 
przez rozsiewanie pogłosek i wiadomości mających wzbudzić za- 
ufanie. Do wykrycia podobnych indywiduów przyczynia się w pierw- 
szym rzędzie dokładna kontrola ich korespondencji. 
Ze względu na międzynarodowy charakter tego rodzaju 
przestępców, należy o każdym podobnym wypadku zawiadomić 
okręgowy urząd śledczy.
		

/p0103.djvu

			- 112 


3. Oszukańcze manipulacje z pierścionkami 
tworzą osobną kategorję przestępców, którzy pracują uży 
wając pods:ępu, ażeby od osób niedoświadczonych wyłudzić pie- 
niądze za fałszywe piel ścienie. Zwyczajnie można u tego rodzaju 
przestępców znaleźć przy rewizji osobistej kilka fałszywych pierścieni 
z fałslywemi kamieniami. ponadto trochę proszku i kawałek śkór- 
ki irchowej do czyszczenia pierścionka. Oszust tej kategorJi zbliża 
się zwyczajnie na ulicy do swej upatrzonej ofiary i wszczyna obo- 
jętną rozmowę, w czasie której narzeka na swoje opłakane po- 
łożenie, poczem ofiaruje złoty pierścionek z drogim kamieniem 
jako zabytek lepszych czasów, na sprzedaż za nader niską cenę 
i ewentualnie przywołuje przypadkiem ulicą idącą osobę, która 
jest uczestnikiem wtajemniczonym w całą aferę i ta poświadcza 
że pierścień za tę cenę jest pół darmo oddany. Towarzysz udaje 
że jest znawcą i okazuje xhęć kupienia pierścionka, tylko niestety 
zapomniał pieniędzy w domu. W ten sposób udaje im się sprze- 
dać pierścionek. Często p odobny oszust udaje, że pierścionek zna 
lazł, ale niema czasu się udać na policję i dzieli się znaleźnem, 
które sobie nakazuje wypłacić od jakiejś ofiary oddając jej pier- 
ścionek do odniesienia na policję. Zdarzyło się nawet, że towa- 
rzysz oszusta wydał się za funkcjonarjusza policji, który oszusta 
i ofiarę aresztował a potem za łapówkę obydwóch zwolnił, 
4. Włamywacze 
są to przestępcy, którzy kradną rzeczy stojące pod zamknię- 
ciem; do tych nie zalicza się domowników poszkodowanego, którzy 
przy nadarzającej się sposobności kradną rzeczy stojące pod 
zamknięciem. Przy kradzieżach z włamaniem rozchodzi się prze- 
dewszystkiem o usunięcie zamknięcia (zamku), pod którym rzecz 
się znajduje. Do tego są potrzebne pewne narzędzia jak np. wy- 
trychy, pilniki, świdry i t. p. z któremi musi dany osobnik umieć 
się obchodzić. Włamania nie można dokonać nie zbadawszy do- 
kładnie miejsca i stosownej sposobności. Z tego wynika, że wła- 
mywacz musi się specjalizować i z reguły musi mieć spółników. 
którzy albo badają teren, albo pomagają w chwili włamania 
("robią murU) albo po dokonanym czynie przez pozbycie rzeczy 
skradzionych. 
Wedle ich specjalnego zakresu dzieli się włamywaczy na 
aj wlamywacze do mieszkań 
hj .. sklepów 
cj .. piwnic i strychów 
dj .. kas. 
5-. Złodzieje wystaw sklepowych. 

 Niektórzy z tej kategorji zrywają przedmioty zawieszone 
przed sklepem i uciekają z niemi, inni zdobywają z większym na- 
kładem pracy i ryzyka przedmioty ukryte za oknem wystawowem 
Dokonują tego zwyc?ajnie w czasie słabego ruchu ulicznego.
		

/p0104.djvu

			-- 113 - 


otwierając okno wystawowe przy pomocy klucza od wodociągu 
lub przewodu gazowego, w chwili kiedy ulica jest przez moment 
pusta. Zdarza się też że zlodziej tego rodzaju, przebrany za słu- 
żącego wychodzi z sieni domu, otwiera wystawę, zabiera kilka 
przedmiotów i znika. Rzadko zdarza się wycięcie w szybie wysta- 
wowej małego otworu, przez który z/odziej przy pomocy specjal- 
nych drutów wyciąga klejnoty i t. p. 


6. Złodzieje kolejowi. 
Ten rodzaj prLestępców kradnie bagaże pOdróżt';jących na 
peronie i w poczekalniach, albo specjalnie tylko operuje na dwor- 
cach towarowych nieraz z współudziałem funkcjonarjuszy kolejo- 
wych. Osobnym typem tej kategorji są }JOdł'óż1!jqey złodzieje kole- 
iawi, którzy występują zwyczajme jako oficerowie lub arystokraci 
i jadą przeważnie pod(jgami blyskawicznemi. Tam upatrują sobie 
ofiarę,okraaają ją a w najbliższej stacji opuszczają pociąg. W ostat- 
nich czasach wybili się szczególnie fYtbltsie 'kol(fjowt, którzy wpadają 
do przedziałów i przy pomocy środków narkotycznych lub rzeczy- 
wistego użycia gwałtu dokonują rabunku. 


7. Złodzieje operujący w zakładach kąpielolJ.rych. 
Zjawiają się w zaklada:h kąpielowych jako goście, otwierają 
obce kabiny i kradną co im w ręce wpadnie. 



. Złodzieje-sublokatorowie. 
Wynajmuj(j mieszkanie pod fa/szywem nazwiskiem, a uzy- 
skawszy zaufanie właściciela mieszkania, znikają bez śladu, za- 
bierając z mieszkania wszystkie rzeczy wartościowe. 
, 
9. Złodzieje wkradający się pod fałszywym pozorem. 
Metoda ich jest zbliżona do metody zlodziei subloketoró}\!, 
a do mieszkrmia dostają się pod rozmaitemi pozorami jak np. 
jako monterzy wodociągowi lub gazowni, inni chcą oglądnąć rze- 
komo do wynajęcia mieszkanie lub we;zwać lekarza do chorego, 
potem starają się pod' jakimś fałszywym pozorem osobę obecną 
oddalić n. p. z prośbą o szklankę wody i kradną co jest pod ręką. 
Osobną grupę tworzą w tej kategorji złndzieje hotf:;lowi. Ci 
wkradają się też pod fałszywemi pozorami do hotelu jakoby np. 
mieli jakiemuś gościowi hotelowemu przynieść jakąś wiadomość. 
Dostawszy się w ten sposób do hotelu, idą od pokoju do pokoju 
i pukając przekonują się czy kogoś wewnątrz niema, poczem 
wchodzą do otwartych pokoi, z których osoba pokój zamieszku- 
jąca na chwilę wys1.la i kradną co mogą. Wśród tej kategorji zło- 
dziei znajdują się przeważnie zbrodniarze międzynarodowi, którzy 
operują w światowych miejscach kąpielowych łub klimatycznych 
i występują podobnie jak hochstaplerzy udając dystyngowanych 
obcokl'ajowców i stają w pierwszorzędnych hotelach, w których 
w nocy 'popełniają kradzieże, 


8
		

/p0105.djvu

			- 114 - 


Osobną grupę tworzą też w tej kategorji służące-złodziejki, 
które legitymują się fałszywemi książkami robotniczemi, świadec- 
twami lub innemi dokumentami, ażeby zmylić pościg po popel- 
nieniu kradzieży. 


10. Złodziejki-prostytutki. 
Pewna kategorja prostytutek zwabia swe ofiary do hotelu 
i tam w {"zasie aktu spółkowania lub po nim, okrada je. 


11. Złodzieje okradający śpiących lub zwłoki. 
Ci okradają osoby, które zasnęły na miejscach publicznycPl 
n. p. na ławce w parku albo okradają osoby nagle zmarłe na 
ulicy, samobójców lub osoby zabite. 
12. Złodzieje operujący przy kasach bankowych, poczto- 
wych i t. p. 
Do tej kategorji należą z reguły zbrodniarze międzynaro- 
dowi i dlatego w podobnych wypadkach należy jak najszybciej 
zawiadomić Okręgowy Urząd Śledczy. Zwyczajnie jest kilku uczest- 
ników przy takiej kradzieży. Jeden ze sprawców zwraca się z proś- 
bą o informację do wysłannika banku lub jakiegoś przedsiębior- 
stwa, który przy danej kasie odbiera albo oddaje pieniądze, 
przez to odwraca on uwagę swej ofiary na pewien czas, tern bar- 
dziej o ile udaje, że nie rozumie odpowiedzi i stawia ciągle nowe 
pytania. Ten krótki czas służy wspótnikowi do popełnienia kra;- 
dzieży. Nieraz następuje kradzież dopiero na ulicy w chwili, gdy 
złodziej potrąca ofiarę i wiedząc dobrze, gdzie pieniądze są ukryte 
wykrada takowe, korzystając z chwilowo odwróconej uwagi swej 


 . 
13. Złodzieje rowerów. 
Kradną rowery, gdy rowerzysta zostawia na chwilę rower 
przed domem lub sklepem i jadą wprost na nim do handlarza 
łub zakładu zastawniczego 


14. Złodzieje kościelni. 
Rzadko zdarzają się kradzieże z włamaniem do kościołów, 
ponieważ kościoły z reguły są łatwo przystępne. Oczywista rzecz, 
że trudno można zbyć przedmioty skradzione w kościołach, po- 
nieważ pozbywca naraża się na przytrzymanie ze względu na po' 
siadanie rzeczy podejrzanych i dlatego przeważnie zdarzają się 
kradzieże skarbonek kościelnych. 
15. Złodzieje sklepowi. 
W tej kategorji spotyka się po większej części kobiety, któ- 
re w wielkich magazynach żądają towarów do wyboru i potrafi. 
sprzedawcę rozmową zaprzątnąć, potem kupują jakąś drobnostkę 
obiecując, że wkrótce poczynią większe zakupy, przycLem udaje 
im się zawsze zabrać ja
ieś crogocenne towary (koronki. jedwa-
		

/p0106.djvu

			- 115 - 


bie wstążki i t. p.) i schować do kieszeni. F\żeby nie wzbudzić po- 
dejrzenia, operują niektórzy złodzieje sklepowi przy pomocy fal- 
szywego ramienia (manekinu), które kładą na ladę sklepową, tuk 
że kupiec ani myśli o popełnieniu kradzieży, podczas gdy swojq 
ręką zręcznie ściągają rozmaite przedmioty. Najczęściej padają 
ofiarą tej kategorji złodzieji sklepy jub ilerskie, które odwiedzają 
międzynarodowi zbrodniarze występujący jako bardzo zamożne 
osoby żądając tylko najdroższych i najprzedniejszych towarów. 
Zwyczajnie okazują się jako znawcy i zaprzątają długo kupca, 
przyczem w niepostrzeżonej chwili kradną drogocenny przedmiot, 
potem oddalalą się obiecując przyjść później. Często zdarza się 
też, że zamieniają prawdziwe pierścienie za fałszywe przyniesione 
ze sobą, ażeby kupiec odrazu nie spostrzegł kI adzieży. 
Osobną grupę w tej kategorji tworzą oszuści, którzy przy- 
chodzą do sklepów dla załatwienia drobnych sprawunków, przy- 
czem płacą banknotem 1000 lub SODO-markowym i żądają reszty, 
przytem ciągle mówią, ażeby odwrócić uwagę kupca. Oszust otrzy- 
mawszy fesztę, chowa ją do kieszeni, ponem prosi kupca o zwrot 
większego banknotu, ponieważ znalazł drobne, Kupiec, który 
wskutek ciągłej rozmowy zapomniał, że wydał resztę, oddaje mu 
banknot, a odbiera drobne pieniądze za towar i dopiero później 
spostrzega oszustwo. Tą metodą posługują się najczęściej cy- 
ganie. 


17. Oszuści, którzy swoją praktykę stosują przeważnie do 
dzieci. 
Tego rodzaju przestępca upatruje dziecko tliosące pakunek 
i zwraca się z prośbą o oddanie jakiegoś listu w najbliższym do- 
mu, obiecując wynagrodzenie, przyczem zatrzymuje w depozycie 
pakunek dziecka rzekomo jako rękojmię na to, że ono list odda. 
Oczywiście, że potem znika bez śladu w chwili, gdy dziecko weszło 
w bramę domu. Pod podobnymi pOlorami kradną niektórzy kol- 
czyki li dz'eci. 


J8. Złodzieje końskich ogonów. 
Odcinają koniom pozostawionym bez dozoru, ogony, które 
potem sprz.edają. 


19. Złodzieje wierzchniego okrycia. 
Wykonują swoje rzemiosło w restauracjach i kawiarniach, 
czasem w salach wykładowych i biurach. Złodziej przychodzi ałbo 
bez okrycia albo w okryciu wierzchniem w stanie zniszczonym, 
poczem znika zabierając. względnie zamieniwszy swoje okrycie za 
inne wartościowe. Przytem dostają się w jego posiadanie liczne 
-drobne przedmioty, które zazwyczaj w kieszeniach się znajdujll jak 
.chusteczki, rękawiczki, legitymacje, papierośnice, zapalniczki i t. p. Te 
przedmioty zatrzymuje zwyczajnie złodżiej [Ja wypadek sprzedaży lub 
.zastawu skradzionego - okrycia, tak że przy rewizji osoby i miesz- 


8*
		

/p0107.djvu

			116 - 


kania znajduje się zawsze mnóstwo podobnych rzerzy, które 
stanowią przedmioty dowodowe. Dlatego nałeży w każdym wy- 
padku doniesienia o kradzieży okrycia wierzchniego żądać do- 
kładnego spisu przedmiotQw zostawionych w kieszeniach. 


20. Złodzieje operujący w przedpokojach klatkach scho- 
dowych. 
Wkradają się wcześnie rano lub wieczorem do domów 
kradną przedmioty znajdujące się' na kurytarzach jak np. po- 
ściel znajdującą się na oknach kurytarzy celem prżewietrzenia, 
lampy elektryczne, dkucia miedziane i t. p. Złodzieje tej kategorji 
próbują, czy drzwi prowadząca do jakiegoś mieszkania są otwarte 
i w tym wypadku kradną te,ż, co im w przedpokoju w ręce wpadnie 


21. Rabusie uliczni. 
Ci napadają na odludnych ulicach lub zaułkach na prze- 
chodzące osoby i gwałtem odbierają swojej ofierze. rzeczy wartościo- 
we n. p. zegarek albo portfel. Specjalnością tej kategorji są rabusie 
torebek damskich. 


22. Złodzieje kieszonkowi. 
Operują na miejscach, gdzie jest zwyczajnie wielki natłok 
wśród którego uwaga ofiary jest skierowana na coś, którą to oko- 
liczność kieszonkowiec wykorzystuje. Oczywiście że warunkiem 
jest pewien spryt i odpowiednia technika. Jedni wsuwają płasko 
rękę do obcej kieszeni i wyciągają portfele, pularesy i t. p., inni 
obcinają obcążkami łańcuszki, inni znowu wycinają ostrym na- 
rzędzfem otwory w odzieży i w ten sposób dostają się do kieszeń, 
inni specjalizują się w wyciąganiu szpilek z krawatów. Zwyczajnie 
pracuje kieszonkowiec z towarzyszem który robi t. zw. "mur". 
Zwyczajnie kieszonkowiec schwytany na gorącym uczynku nigdy 
nie posiada rzeczy skradzionej. Do tej kategorji należą przeważnie 
międzynarodowi złoczyńcy a największa ilośc ich rekrutuje się- 
z Węgier, gdzie istnieją specjalne szkoły dla kieszonkowych zło- 
dzieji. 
23. Złodzieje drutów telegraficznych i telefonicznych. 
Ci ucinają przy pomocy specialnych przyrządów druty, które: 
sprzedają jako materjał. Przeważnie pracują ze wspólnikami. 
24
 Złodzieje fl,lrmanek. 
Kradną przesyłki z wozów ciężarowych, które przez pewien, 
czas stoją bez dozoru na ulicy, albo odjeżdżają z calym wozem. 
Ponieważ są to zwyczajnie większe ciężary, pracuje kilku spól- 
ników. 


25. Złodzieje wózków ręcznych. 
Kradną wózki ręczne stojące' bez dozoru, albo też wypoży- 
czone pod falszywem nazwiskiem i falszywą legitymacją.
		

/p0108.djvu

			- 117 


26. Oszuści z fałszywą listą zamówienia. 
Są to zwyczajnie byli pracownicy większych domów lub 
przedsiębiorstw handlowych, którzy w sposób nieprawny przy- 
chodzą w posiadanie druków i pieczątek, Na takim papierze wy- 
pełniają zamówienie, które fabryka lub firma natychmiast załatwia 
i wydaje towar na kredyt. Często dla pewniejszego zamaskowania 
oszustwa upewniają się telefonicznie u upatrzonej firmy, że towar 
zamówiony zostanie wydany. Podobnie operują inni oszuści, któ- 
rzy zakupują towary i nakazują takowe dostawić do domu. Tam 
wspólnik albo sam kupujący oszust odbiera je i znika przez dru- 
gie wyjście. 
Inni znowu" przebrani za służących sklepowych przynoszą 
pakunek i twie"rdzą, że pani lub pan domu zakupi! rozmaite przed- 
mioty, lecz zapomniał pieniądze w domu i prosi, ażeby pakunek 
odebrać i rachunek zapłacić. W pakunku znajdują się zwyczajnie 
kamienie lub inne rzeczy bezwartościowe. 


27. Złoczyńcy na tle nierządu. 
Do tej kategorji zaliczamy indywidua, u których popęd plcio- 
wy jest nader 'silnie rozwinięty, a często przeciwny naturze. I wła- 
śnie z powodu tej właściwości popadają on"i w konflikt z ustawą 
karną. 
Z pośród licznych odmian popędu piciowego przeciw natu- 
rze stoją na pierwszym miejscu homoseksualiści, t. L osoby, u któ- 
rych popęd plciowy objawia się wobec osób tej samej pici, z czem 
równocześnie jest połączony wstręt do pici odmiennej. Męż- . 
czyzni homoseksualni t. zw. pederaści i urningi mają coś kobie- 
cego w sobie, co się objawia w kokieterji i chęci strojenia s 
Nieraz ubierają oni nawet strój kobiecy. Popęd plciowy jest u tych 
mężczyzn nader silnie rozwinięty, tak że łatwo tracą panowanie 
nad sobą i szukają znajomości nawet obcych mężczyzn i dlatego 
często stają się ofiarami wymuszenia zawodowych zbrodniarzy, 
którzy pod groźbą doniesienia karnego żądają wielkich sum. 
Homoseksualni mężczyźni schodzą się zwyczajnie w pew- 
nych miejscach i lokalach, a rzeczą policji jest wyśledzić te miej- 
sca i obserwować je. 
U kobiet nazywa się ten popęd płciowy miłością lesbiiską. 
Kobiety takie w przeciwieństwie do homoseksualnych mężczyzn, 
lubują się w męskich ubiorach, noszą krótko strzyżone włosy, 
używają tytoniu I t. p. Nieraz udają przed ukochaną kobietą, że 
są mężczyznami. Niebezpieczeństwo takich kobiet anormalnych 
polega na tern, że one uwodzą i rozkochują w sobie dziewczęta 
często normalne (o normalnym popędzie płciowym), które potem 
z tej sytuacji się wydobyć nie mogą i zawiedzione w swych na- 
dziejach popełniają samobójstwo.
		

/p0109.djvu

			VIII. 


Sporządzenie szkiców. 


Zdjęcia fotograficzne i szkice służą do uprzytomnienia okoli- 
czności, które są ważne dla dochodzeń. Dlatego należy takowe wtedy 
sporządzać, kiedy zachodzi obawa jakowychś zmian, zanim zostaną 
uskutecznione sądJwe czynności urzędowe. One ułatwiają też sporzą- 
dzenie protokolu z oględzin urzędowych i zaoszczędzają mnóstwo 
pisaniny. 


103) W których wypadkach należy zarządzić zdjęcie foto- 
graficzne? 
1. Jeżeli rozchodzi się o ustalenie okoliczności odnoszących 
się do miejsca czynu po dokonaniu czynności kary- 
godnej. 
2. Jeżeli fotograf ja zwłok jest potrzebna dla stwierdzenia 
tożsamości lub uprzytomnienia uszkodzeń cielesnych. 
3. Jeżeli się zdoła utrwalić ślady czynności karygodnej na 
odbitce fotograficznej. 


104) Do czego służy szkic sytuacyjny? 
Szkic ma w sposób prosty i przejrzysty orjentować 
odnośnie do położenia, rozmiarów i przedmiotów znajdu- 
jących się w szkicowanym objekcie, przez co ma uzupełnić 
opis zawarty w protokole wizji loka!nej. 
Z reguły wystarczy naszkicować na arkuszu papieru zarys ubi- 
kacyj i przedmiotów wśród nich się znajdujących. f\żeby prawdziwe 
rozmiary wyrazić, należy szkic w odpowiedniej podzialce sporządzić, 
odmierzywszy wpierw w naturze przedmioty rysunku. Na wolnych 
miejscach można odległości zmierzyć przy pomocy kroków, przyczem 
krok odpowiada 75 cm. W ten sposób odmierza się w przybliżeni\! 
szerokość ulicy, długość domu i t. p.
		

/p0110.djvu

			- 120 - 


105) Co to jest i jak się tworzy podziałkę? 
Ponieważ: na szkicu nie można przedmiotów w natu- 
ralnych rozmiarach przedstawić, rysuje się je przy pomocy 
pomniejszonej podziałki. W tym celu przyjmuje się 1 m 
w naturze w postaci 10 cm na szkicu, albo o ile to było- 
by jeszcze za wielkie to 1 cm, wtedy podziałka szkicu jest 
1: 10 względnie 1: 100 i należy ją zawsze zaznaczyć, ażeby 
ułatwić wyobrażenie naturalnych rozmiarów. W tym celu 
należy przed rozpoczęciem rysunku narysować podziałkę 
i wypisać stosunek 


1 o l 2 3 4 '" 6 7 8 9 10m 
:.J 
I ! I I I I I I I I I 
I I I I I I I I I I 
1:100 (1 cm' = l m) 
O 1 2 3. 4 5 6 7 8 9 10 dm 
.\ I I I I I \ I I I I 
I I I I I I I I I I 
1:10 (1 cm = 0.1 m) 
1 O 1 2 3 4 5 m 
I I I I I I \ 
I l I I I 
1 :50 (2 cm = 1 m) 
Przy pomocy cyrkla lub skrawka papieru można z ła- 
twością odmierzyć odległości na szkicu. 


106) Co należy uwzględnić przy sporządzeniu szkicu wnętrza? 
Przy szkicowaniu wnętrza n. p. pokoju, należy prze- 
dewszystkiem zmierzyć długość ścian wzdłuż podłogi, po- 
czem je zaznaczyć zapomocą podziałki na papierze. 


I okno I 


I okno I 


l: 100 


.
 
t! 
-o 


I drzwi I
		

/p0111.djvu

			- 121 - 


o ile ściany wnętrza nie tworzą prostokąta, należy 
ustalić kąt, pod którym są zbudowane. Dochodzi się do 
tego w bardzo prosty sposób przy pomocy arkusza papieru, 
który przykłada się na podłodze w kącie w ten sposób, że 
jeden brzeg papieru zostaje na jednej ścianie, a drugi przy- 
kłada się i przyciska do drugiej ściany, papier składa się 
więc stosownie do zmierzonego kąta, który można zaraz 
na szkicu odmierzyć i umieścić.. W ten sposób odmierza 
się i' szkicuje wnętrze o nieregularnych formach. 


papier 




 

 


Skoro szkic wnętrza jest sporządzony, należy odmie- 
rzyć grubość murów obok futryn przy drzwiach i oknach 
i zaznaczyć na szkicu. Następnie wrysowuje się drzwi 
i okna, przyczem należy odmierzyć ich odległości od ką- 
tów pokoju. 


I 
4'M' 
\ 
I 


I Okno I 
 I Okno I 
f. 
 0"40 ,0:-75 I I 
---.,,---' "--.....-- ----..-----'" ---...--- '---...---' 
1'00. l'Z5 1'50 I'Z5 1'00 
I 
:IIi--> } Z'SI 
I 
J 
f.J 
1'00 t 
i 
} 
1°'51 


'-i\\ 


5'01) 


I'Z5 
I -;;'
 I}
 


1.75 


50 
I 


o 
I 
I 


50 
I 
I 


100 150 
I I 
I I 
1 :50 


200 
I 
I 


250 cm 
I
		

/p0112.djvu

			- 122 - 


Następnie wrysowuje się meble I Inne przedmioty 
znajdujące się w pokoju, przyczem należy w powyższy 
sposób zmierzyć i. zanotować rozmiary i odległości na 
szkicu. 
Szczegóły ważne dla dochodzenia n. p. ślady krwi, 
nóg i t. p. należy zaznaczyć na szkicu. W tym wypadku 
będzie wskazanem sporządzić szkic z większą podziałką. 


I Ł. I

I 
I N. lit l ?/ I I K I J 
12 4 

 
1 111 1 3 
Sz.t S 


50 o 50 
I I I 
I-- 
I 1 1 
1:50 


250 cm 
I 


Ł =-= łóżko, Sz, Sz. = szafa, 1'1 = nocna szafka ("nachtKastl" 
S = stół, K = krzesło, O = okno. 
l, 2 .. krwawe ślady palców 
3. . . . . siekiera 
4 . .,. kałuża krwi 


Wymierzone odległości rysuje się w ten sposób: 


+---« 


0'8 m 



 


107) Co należy uwzględnić przy sporządzeniu szkicu odno- 
szącego się do miejsca' wolnego? 
Przy sporządzaniu szkicu odnoszącego się do miejsca 
wolnego n. p. do krzyżowania się ulic, gdzie wydarzył się 
n. p. nieszczęśliwy wypadek automobilowy, należy odle-
		

/p0113.djvu

			- 123 - 


głości odmierzyć krokami i w stosownej podziałce wyryso- 
wać. Łatwo można to uskutecznić przez odrysowanie da- 
nego miejsca z istniejącego planu. 


I I I 


i-I 
; Wóz I 
- -I 
T 


I ftutol 
 


1 m = 75 cm = ] krok. 


I I I I 
I I I I I I 


I 
I 


I metrów 
kroków 


Dla objaśnienia załącza się t. zw, legendę t. j. na 
szkicu zaznacza się przedmioty przez cyfry lub litery, a pod 
szkicem wypisuje się znaczenie tych znaków. O ile w po- 
jedynczym wypadku zachodzi pqtrzeba sporządzenia skom- 
plikowanych szkiców, należy zawiadomić urząd śledczy 
z prośbą o wysłanie funkcjonarjusza rzeczoznawcy.
		

/p0114.djvu

			IX. 


Opis osoby i rzeczy. 
1\. Opis osoby. 


Opis osoby i rzeczy ma nader ważne znaczenie dla 
policji kryminalnej. Dokładny opis osoby przyczynia się tak 
do wyśledzenia podejrzanej albo ściganej osoby, jak też 
do stwierdzenia tożsamości takich osób. Dobry opis rzeczy 
umożliwia odnalezienie i stwierdzenie pochodzenia bez- 
prawnie zabranych rzeczy. 
Oczyw)ście, że opis osoby i rzeczy tylko wtedy może 
spełnić swe zadanie i oddać usługi, jeżeli jest w ten spo- 
sób sporządzony, że daje dokładny obraz opisanej o.:>oby 
lub rzeczy, a ponadto jest tak charakterystyczny, że musi 
rozpoznanie opisanej osoby lub rzeczy umożliwić. N. p. opis 
"mężczyzna około 30 lat, średni wzrost, blondyn, twarz 
okrąg.ła" lub "siwe ubranie marynarkowe" i t. p. nie mo- 
że być należycie zużyty, ponieważ jasno niczego nie przed- 
stawia a ponadto jest za ogólny, ażeby po nim zdołano 
osobę lub rzecz opisaną rozpoznać. O ile zaś do takiego 
opisu jest dodany jakiś charakterystyczny szczegół n. p. 
"pieprz wielkości grochu nad prawem okiem" albo od- 
nośnie 'do opisu ubrania "znak firmy N. N. Lwów"; wtedy 
'opis staje się znacznie lepszym. 
Przy dobrym opisie należy więc charakterystyczne 
znamiona osoby lub rzeczy tak stwierdzić, ażeby można je 
jak najdokładniej odróżnić od innych podobnych osób 
lub rzeczy. Do tego jest potrzebna znajomość takich zna- 
mion i znajomość ich określenia, ł!żeby zostały należycie 
zrozumiane przez innych funkcjonarjuszy. Tak, n. p. wyra- 
żenie "krzywy nos nie wystarczy do jasnego wyobrażenia
		

/p0115.djvu

			- 126 - 


opisanego; w tym wypadku należy opisać długość sze- 
rokość nosa, jeg
 grzbiet i koniec a więc n. p. MdłLigi 
wąski nos z grzbietem na zewnątrz wygiętym.. 


108) Co należy uwzględnić w opisie osoby? 
1) Przypuszczalny wiek. 7) Oczy. 
2) Budowa ciała. 8) Uszy. 
3) Twarz. 9) Włosy zarost. 
4) Czoło. 10) Usta. 
5) Nos. 11) Zęby. 
6) Broda. 12) Szczególne znaki. 
{jJrzypuszczalny wiek, rzadko się zgadza z rzeczywi- 
stym. Często wygląda osoba na starszą lub młodszą aniżeli 
jest w rzeczywistości. Dlatego jest rzeczą ważną przy opisie 
osoby uwzględnienie nie tylko rzeczywistego wieku, ale też' 
domniemanego z wyglądu. Przy oznaczeniu domniemanego 
wieku jest miarodajna wielkość ciała, postawa, budowa ciała, 
stan uzębienia, właściwość skóry, szczególnie na twarzy jako- 
teź kolor i ilość włosów na głowie, a u mężczyzn zarost. 
Na wzroście przybywa w regule do 20 roku i tę sa- 
mą wysokość. zachowuje czlowiek aż do starości. Z powodu 
skurczenia się muskułów i wygięcia stosa pacierzowego 
następuje w podeszłym wieku zmniejszenie, się wysokości, 
a w związku z tem pozostaje pochyła postawa. W wieku 
męskim do niespelna 35 roku życia objawia się skłonność 
do łycia; objętość ciała zwiększa się, policzki i podbródek 
są okrągłe, skóra jest gładka. W dalszym rozwoju wieku 
męskiego otyłość znika, skóra kurczy się, w szczególności 
na twarzy i szyi są widoczne zmarszczki, ponadto siwieje 
zarost i włosy na głowie, a potem bieleją. Powyższe zmia- 
ny zdarzają się niejednokrotnie bardzo wcześnie u niektó- 
rych osób, tak że wygląd ich nie odpowiada rzeczywistemu 
wiekowi i naodwrót zmiany te zachodzą w bardzo późnym 
wieku. co teź wprowadza rozdźwięk między rzeczywistością 
a wyglądem. 
Wzrost dorosłych osób jest rozmaity, jednakowoż 
rzadko zdarzają się u nas osoby dorosłe poniżej 150-ciu 
łub powyżej 180-ciu wysokości. Średni wzrost u mężczyzn 
wynosi około 169 cm. u kobiet około 160 cm. Wychodząc
		

/p0116.djvu

			127 - 


z powyższego założenia można zestawić następującą tabelę 
dla wzrostu. 
Mężczyzna: Kobieta: 
poniżej 150 cm. . bardzo maly poniżej 145 cm bardzo mała 
150-160 " . mały 145-150.. mała 
161-169.. średni 151-160.. średnia 
170-176" . . wysoki 151 -170.. wysoka 
ponad 176" bardzo wysoki ponad 170" bardzo wysoka 
O ile opis osoby sporządza się w urzędzie, można 
zmierzyć wzrost, w innym wypadku można oznaczyć wy- 
sokość wedle własnego wzrostu. Dlatego jest rzeczą ważną 
ażeby każdy funkcjonarjusz znał wysokość swego wzrostu 
i .wedle tego mógł łatwo oznaczyć wzrost osoby opisanej. 
CJJudowę ciała, opisuje się wedle budowy kości i ozna- 
cza stosownie jako silną, średnią albo słabą, przyczem 
przedewszystkiem należy uwzględnić klatkę piersiową i bu- 
dowę pleców. 
Objętość ciała, opisuje się uwzględnięjąc wygląd brzu- 
cha przez oznaczenie osoby jako tłustej (korpulentnej) lub 
chudej, ponadto rozróżnić należy osoby o średniej tuszy 
i bardzo chude. 
{jJostawa może być prosta, pochylona, skrzywiona (na 
prawo lub lewo) albo niedbała. 
ll'warz charakteryzuje forma, kolor i wygląd. 
Forma twarzy może być podłużna albo okrągła, odnoś- 
nie do tego, czy ona jest znacznie dłuższa aniżeli szeroka, 
albo długość jest prawie równa szerokości. Wygląd twarzy 
jest zależny od pokładu tłuszczu na policzkach, wedle cze- 
go twarz jest albo pełna albo zapadła. 
Kolor twarzy zależy z jednej strony od brunatnego 
barwika znajdującego się w skórze, z drugiej od delikatności 
skóry i ilości krwi w naczyniach krwionośnych. W ogól- 
ności opisuje się kolor twarzy jako zdrowy, blady, żółtawy albo 
brunatnawy. 
W opisie czoła, należy rozróżnić wysokość, szerokość 
i pochyłość. 
Wysokość czoła ocenia się w związku z długością 
nosa, budowy ust i brody, uwzględniając, że każda z tych 
partyj stanowi około l/S ogólnej wysokości twarzy, wedle 
czego oznacza się czoło jako wysokie, średnie albo niskie
		

/p0117.djvu

			- 128 -- 


stosownie do tego, czy wysokość czoła jest większa, równa, 
albo mniejsza w porównaniu do jednej trzeciej wysokości 
twarzy. 
Szerokość czoła ocenia się wedle odległości obydwu 
skroni. Dla stwierdzehia należy czoło oglądnąć z przodu 
i porównać z szerokością głowy. Jeżeli czoło jest równe 
z szerokością głowy, to należy je opisać jako szerokie, jeżeli 
zaś jest znacznie mniejsze aniżeli szerokość głowy, należy je 
opisać jako wąskie. W pośrodku jest średnia szerokość czoła. 
Nachylenie czoła można stwierdzić z profilu. Rozróż- 
nić należy czoło prostopadłe, w tył pochylone i wystające. 
Wos opisuje się wedle długości, szerokości i kształtu 
formy. 
Długość nosa ocenia się z porównania wysokości czola 
i wysokości dolnych partyj twarzy (usta, broda). Jeżeli dłu- 
gość nosa j
st równa 1/3 wysokości twarzy, opisuje się nos 
jako średni, jeżeli jest większa aniżeli 1/ 3 , opisuje się jako 
długi, a jeżeli jest krótsza aniżeli 1/3' opisuje się jako krótki. 
Szerokość nosa ocenia się wedle rozwinięcia nozdrzy, 
i stosownie do' ich budowy opisuje się nos jako szeroki, 
średni albo wąski. 
Kształt nosa zależy od budowy grzbietu i stwierdzić 
go można z profilu. Jeżeli grzbiet nosa tworzy linję prostą, 
opisuje się nos jako prosty, jeżeli grzbiet nosa jest wygięty 
na zewnątrz opisuje się go jako wygięty, jeżeli grzbiet jest 
na wewnątrz wykrzywiony opisuje się nos jako wciśnięty. 
Grzbiet nosa może też tworzyć kąty. 
Kształt nosa zależy też od jego końca: o ile jego dolny 
brzeg grzbietu nosa ostro jest zakończony, opisuje się nos ja ko 
spiczasty, o ile zc;lŚ kończy się w formie łuku opisuje się 
jako okrągły. Skoro oglądając grzbiet nosa z przodu spo- 
strzeże się odchylenie od Iiriji środkowej na prawo lub 
lewo, opisuje się nos jako skośny lub krzywy. 
CJJrodę opisuje się wedle wielkości, szerokości i na- 
chylenia. Wielkość brody ocenia się wedle stosunku do 
nosa i czoła i stosownie do tego oznacza się jako wielką, 
średnią lub małą. Szerokość brody opisuje się w podobny 
sposób jak szerokość czoła w stosunku' do szerokości gło- 
wy i oznacza się jako szeroka, normalna albo wąska. Na- 
chylenie brody jest widoczne z profilu i o ile linja profilu
		

/p0118.djvu

			- 129 


jest na zewnątrz skierowana opisuje się ją jako wystającą, 
o ile zaś linja profilu jest ku szyi skierowana, opisuje się 
ją jako w tył zapadłą. 
6czy opisuje się wedle ich wielkości i koloru i ozna- 
cza się jako wielkie, średnie i małe, jasno-niebieskie, 
ciemno-brunatne i czarne. Kolor oznacza się wedle koloru 
tęczówki (iris). Ponadto należy uwzględnić rozmaite szcze- 
góły oczu n. p. "patrzenie zezem", szklanne oko, ślepota 
na prawem lub lewem oku, używanie okularów i t. p. 
Szczególnie uwzględnić należy górne powieki, które przed- 
stawiają się u niektórych osób jako ukryte, u innych zaŚ 
zwisają. 
CZlszy opisuje się wedle ich wielkości, kształtu, odda- 
lenia od głowy i wyglądu. Odnośnie do wielkości należy 
odróżnić uszy wielkie, średnie i m'ałe; odnośnie do Gdda- 
lenia od głowy, uszy odstające i przyległe i to albo przy- 
rosłe albo swobodne. 
Uszy stanowią bardzo cenną podstawę do agnosko- 
wania na podstawie odbitek fotograficznych należycie spo- 
rządzonych z profilu. 
£Włosy i zarost opisuje się wedle koloru, obfitości 
i sposobu i,ch noszenia. 
Kolory rozróżnia się następujące: jasno blond, czer- 
wony, jasno-brunatny, ciemno-brunatny, czarny, szpako- 
waty i biały. 
Wedle obfitości rozróżnia się włosy bardzo gęste, 
gęste i normalne a odnośnie do zarostu, silny, słaby i rzadki. 
Wedle właściwości rozróżniamy włosy i zarost, gładkie, kę- 
dzierzawe, faliste albo sztywne. 
Sposób noszenia. włosów oznacza fryzura i wedle niej 
opisujemy włosy krótko strzyżone, czesane do góry, prze- 
dział po prawej, lewej stronie lub pośrodku. Łysina znaj- 
duje się albo nad czołem albo na tyle głowy, wyraźnie na- 
leży wspomnieć, o ile ktoś nosi perukę. 
Odnośnie do zarostu rozróżniamy: brodę, t. zw. "Kaiser- 
bart" Ueżeli broda jest wygolona), śpiczastą brodę, wielki 
i mały wąs, angielsko strzyżony wąs i golony. 
CZlsta opisuje się w stosunku do szerokości twarzy 
jako wielkie, średnie albo małe. Uwzględnić należy szcze- 
góły ust n. p. skośne usta, grube wargi i t. p. 


9
		

/p0119.djvu

			-130- 


'Zęby opisuje się podając, czy są zdrowe, uszkodzone 
lub wstawione. 
.szczególne znaki są najważniejsze w każdym opisie 
osoby, ponieważ one niezmiernie ułatwiają stwierdzenie 
tożsamości. Należy je opisać uwzględniając wielkość, kształt 
położenie (blizny, pieprze, tatuowania, plamy wątrobiane 
j t. p.) 
Wielkość podaje się albo w długości n. p. blizna oc 
cięcia szablą 2 cm. długa, albo przez opis i porównanie 
np. plama wątrobiana wielkości 10 fenigów i t. p. 
Kształt podaje się przez opis wielkości i formy n. p. 
pieprz, w kształcie koła o średnicy 3 cm, albo tatuowane 
serce wielkości 5 cm z literami M. K. 
Doniosłe znaczenie ma dokładny opis położenia szcze- 
gólnych znaków, ażeby wiedziano, gdzie ich szukać n. p. 
blizna na czole około 2 cm. długa a 1/2 cm. szeroka w od- 
daleniu 2 cm od prawego oka, biegnąca prostopadle do 
skroni. 
Do szczególnych znaków należą też właściwości lub 
wady odnośnie do sposobu mówienia n. p. ktoś mówi bar- 
dzo szybko, sepleni, mówi przez nos, mówi akcentem i t. p. 
Szczególnym znakiem jest też chód n. p. ktoś utyka na 
lewą nogę; dalej należy do szczególnych znaków nawyczka 
n. p. przewracania oczyma, odgryzania paznokci i t. p. 
Oczywiście, że brak członków n. p. nogi, ręki lub paka 
należy bezwarunkowo do opisu. 
Sporządzenie opisu osoby na podstawie własnych 
spostrzeżeń funk
jonarjusza nie napotka oczywiście na trud- 
ności. Natomiast bardzo oględnie należy przyjąć do wia- 
domości opis osoby -przez świadków. W tym wypadku na- 
leży świadkowi. przedstawić osoby do porównania i na tej 
podstawie dop"iero sporządzić jako taki opis. 


Tabela wzorów na opis osoby: 
Wzrost: bardzo wielki, wielki, średni, mały, bardzo mały. 
Objęto.	
			

/p0120.djvu

			- 131 - 


Wysokość czota: wysokie, średl1ie, niskie. 
Szerokość czoła: szerokie średnie, wąskie. 
Nachylenie ,czoła: prostopadłe, w tył nachylone, wystające. 
Kolor oczu: jasno-niebieski, ciemno-niebieski, niebiesko- 
siwy, jasno-brunatny, ciemno-brunatny, czarny. 
Szczegóły oka: patrzy zezem na prawem oku, szklanne 
oko, ślepy na prawem (lewem), nosi oku- 
lary, krótkowidz, dalekowidz. 
Długość nosa: dlugi, średni, krótki. 
Sr.erokość nosa: szeroki, średni, wąski. 
Kształt nosa: prosty, wygięty, wciśnięty, kanciasty, śpiczasty, 
tępy, skośny. 
Wielkość uszu: wielkie, średnie, małe. 
Oddalenie uszu od glowy: odstające, przylegające. 
Kolor włosów: jasno-blond, blond, czerwony, jasno-bru- 
natny, ciemno-brunatny, czarny, szpako- 
waty, biały. 
Obfitość włosów: bardzo gęste, gęste, rzadkie, łysina od 
czoła, łysina na tyle głowy - wielka, 
bardzo wielka. 
Kolor zarostu: jak kolor włosów. 
Gęstość zarostu: silny, słaby" rzadki. 
Sposób noszenia zarosta: pełna broda, "Kaiserbart", śpi- 
czasta br
da; mały, wielki wąs, 
golony, bez zarostu. 
Zęby: zdrowe, wadliwe, wstawione. 
Szczególn
 znaki: I. Blizny, plamy wątrobiane, pieprze, 
tatuowania: 
a) na twarzy, 
b) na rękach, 
c) na nogach. 
II. Wady w mowie: sepleni, mówi przez 
nos, mówi bardzo prędko, bardzo 
powoli. 
III. Inne: n. p. utyka na prawą nogę, 
brak lewego ramienia, mówi akcen- 
tem mazurskim i t. p. 



*
		

/p0121.djvu

			- 132 - 


B. Opis rzeczy. 
Podobnie jak opis osoby ma być dokładnym obra- 
zem opisanej osoby, tak też należy jak najdokładniej opi- 
sać rzeczy, za któremi się śledzi, ażeby funkcjonarjusz 
mający ten opis miał jasne wyobrażenie opisanego 
przedm iotu. Jest rzeczą zrozumiałą, że opis jak o. p. czarne 
palto z aksamitnym kołnierzem, albo ciemno-brunatny 
portfel skórzany, jest bezwartościowy i ogłoszenie takiego 
opisu jest zbyteczne. Opis rzeczy musi zawierać jak naj- 
więcej charakterystycznych określeń dla odróżnienia szuka- 
nego przedmiotu pośród innych. 
W tym względzie należy przedewszystkiem znać wla- 
ściwe określenie (nazwę) opisać się mającego przedmiotu. 
Nie wystarczy więc wyliczyć skradzionych przedmiotów jak 
n. p. "koszulę", "spodnie" i t. p. należy raczej dodać określe 
nie gatunku n. p. koszule męskie, koszule dziecinne, ubranie 
marynarkowe i t. d. Niejednokrotnie może niewłaściwe 
określenie spowodować błąd jak n. p. nieodróżnienie pulare- 
su od portfelu. Dlatego musi funkcjonarjusz znać dokładne 
określenie i nazwę przedmiotu, a w wątpliwych wypadkach 
powinien zapytać fachowca. O ile strona podaje nazwy 
przedmiotów, które funkcjonarjuszowi nie są znane, powi- 
nien zażądać dokładnego opisu względnie przedłożenia 
wzorów lub rzeczy podobnych. 
W każdym wypadku należy w opisie podać materjał, 
z którego przedmiot sporządzono jak n. p. koszula męska 
z płótna, portfel ze skóry chevreaux i t. p. 
Dalej należy opisać formę i ksztalt przedmiotu z po- 
daniem wymiarów. 
Ważne dla opisu jest podanie koloru, który należy 
należy jak najdokładniej określić. Nie wystarczy podać n. p. 
jasna albo ciemna zarzutka, ponieważ podobnych jest bar- 
dzo wiele. Przedewszystkiem należy odróżnić najważniejsze 
. kolory: czerwony, pomarańczowy, żółty, zielony, niebieski, 
fioletowy, biały, czarny, brunatny i siwy. Te kolory mają 
znów rozmaite odcienie jasne j' ciemne, które należy jak 
najdokładniej przez kombinację kolorów opisać. O ile roz- 
chodzi się o opis przedmiotów kilku kolorowych jak n. p. 
sukna, należy takowy sporządzić wedle skombinowanych
		

/p0122.djvu

			- 133 - 


na nim kolorów lub deseniów n. p. ciemno-brunatny z pa.. 
sem na 1 mm szerokim w oddaleniu co 2 mm, albo siwy 
w zielone i niebieskie kropki i t. p. 
Wreszcie należy w opisie rzeczy podać s,zczegó/ne 
znaki, mogące ułatwić rozpoznanie jak n. p. znak firmy, 
monogram, uszkodzenie i t. p. 
W praktyce policyjnej zachodzi najczęściej potrzeba 
opisu następujących przedmiotów przyczem uwzględnić 
należy: 
1. CZ/biory: Przedewszystkiem należy zapodać, czy roz- 
chodzi się o ubiór męski, damski lub dziecinny, potem jak 
najdokładniejsze określenie n. p. ubranie żakietowe, frako- 
we, bluzka, damska zarzutka i t. p. Dalej należy zbadać 
i opisać materjał, z którego ubiór jest sporządzony, kolor, 
guziki, kieszenie, podszewka, znak firmy, monogramy, ja- 
koteż w jakim stanie 
n się znajduje, czy jest nowy, czy 
znoszony, czy splamiony, czy naprawiony i t. p. 
2. lJJielizna: Rozróżnić należy bieliznę stołową a zwy- 
kłą i pościel jakoteż ręczniki, ścierki i t. p. Każdą 
sztukę należy dokładnie określić z podaniem materjału 
(lniany, zephir, chiffon, barchent, batyst i t. d.) koloru 
i ewentualnego znaku pralni jakoteż ozdóbek (koronki, 
wyszywki i t. p.) i stanu w jakim się znajduje. 
3. 	
			

/p0123.djvu

			134- 


znak fabryczny? Jak lakierowany? Jaki kształt kierownicy? 
Jaki system hamulca? Jaki znak fabryczny mają płaszcze 
gumowe? Czy znajduje się torba na narzędzia? W jakim 
stanie jest rower? Czy ma jakieś szczególne znaki? 
6. Papiery wartościowe: Przedewszystkiem nałeży 
stwierdzić ich nazwę lub określenie, potem wartość, numer 
i serję jakoteż, czy i jakie kupony znajdują się przy nich. 
7, Cfi.wity zastawnicze: W tym wypadku należy zba- 
dać z którego zakładu zostały wydane, czy opiewały na 
klejnoty lub inne przedmioty, jaki numer nosi kwit, datę 
wystawienia i płatności, spis zastawionych przedmiotów, 
wartość wedle oszacowania i jaką kwotę otrzymano. 
8. {jJularesy, portfele, papiel'Ośnice i t. p.: W opisie 
takich przedmiotów należy podać materjał (skóra, imitacja 
skóry i t. d.), kolor i kształt, ponadto urządzenie (ile prze- 
działek) i zamek; stwierdzić należy, czy zawierały jakneś 
ozdóbki lub monogramy, przyczem zanotować nawet bez- 
wartościowe przedmioty, jak kartki z notatkami, odcinki 
z biletów i t. p. ponieważ te właśnie drobnostki mogą 
ułatwić sprawdzenie pochodzenia opisanego przedmiotu. 
Celem uniknięcia nieporozumień jest wskazanem 
w wypadkach, w których strona podaje opis rzeczy, przed- 
łożyć jej do porównania przedmioty podobne. 


...
		

/p0124.djvu

			DODI\TEK 


PIERWSZf\ POMOC W Nf\GŁ YCH 
WYPJ1DKF\CH 


wedle Dr. J. Lamberga i Dr. P. Kepiera.
		

/p0125.djvu

			Przedewszystkiem wezwać lekarza! 


Ciała obce. 
a) W oku: Ciało obce znachodzi się najczęściej p o d P 0- 
w i e k ą gór n ą, rzadziej pod dolną, lub w samej gałce ocznej. 
Silny ból, wstręt do światła i łzawienie. 
Przyczyna wypadku: Kurz, sadza, pył roślinny, komary 
i t. d., które wpadną do oka. 
Pierwsza pomoc: 1) Ściągnąć powiekę d o I n ą, podczas 
gdy pacjent patrzy do góry, następnie zdjąć ciało obce końcem 
chusteczki. 
Jeśli nie można tutaj znaleźć ciała obcego: 
2) odwinąć powiekę górną; 
3) jeśli ciało obce tkwi w o k u s a m e m, nie wyciągać 
go, tylko oko przykryć watą i zawiązać. 
Jeśli wapno dostanie się do oka, wymyć je w o d ą z c u- 
k r e r.r1. 
Uwaga. Powiekę górną odwija się tak: każe się choremu 
patrzeć na dół, następnie chwyta się rzęsy kciukiem i palcem 
wskazującym ręki prawej i ciągnie ku górze, wreszcie przykłada 
się mały palec lewej ręki na górnym brzegu powieki i odwraca 
się ją. 
b) W skórze: Przedmiot wbija się pod skórę i albo znika 
w niej zupełnie, albo sterczy jeszcze końcem z bardzo małej 
ranki. Kłucie przy ruchach i dotknięciu. 
Przyczyna wypadku: Drzazgi, igły. szkło i t. p. wbijają 
się łatwo pod skórę. 
Pierwsza pomoc: T y I k o jeśli przedmiot sterczy z ranki
 
należy go chwycić dwoma palcami lub kleszczykami i wyciąg
 
nąć, potem ranę opatrzyć. Jeśli przedmiot znikł pod skórą, n i e
		

/p0126.djvu

			-138 


wo I n o próbować wydobycia go, tylko ranę opatrzyć i dane 
miejsce w spokoju zostawić. 
c) W nosie: Korale, kamyczki, guziki, groszki wkładają 
niekiedy dzieci przy zabawie do nosa. 
Pierwsza pomoc: N i e w o I n o w y j m o wać i n s t r u- 
m e n t a m i n. p. szczypczykami, szpilką od włosów i t. p. z po- 
wodu obawy, by przedmiotów nie wsunąć głębiej, lecz należy 
próbować: 
1) silnego siąkania, zatykając nos od strony zdrowej; 
2) kichania wywołanego tabaką; 
3) wstrzykiwania wody letniej od strony zdrowej. 
Uwaga. Raczej poczekać na lekarze nawet długo, niż sa- 
memu używać instrumentów. 
d) W uchu: jak pod c), ponadto owady, robaczki, które 
dostają się do ucha. 
Pierwsza pomoc: N i e w o I n o w y d o b y wać p r z e d- 
m i o t ó w i n s t r u m e n t a m i, np. szczypczykami, szpilką od 
włosów i t. p. z powodu, że można zranić bębenek. Przestrzyk- 
nąć ucho zapomocą strzykawki letnią wodą. Jeśli owad jest 
w uchu, wlać do ucha letnią oliwę, wtedy owa-d wypływa. 
Uwaga: Raczej poczekać długo na lekarza, niż użyć instru- 
mentów. 
e) W żołądku: Gniecenie w żołądku, nudności, wymioty. 
Często niema żadnego objawu choroby. 
Przyczyny wypadku: Najczęściej monety, guziki, które 
dzieci przy zabawie połkną, rzadziej gwoździe, igły i inne. 
Pierwsza pomoc: Podawać choremu dużo kapusty, chleba, 
ziemniaków, aby ,osłonić ciało obce, by nie drażniło ściany jelit 
Drgawki (spasma). 
Napad drgawek zupełnie jest podobny do napadu epilep- 
tycznego (padaczkowego). 
Przyczyny wypadku: Zwykle u dzieci dotkniętych chorobą 
angielską. Zaburzenia w trawieniu (zaparcie stolca), rozpoczyna- 
jąca się choroba gorączkowa. Rzadko przyczyna psychiczna, jak 
przelęknięcie się i t. p. 
Uwaga. Worek lodowy na głowę; lewatywy z wody i octu 
w równych częściach. Przy gorączce zawijanie w prześcieradła 
zimne.
		

/p0127.djvu

			- 139 - 


Dławienie się. 
T war z s i n a, oczy wychodzą na wierzch, o d d e c h z a- 
t a m o w a n y. 
Przyczyna wypadku: Zachodzi wtedy, jeśli do dróg odde- 
chowych (krtani, tchawicy), wpadnie większy kęs; sztuczna szczę- 
ka a u dzieci guziJ<" groszek, kamyczek i t. p. 
Pierwsza pomoc: 1. Należy s z y b k o prawy p a I e c 
"fi s k a z uj ą c y n i e c o z g i ę t Y wsunąć do gardła, starać się 
ciało wydobyć lub przynajmniej rozluźnić, przytem zwykle po- 
wstają wymioty, przez co ciało może wypaść, albo: 
2. Przycisnąć silnie chorego piersią i brzuchem do stołka, 
skrzyni, progu lub t. p. i uderzyć kilkakrotnie pięścią między 
łopatki. 
Uwaga. N i e t r a c i ć c h w i I i, lecz natychmiast wezwać 
lekarza z instrumentami do przecięcia tchawicy. 
Duszenie się gazami trującemi (zaczadzenie). 
T war z s i n a, utrata przytomności, o ci d e c h p r z e- 
r y w a n y, wymioty i czyszczenie. 
Przyczyny wypadku: Oddychanie gazem świetlnym, skut- 
kiem przerwania lub zepsucia się rur, czadem przy piecach ze- 
psutych lub kominach zatkanych. 
Pierwsza pomoc: 1. Wynieść chorego szybko n a ś w i e- 
ż e p o w i e t r z e. Rozpiąć na nim odzież. 
2. S z t u c z n e o d d Y c h a n i e. 
3. Nacierać silnie mokremi chustami, zlewać zimną wodą. 
4. Czarna kawa. 
Uwaga. Ratujący niechaj uważa na siebie: przed wejściem 
do mieszkania odetchnąć głęboko, zatkać sobie usta wilgotną 
gąbką lub chustką, drzwi na oścież otworzyć, szyby w oknach 
wybić. Uważać, by nie upaść. 
Kolka (żołądkowa lub kiszkowa). 
Dotkliwe bóle w okolicy żołądka lub w całym brzuchu. 
Częstokroć wymioty lub czyszczenie. 
Przyczyna wypadku: Po zjedzeniu za dużo lub złych po- 
karmów, zaparciu stolca, niestrawności. 
Pierwsza pomoc: Suche, gorące okłady na okolicę żo- 
łądka, lub cały brzuch.
		

/p0128.djvu

			- 140 


Krwotoki z jam. 
a) Krew w mo(:zu: Mocz jest w obecności małej ilości 
I5.rwi bladoróżowy, przy silniejszych krwotokach staje się ciemno- 
czerwonym, brunatnym a nawet czarnym. Na dnie naczynia, do 
którego oddaje się mocz, znachodzą się skrzepy. 
Przyczyna wypadku: Choroby lub zranienia nerek, pęche- 
rza, lub cewki moczowej. 
Pierwsza pomoc: Położyć chorego do łóżka miednicą wy- 
żej, podłożywszy pod krzyże poduszki, worek z lodem na część 
ciała zranioną lub chorą.. Lewatywy z wody zimnej. 
b) Krwotok z jelit: W stolcu znachodzi się czysta krew 
albo zmieszana z resztkami pokarmów; bywają też stolce smo- 
łowate. 
Przyczyna wypadku: Wrzody, nowotwory, lub zranienie 
kiszek. 
Pierwsza pomoc: Położyć chorego do łóżka miednicą wy- 
żej, worek lodowy na brzuch, lewatywy z wody zimnej. Do picia 
tylko mleko z lodem. 
c) Krwotok maciczny: Z pochwy wylewa się krew ciem- 
na zmieszana ze skrzepami. 
Przyczyna wypadku: Zapalenie lub nowotwory macicy, 
często rozpoczynające się poronieniem. 
Pierwsza pomoc: Położyć chorą do łóżka miednicą wy- 
soko, worek lodowy na brzuch, wstrzykiwać do pochwy albo 
wodę lodową albo bardzo gorącą (40 8 ). 
d) Krwotok płucny: przy k a s z I u wyrzuca chory kre'o/ 
j a s n o - c z e r won ą, P i e n i s t ą. 
Przyczyna wypadku: Pęknięcie naczynia krwionośnego 
skutkiem urazu n. p. spadnięcia z wysokości lub choroby płuc. 
Pierwsza pomoc: Ułożyć chorego głową wysoko, rozpiąć 
ubranie, woda lodowa, lód do połykania, zakaz mówienia, zu- 
pełny spokój. 
Uwaga. Chorego wolno przewieźć lub przenieść tylko 
w obecności i na zlecenie lekarza. 
e) Krwotok żołądkowy: wymioty treści krwawej, ciemno- 
czerwonej, skrzepłej, zmieszanej z pokarmami.
		

/p0129.djvu

			141 - 


Przyczyna wypadku: Pęknięcie naczynia żołądka po ude- 
rzeniu, skutkiem wrzodu żołądka lub spadnięcia z wysokości. 
Pierwsza pomoc: Zimne okłady na okolicę żołądka, lód 
do połykania, zupełny spokój. 
Uwaga. Oprócz lodu nic nie podawać do picia lub je- 
dzenia. 
f) Krwotok z nosa: Z jednej lub obu dziurek nosowych 
sączy się 'krew. 
Przyczyna wypadku: Skutkiem upadnięcia ':la twarz, dłu- 
bania w nosie, chorób nosa, serca, nerek. 
Pierwsza pomoc: U ł o żyć chorego g ł o w ą w y s o k o, 
zimne okłady na serce i kark, ś c i s n ą ć nos dwoma palcami, 
włożyć kawałek lodu do krwawiącego otworu nosowego, wsunąć 
długi czop z waty lub kawałek g a z y j o d o f o r m o w ej za- 
pomocą tępego patyczka np. ołówka, zapałki. 
Uwaga. Zakazać siąkać lub dmuchać. N i e w c i ą g a ć 
zimnej wody. N i e p r z e s t r z y k i wać nosa, nie przechylać 
głowy. 
g) Krwotok uszny: Z ucha sączy się krew. 
Przyczyna wypadku: Spadnięcie z wysokości, uderzenie 
w głowę. 
Pierwsza pomoc: U ł o żyć chorego g ł o w ą w y s o k o 
wsunąć kawałek gazy jodoform owej do ucha lub czop z waty 
zapomocą tępego patyczka. Zimne okłady na głowę od strony 
ucha uszkodzonego. 
h) Krwotok z gardła: Przy chrząkaniu wydobywa się śluz 
z domieszką krwi. 
Przyczyna wypadku: Skutkiem pokaleczenia gardła ko- 
steczką lub ością. 
Pierwsza pomoc: Ułożyć chorego głową wyso kOG 
Zimne okłady na szyję, lód do połykania, zimne napoje. 
Uwaga. Nie płókać. 
i) Krwotok z dziąseł: Po wyjęciu zęba następuje - nie- 
kiedy dopiero po kilku godzinach - nawet groźny krwotok. 
Przyczyna wypadku: Wyrwanie zęba. 
Pierwsza pomoc: Wziąć do ust wodę jodową lub ałuno- 
wą - n i e p ł ó k a ć - w miejscu kwawiącem wcisnąć' gazę
		

/p0130.djvu

			- 142 
 


jodoform ową lub watę i ścisnąć szczęki. Jeśli ząb w tem miej- 
scu jeszcze istnieje, wsunąć go głębiej. 


Krwotoki z ran. 
Krwotoki są: a) Z n a c z y ń w ł o s o wat y c h: krew 
sączy się kro p I a m i jak z gąbki. 
b) Z żył: krew c i e m n o - c z e r won a leje si
 c i u r- 
kiem. 
c) Z tętnic: krew j a s n o - c z e r won a s t r z y k a z ran 
prą d e m p r z e r y w a n y m. 
Przyczyna wypadku: Przecięcie naczyń krwionośnych skut- 
kiem zranienia. 
Pierwsza pomoc: a) Przy krwotokach z n a c z y ń w ł o. 
s o wat y c h należy u ł o żyć część ciała krwawiącą w y s oko. 
Przycisnąć ranę czystym palcem, watą lub gazą. 
b) Przy krwotokach żylnych: ułożyć broczącą 
I 
część ciała w y s o k o, u c i s n ą ć ranę, usunąć wszelkie opaski, 
tasiemki etc. Ś c i ą g n ą ć t a ś m ą cz
ć ciała broczącą poni- 
żej rany. 
c) P r z y k r w o t o k a c h t ę t n i c z Y c h: 1) na tułowiu: 
u c i s k na ranę, 2) na kończynach: ułożyć w y s o k o, u c i s k 
n a ranę ściągnąć m,ocno kończynę powyżej rany opaską gu- 
mową, wężem gumowym, sznurem, chustką etc. 
Uwaga. Krwotoki z tętnic są bardzo niebezpieczne, przeto 
należy przy w i ę k s z Y c h krwotokach natychmiast ścisnąć zra- 
nioną kończynę ,i ułoi:yć. Bezwarunkowo nie wolno próbować 
przedtem tamowania krwotoku chlorkiem żelazowym, hubką, 
pajęczyną i t. p. 
Nadwichnięcie stawu (Skręcenie stawu). 
1 Staw jest bardzo o b r z 
 kły. 2. Staw jest mało r u. 
c h o m y i 3. bardzo bolesny. 
Przyczyna wypadku: Skutkiem urazu zewnętrznego przy- 
chodzi do nadszarpania lub przedarcia wiązadeł lub torebki sta- 
wowej, atoli s a m s t a w pozostaje n i e u s z k o d z o n y. 
Pierwsza pomoc: 1. Zimne okłady lub pęcherz z lodem 
na staw. 2. Ułożyć spokojnie nadwichniętą kOllczynę. 
Napad apoplektyczny (udar mózgowy, szlak). 
U t r a t a p r z y t o m n o ś c i, twarz bardzo zaczerwieniona,
		

/p0131.djvu

			- 143 - 


o d d e c h y c h a r c z ą c e, p u l s a b i j ą s i I n i e, p o r a ż e- 
n i e połowy twarzy i ciała, często wymioty. 
Przyczyna wypadku: Tętnica w mózgu pęka i krew za- 
lewa mózg. 
Pierwsza pomoc: Ułożyć głowę wysoko, rozpiąć ubranie, 
spryskać i zmywać twarz zimną wodą, zimne okłady lub lód na 
głowę i serce. Jeśli jest pod ręką, to plaster gorczyczny na łydki 
i lewatywy z ()ctu. 
Uwaga. Podczas wymiotów ułożyć głowę n a b o k. Po od- 
zyskaniu przytomności, nie wolno podawać a I k o h o l u lub ka- 
wy czarnej. 
Napad epileptyczny (padaczka, ciężka choroba). 
Z u p e ł n a u t r a t a p r z y t o m n o ś c i, ogólne znieczu- 
lenie, t war z s i n a, oddechy nieregularne, piana niekiedy 
krwawa na ustach, kur c z e i d r g a w k i całego ciała, dłonie 
skurczone a kciuk zgięty ku wewnątrz. Po napadzie śpiączka. 
senność lub niekiedy napad szału. 
Przyczyna wypadku: Najczęściej choroba mózgu. 
Pierwsza pomoc: C h r o n i ć od kaleczenia się przez pod- 
łożenie zwłaszcza pod głowę ubrania, koca lub słomy. Ułożyć 
głowę wysoko, rozpiąć odzież, zimne okłady na głowę. 
Uwaga. N i e p r z y t r z y m y wać. K c i u k a nie starać 
się p r o s t o wać. 
Napad histeryczny (u kobiet przeważnie). 
N i e z u p e ł n a u t r a t a p r z y t o m n o ś c i. T war z 
róż o w a, oddechy nieregularne. Kur c z e m i ę ś n i o we 
zwłaszcza prostujące (tułOw wygina się łukowato w tył), k r z y k 
ś m i e c h, p ł a c z. 
Przyczyna wypadku: Choroba nerwów. 
Pierwsza pomoc: Jak przy napadzie epileptycznym. 
Omdlenie. 
U t r a t a p r z y t o m n o ś c i. Twarz i wargi b I a d e. Od- 
dechy s ł a b e, powierzchowne. P u I s n i e z m a c a l n y. B rak 
kur c z ó w. 
Przyczyna wypadku: Nagła niedokrewność mózgu. 
Pierwsza pomoc: 1. Zemdlonego kładzie się poziomo gło- 
wą na dół.
		

/p0132.djvu

			- 144 - 


, 
2. Rozpiąć ubranie i wymesc na sWleze powietrze. 
3. Środki drażniące skórę, a mianowicie spryskać lub zmy- 
wać twarz zifI1ną wodą, octem, wodą kolońską. Rmoniak do 
wąchania. Nacierać łydki. Gdy do przytomności wraca, podawać 
rum, koniak, wino, herbatę kawę, etc. 
4. Okład ciepły na głowę. 
Uwaga. Nieprzytomnemu nie podawać nic do picia. 
Otrucia 
a) Rrszenikiem i jego przetworami 
(zielenią szweinfurtską). 
Drapanie w gardle, wymioty, częstokroć stolce płynne, krwa- 
we, pragnienie, kolka, kuri:ze w. łydkach, mocz krwawy. ból 
i zawroty głowy, oszołomienie, majaczenia, drgawki. Skóra zimna. 
Przyczyna wypadku: Przypadkowe lub umyślnie zażycie 
trucizny. 
Pierwsza pomoc: Odtrutki: W każdej aptece jest gotowa 
odtrutka przeciw arszenikowi (podawać co 10- minut 1 do 2 ły- 
żek) albo magnezja, mleko wapienne, mydliny, popiół z wodą. 
2. Sztuczne wywołanie wymiotów. 
3. Mleko, białko. 
Uwaga. Nie wolno podawać kwaśnych napojów. 
b) Chlorkiem rtęci 
(sublimatem ). 
Szare zabarwienie błony śluzowej ust, smak metaliczny, 
pieczenie w gardle, bóle w żołądku, wymioty, czyszczenie. Sto- 
lec i mocz krwawy, oddechy nierówne, nieregularne. 
Przyczyna wypadku: Przypadkowe lub umyślne zażycie 
trucizny. 
Pierwsza pomoc: 1. Odtrutki: mleko, białko, mydliny. 
2. Sztuczne wywołanie wymiotów. 
3. Lód do połykania, sztuczne oddychanie. 
Uwaga. Nie wolno podawać kwaś nych napojów. 
c) Chloroformem. 
Drapanie w gardle, drażnienie do kaszlu, osłabienie wzroku 
i słuchu, utrata przytomności, majaczenia, twarz zaczerwieniona, 
oddechy powierzchowne, zwolnione. 
Przyczyna wypadku: Przypadkowe lub umyślne zażycie 
trucizny.
		

/p0133.djvu

			- 145 - 


Pierwsza pomoc: 1. Odtrutki: mleko, białko. 
2. Sztuczne wywołanie wymiotów. 
3. Wynieść chorego na świeże powietrze, nacierać skórę, 
zlewać zimną wodą, sztuczne oddychanie, do wąchania ocet, 
amoniak lub salmiak. 


d) Eterem 
(naftą, benzyną, ligroiną). 
Bóle w gardle i w żołądku, wymioty, kolka, zaczerwienie- 
nie twarzy, odurzenie, utrata przytomności. Wydech czuć eterem, 
naftą etc. 
Przyczyna wypadku: Przypadkowe lub umyślne zażycie tru- 
cizny. 
Pierwsza pomoc: 1. Odtrutki: mleko, białko. 
2. Wywołać sztuczne wymioty. 
Podawać 'czarną kawę, zlewać zimną wodą, sztuczne oddy- 
chanie. 
Uwaga. S z t u c z n i e w y wał u j e s i ę w y m i o t y tak: 
drażni się gardło piórkiem lub palcem, albo daje się wypić bar- 
dzo dużo wody letniej z oliwą, masłem, gorczycą i uciska się 
potem żołądek. 


\ 


e) Fosforem 
(zapalkami). 
Bóle w żołądku, wymioty, które czuć c z o s n k i e m i które 
w c i e m n o ś c i ś w i e c ą, ogromne osłabienie. 
Przyczyna wypadku: Przypadkowe lub umyślne zażycie tru- 
cizny. 
Pierwsza pomoc: 1. Odtrutki: różowy rozczyn wodny nad- 
manganianu potasu, lub łyżka zwykłej, ordynarnej terpentyny, lub 
2% rozczyn wodny witrjolu miedzi. 
2. Wywołać sztuczne wymioty. 
3. Lód do polykania. 
Uwaga. Nie wolno podawać mleka, oliwy lub tłuszczów. 
f) Grzybami 
(muchomorami i innemi.) 
Nudności i znaczne osłabienie, twarz blada, pot zimny, 
kończyny chlodne, trzęsienie się ciała, zawroty głowy i mdłości, 
wymioty i czyszczenie, kolki, odurzenie i kurcze. 


10
		

/p0134.djvu

			- 146 - 


Przyczyna wypadku: Przypadkowe lub umyślne zażycie tru- 
cizny. 
Pierwsza pomoc: Pomoc jak przy otruciu morfiną. 
g) Jadem żmii. 
Patrz poniżej ukąszenia zatrute. 
h) Kiełbasami. 
Rlbo wymioty, czyszczenie, kolka, kurcze w łydkach: albo 
gardło suche, ślina i pot zmniejszają się, zaparcie stolca, ból 
głowy, podwójne widzenie, zawroty głowy i mdłości, rozszerzenie 
źrenic. 
Przyczyna wypadku: Przypadkowe lub umyślne zażycie tru- 
cizny. 
Pierwsza pomoc: Pomoc jak przy otruciu morfiną. 
i) Kwasem karbolowym. 
Nadżerki białe na błonie śluzowej jamy ustnej. Bóle w prze- 
łyku i w gardle, dławienie się- i. wymioty, zapach karbolu. Póź- 
niej zawroty głowy, odurzenie, utrata przytomności, drgawki. 
Przyczyna wypadku: Przypadkowe lub umyślne zażycie tru- 
ciz!:lY' 
Pierwsza pomoc: 1. Odtrutki: woda wapniowa, magnezja 
inne odtrutki na kwasy. 
2. Mleko, oJiwa, białko, masło. 
3. W późniejszym okresie: zimne zlewania, sztuczne od- 
dychanie. 
Uwaga. Nie wolno sztucznie Wywoływać wymiotów. 
j) Kwasami żrącemi jak siarkowym 
(\\itrjolem solnym, azotowym, octowym.) 
Nadżerki na błonie śluzowej ust, która się kur c z y i z a- 
b a r w i a przy kwasie siarkowym na ciemno-brunatno, przy 
kwasie azotowym na żółto, przy kwasie solnym na szaro. Dła- 
wienie się i wymioty, bóle w ustach, gardle i żołądku, czyszcze- 
nie z bólami, skóra chłodna, spocona. (Niebieski papierek lak- 
musowy barwi się kwasamj na czerwono). 
Przyczyna wypadku: Przypadkowe lub umyślne zażycie tru- 
cizny.
		

/p0135.djvu

			- 147 - 


" 


Pierwsza pomoc: 1. Odtrutki: rozcieńczone zasady (alkalia) 
jak magnezja, kreda, wapno zeskrobane ze ściany, mydliny, po- 
piół, skorupki z jaj stłucz one i zmieszane z wodą, wody mine- 
ralne alkaliczne, jak szczawnicka, biIińska, Giesshubler i t. d. 
2. Mleko, oliwa, białko. 
3. Lód do połykania_ 
Uwaga. Nie wolno sztucznie wywoływać wymiotów. 
k) Kwasem pruskim 
(sinkiem potasu). 
Twarz sina. oczy błyszczące, źrenice rozszerzone, oddycha- 
nie u t r u d n i o n e i z w o I n i o n e. Utrata przytomności. Po- 
wietrze wydychane ma z a p a c h g o r z k i c h m i g d a łów. 
Skóra chłodna lepka. 
Przyczyna wypadku: Przypadkowe lub umyślne zażycie tru- 
cizny. 
Pierwsza pomoc: 1. Odtrutki: wielka ilość rozczynu ciemno- 
czerwonego nadmanganianiu potasu. 
2. Wywołać sztuczne wymioty. 
3. Zlewać zimną wodą, sztuczne oddychanie. 
I) Ługami żrącemi jak sodowym i potasowym, oraz amonia- 
kiem żrącym i wapnem żrącem. 
Zaczerwienienie i obrzęk błon śluzowych ust, gardła etc., 
dławienie się i wymioty mas brunatnych. Straszne bóle w ustach, 
gardle, żołądku i k.iszkach. Kolka, stolce krwawe (czerw. papier 
lakmusowy barwią ługi na niebiesko). 
Przyczyna wypadku: Przypadkowe lub umyślne zażycie tru- 
cizny. 
Pierwsza pomoc: 1. Odtrutki: rozcieńczone kwasy jak ocet.. 
limonjada, kamień winny i inne. 
2. Mleko. oliwa, białko. 
3. Lód do połykania. 
Uwaga. Nie wolno sztucznie wywoływać wymiotów. 
m) Morfiną (opjum). 
Ból głowy, szum w uszach, zawroty głowy, wymioty, mdłości 
odurzenie. Puls bardzo zwolniony. O d d e c h y P o w i er z- 
c h o w n e, n i e r e g u I a r n e. Źrenice bardzo z w ę Ż o n e (wiel- 
kości główki od szpilki.) 


18*
		

/p0136.djvu

			- 148 - 


Przyczyna wypadku: Przypadkowe lub umyślne zażycie tru- 
cizny. 
Pierwsza pomoc: 1. Odtrutki: tannina (kwas garbnikowy, 
łyżeczkę na pół litra wody), mocna czarna kawa, herbata, od- 
war z kory dębowej lub wierzbowej. 
2. Wywołać sztucznie wymioty. 
Zlewać zimną wodą, sztuczne oddychanie. 
n) Nikotyną (tytoniem). 
Suchość i drapanie w gardle, ból głowy, wymioty, skóra 
blada, spocona. Zawroty głowy, odurzenie, drżenie kończyn. 
Przyczyna wypadku: Przypadkowe lub umyślne zażycie tru- 
cizny. 
Pierwsza pomoc: Pomoc jak przy otruci L. morfiną. 
o) Wilczą jagodą (belIadonną). 
Suchość w ustach i gardle, połykanie utrudnione, zaczer- 
wienienie skóry na całem ciele, pragnienie, uczucie wesołości, 
rozdrażnienie znaczne aż do szału. Ź r e n i c e b a r d z o s z e- 
r o k i e. 
Przyczyna wypadku: Przypadkowe lub umyślne zażycie tru- 
cizny. 
Pierwsza pomoc: Pomoc jak przy otruciu morfiną. 
p) Zielenią miedzi (grynszpan, octan miedzi). 
S m a k m i e d z i w u s t a c h. Nudności, wymioty mas 
z i e lon y c h I u b n i e b i e s k i c h. Kolka, czyszczenie. PÓŹ- 
niej majaczenia i porażenia. 
Przyczyna wypadku: Przypadkowe lub umyślne zażycie tru- 
cizny. 
Pierwsza pomoc: 1. Odtrutki: mleko, białko, magnezja, wo- 
da wapienna. 
2. Wywołać sztuczne wymioty. 
3. Lód do połykania. 
Uwaga. Nie wolno podawać oliwy, tłuszczu lub kwaskowa- 
tych napojów. 


Powieszenie - uduszenie. 
Utrata przytomności, twarz sina, oddech przerywany. 
Przyczyna wypadku: Przeważnie samobójstwo.
		

/p0137.djvu

			- 149 - 


Pierwsza pomoc: O s t r o ż n i e o d c i ą ć wisielca, by nie 
padł na podłogę, usunąć stryczek (lub inny przedmiot duszący). 
Sztuczne oddychanie. Gdy oddech wraca, dalsza pomoc jak przy 
omdleniu. 
Uwaga. Gdyby oddechy ustały, znowu rozpocząć sztuczne 
oddychanie. 


. 


Poród uliczny. 
Na ulicy występują nagle bóle i rodzi się dziecko, które 
jest w połączeniu z łożyskiem w łonie matki zapomocą pępowiny. 
Przyczyna wypadku: Koniec ciąży. 
Pierwsza pomoc: 1. Gdy pępowina przestaje tętnić i bIed- 
nieje, należy ją podwiązać i przeciąć. 
2. Wyczyścić usta dziecięciu szmatką nawiniętą na palec. 
3. Przymocować pępowinę do brzuszka dziecka, wykąpać 
je, (jeśli można) i owinąć. 
4. Nacierać brzuch rodzącej. Jeśli dziecko mało krzyczy 
lub źle oddycha, (przyczem s i n i e j e l u b b I e d n i e), spry- 
skać je zimną wodą, bić w pośladek, wykąpać we wodzie cie- 
płej i zlewać zimną; sztuczne oddychanie. 
Uwaga. p ę p o w i n ę p o d w i ą z u j e s i ę tak: trzy palce 
powyżej pępka dziecka ściąga się pępowinę mocno tasiemką, 
dwa palce powyżej, ściąga się drugi raz a między obydwoma 
podwiązkami przecina się. Brzuch naciera się lekko dłonią ru- 
chami kolistemi. 


Przepicie się (opilstwo). 
W ! że j s z y c h przypadkach: utrata przytomności, twarz 
czerwona, chrapanie, puls silnie bijący. 
W c i ę ż k i c h przypadkach: utrata przytomności, twarz 
blada, wargi sine, oddechy powierzchowne, puls ledwo wyczu- 
walny. Oddech i wymioty czuć alkoholem. 
Przyczyna wypadku: Nadużycie piwa, wódki, wina i t. p. 
Pierwsza pomoc: Zlewać i nacierać ciało zimną wopą, przy 
utrzymanej przytomności czarna kawa, u nieprzytomnych lewa- 
tywy z czarnej kawy. Zresztą postępuje się jak przy napadzie 
apoplektycznym, jeśli twarz czerwona lub przy omdleniu, jeśli 
twarz blada. 
Uwaga. Jeśli oddech ustaje, sztuczne oddychanie.
		

/p0138.djvu

			- 150 - 


Przepuklina jelit uwięzgnięta (przekręcony brzuch). 
Przepuklina, która w prawidłowym stanie jest miękka i ła- 
two daje się do brzucha odprowadzić, staje się twardą, napiętą, 
bardzo bolesną. Nudności, wymioty niekiedy kałowe, zatrzyma- 
nie stolca i wiatrów. 
Przyczyna wypadku: Kiszki zawarte w przepuklinie nie dają 
się odprowadzić do brzucha czyli są uwięzgnięte. 
Pierwsza pomoc: t\ąpiel letnia 28° .przez 1/ 2 -1 godz. w któ- 
rej chory stara się sam jelita odprowadzić. Jeśli kąpieli nie ma 
ułożyć chorego miednicą wyżej i przykładać worek lodowy na 
worek przepuklinowy. 
Uwaga. Lekarza należy n a t y c h m i a s t wezwać, gdyż 
szkoda każdej chwili. 


Rany (Opatrunki). 
Każde u s z k o d z e n i e połączone z p r z e c i ę c i e m 
skóry nazywa się raną. Rany są: a) rznięte, b) cięte, c) kłute 
o brzegach gładkich, d) szarpane: o brzegach strzępiastych, 
e) gniecone, f) z pokąsania, g) postrzałowe o brzegach zgnie- 
cionych, h) ze sparzenia. 
Przyczyna wyp,adku: Uraz narzędziami ostremi lub tępemi. 
Pierwsza pomoc: 1. Zatamować przedewszystkiem krwotok. 
2. U m y ć s o b i erę c e wodą ciepłą, mydłem i szczotką 
następnie płynem przeciwgnilnym (antiseptycznym). ' 
3. O c z y Ś c i ć okolicę rany watą zamaczaną w płynie 
przeciwgnilnym, (antiseptycznym). 
4. O b I a ć r a n ę tymże płynem. 
5. p o s y p a ć ranę cieniutką warstwą p r o s z k u p r z e- 
c i w g n i I n e g o (jodoform, dermatol). 
6. P o kry ć ranę poczwórną warstwą g a z y p r z e c i w- 
g n i I n ej (jodoformowej, dermatolowej). 
7. Na tej warstwie położyć większy kawał materji nieprze- 
makałnej n. p. batystu Bilrota, papieru kauczukowego. 
8. _ N a t o gruby pokład waty karbolowej. 
9. Opatrunek. 
10. Ułożyć część ciała zranioną spokojnie. 
Uwaga. Nie wolno usuwać skrzepów z ran. Płyny przeciw- 
gn iIne są: 1 % woda Iysolu, 3% woda karbolowa, 1 % woda 
sublimatowa, od biedy czysta gotowana lub studzienna woda.
		

/p0139.djvu

			- 151 - 


N i e z a n i e c z y s z c z a ć r a n y. W braku materji przeciw- 
gnilnych można użyć zupełnie c z y s t e j c h u s t k i do po- 
krycia rany a w braku tejże ranę zostawić nieprzykrytą. 
Raźenie piorunem lub prądem elektrycznym. 
Osoby rażone prądem elektrycznym lub piorunem przed- 
stawiają stan: a) o m d l e n i a, b) n a p a d u a p o p I e k t y- 
c z n e g o, c) wstrząśnienia mózgu, d) nerwów i e) uduszenia. 
Oprócz tego mogą we wszystkich wypadkach znaleźć się rany 
z oparzenia wszystkich trzech stopni. 
Przyr.zyna wypadku.: Piorun. Dotknięcie się drutu tramwaju 
elektrycznego łub z oświetlenia elektrycznego lub też innego 
drutu n. p. telegraficznego, telefonicznego, który zetknął się 
z drutem tramwaju lub oświetlenia. 
Pierwsza pomoc: 1. U w o l n i ć r a ż o n e g o "o d d z i a- 
ł a n i a prą d u. a) Przez p rz e r w a n i e prądu, b) przez 
p rz e c i ę c i e drutu n o ż y c a m i izolowanemi, c) przez usu- 
nięcie drutów, które nieszczęśliwego owijają, p r z y c z e m r a- 
t u j ą c y p o w i n i e n s i ę i z o ł o wać. 
3. Ratować wedle zachodzących objawów. 
Uwaga. Izolować się można zapomocą rękawiczek kauczu- 
kowych albo w ten sposób, że się staje na s u c h e j desce, 
krześle, drabinie, słomie i owija się ręce suchemi chustkami 
lub ubraniem suchem. Nie wolno dotknąć rękami obnażonemi 
drutów lub nawet samego chorego. 
Skurcz głośni. 
Utrata przytomności, głowa podana w tył, twarz sina, od- 
dech przerywany, kończyny zesztywniałe. 
Przyczyna wypadku: Kurcz niektórych mięśni oddechowych 
(najczęściej u dzieci dotkniętych chorobą angielską) po nad- 
miernym krzyku, płaczu i rzucaniu się ze słości. 
Pierwsza pomoc: Silnie spryskać twarz i piersi wodą zimną. 
Wyciągnąć język. 


Sparzenie (Spalenie się) 
l-szy s t o P i e ń s p a r z e n i a: z a c z e r w i e n i e n i e, 
obrzęk i bolesność skóry, 2-gi s t o P i e ń s p a r z e n i a: p ę- 
c h e r z e napełnione cieczą przeźroczystą, 3-ci stopień sparze- 
nia: zwęglenie skóry i tkanki podskórnej.
		

/p0140.djvu

			- 152 - 


Przyczyna wypadku = Zetknięcie się z płomieniem, wrzącą 
wodą, gorącą parą, rozgrzanemi metalami. 
Pierwsza pomoc = Ogarnięty płomieniem n i e u c i e k a j, 
lecz rzuć się na ziemię, tarzaj się. Jeśli zobaczysz człowieka 
w. płomieniach, r z u ć go n a z i e m. i ę, P r z y kry j podusz- 
kami, ubranierr, kocami; co masz pod ręką i t a r z a j go po 

ziemi. Następnie oblać go obficie wodą. Ubranie i buty .zedrzeć 
a nie zdjąć. Potem opatrzyć go, a mianowicie przy 1-szym sto- 
pniu maścią jodoformową, borową, wazeliną, oliwą i na to watę 
i chustkę, przy 2-gim stopniu: pęcherze przebić igłą, którą 
przedtem w ogniu rozżarzono i ostudzono i następnie opatru- 
nek antiseptyczny, w 3-cim stopniu opatrunek antiseptyczny. 
Uwaga. Uważać przy użyciu przedmiotów zapalnych. Nie 
wlewać nafty do płonącej lampy, nie czyścić ubrania benzyną 
przy świecy. Jeśli brak opatrunku antiseptycznego, wystarcza 
pokryć ranę watą i zawiązać czystą chustką a nie zanieczyszczać 
rany mąką, ziemniakami, gliną i t. p. przedmiotami. 
Sparzenie kwasami lub ługami. 
Te sparzenia okazują na skórze też trzy stopnie jak spa- 
rzenia ogniem a mianowicie: 1) zaczerwienienie, 2) pęcherze, 
3) zwęglenie; sparzenie b ł o n ś l u z o w y c h czyli nadżarcia 
zachodzą tylko przy otruciach. 
Przyczyna wypadku: Skutkiem umyślnego lub przypadko- 
wego zetknięcia się skóry z k was a m i żrą c e m i jak z kwa- 
sem siarkowym, azotowym, solnym, lub karbolowym, z ł u g GI- 
m i żrą c e m i jak z ługiem potasowym lub sodowym, z wap- 
nem i amoniakiem żrącym. 
Pierwsza pomoc = Należy żrący środek przedewszystkiem 
uczynić nieszkodliwym, a ponieważ kwasy i alkalia co do dzia- 
łania się znoszą, przeto miejsce sparzone k was a m i należy 
obmyć mydlinami, mlekiem wapiennem, magnezją, wodami 
mineralnemi, alkalicznemi jak bilińską, szczawnicką i t. p. a miej- 
sce s p a r z o n e ł u g a m i należy obmyć r o z c i e ń c z o n e- 
m i k was a m i jak octem. Iimonjadą i t. p. Opatrunek jak przy 
zwykłych oparzeniach. 
Uwaga. Po sparzeniu wa p n e m należy miejsce sparzone 
obmyć oliwą nie wodą.
		

/p0141.djvu

			- 153 - 


Sztuczne oddychanie. 
Jeśli oddychanie ustaje t. j. jeśli klatka piersiowa przestaje 
regularnie się podnosić i opadać, należy natychmiast zastoso- 
wać sztuczne oddychanie i to tak: 1. Położyć chorego poziomo 
na podłodze lub stole, rozpiąć na nim ubranie i podłożyć mu 
pod plecy surdut zwinięty we wałek. 2. Wyciągnąć mu język 
. i przywiązać na brodzie. 3. Stanąć z tyłu poza chorym, chwy- 
cić go obiema ręKami za przedramiona poniżej łokcia i ciągnąć 
Je ku sobie poza głowę tak daleko, aż się jego dłonie zetkną. 
Przei to ro
szerza się jego klatka piersiowa i powietrze wcho- 
dzi do płuc. 4. Następnie odprowadzić ramiona chorego tą sa- 
mą drogą i przycisnąć je mocno, ale ostrożnie do obu boków 
klatki piersiowej. Przez to ścieśnia się klatka piersiowa i po- 
wietrze wychodzi z płuc. 5. Jeśli jest ktoś do pomocy, uciska 
podczas sztucznego wydechu brzuch obiema dłońmi, przez co 
wydech staje się silniejszym. 6. Wdech i wydech nie powinny 
dłużej trwać jak dwie sekundy. 
Udar słoneczny. 
W l ż e j s z y c h przypadkach: zmęczenie, zaczerwienienie 
twarzy, oczy błyszczące, ból głowy, uczucie lęku, oddech prze- 
rywany westchnieniami, puls przyśpieszony, odurzenie. 
W c i ę ż s z y c h przypadkach: twarz blada, oczy zamglo- 
ne, wargi sinawo-szare, oddechy powierzchowne, puls ledwo na- 
macalny, utrata przytomności, kurcze. 
Przyczyna wypadku: Skutkiem silnego działania promieni 
słonecznych, zwłaszcza podczas długich marszów i braku wody. 
Pierwsza pomoc: Przenieść chorego do miejsca cienistego, 
rozpiąć ubranie, zimne okłady na głowę, którą przy z a c z e r- 
w i e n i e n u t war z y układa się w y s o k o a przy z b I e- 
d n i e n i u n i s k o. Zmywać lub zlewać zimną wodą całe ciało. 
Jeśli przytomność utrzymana, podawać obficie zimną wodę 
z rumem, lub letnią herbatę z rumem. Nieprzytomnym lewatywy 
z wody. 
Uwaga. Jeśli oddech I,lstaje, sztuczne oddychanie. 
Ukąszenia zatrute n. p. przez psy wściekłe, węże 
jadowite i t. p. 
Są to zwykle niepozorne broczące ranki. Pokąsana część 
ciała puchnie prędko, przyczem skóra barwi się na czerwono 
lub fioletowo.
		

/p0142.djvu

			- 154 - 


Przyczyna wypadku: Ukąszenie przez psa wściekłego, węża 
jadowitego, przez komary, pszczoły, osy, mrówki i t. p. 
Pierwsza pomoc: Przy ukąszeniu przez p s y w Ś c i e k ł e lub 
ż m i j e należy: 
1. Szybko ś c i ą g n ą ć s z n u r e m lub t. p. zranioną część 
ciała powyżej rany t. j. między raną a sercem, aby jad nie do- 
stał się do obiegu krwi. 
2. Nacierać w kierunku od miejsca ściągniętego sznurem 
ku ranie (by wycisnąć jad). 
3. Wypalić ranę rozżarzonemi metalami n. p. gwoździem, 
drutem lub zapalonem cygarem, lub kwasami żrącemi jak siar- 
kowym, azotowym, solnym. Przy ukąszeniu przez źmiję najle- 
piej wypalić salmiakiem, 
4. Po wypaleniu zdjąć opaskę. 
5. Podawać napoje wyskokowe. 
Uwaga. Po ukąszeniu przez owady najlepiej puścić kroplę 
amoniaku na ranę. 


Utonięcie. 
a) W I ż e j s z y c h wypadkach: utrata przytomności, twarz 
b I a d a, oddech osłabiony, puls ledwo namacalny. 
b) W c i ę ż k i c h przypadkach: utrata przytomności, twarz 
sina, oddechy przerywane Uak przy uduszen.iu), (woda dostaje 
się do dróg oddechowych). 
Przyczyna wypadku: Jeśli ktoś przypadkowo lub umyślnie 
wpadnie do wody. 
Pierwsza pomoc: 1. R o z e b r a ć chorego i wyczysclc mu 
usta i gardło palcem wskazującym zawiniętym w szmatkę. 
2. Ułożyć w poprzek kolan, bić w plecy, by woda wylała 
się z płuc. 
3. S t u c z n e o d d y c h a n i e. 
4. Nacieranie skóry. 
5. Po powrocie do przytomności ciepło przykryć i dać do 
picia ciepłe napoje jak herbatę z rumem, kawę, koniak. 
Uwaga. Jeśli oddechy ustają, znowu zastosować sztuczne 
oddychanie. 


Wstrząśnienie mózgu. 
Odurzenie lub u t r a t a p r z y t o m n o ś c i, twarz b I a d a, 
nudności i wymioty, puls nieregularny, wolny.
		

/p0143.djvu

			- 155 - 


Przyczyna wypadku: Uderzenie lub spadnięcie na głowę. 
Wstrząśnienie masy mózgowej. 
Pierwsza pomoc: Ułożyć chorego głową na dół, rozpląc 
ubranie, zimne okłady lub pęcherz z lodem na głowę. Drażnie- 
nie skóry jak przy omdleniu. Ciepłe okłady na nogi n. p. fla- 
szki z ciepłą wodą, cegłę ogrzaną; spokój i ciemność. 
Uwaga. Chorego wolno tylko przenosić w obecności i na 
zlecenie lekarza. 
Wstrząśnienie nerwów (shock). 
Twarz b I a d a, nos śpiczasty, oczy zapadłe, pot zimny. 
Oddechy powierzchowne, puls ledwo macalny, nudności, wy- 
mioty, ciągłe mdłości, uczucie lęku lub utrata przytomności. 
Przyczyna wypadku: Upadek na piersi lub brzuch. Bardzo 
ciężkie uszkodzenie ciała jak zmiażdżenie kończyn,' rozległe spa- 
rzenie i t. p. 
Pierwsza pomoc: Ułożyć chorego głową na dół, zimne okła- 
dy na dół, zimne okłady na głowę i brzuch, środki drażniące 
skórę jak przy omdleniu. Jeśli oddychanie ustaje, zastosować 
sztuczne oddychanie. Jeśli przytomność' utrzymana, podać her- 
batę, wino, koniak, rum. Na nogi ciepłe okłady. 
Zdarcie naskórka. 
Przez zdarcie naskórka tworzy się ranka powierzchowna, 
lekko brocząca. 
Przyczyna wypadku: Uraz narzędziem tępem, oprócz tego 
uderzenie i t. p. 
Pierwsza pomoc: Pokryć rankę gazą jodoformową pIa- 
strem angielskim. 
Uwaga. Nie ślinić plastra, lecz zwilżyć czystą wodą. 
Zgniecenie (siniec). 
Guzowate lub płaskie ograniczone w y n a c z y n i e n i a 
krwi pod skórą. Ból. 
Przyczyna wypadku: Uraz narzędziem tępem na skórę, skut- 
kiem czego naczynia podskórne pękają. 
Pierwsza pomoc: Ułożyć uszkodzoną część ciała w y s o k o 
spokojnie, okładać lo d e m lub zimną wodą. 
Uwaga. Jeśli uszkodzony znosi ból, wtedy zastosować in a-
		

/p0144.djvu

			- 156 - 


s a ż t. j. nacierać SinIec lekko dłonią posmarowaną tłuszczem 
w kierunku obwodowym. 
Złamanie kości. 
Złamana kończyna okazuje; 1. W i d o c z n ą z m i a n ę 
f o r m y (należy porównać z kończyną zdrową). 
2. p o r u s z a się w tern miejscu, w którem zdrowa jest 
nieporuszalna. 
3. Słychać przy- poruszaniu złamanej kości trzeszczenie po- 
wstałe z tarcia o siebie obu odłamków kości (krepitacja). 
4. Przy zwykłem złamaniu jest skóra w miejscu złamanem 
niezmieniona, przy otwartem złamaniu znachodzi się rana, która 
jest w połączeniu ze złamaniem.. 
Przyczyna wypadku: Uraz zewnętrzny, skutkiem którego 
kości tracą spójność i łamią się. 
Pierwsza pomoc: U waż a ć bardzo p r z y b r a n i u do 
ręki złamanej kończyny, by odłamki kości od wewnątrz nie prze- 
biły skóry, przez co może powstać bardzo niebezpieczne zła- 
manie otwarte. Należy więc ująć złamaną kończynę i obiema 
rękami p o c i ą g n ą ć "l e kko ku sobie. 
2. Złamaną kończynę należy naciągać silnie w przeciwne 
strony aż do założenia opatrunku. 
3. Opatrunek tymczasowy; 
a) owinąć kończynę miękkiemi materjami jak watą, ko- 
nopiami, trawą, mchem, sianem, szmatami. 
b) założyć jedną s z y n ę na wewnątrz drugą na ze- 
wnątrz. Szyny należy wyścielić materjałem miękkim, 
za szyny mogą służyć deszczułki, linje, oprawki 
z książek, tektura, pudełka, laski, parasole, gałęzie 
i kora z drzew i t. p. 
c) p r z y w i ą z a ć szyny opaskami, chustkami, szpa- 
gatem, szelkami i t. p. 
d) u s t a w i ć spokojnie złamaną kończynę. 
Uwaga. Przy złamaniu kości czaszki ułożyć głowę spokoj- 
nie. Lód na głowę. Przy złamaniu obojczyka lub łopatki temblak. 
Przy złał-r:aniu żebra, owinąć klatkę piersiową wokoło. opaską. 
Przy złamaniu rzepki podłożyć deszczułkę pod wyprostowane 
kolano. Przy złamaniu palca założyć szyny od strony zgięcia. 
Przy złamaniu kości ramienia, przedramienia, uda i podudzia
		

/p0145.djvu

			- 157 - 


żałożyć dwie szyny. Przy złamaniach otwartych wprzód opatrzyć 
ranę, potem założyć szyny. 
Zmarznięcie (odmrożenia). 
Utrata przytomności, skóra blada z odcieniem sinym na 
twarzy, rękach i nogach. Oddechy powierzchowne, słabe, puls 
ledwo namacalny. Ciepłota ciała obniżona, członki kruche. Przy 
odmrożeniu rozróżniamy trzy stopnie 1) sino-czerwone zabarwie- 
nie, 2) pęcherze wiotkie, 3) zimna gangrena t. j. ciemno-bru- 
natne zabarwienie skóry, wyschnięcie tkanek. 
Przyczyna wypadku: Wskutek pozostania na mrozie dłużej, 
zwłaszcza u osób wycieńczonych i pijanych. 
. Pierwsza pomoc: N a I e ż y u waż a ć, b y z m a r z n i ę- 
t e g o nie przenieść z zimna do ciepła wprost. U wag a p r z y 
b r a n i u d o r ę k ikr u c h y c h koń c z y n. Rozebrać go na 
mrozie i nacierać śniegiem lub zimnemi chustami. Przenieść go 
do zimnej izby, wykąpać w zimnej wodzie. Jeśli oddechy ustają 
zastosować sztuczne oddychanie, włożyć do zimnego łóżka, zim- 
ne napoje n. p. czarna kawa, rum. Po pewnym czasie dopiero 
przenieść do ciepłego pokoju i podać ciepłe napoje. Opatrunek 
ran z odmrożenia jak ran sparzelinowych. 
Uwaga. Nagłe ogrzanie może wywołać natychmiastową 

mierć. 


Zwichnięcie. 
1. Staw zwichnięty z m i e n i a swoją f o r m ę w porów- 
naniu do stawu zdrowego. 2. Jest z u p e ł n i e n i e r u c h o m y 
i bolesny. 
Przyczyna wypadku: Uraz zewnętrzny jak upadek, uderzenie 
i t. p. przez co torebka i wiązadła stawowe zrywają się. Jedna 
kość wyskoczyła ze stawu, skutkiem czego powierzchnie stawowe 
nie stykają się. 
Pierwsza pomoc: N i e w o I n o n a p r a w i a ć z w i c h- 
n i ę ci a. 
2. Zimne okłady lub pęcherz z lodem na staw. 
3. Unieruchomić kończynę (przy zwichnięciu w ramieniu 
łokciu temblak).
		

/p0146.djvu

			s P i s r z e c z y. 


CZĘŚĆ OGÓLNfl. 


Słowo wstępne 
Zadania policji kryminalnej 
Organizacja wladz policji państwowej w Polsce ze szczególnem 
nieniem policji śledczej 
Doniesienie, jego forma i treść. . 
Przedmiot dochodzenia wstępnego 
Środki dochodzenia wstępnego . 
Wyśledzenie i ujęcie osoby obwinionej 
Zamknięcie dochodzeń przygotowawczych przesłanie doniesienia do 
oskarzyciela publicznego _ 


uwzględ- 
11 
21 
29 
37 
65 


Wkroczenie policji śledczej w wypadkach 


CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWR. 


" 


" 


" 


" 


mienia 
Zwalczanie nałogowych przestępców 
O zaginionych. ....... 
Kategorje zbrodni i zbrodniarzy 
Sporządzenie szkiców 
Opis osoby i rzeczy 


DODRTEK. 


Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach 


śmierci 
uszkodzenia ciała 
pożaru 
przestępstw przeciw własności 


. . . 135 


7 


73 


79 
89 
95 


99 
105 
109 
111 
119
		

/p0147.djvu

			, . 
POLSKJ\ POlICJł\ PPiNSlV/O\'Jft 



 

- 

 
tv
" 


Wyc",:i«1" 
; 
AQvn,:-.isrra 
')
t':i 




-- 
Jt

 



men<1
 
'Pctigi 
,,':J:;;.;i
:"'- 
J;:\J
,,;c 



 / " ...- 
-- r
- 
DLła;ł' e-fKo1: - lJ
.'
:ł;.
 

5
 C" r,ta3 ,

:
 I

 
#3r:J E!1- r /n L_..3 


r
- 
L
:j 



, 
_L_ [ __
 
1o"
"U:'tu Ei
J'Oz.y.rlJt'..y 
_::1 por.'YJ
' ''':.d<>'y 


[T!<>f' o 
)r"r3 I 
?ai'!..5j:. 
dt;
:1 ł 


PLflN ORGRNJZRCYJNY. 


r 
I Minister 
.śpra
... Wewhętrzł1YG1-j 


Gtówny Komendft"t 
P()li
i 


onlenct/;l 
p
lrC t 'l 
C"..., u 
Ilielec ie 

 


1\. 


WYDZIF\Ł l. 
1. Referat ogólny. 
2. Kancelarja. 
3. Dziennik glówny. 
40 ł\rchiwurn. . 
L Referat admin;str
cji wewnętrzn
J. 
2. Referat administraCJi państwowej. 
1. Referat dyscyplinarny. 
2. Kancelarja. 
3. Dziennik. 


WYDZIRt. II. 
1. Referat adnlinistracyjno-gospodarczy. 
2. Referat gospodarczy Komendy Głównej. 
3. Kancelarja. 
1. Refemt uzbroje.nia. 
2, Referat Dozoru te<:hnicznego. 
1. Magazyn. 
2, Rachuba. 


Pt. 


B. 
C. 


B. 
c. 


/// 
/ 


W.Ydz.iał 
III 
'łVJ$zl