/img0001_0001.djvu

			f 
nfl
"H':' 
 . 
;
o1rg 
? 
. Ąq'7M
 l:->j
iiilłi}łl 
G]l.. Kalówice, marzec 1934 r. 


Rok VIII 


1\ 


JJ, 


4
1t
 
Nr.' 3. r 
-- 


rWK1c 

 !t ,'t', ' 
ĄZ_KV POWJTA
CÓW ILĄfKł'CH 
.. -:-. " - \.
fJ,r:!it!
 
· . t' 
łr.f" . "'
'
ł
itfl

 
.
 
 a ....!:
 ';
..-i: 
.. .!'-



'łł(. 
":..41'-: - ..... · . 
: 
 .#0 
j _....... . . ,,-ił. 

1.. 
.
- 
;:
 
1'

 
'
 

. 
,
 


t( 


-... 


1'- 

 ,;
.t 
." 
<, , 



i 
1..,
 
RCA N Z'N 
J: ';łf{[;
 ,,'...., 
'c 

1"
:
. 
ri-' "ff!..
)o, L 
 .' .. 


.
 "';.ę 
 ," ..
 . ..... 
.,.,
 .. i;'t'j
 .-" 
,
 '
..::
 
'
'..-;.-.. 

i ':'t. . 
..i:-1; ,I 
;t

 .... 
, 'k'f-


?f ł" 't 
. 1" ,r.'
_;>""f'''
;''t
 
.. . 'tr:i"l' '.' 


. --:.
, 
::i' 
 
 
 
,'
"ł 
i .t:.
\'... .< ......... ,
 ' . '.;2-: 0 ." 
. (- f . ',' ....,. 
:. 
 ":,, 
 . .':,: i
r:J it.J../; . 
,
.
 
 
: '. ..'.), 
 . 'i
:':;;:.?;
 o. 1f;:
1


;- .-' ,.- 

.
 /f..'J0.; J
"'ł:.. "X:
..--" . ol.':'.': '.. . .I" 
0'\ ... ,," ..
.
. "y. o ' ; h')'I. .. 
,.
) i,,:
't. 
}J'. . dO; 
; r {'
'f'
' : 
:",,
1-1 . ("_ 'I;..
 i , 
'J:-;' 
 
..f '\4 r r _ 



. . "",,
...-;
...
. 
 ;'!\ 
.,.... ".f';," 
 i?'.., ..,:,'" , ' . 
 ..:t< 
, ...."" " 'YJ< .",
 '". "';;0. ., ....- 

:':' "" łV
,! . t\ -.
 .

},:' '.- / I '
\
4. 
'. ":' . "\fi!;'. - 
.'I
' , 
 :-' J 
>'
: ;,,:>,:,':.:';
tL ,5', >.fI i;J>
 
 
 
,,-' ''<, ...." ""d
." . ,,,
 :,. ,.;:," ' W . , ... , 
'ł 'u.. . _ 
." .

/..jp
 ,
. :-:....I
f _' :-:- 
. .,."::t N-.,it( " 'ł(J....'-.

I,....\.r 
 "., 
.. .. 
.... :.1 -'<,.'i\-"..J,.t;. ;".J '.
" .: 

 ,

..... .'\ .' ;"', 'iłfifF ..
,;.. 
, J , :.:;.-i;:j) _ "'::'.' 
.......... _.... "':a -'ł;.;",-;
. ....
..-:-." ".,,":. .:'
r. 
,. r....
1 , :. ...J :.'
 lo(- ,,
 . o',:.. 
:.





.

 ':4. _ '.t.: :'
 .:..i;





;.;M \ ,.' ...t
.?:
- 
<;r.\:
::::'t'> ' . H :
;.\, >'4 

.o, .

 . ....;F

' 

4:
:

 

 /
'. "o.
.. 
., 
. .. .. 
 


;
, 


. 


. 



, 


:.. 


o /.,' 
l..A.1 .;z 
- - 


,;:;z .{ 

 :')" 
't;
.,. ': 
... ,j:
' 
, ':t:,  .' 



 


..... ......
..;
 


,

 
.. 


." 



. 

.
 
.,... , 
" ;,.. 


.
.,... 
 
 


'-;-/
 ..-.,. 


't. ". .. 


!" 


,'. 


.4 


..,. 


,-< 


-:.... 


....
 


. :e::- . 



....-" 
,. 


'i 


I 


, " . 
': ).i.-'; 


.. .,
 
... 



...Jr;": ;-;.... ._
-" *-:':'

'''='...:' 


-".\. 


;.-. 
 .
.. 
. '"1'':1 . ' 
.,.' .' 
, . . 
. .. 
.. , 
., .. 
" 


, 


..... 
 :r :-.1' -- . -'" 



 . ...-.:;.. -- 


I
 


""'V
 


J:-$"
. ....-r... .' 
 

, 


'
		

/img0002_0001.djvu

			@

 
zapewni ci byt 


ł 


, 


KOMUNALNA KASA OSZCZĘDNOŚCI 


miasta Królewskiej Huty 
ul. Moniuszki 1. Telefon 4(9-65. 


I 

 


za którą odpow
ada Gmina miasta Kró' 
lewskiej Huty całym majątkiem płaci za 
złożone wkłady najwyższe odsetki. 


f 


1!li 


Najrento
niejszą. 
Najbezpieczniejszą 
Najbardziej społeczną 
jest lokata oszczędności 


!: 


I 
1111 
1111 
111I 


w Komunalnej Kasie Oszczędności 


Powiatu Pszczyńskiego 


w P s z c z y n i e. 


1111 
liii 


I'j 


Instytucja pupilarnego bezpieczeństwa. 
Za pewność wkładów ręczy powiat 
Pszczyński całem s w o i m majątki(?m "",. 
. i siłą podatkową. . 


I I 
I 


= -..-:- 


--- - 


'"==- = =
 
--
		

/img0003_0001.djvu

			Rok VIII 


Katowice marzec 1934 r. 


Nr. 3. 


:
i 

 


'a 
'v 


- 


A 


,'. 


I f. 
' 
;i t, 
 


ft:-- 


STANI 
-ŚL4SKI 


Miesięcznik 
poświęcony sprawom 
Związku Powstańców SlilSkich 
Wychodzi raz w miesiącu. 


Nakładem 
, Zarządu Główne!łp Związku Powstań- 
ców Sląskich 
Katowice. ul. Plebiscytuwa 1 tel. 766 


Redaktor i kier, odpowiedzialnYi 
Mastalerz Stanisław Katowice. 


... 


Zwycięzca. 


Gdyby nie Wodza potężna wola. 
Gdyby nie genjusz, co zło przesili, 
Czemby dziś były miasta i pola? 
Matko - Ojczyzno, czembyśmy byli.? 


:",__1 "'
,',;' ,,;.. 
,n -r; 
:' . 
, f,

:

 . 
 , : . . .: , 

__ _ 
 ! ;
.: i ,i 
I".
>

 ...J;:.....; ! 
'ł\'A" 
 
 <:,

 ' . " 
...
-I
 . .._
 
. .
 ... . . ', 
- 
 . - ,-, - 
.; 
<"ł$:' ł ,;__ -;:4\0',_' 

".- 
;';.. 
.
..
;
:ti
 _ i,: 
.r\. i:
l_.:" ." ,\-, __'o ....__ 

 ::ti?..._' -..'" ...,- .._,'!;'. 
..t.:I

"',
 
 ol...... 
l;;- \ '.f 
.' . _
::ił. . 
-
,;, 
1'
\7
;..
 . 1 
 

..,."\ .
.. 

$:
;...;I 
'\
 0'.._ 
 1 

.. - ot .., ,.. 
.'/'
''''.. -I ł
 ..'fI#11-__ I 
 
. o')::
-;:
h

 ': ....; '..:t
. -'<;, 
,.; 
i

! '. :...:"
 :
. 

.

 
"'
'
:'."I ł 
'<, -. ' ' . 
'
" 
 :I f '
 
 
'" "d. 

 
 l' . ..;.....' ,ł- ." 
... .. 
I .
... .. 
". i,. . 


-ł- - f 1 t>fl, 
y:;' (,,1/ 

/ł93
 


11/ 
- 


Bóg czasem daje takie postacie 
Umiłowanym przez się narodom; - 
Patrz w niego sercem, żołnierzu - bracie, 
Gdyś jest na służbie, gdy pójdziesz do dom. 


Patrz w Niego sercem i czasy wspominaj, 
Gdy bronił Polski On i nikt więcej, - 
Żaden wódz w wroga nie bił ogromniej, 
Żaden nie kochał ciebie gorqcej, 


Tyś Jego miłość odczuł. żołnierzu, 
I szedłeś za nim na bój ochotnie, 
Na Twoich piersiach, jak na puklerzu, 
Miecz się moskiewski stępił stokrotnie. 


Za .Jego dumnym orlim przew::Jdem, 
Za jego duchem lecqcy męskim, 
Walczący naród stał się na.rodm, 
WOlnym płomiennym, wielkim, zwycięskim! 


Stańże na baczność, żołnierzu - bracie. 
Gdy o, Nim myślisz i polskiem męstwie, 
Bo On jest właśnie w swym majestacie 
Pieśniq o sławie i o zwycięstwie! 


. 
C)I 


Artur Oppman (Ort-Ot).
		

/img0004_0001.djvu

			Str. 2 


POWSTANIEC SLĄSKI 


Nr. 3 


Pierwszy Rycerz Polski Niepodległej. 


...i kiedyś w przyszłości 
Z lej pieśni wstanie mściciel naszych 
(kości! 
A. MICKIEWICZ. 
I spełniły si
 prorocze słowa Wieszcza Na- 
rodu, spełniły sny pokoleń w niewoli j
czącego 
ludu i przyszedł On - Wielki Mocarz Du- 
cha i Czy.nu, Mściciel krzywd mil jonów, 
O s t a t n i D z i e d z i c P o w s t a ń c z e g o M i e- 
c z a i P i e r w s z y R y c e r z P o l s k i N i e- 
p o d l e g ł e j. 
Przyszedł w czasy dla Narodu najci
ższe, 
w dni, które, począwszy od r.1863, jak sam o tem 
pisze 
..znamionuje zwrot w naszej historji, qłę- 
bokq zmianę w stanie umysłu polskiego 
narodu. De teqo momentu pokolenie za 
pokoleniem od czasu rozbIOru kraju prze- 
kazywało sobie tradycję ruchu zbrojnego 
celem odzyskania utracone; niepodległości. 
Powstanie roku 1863. utopione w stru- 
mieniach krwi otl
iera nowv okres,- 
okres panowania os/roźności i rozsqdku". 
Z tej "ostrożności i rozsądku" wybujały 
wkrótce ambicje grup sp-ołec nvch, ultralojalność 
i lizuństwo łaszących si
 około cesarskich tro- 
nów. Słupy graniczne dziclif5 pocz
ły nie tylko 
obszary polityczne, ale i etnie. ne, dotąd duchowo 
bliskie sobie, a teraz coraz ardziej inne obce... 
"SfJodliły się instynkty, p57l!b I zanikał zmysł ple- 
miennego bytu..." Nieliczne już tylko jednostki 
"iario poczucie hańby"... "Choć trzeba było raiować.. 
Ale któż miał naród zbudzić, kto porwać 
do czynu? Nieliczni wajdeloci, głosiciele Czynu 
tropieni byli przez żołdactwo jak najstraszniejsza 
dżuma. Dla wi
kszości "przewodników" życia na- 
rodowego słuzba cesarzowi na stałym posterunku 
byłą służbą polską, pracą dla Polski. 
Ziemia polska wyc:;>;ekiwała cudu, mściciela 
wyrosłego z krwi tysi
cy poległych za wolność 
człowieka czynu, któryby ujął zapomniany on;ż 
Bohaterów Stycznia i Listopada i .... "budził nim 
śpiące do wielkiego chrztu dziejowego". 
I przyszedł. Urodził si
 w ziemi Kościusz- 
ków, Mickiewiczów nie mniej od nich Wielld 
i nie mniej kochający swą Ojczyzn
. Chowali 
o 
powstańcy, dusz
 jego młodocianą piel
gnowały 
opowieści o dziejach Polski, słowa wpajające weń 
tradycj
 cnót rycerskich. 
A gdy w duszy młodego już Ziuka gorzało 
od nadmiaru uczuć narodowych wrzało od gniewu 
ku wrogowi a rącz
ta ściskały szabelk
, którą 
kiedyś trza było zmieni(
 na or
ż. 
Do czynu swego szedł prosto i szybko. Nie 
znał innej drogi, szedł zdecydowanie. W szkole 
szuka przedewsz) stkiem nauki życia, wieści o Pol- 
sce, sposobności do działania przeciw wrogowi, 
szukał sprawiedliwości polityczne) i społecznej. 
Bo nieprawości, której zawsze był i jest najwi
k- 
szym przeciwnikiem było wówczas wiele. 


"Tak nie jest dobrze i sprawiedliwie 
ale musimy najpierw Moskali wyrzucić 
z n a s z e g o kra j u, a \Ą t e d y b 
 d z i e u n a s 
l e p i ej." - mawiał cz
sto do przyjaciół, którym 
cz
sto przychodził z różnoraką pomocą. 
Ale nieprzyjaciel śledził go bucznie. Musi 
przerwać studja, ukrywać się. Jest wi
ziony, ska- 
zany na wygnanie. Ale nigdy nie załamuje się. 
Więziony snuje myśli z wielkiej przyszłości, przy- 
gotowuje plany w dziejowem znaczeniu. 
Po powrocie do kraju w r. 1892 przystępuje 
do jego realizacji. Stwarza ruch konspiracyjny. 
rzuca genjalne myśli. wytycza w mrokach jeszcze 
jasne zręby idei niepodległościowej, rozdziela prace 
zadania, posterunki i przyst
puje do pracy. 
Nie ubiera dyktatorskiej szabli, ale skromny 
w szarej blu:tie robotniczej, tkwi w masie, jako je- 
den z miljonów, a przecież zą miljon cierpiący 
i czyniący. W pocie czoła, nadlc:dzkim trudem 
zdobywa hetmaństwo ludu, staje się jego sługą 
i hetmanem. 


Rzuca płomienne słowa, zapala umysły, pi- 
sze i drnkuje a nawet kolportuje zapalne myśli, 
stwarza kuźnicę Polski Niepodle
lej, z której po- 
pod zawojam Polskiej Partji Socjalistycznej 
bucha moc ducha i żar, który już w roku 1905 
rozpala potężny żagiew rewolucji a inspiratorowi 
oddaje w r
ce wł a d z t w o d usz, ludów oddanych 
mu na śmierć i życie. 
Płyną znojne lata, w których tuła się po 
różnych stronach kraju, aż wreszcie wyczuwając 
nadejście chwili decydującej, wywiesza śmiałe hasło: 
Walki orężnej na śmierć i życie o niepodległość Polski! 


Długa i smutna droga wiodła go od żorga- 
nizowania myśli polskiej do stworzenia Polskiej 
Siły Lbrojnej. Przebiega sienie polskie niby błys- 
kawica. A gdzie krokiem stąpi zanim wyrosło 
zarzewie czynu, fonnacją ludzi owianych jednej 
myśJi i jednem dążeniem. Na szlaku jego troski 
i trudów widzimy karne szere
i Drużyn Strzelec- 
kich, Strzelca, Legjonów, Drużyn Bartoszowych 
młódź wierząca w Komendanta i Komendanta 
kochające
o nad wszystko swych chłopców. 
Wypadki dzieJowo idą szyhko. Na całym 
świecie płoną graniczne słupy, walą się tron}', 
po ziemiach polskich przewala sie kilkakrotnie 
niszcząca wszystko nawała żołdacka. Gdy wokół 
huczała burza wojny światowej - na maszcie 
Polskiej Sprawy czuwał On, tylko On Brygadjer. 


. 
Nie wielu wprawdzie przystało w narodzie. 
Nie wszyscy uznali w nim Orędownika Niepodle- 
głości, bo - rzucano mu kłody na drodze, które 
tak uparcie z swą ka::lrówką przez Lowesówek. 
Kielce, Krzywopłoty szedł do Wolnej i Niepodle- 

łej. Ale nie dopuścił .aby w czasie, gdy na żywem ciele 
naszej Ojczyzny miano wyrqbywać mieczami nowe granice 
pańsiw i narod6w. samych tylko polaków brakowało. .by na 
szalach los6w ważqcych się nad naszemi głowami na szalach 
na Id6re miecze rzucano. zabrakło poJsldej szabli"!
		

/img0005_0001.djvu

			Nr. 3 


POWSTANIEC SLĄSKI 


Str. 3 


"Że szabla nasza była małq nie była godnq 
wielkiego 30 m iljon o we.tJ o narodu, nie nasza wtem 
wina. Nie stał za nami naród, nie majqcy odwagi 
spojrzeć olbrzymim wypadkom w oczy! oczekujqcy 
w biernej ,neutralności" jakiejś dla siebie od kogo 
gwarancji. " 
Polska w Nim dostała swego Wielkiego W 0- 
dza, Człowieka, którego brakło, w ostatniem pow o 
staniu narodowem. 
I nie pomogły radykalne zarządzenia wrogów, którzy 
"dziadkową bry
ad
" chcielI r,)Znieść po świecie 
Więzioną ją "Dziadka. trzymano w twierdzy Mag- 
deburgu, ale z posiewu je
o rósł las polskich bagne. 
tów, gorzała w kraju moc i wiara w swe siły, pa- 
liły się serca nie setek ale miljonów, wyczekują- 
cych na rozkaz ostateczny. 
A tymc:zasem szykowano się na wielkie święto!.. 
W dniu 11 listopada wraca K () m e n d a n t do 
wolnej juź stolicy. Naród szaleje z radości. Dziar- 
skie leguny rozbrajają "niepoJwnane" rułki cesar- 
skie, hudzi się nietylko Warszawa, Kraków, Lwów, 
ale nawet Poznań, Pomone i 6 wieków śpiący 
Sląsk. 
I Naród oddaje w ręce Jego - władztwo kraju, 
a On ślubuje ,.żYCIe i krew swq poświęcić na rzecz 
dobra Ojczyzny i szczęścia je; obYERwteli." 
Rozpoczyna się drugi okres znojnej jego pracy. 
Wyrąbywanie mieczem granic Państwa, opędzano 
się od chytrych nieprzyjaciół a wreszcie wszelkie 
zmaganie się z kolosem bolszewików - to wszyst
 
ko uwieńczone zostało pomyślnym wynikiem. 
Komendant zcalił Państwo, zcalił d usze jego 
obywateli. Wskrzesił świetne tradycje powstań, 
w robocze dłonie oddając rycerskie godła, wytycza 
drogi prawdziwego szlachectwa... 
00 nikogo, jak tylko do Niego mógł Sejm Polski 
Niepodległej przez usta swe!;'!o marszałka już w r. 
1920 zawołać głośno owe historyczne słowa: 
"Sejm cały nasz przez usta moje wita Cię 
Wodzu Naczelny, wracajqcy ze szla/w Bolesława 
Chrobrego." - Czynem orężnym zaświadc2.yłeś nie- 
tylko o azielności polskiego narodu i zamieniłeś 
w sztandar jego najlepszq tęsknotę, jego rycerstwo 
w służbie wolności narodów." - "Dzisiaj wie i wi- 
dzi cały świat: Polska nie jest bezbronnq! Naczel- 
nemu Wodzowi naszej armji cześćl 
Sejm, naród, poezja, historja - kładą na 
znękane, pokryte zmarszczkami Jego skronie \\ ieńce 
lauru, chylą kornie przed Nim swe czoła. Postać 
Jego staje obok pierwszych Rycerzy naszego Na- 
rodu, obok Chrobrych, czy Sobieskich, Batorych. 
Ale dzieło jeszcze nie ukończone. 
Komendant ima się olbrzymiej pracy nad bu- 
dową gmachu Mocarstwowej Polski. Trudno to 
poprostu. Bo i leniów i złych, przewrotnych pusz- 
czvków pozostała wielka liczba. Wady Polsld 
przedrozbiorowej znów odżyły. Nawet "Cud Wisły" 
ich nie opamiętał. 
Poczęto plugawić, znieważać najświt;tsze Jego 
ideały, wieść kłótnie o dobytek, za któy przelały, 


się strugi krwi legjonowej, którzy w okopach, 
w łzach i pocie nadludzkim wysiłkiem tworzono 
dla wszystkich, lecz nie dla klik szarlatanów_ 
I Wódz Naczelny nie mogąc znieść niepra- 
wości wyszedł 'Z zacisza Sulejówka i wśród ujadań 
objął zpowrotem ster rządów. 
. CiężJli to obowiązek. I dźwiga do dzisiaj! 
Zelazną ową dłonią a genjalnym umysłem buduje 
Polskę coraz to mocniejszą, bogatszą. z
odną, 
zespoloną, zdrową, wyplewioną z dawnych pawy- 
ków. 
I aczkolwiek w pracy jego przeszkadza zmo- 
ra kryzysowa, to jednak widzimy, iż nawa pań. 
stwowa, nasza, toczy się 
zybko, płyniemy coraz 
śmielej i bardziej samodzielnie, stajemy się Mo- 
carstwem. 
Toteż i czcimy sWego Wodza jaknajwięcej. 
Bo widzimy w Nim CZfowieka o Wielkiej i szlachetnei 
Duszy, Człowielw Oenjalnego. 
Czci go cały Naród. Nietylko jego "chłopcy". 
Jako rlobry Wychowawca, stara się pozyskać cały 
naród pod swym sztandarem, Chce do Pracy dla 
Państwa skIerować wszystkie nasze ręce, wszystkie 
umysły i serca. 
Czyż my na Sląsku nie jesteśmy mu bli
cy? 
Wszak powstania śląskie. w których brali 
udział dziesiątki tysięcy. to jedne z ogniw Polskiego 
Ruchu Niepodległościowego, to ostatnie boje Narodu o Ulul- 

ość, ostatnie echo historycznego zewu Komendanta. 
Powstaniec Sląski swą syrnpatję wobec Marszałka 
zawsze akcentował. Któt bowiem jak nie powstań- 
cy domagali się od Warszawy prawa służby 
w "Dziadkowej Gromadzie", kto tu jak nie 
powstańcy w r. 1926 odezwali się głośno: Komen- 
dancie! Rozkazuj! Kto !Jył i jest pierwszym szer- 
mierzem jego programu państwowego. 
I nietylko kocha Dziadka stary weteran walk 
o wolność Sląska, kocha go i Młodzież Slqska. Od- 
działy Młodzieży Powstańczej, mające w swym 
programie specjalne wytyczone zadania służby dla 
Państwa w myśl ideologji Marszałka, są i będą 
zawsze tu pierwsze kadrówki Kochanego Dziadka, 
kochać go i służyć wskazaniom i przekazywać 
je w pokolenie. to cel ich najważniejszy. 
Bo celem Wodza Narodu jest pobudzenie do 
pracy wszystkich obywateli. Państwo mające stać 
się wspólną własnością wszystkich, musi być przez 
wszystkich budowane. 
DZIŚ w D n i u I m i e n i n K o c h a n e g o 
Wo d z a N a r o d u nie tvlko czcijmy Jego Wid
 
kie zasłu
i, nietvlko chylmy kornie czoło przed 
Je
o Wielkiem Dziełem, nietylko kf'lyczmy głośno: 
Niech żyje! - ale również zdobądźmy się na 
gest czynu i silną wolę współudziału w J e g o 
D z i e l e B u d o w y P a ń s t w a. 00 pracy tej jed
 
najmy wszystkich, boć On sam nic dla się z tego 
nie weźmie a siew Jego trudów wydawać będzie 
plon w przyszłości, dla naszych potomnych. 
I nietylko wtedy pomagajmy, gdy słońce 
radośnie przyświeca, ale i wtedy, gdy burza i prze- 
ciwności chcą zniszczyć rozpoczęte przezeń dzieło.
		

/img0006_0001.djvu

			Str. 4 


-t 


POWSTANIEC SLĄSK[ 


Nr. 3 


Budujmy z Nim i twórzmy Polskę 
taką jaką wskazał nam jego 
enjalny 
u m y s ł, jak ą w s w e m s e r c u g o r ą c e m 
wymarzył i wyczarował w niewoli i ja- 
li ą P r a g n i e j ą w i d z i e ć W ó d z j W Y c h o. 
w a w c a N a s z, B u d o w n i c z Y i P i e r w S z y 
R y c e r z N i e p o d l e g ł e j P o l ski. 
W dniu Imienin Jego życzymy mu zdrowia, 
dłueich owocnYl'h lat życia, jaknajmniej już kło- 


potów, i wołajmy głośno a szczerze: Cześć Ci 
i chwała! 


"lżeśś uzdrowił tęskniących do mroków. 
l.miłuiących pęta i kajdany - 
Ześ nam zapalił śród chmur i obłoków 
Przedświt różany, 
Gdy cała Po/ska w niewoli gnuśniała - 
Cześć Ci i Chwała.)"' 


WŁ. SALA. 


'J l. Ejsmond. 


VI Bieg Sztafetowy 
ku uczczeniu Imienin Pana Marszałka 
ózefa Piłsudskiego 
w dniu 18 marca 1934 r. 


REGULAMIN. 

 1. 
Związek Powstańców Sląskich urządza celem 
uczczenia Imienin Marszałka Józefa Piłsudskiego bieg 
sztafetowy okrężny na przestrzeni 150 km., który 
w roku bieżącym w dniu 18 marca 1934 r. odb
dzie 
się poraz szósty. 



 2. 
Udział w sztafecie biorą wszystkie Komendy 
Związku Powstańców SI. na wyznaczonych im tra- 
sach. Komendy Powiatowe obsadzą określoną trasę 
15 zawodnikami, którymi mogą być tylko członkowie 
Związku. 


9 3. 
Długość trasy dla każdej Komendy Powiatowej 
wynosi 15 km, na której startować musi 15 zawodni- 
ków, z których każdy musi dokonać biegu 1000 m. 
Zawodnikom nie wolno skrócić lub przedłużyć trasy 
i nie wolno go użyć poraz drugi do biegu. 

 4. 
Zawodnicy biegają w pełnym mundurze pow- 
stańczym i obowiązkowo muszą mieć na sobie mun- 
dur, rogatywkę i pas główny. Startowanie w stroju 
ćwiczebnym jest niedopuszczalne. 


Przepisy dla zawodników. 

 5. 
Zawodnik rozpoczynający bieg na starcie danej 
trasy udaje się przed oznaczoną godziną na linję 
startową, gdzie otrzymuje wydrążoną pałeczkę. zawie- 
rającą życzenia Komend Powiatowych dla Pana Mar- 
szałka. Z pałeczką w lewej ręce stawia się zawodnik 
na linji startowej i oczekuje startu; na strzał lub gwi- 
zdek rozpoczyna bieg. Przez cały czas biegu zawodnik 
trzyma pałeczkę w lewej ręce i wręcza ją po ukoń- 
czeniu swej części trasy oczekującemu go na następ- 
nym odcinku zawodnikowi lewą ręką do prawej ręki, 
rozpoczynającego bieg. Otrzymujący pałeczkę przekła- 
da ją z prawej ręki do lewej i wręcza po przebie- 
gnięciu swej trasy, oczekującemu go dalszemu zawo- 
dnikowi. Zawodnik, który swój bieg ukończył, jest 
zwolniony od dalszej imprezy i winien być odtran- 
sportowany. 


Funkcjonarjusze zawodów. 

 6. 
Funkcjonarjusze zawodów składają si
 z głów- 
nego ki.:rownika zawodów, sędziego głównego, 4 sę- 
dziów trasowych, 10 kierowników zawodów na trasie 
poszczególnych Komend Powiatowych. 20 sędziów 
rowerzystów (na każdą Komendę Powiatową 2 celo- 
wniczych, l sekretarza, 10 sprawozdawców dla prasy 
oraz 10 sanitarjuszy). 
Czynności funkcjonarjuszy. 

 7. 
Kierownik głównych zawodów czuwa nad ca- 
łością, mając do swej pomocy sekretarza. Sędzia 
główny ustala i zatwierdza wyniki, rozstrzyga osta- 
tecznie wniesione protesty lub dyskwalifikuje bieg 
w razie uchybień zawodników na podstawie meldun- 
ków sędziów trasowych i s
dziów rowerzystów. Sę- 
dziowie trasowi wykonują start i czuwają nad zawo- 
dami na całej trasie, zapisując dokładny czas startu 
oraz ukończenia biegu przed każdą Komendą Powia- 
tową. Kierownicy trasy biegu czuwają nad zawodami 
na terenie swej Komendy Powiatowej. Sędziowie ro- 
werzyści wykonują czynności przy starcie oraz w cza- 
sie biegu jak i na mecie. Celowniczy znajduje się na 
głównej mecie przy taśmie. Sprawozdawcy prasowi 
mają obowiązek zebrać jaknajwięcej materjału z zawo- 
dów poszczególnych Komend Powiatowych i po za- 
wodach przesłać do Komendy Głównej. Sanitarjusze 
towarzyszą na wyznaczonej trasie zawodnikom, któ- 
rym w razie wypadku winni udzielić natychmiasto- 
wej pomocy. 


Nagrody. 
9 8. 
W roku bieżącym powiat, który zdobędzie I. miej- 
sce zachowa nagrodę wędrowną jako własność na 
stałe. Komendy Powiatowe, które uzyskają I. II. i 111. 
miejsce otrzymują dyplomy. Oprócz tego każdy za- 
wodnik z Komef.ld Powiatowych, które uzyskały na- 
grody, otrzyma dyplom. 
Zarządzenia. 
9 9. 
Kierownictwo główne zawodów obejmuje Ko- 
l)1endant Główny por. rez. Kornke. Funkcję sędziego
		

/img0007_0001.djvu

			Nr. 3 


POWSTANIEC SLĄSKI 


Str. S 


głównego obejmuje zast. Komendanta Głównego ppor. 
rez. Tomanek. Kierownictwo zawodów na terenie 
Komendy Powiatowej obejmuje dany Komendant Po- 
wiatowy przy pomocy podległych mu dowódców. 
: Sędziów rowerzystów wyznacza Komenda Powiatowa 
Pszczyna na trasę dla Komendy Powiatowej Bielsko. 
Komenda Pow. Bielsko dla Komendy Pszczyna, Komen- 
da Swiętochłowice dla Komendy Katowice, Lubliniec 
dla Komendy Tarnowskie Góry. Komenda Tarnowskie 
Góry dla '(omendy Lubliniec. Komenda Katowice dla 
Komendy Swiętochłowice. Komenda Racibórz dla Ko- 
,mendy Rybnik. Komenda Rybnik dla Komendy Raci- 
bórz. Komenda Gliwicko-Toszecka dla Komendy Bi
l- 
szowice, Komenda Bielszowice dla Komendy Gliwic- 
ko- T oszeckiej. Czterech sędziów trasowych wyznacza 
Komenda Główna, taksamo celowniczych. Każda Ko- 
menda Powiatowa wyznacza jednego sprawozdawcę 
'prasowego i sanitarjusza. Oprócz tego winny Komen- 
. dy Powiatowe PQstarać się o efektowne zdjęcia za- 
wodów. 
Bieg sztafetowy rozpoczynają Komendy Bie1sko 
Lubliniec i Racibórz punktualnie o godz. 12-tej. Ko- 
menda Gliwicka na trasie dodatkowej punktualnie 
o godz. 14,15, Sędziowie rowerzyści powinni posiadać 
dobre rowery lub motocykle. Sędziowie winni z całą 
dokładnością uregulować swoje zegarki według ze- 
garka sędziego trasowego danej trasy. Zaleca się pra- 
widłowy czas kilkakrotnie stwierdzić. Sędziowie winni 
bezwarunkowu przestrzegać niniejszy regulamin oraz 
instrukcje wydane przez Główną Komendę. 
9 10. 
Zawodnicy Komend Powiatowych dobiegających 
do głównej mety w Katowicach powinni być zaopa- 
trzeni w upaski i to )( atowice w niebieską, Swięto- 
chłowice w żółtą, Bielszowice zieloną, Gliwice czer- 
woną. Sędziowie rowerzyści na wszytkich trasach 
winili nosić opaski białe. 
Kierownictwo sztafety będzie się znajdowało 
podczas biegu w Katowicach na Rynku, przed gma- 
chem Teatru Miejskiego. 
(-) Kornke Rudolf, por. rez. 
Kom"ndant Główny Zw. Powst. SI. 


Kat0wice, dn. 3 marca 1934 r. 


Trasy. 
Przebieg trasy nr. 1 długości 45 km. podzielony 
na 3 strefy po 15 km. dla Komendy Powiatowej uch. 
Raciborskiej, Rybnickiej i Bielszowickiej. 
Na trasie nr. 1 startuje Komenda Powiatowa uch 
Raciborska. 
Start w Przegędzy obok kapliczki przy domie 
nr. 44, dalszy przebieg trasy szosą na Bujaków. Meta 
Komendy Raciborskiej i start Komendy Rybnik na 
szosie Orzesze - Bujaków przy kamieniu km, 27,2. 
Start Komendy Powiatowej Rybnik, od kamienia 
27,2 na szosie Orzesze - Bujaków przez Bujaków, 
Bujaków Dwór, Borową Wieś. Ha\emba, aż do Nowej 
Wsi, ul. 3-go Maja przy domie nr. 72. 
Trasa Komendy Powiatowej Bielszowice od domu 
nr. 72, przy ul. 3-go Maja w Nowej Wsi, ul. 3-go 
Maja, ul. Karola Miarki, ul. Poniatowskiego przez 
Bykowinę do Swiętochłowic wzłuż linji tramwajowej I 
przez Swiętochlowice. Wielkie Hajduki do Katowic. I 
'w Katowicach ul. Wojciechowskiego, ul. Gliwicką 


przez Plac Wolności, ul. 3-go Maja do mety głównej 
przy Teatrze. 
Przebieg trasy nr. 2 długości 45 km. podzielone 
na trzy strefy po 15 km dla Komendy Powiatowej 
Bielsko, Pszczyna, Katowice. 
Na trasie nr. 2 startuje Komenda Powiat(i)wy 
Bielsko, na szosie między Goczałkowicami a Pszczyną 
przy kamieniu 27.2 w kierunku Pszczyny. Dalsza 
przebieg trasy przez Pszczynę, Piasek, Kobiór szosą 
na Mikołów. 
Meta Komendy Bielsko i start Komendy Pszczy. 
na w Kobiorze 20 m. przed torem kolejowym w stro- 
nę Mi kołowa. Dalsza trasa przez Gostyń obok Wy- 
rów szosą do Mikołowa, w Mikołowie ul. Pszczyń- 
ską przez Rynek ul. Bytomską szosą w kierunku Ka- 
towic. Meta Komendy Powiatowej Pszczyna i start 
Komendy Katowice na szosie Mikołów - Katowice 
przy odgałęzieniu drogi wiodocej do cegielni, około 
150 m. od Mikołowa w stronę Katowic. Start Komen- 
dy Katowice na szosie Mikołów - Katowice przy 
odgałęzieniu drogi do cegielni około 150 m od Mi- 
kołowa. Dalszy przebieg trasy przez Piotrowice. Ocho- 
jec, szosą do Kato .vic. W Katowicach ul. Mikołow- 
ską, Plac Wolności, ul. 3-go Maja do głównej mety 
przy Teatrze 
Przebieg trasy nr. 3 długości 45 km. podzielony 
na 3 strefy po 15 km dla Komendy Powiatowej Lu- 
bliniec, Tarnowskie Góry, Swiętochłowice, 
Start rozpoczyna Komenda Lubliniec na szosie 
Zyglinek - Miasteczko. przy kamieniu km 8,0. Dalszy 
przebieg trasy przez Miasteczko, Lasowice, do Tar- 
nowskich Gór, ul. Paderewskiego, ul. Kolejową. ul. 
Nakielską przez Nakło do Swierklańca. Meta Komenda 
Lubliniec i start Komendy Tam Góry przy domie 35 
(obok Urzędu Okręgowego Swierklaniec). 
Start Komendy Powiatowej Tarn. Góry w Swier- 
klańcu obok domu nr. 35. Dalszy przebieg trasy przez 
Kozłową Górę, Piekary Wielkie do Szarieja. W Szar- 
leju ul. 3-go Maja do Brzozowic - Kamień przez 
Brzeziny. Meta Komendy Tarnowskie Góry i start 
Komendy Swiętochłowice na szozie między Brzezina- 
mi a Król. Hutą 150 m. od mostu nadkolejowego 
w stronę Brzezin przy 4 słupie telegraficznym od 
mostu. 
Start Komendy Powiatowej Swiętochłowice na 
szosie Brzeziny Król. Huta od mostu nad kolejowego 
w stronę Brzezin przy słupie 4 od mostu. Dalszy 
przebieg trasy nową szosą na szosę Bytom - Kró- 
lewska Huta, szosą do Król. Huty. W Król. Hucie 
ul. Bytomską, Rynek ul. Katowicką przez Bederowiec, 
- Dąb do Katowic. W Katowicach ul. Zamkową do 
mety głównej przy Teatrze. 
Przebieg trasy nr. 4 długości 15 km. dla Ko- 
mendy Powiatowej Gliwicko- T oszeckiej. Start Komen- 
dy Gliwicko-Toszeckiej w kierunku na Roździeń - 
w Szopienicach ul. 3-go Maja przy domie nr. 44. 
Dalszy przebieg trasy przez Szopienice ul. Marszałka 
Piłsudskiego, ul. Hutniczą, ul. Hallera do Małej Dą- 
brówki. W Małej Dąbrówce ul. Marszałka Piłsudskie- 
go szosą do Siemianowic. W Siemianowicach ul. Hy- 
słowicką. ul. Wandy, ul. Hutniczą, ul. Sienkiewicza. 
Plac Piotra Skargi do Katowic. W Katowicach ul. 
Zamkową do głównej mety przy Teatrze.
		

/img0008_0001.djvu

			Str. 6 


POWSTANIEC SLĄSKI 


Nr. 3 


Instrukcje dla sędziów rowerzystów. 
9 1. 
Sędziowie rowerzyści, stawieni przez Komendy 
Powiatowe winni się udać wraz z rowerami wzgl. 
motocyklami do miejsca startu stosownie do wskazó- 
wek Komendy Głównej i opisów trasy. Zegarki swoje 
regulują według zegarka sędziego trasy. 

 2. 
Sędziowie otrzymują karty startowe Komendy 
Głównej, na której notują nazwę Komendy Powiato- 
wej, czas wystartowania, czas ukończenia biegu ewent. 
odliczenie czasu wskutek przeszkód (np. zatrzymanie 
przez pociąg i tp.) oraz uwagi i podpis sędziego. 



 3. 
Po wystartowaniu jeden sędzia idzie z miejsca 
przy zawodniku, drugi sędzia notuje czas i zapisuje 
wszelkie uwagi. Sędzia uważa podczas biegu, czy 
zawodnicy nie skracają trasy oraz, czy nie biegnie 
ich więcej jak jak 15 na trasie Komendy Powiatowej 
lub czy który z zawodników już raz biegał, nie starto' 
wał ponownie. 


S 4. 
Sędzia l strefy reguluje zegarek u sędziego trasy. 
Sędzia 2 i 3 strefy od sędziego poprzedniej strefy, 
porównując czas z zegarkiem sędziego trasy. Po wy- 
pełnieniu karty trasowej oddaje ją sędzia w kopercie 
sędziemu trasy. 



 5. 
Sędziowie rowerzyści muszą mieć białe opaski. 



 6. 
Specjalnie sędzia WInIell uważać na przeszkody, 
które zawodnika zatrzymały nie z jego winy. Utracony 
czas odnotować natychmi::łst na karcie startowej. 


9 7. 
W razie przerwania sztafety przez któregoś z za- 
wodników winien sędzia rowerzysta odwieść pałkę 
do na, tępnej komendy Powiatowej na trasie. 
K a t o w i c e, dnia 3 marca J 934 r. 
Komendant Główny Zw. Powstańców SI. 
(-) Kornke Rudolf, por. rez. 


Skończyć z wrzodami zdradzieckie mi. 


Głośną była swego czasu sprawa zdradziecka 
urzędniczki Volksbundu Ernstówny, która denuncjo- 
wała powstańców władzom niemieckim. Niestety nie 
pozostała ta afera odosobniona. Wśród naszej "ko- 
chanej" mniejszości niemieckiej znajduje się cały sze- 
reg takich osobników, którzy się jawnie wysługują 
władzom niemieckim. 
Ostatnio np. niejaki Orundman Juljusz, zboga- 
cony w Polsce restaurator, niemiec - hakatysta, przed 
sądem w Bytomiu zeznawał świadomie fałszywie pod 
przysięgą, że na jego restaurację mieli powstańcy ro- 
bić napaści, wyrządzać mu poważne straty i wogóle 
chcieli go zmusić do wyprowadzenia się z Polski. 
Zeznanie Grundmana Jest od początku do końca 
zełgane. Jemu się rozchodzi tylko o uzyskanie od 
Niemiec prawa obywatelstwa oraz grubszego odszko- 
dowania jako "pokrzywdzonemu" przez Polaków 
hurapatrjocie. Sztuczka się jednak tym razem nie udała I 
sąd niemiecki nie dał Grundmanowi wiary i zamknął 
go na sali obrad sądowych. 
Dziwnym trafem jednak po 2 dniach wypusz- 
czono Grundmana na wolność pomimo tego, że 
fałszywe zeznanie było aż nazbyt jaskrawo udowod- 
nione. Do zwolnienia o. z więzienia bytomskiego 
mieli się przyczynić jego dwaj bracia z Wrocławia, 
mający przemożny wpływ u hitlerowców. (Ciekawe 
tam muszą być stosunki w sądownictwie hitlerow- 
skiem. - przyp. zecera). 
Orundman wrócił do Katowic i do chwili pisa- 
nia niniejszych słów nie został dotychczas aresztowa- 
ny. A jednak zachodzi tu obawa matactwa oraz ucie- 
czki zagranicę. Jednak zachodzi tu fałszywe i bezpod- 
stawne denuncjowanie powstańców wobec sądu nie- 
mieckiego celem zaszkodzenia interesom Państwa 
Polskiego. Szkodzenie interesom Państwa Polskiego 


wynika z tego, że wiadomości o rzekomych napadach 
powstańców na lokal Grundmana były przez prasę 
niemiecką wyolbrzymiane i podawane jako fakta praw- 
dziwe czynnikom międzynarodowym, które się z ta- 
kich powodów odnosiły nieżyczliwie do Państwa 
Polskiego. Pozatem wszelkie tego rodzaju fałszywe 
wiadomości przyczyniały się zwykle do wzrostu nie- 
nawiści do Polski w Niemczech, gdzie je zwykle przyj- 
mowano jako prawdziwe. 
Toteż obóz powstańczy domaga się suro- 
wego ukarania takich zbrodni. Kara dla Grund- 
ma na musi być odstras7ająca, bo jego fałszywe de- 
muncjacje były w wysokim stopniu szkodliwe. A kara 
musi oduczyć innych "lojalnych" Niemców od bru- 
.dnej roboty denuncjowania fałszywego. 
Art. 109 kodeksu karnego powiada wyraźnie, że 
"kto będąc obywatelem polskim, rozpowszechnia pu- 
blicznie zagranicą wiadomości nieprawdziwe w celu 
szkodzenia interesom Państwa Polskiego, podlega 
karze więzienia do lat dziesięć." 
Tu zachodzi zbrodnia z tego artykułu. Ani ńa 
chwilę nie wątpimy, że zostanie on w całej pełni za- 
stosowany do "Iojalnego" p. Grundmana z Katowic, 
idącego oskarżać fałszywie powstańców do sądu 
w Bytomiu. 
Nie wątpimy aby władze polskie miały tolero- 
wać takiego człowieka jako koncesjonarjusza restauracji, 
by Orundmanowi jego awanturniczej spelunki, w któ- 
rej już tyle razy dopuszczano się przestępstw anty- 
państwowych. 
Ani na chwilę nie wątpimy, że do Grnndmana 
nie wstąpi tak długo żaden uczciwy Polak, jak długo 
nie zostaną zbrodnie surowo ukarane Inaczej musie- 
libyśmy sobie tych wszystkich Polaków zobaczyć 
zbliska, którzy chodzą do takiej zdradzieckiej jaskini.
		

/img0009_0001.djvu

			Nr. 3 


POWSTANIEC SLĄSKI 


Str. 7 


Możemy tylko każdego ostrzec, bo i nasza cier- 
'pliwość i pobłażliwość mogą się wyczerpać bardzo 
rychło. 
Nasze organa śledcze winny rozciągnąć inten- 
sywną opiekę nad takiemi jednostkami jak Grundman. 
Wogóle nad temi, którzy zbyt często udawają się na 
"drugą stronę". Mamy bowiem silne podejrzenie. że 
.cały szereg "lojalnych" Niemców jeździ tam tylko poto, 
.aby Polsce szkodzić, aby się szkolić w szpiegostwie, 


w zohydzaniu Państwa Polskiego, aby podtrzymywać 
kontakt z temi, którzy czyhają na naszą całość i bez- 
pieczeństwo. 
Denuncjantów nigdzie się nie lubi, jeżeli się 
ponadto ma ze szkodnikiem antypaństwowym, trzeba 
wrzód taki wyciąć radykalnie i skutecznie. Tylko 
odstraszająca kara może tu wpłynąć wychowawczo. 
msf. 


Czego się spodziewać musimy od Niemców? 


Zawarty w styczniu br. z Niemcami pakt o nie- 
. agresji ma niewątpliwie podniosłe znaczenie. Będzie 
się jednak mylił każdy polityk, gdyby przypuszczał 
że dla nas Polaków może być pakt. środkiem nasen- 
nym dla uśpienia naszej czujności. Ze za kulicami za- 
wartego paktu pozwolimy sobie przez agitatorów nie- 
mieckich ciosać kołki na naszych głowach. Ze przez 
zawarcie paktu staną się Niemcy w Polsce warstwą 
naduprzywilejową ze szkodą dla ludności polskiej. 
My bowiem ani na chwilę nie myślimy płacić koszta 
tego paktu. 
Zawarcie paktu z Niemcami daje nam Polakom 
pewne p r a w a, nad wykonaniem których my tu na 
Sląsku szczególnie czuwać będziemy. Pra won asze t o 
n i e n a r u s z a I n ość g r a n i c R z e c z y p o s P ol i t e j' l 
nienaruszalność granicy zachodniej, Pomorza, Wielko- 
polski i Słąska. Wznowienie dyskusji granicznej zmusi 
nas do włączenia w dyskusję naszych pretensji do 
Mazurów, Prus Wschodnich i Sląska Opolskiego. 
Prawo nasze to domaganie się zaprzestania siania 
nienawiści do wszystkiego co Polskie, to zaprzestanie 
zbrodniczej propagandy antypolskiej, zaprzestanie te- 
roru gospodarczego przeciwko Polakom, poszanowa- 
nie praw mniejszości polskiej w Niemczech conajmniej 
w takich rozmiarach, jakie tu u nas ma mniejszość 
niemiecka. 
Prawo nasze to żądanie gruntownego zrewido- 
wania swych dążeń przez mniejszość niemiecką 
w Polsce. My Polacy a szczególnie my powstańcy 
śląscy dalecy jesteśmy od tego, aby Niemcom w Pol- 
sce uszczuplić ich prawa. Ale tylko Niemcom praw- 


dziwym, nie warcholstwu, popśniolom i agitatorom. 
Nie odmawiając rodowitym Niemcom ich praw za- 
strzegamy się jaknajkategoryczniej, aby z tych praw 
mogli korzystać nie Niemcy a renegaci, źlący się na 
nas i na Polskę. Zastrzegamy się przeciwko temu, aby 
pod płaszczykiem obrony praw mniejszości ni
mieckiej 
działy się sprawki zbrodnicze ,nadużycia antypaństwowe 
aby kwitło przekupstwo, sztuczne germanizowanie lud- 
ności polskiej w Polsce, aby kupczono duszami dzieci 
polskich, aby tu siano nienawiść do Polski, aby fa- 
brykowano sztuczne i bezpodstawtle skargi i zano- 
szono je na teren międzynarodowy, aby szykanowano 
robotnika polskiego przez wielmożów przemysłowych 
o przekonaniu niemieckiem. Nie dopuścimy zatem, 
aby wciągano na manowce fałszywej polityki niemiec- 
kiej ludność wsi polskiej, aby ją bałamucili agitatorzy 
płatni do czynów nierozważnych i do antypaństwo- 
wej działalności, by na polskiej wsi Sląska miały po- 
wstawać jakiekolwiek "Heimy', których tam nie było 
ani w latach przedwojennych ani w okresie plebiscytu 
i powstań a które są przewidziane jedynie jako sie- 
dliska awantur, niezgody i zbrodniczości. 
Ta dotychczasowa fałszywa polityka mniejszoś- 
ciowa musi bezwzględnie ustać. Jeżeli Niemcy chcą 
byśmy ich zamiary uważali jako szczere. Inaczej bę- 
dziemy ich zawsze traktować jako nieszczerych i we- 
dług tego postępowali. 
Nasze nastawienie powstańcze pozostanie nadal: 
baczność, wróg pracuje. 


msf. 


Komunikat Zarządu Głównego Związku 
Powstańców Sląskich 
w sprawie organizacji Oddziałów Młodzieży Powstańczej. 


Zarząd Ołówny Związku Powstańców Slą- 
'skich komunikuje niniejszem. iż w dniu 26. 
stycznia br. w dniu którym na Sląsku rozeszła 
się wiadomość o uchwaleniu przez Sejm Rzpli. 
tej Nowej Konstytucji odbyło się specjalne po- 
siedzenie poświęcone sprawom organizacji Od- 
działów Młodzieży Powstańczej w którym wzieli 
udział członkowie najwyższych władz Zwią'lko- 
'wy ch t.j. Egzekutywy Wydziału, Zarządu Ołów- 


nego, Ołównej Komendy Związku Powstańców 
Sląskich i Sekretarjatu O. M. P. 
Na posiedzeniu tem, któremu przewodni- 
czył p. Mecenas Witczak Prezes Wydziału Zw. 
Powst. SI- uchwalono przedewszystkiem: 
1) regulamin organizacji Oddziału Mło- 
dzieży Powstańczej, który nosi datę 26. stycznia 
1934 r. (dziel. uchwalenia konstytucji).
		

/img0010_0001.djvu

			Str. 8 


POWSTANIEC SLĄSKI 


Nr. 3 


2) przemianować dotychczasowy Sekre- 
tarjat na Zarząd Główny Oddziałów Młodzieży 
Powstańczej, 
3) uruchomić Ołówną Komendę Oddzia- 
łów Młodzieży Powstańczej, 
4) oddać protektorat nad organizacją 
O. M. P. p. Mec. Wiłczakowi Prezesowi Wy- 
działu, 
5) z,:Jmidnować p.Salę gł- ref, ośw. Zwiazku 
i dotychczasowego kierownika Sekretarjatu pre- 
zesem Zarządu Ołó wnego O. M. P. a p. Na- 


czelnika Tomćmka dotychczasowego zastępcę 
Ołównego Komendanta Zw. Powst. SI, Ołów- 
nym Komendantem O. M. P. 
Zarząd Główny Zw. Powst. SI. ZBwiada- 
miając o powyiszem komunikujp niniejszem. 
iż odtąd we wszelkich sprawi1ch O. M. P. na- 
leży zwracać się do Zarządu O. M. P. a w pracy 
dostosować się ściśle do wszelkich instrukcyj 
przezeń wydanych. 


ZARZ
D GŁÓWNY 
Związku Powst. Sląskich. 


Przystępujemy do organizacji Kół Towarzystwa 
Przyjaciół Młodzieży Powstańczej. 


Jesteśmy świadkami, jak na apel starszyzny pow- 
stańczej skierowany do polskiej młodzieży Sląska 
wyrastają pod sztandarem powstańczym coraz to no- 
we kadry przyszłych obrońców naszych ziem kreso- 
wych, młodych budowniczych wielkiej kultury pol- 
skiego narodu. 
Organizacja młodzieży powstańczej rośnie szybko 
Niemal codziennie pow staja jej nowe placówki, 
wzrasta ich liczba. Młodzież Sląska dotąd przez nas 
niedoceniana a bałamucona przez agitatorów volks- 
bundowych, pozbawiona dotąd organizacji zdecydo- 
wanie polskich, budzi się i chce tworzyc lepsze jutro 
Polskiego Sląska. W przeciągu niespełna roku wznie- 
ciła na Sląsku blisko setkę ognisk (Oddziałów) w któ- 
rych tętni życie tysięcy młodych dusz. 
lecz pamiętać musimy, iż młodzież ta skazana 
jest na własne siły, że 90
 jej członków to bezrobotni, 
że Oddziały jej nie mają grosza nietyłko n a b o i s k a 
świetlice, mundury, obozy, ale nawet i na 
książkę. gazetę, ba nawet na konieczne wydatki 
a d m i n i s t l' a c y j n e. A przecież jeśli ma być silną 
jeśli chcemy ją przeciwstawić suto opłacanym orga- 
nizacjom niemieckim, na które płyną miljonowe sub- 
wencje, musimy młodzieży tej przynieść odpowiednią 
pomoc. I nietyłko materjalną, ale i moralną. 
Młodzież ta musi znać i czuć, że nad 
n i ą c z u w a c a ł e s p o ł e c z e ń s t wop o I s k i e, 
ż e s a m a j e s t j e g o p rz Y s z łoś c i ą i d u m ą. 
Rozwiązanie tej naturalnej potrzeby życia mło- 
dzieżowego jest stworzenie Kół Przyjaciół Młodzieży 
Powstańczej, której inicjatywa powstała niemal równo- 
cześnie z powstaniem tak już dziś popularnych O.MP. 
Z zorganizowaniem tychże wstrzymywano się jednak 
do chwili zarejestrowania nowych organizacji przez 
władze. Obecnie możemy już zakomunikować wszyst- 
kim działaczom młodzieżowym i przyjaciołom mło- 
dzieży powstańczej miłą wiadomość, iż starania o za- 
legalizowanie organizacji zostały uwieńczone pomyśl- 
nym skutkiem. 
W "Monitorze Polskim" Nr. 13 - Rok XVII. 
z dnia 13 lutego 1934 w dziale .Z reiestru stowa- 


rzyszeń" ukazał się komunikat, zawiadamiający o re- 
jestracji wspomnianej organizacji. Podajemy:':
.go 
w całości: 
"Na zasadzie postanowienia Wojewody Sląs- 
kiego z dnia 6.go lutego 1934 r. Nr. B. P. 132/88, 
wciągnięto w dniu 7-go lutego 1934 r. do rejestru 
stowarzyszeń Urzędu Wojewódzkiego Śląskiego pod 
Nr. 37 stowarzyszenie po nazwą "Towarzystwo 
Przyjaciół Młodzieży Powstańczej" z siedzibą w Ka- 
tcwicach. 
Teren dziahlności: Rzeczpospolita. 
Cel stowarzyszenia: utrzymywanie bliźszej łą- 
czności z organizacją "Młodzieży Powstańczej", 
istniejącej w obrębie Związku Powstańców Śląskich, 
szerzenie w społeczeństwie idei wychowania oby- 
watelskiego młodzieży, pomoc materjalna i moralna 
"Młodzieży Powstańczej". 
. Środki działania: Urządzanie zebrań, odczytów 
wywczasów i tp. imprez dla członków "Mlodzieży 
Powstańczej", pomoc w spełnianiu przez nich obe- 
wiązków obywatelskich i zdobywaniu wykształcenia 
ogólnego i zawodowego, oraz warsztatów pracy, 
wydąwnictwa, propaganda idei stowarzyszenia. 
Imiona i nazwiska założycieli: l) Jan Lortz, 2) 
Stanisław Mastalerz, 3) Franciszek Feige, 4) Wła- 
dysław Sala, 5) Bartłomiej Płonka, 6) Emanuel 
Imiela, 7) Brunon Baron, 8) Paweł Jacek, 9) Ry- 
szard Szefer, 10) Antoni Olszowski, 11, Stanisław 
Rubaszewski, 12) Wilhelm Fryc, 13) Teofil Wrzyszcz 
14) Rudolf Niemczyk, 15) Jan Wyglenda, 16) Augu- 
styn Rzepka, 17) Alfons Pischula. 18) Zygfryd Sob- 
czyk". 
A zatem możemy już obecnie przystępować do 
organizowania już legalnych kół Towarzystwa Przy- 
jaciół Młodzieży Powstańczej, a które to winny pow- 
stać we wszystkich większych ośrodkach Sląska. 
Wszystkie dotychczasowe istniejące koła należy 
zorganizować według zasad przyjętych w s t a t u c i e 
i obowiązującej instrLkcji. 
Zarówno s t a t u t jak i i n s t l' U kc j ę 0 rg a n i za- 
c y j n ą i d e k I a l' a c j e c z ł o n k o w s k i e można
		

/img0011_0001.djvu

			POWSTANIEC SLĄSKI 


Str. 9 


Nr. 3 


otrzymać codziennie w biurze Zarz. Ol. O. M. P. 
w Katowicach, ul. Plebiscytowa l IV. p. w godzinach 
od 10 do 15. 
Nowej tak potrzebnej organizacji, niosącej pomoc 
młodzieży śląskiej, należy życzyć pełnego powodzenia, 
by w ruchu młodzieżowym O. M. P. zrealizowała 
w pełni swe cele i zadania z pożytkiem dla ludu 


śląskiego, jak i jego młodego pokolenia. Żywić rów 
nież naleiy nadzieję, iż działacze Z wiązkowi, docenia- 
jąc znaczenie wspomnianego Towarzystwa, dołożą 
wszelkich starań, by jego Koła powstawały jaknajlicz- 
niej i jaknajrychlej. 


Wł. S. 


Potężny rozmach Związku w powiecie rybnickim. 


W ostatnich tygodniach daje się wszędzie za- 
uważyć bardzo poważny napływ nowych kandydatów 
na członków Związku. We wszystkich powiatach 
Sląska wracają pod nasze sztandary, ci którzy kiedyś 
od f1as sobie poszli bądź to skwaszeni na Związek 
czy na pewne jednostki. bądź też podburzeni przez 
Korfantego czy jego adherentów. Przychodzą do 
Związku tacy powstańcy, którzy myśleli sobie przez 
długie lata, że się bez Związku obejdą, lub którym 
Związek wogóle na nic nie był potrzebny. W końcu 
przychodzą też tacy, którzy nigdy nie poczuwali się 
do skupienia się i organizowania wogóle. 
Bądźcobądź ten objaw jest dla nas pocieszający. 
Potwierdza on nam bowiem, że nasza pro?tolinijna 
droga raz obrana była najbardziej słuszna. Ze praca 
nasza dla dl bra idei powstańczej miała pełną rację 
bytu. 
Najlepiej przedstawia się sprawa w powiecie 
rybnickiem. Nie tak zbyt dawno bowiem tryumfował 
p. Korfanty w swym "organie", że w powiecie ryb- 
nickim załamaliśmy się, że tam są już tylko szczątki 
nasze, że się nasza organizacja tam kończy a jego 
.,narodowa" się rozrasta. Niewiele czasu minęło od 
chwili, gdy Korfanty cieszył się z naszej klęski. Jak 
wiele się jednak zmieniło w powiecie rybnickim! 
Jeszcze na zeszłorocznym zjeździe delegatów 
Związku była rybnicka organizacja powiatowa na 
trzeciem miejscu za katowicką i świętochłowicką. Dziś 
prześcignęła już powiat Swiętochłowice i sięga bar- 
dzo blisko do powiatu Katowickiego, jak dotąd naj- 
silniejszego powiatu w Związku. 


A na powiecie? B y ł Y tam kiedyś oddziały "na- 
rodu", byli "wodzowie" "narodowi" wszystko było. 


B y I i, ale wyszli z fasonu. Brakło im poprostu pary. 
Mieli życie wygodne, nie potrzebowali się o nic sta- 
rać (to załatwiał n a s z Związek), nigdzie ich nie by- 
ło widać, potrzebowali tylko co miesiąc wysłać "raport" 
do centrali w Katowicach, no i od czasu do czasu 
krzyknąć: Niech żyje nasz Wojciech, "też" wódz lu- 
du śląskiego. 
Nasz poczćiwy prosty powstaniec się temu dzi- 
wił, potem pokręcił głową, potem splunął mocno i 
pedzioł, wy gizdy cygańskie i - odwrócił się od 
"narodowych" zbawców (warchołów). Dziś myśli ina- 
czej. "Narodowe" placówki licho wzięło, wszystko się 
to rozleciało i znaku niema o "narodowej świetności"- 
jeszcze w Paruszowcu bobruje "pan inżynier", jeszcze, 
ale jak długo? 


I ci jeszcze przyjdą. Pogadamy z 111 mi I dobrze 
im z nami będzie. A "też" wódz zostanie generałem 
bez wojska. 


Pisząc o powiecie rybnickim nie sposób przemil- 
czeć solidną pracę nietylko zarządu p o w i a t o w e g o 
jak w równej mierze prezesów okręgów. To są 
ludzie kryszt!łłowej, mrówczej pracy związkowej. jest 
Chłórek w Zorach, Włóczek w Rydułtowach, Prokop 
w Wodzisławiu, Biela w Czerwionce i kilku innych. 
O kh robocie napiszę w następnym numerze. Dziś 
pragnę uwypuklić solidarną pracę w'Wodzisławiu 
która tam pracuje, a której przewodzi prezes okręgu 
p. kol. poseł Prokop. jestto okręg WIJrawdzie roz- 
legły, niemniej jednak w pracy intensywnej, myśl pow- 
stańcza głęboko zakorzeniona. Miasteczko Wodzisław 
przoduje dziś w pracy związkowej, oddziały M. P. 
rosną jak na drożdżach i przedstawiają już potężną siłę. 


Q 


(3 


Czy 


posiadasz już )))))- 


f. 


ł 
 


:f 



 


odznakę zwiqzkowq?
		

/img0012_0001.djvu

			Str. 10 


POWSTANIEC SLĄSKI 


Nr. 3 


Dział Urzędow 
 
Okólnik Zarządu Głównego. 


1. Walne zebranie grup. 
Zarządy Powiatowe doniosą nam w nieprze

a- 
czalnym terminie do dnia 30 marca, które grupy !ll1
jS- 
cowe nie urządziły dotychczas walnego zebra
l
 I z 
jakiego powodu. Dla tych grup należy w terminie 
o 
dnia 22 kwietnia z urzędu wyznaczyć walne zebrame, 
na które należy bezwarunkowo wysłać delegata po- 
wiatowego, który następnie napisze. do nas sl
raw
z- 
danie o przebiegu walnego zebrania, względme z ja- 
kich powodów się ono odbyć nie mogło. 
W numerze kwietniowym "Powstańca SI." zos- 
taną wszystkie opieszałe grupy imiennie wymienione. 
2. Zjazdy powiatowe. 
W myśl 
 34 ust. 2 statutu związkowego wi- 
nien się zwyczajny zjazd powiatowy delegatów odby- 
wać najpóźniej w m aj u. . 
Zarządy powiatowe winny o terminie . zjazdu 
zawiadomić Zarząd Główny i to możliwie najwcześ- 
mej. 
3. Nowoprzyjęcia. 
Z powodu braku miejsca byliśmy znie
ol
ni 
odłożyć ogłoszenie nowych członków. do kWI
tmo- 
wego numeru "Powstaniec SI." W mlędzyczas!e ro- 
ześlemy do wszystkich powiatów spis nowoprzyjętych 
członków per 10. 111. 
Przy przyjmowaniu nowych deklaracji zalecamy 
zarządom grup więcej staranności. I:'Iie
h kandyd

 s.o: 
bie dokładnie przeczyta, co podpIsuJe, aby p\>zmej 
nie był rozczarowany, ale również powaga ZWlą
ku 
zasługuje na to, aby prLys
ły nowy c
łol1ek wypisy- 
wał deklarację d ok ł a d n I e, z g o d n I e z p l' a w d ą, 
szczegółowo i czytelnie. . 
Deklaracja niewypełniona n a I e ż y c i e będzIe '":" 
przyszłości z w l' a c a n a, przezco powstaną grupIe 
niepotrzebne k o s z ty. . ,. 
Przy przyjmowamu nowych członkow nalezy 
zbadać w kazdym wypadku, czy dany kandydat od- 
powiada rze
zywiście wy
ogom 
tat
t
 przede
- 
szystkiem zas 
 3. Szczegolną ostroznosc zaleca Się 
przy powtórnem przyjmowaniu kandyd
ta na c,złonka. 
Jeżeli dany kandydat został poprzedmo 
kreslo
y z 
powodu nieopłacania sk
ad.ek czło
k?wsktch, wll1n.o 
być ponowne jego przYjęCIe u
alezmone w zasadzIe 
od tego, że nadpłacI on s
ładkl z a 
,a ł'y z a I e g ł Y 
c z a s. choćby to nawet miało wynoslc 1(llka lat.. 
Z reguły jest niedopuszczalne przyjm	
			

/img0013_0001.djvu

			.&1, Rok. II. Nr. 3. &i!. 
OOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOCOOOOOOOlilOOOOoooc;óOOOOOOCOOOOOOOOOOOOXX:XX:»OOOOOOOOOOQOOOOOOOOOOOOOOOOOOOO=>OOOOOOQOOOOOOOOOOOOOOOO:JOOOOOOOooooeOOOOOOCXXXJQOOOOOOOO 


Młodzież 


Powstańcza 


Organ Oddziałów Młodzieży Powstańczej. 


COOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOCOOOOOOOOOOOOOOOOCOOOCJOClf 0OOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOO0OOOOOO0000000cOOOOOOOOOOOOOOOCOOOOOOOOoooooooc.OOOOOO
OOOOOOOOOOOOOOOOOOOC)OOCaO 


Adres Redakcji: Zarząd Główny Oddziałów Młodzieży Powst. Katowice, Plebiscytowa 1, IV p., tel. 307
Ol 
Red. W Ł. SA LA 


- 


- 


Katowice, marzec 1934 r. 


- 


.Całą sztuką dowodzenia jest rozumienie 
rozkazów Wodza, przeniknięcie ich ducha przez 
podwładnych, " 


JÓZEF PiŁSUDSKi 


Budujcie czynniki mocy państwowej! 
Przemówienie Pana Wojewody Śląskiego, Dr-a Grażyńskiego 
na urooczystościach zakończenia kursu młodzieży powstańczej. 


Kończyci€ dzisiaj kurs przodowników pracy 
młodzieżowej. Uroczystość zamknięcia odhywa <;ię 
.w wielkiej i pięknej sali posiedzeń Rady Miejskiej 
Honorowy Prezes Zw. Powst. Śl. Pan 


odcinek ważnej pracy ideowej, w organizacji ślą- 
skiej młodzieży powstańczej. 
Kiedy do Was dziś przemawiam, nasuwa mi 
WOjewoda Śl. Dr. M. OPA2YŃSKi 


.... 


., 
., 


.
. 


i 


.
";> 


&" 


..... 


'F.,r- 


, 


r:. 


'" 


/-Jt'A
':'
" ._ 


I 
... 
.' . 


'., 


'''
.... ..,....,)1.. 


,..,:-_:. 
",.- 


',L.' .. 


"
; 


...ł 


" 
.J 
i 
l' .' 


j, 


,. 
".lv't. 


...
? . 


., ' 
. . 


serdeczny opiekun Młodzieży Powstańczej. 


'w Katowicach z udziałem przedstawicieli władz, 
społeczeństwa i Zarządu Głównego Związku Pow- 
stańców SI. Jesteście młodzi, macie zaś odejść na 


się mimo woli jedno wspomnienie. Nie tak jeszcze 
dawno odbywały się na tej ziemi - w różnych 
miejscowościach inne zebrania. Oczywiście nie
		

/img0014_0001.djvu

			Str. 2 


MŁODZIEŻ POW STAŃ CZA 


w takich - jak tej - salach, oraz nie w takiem l 
otoczeniu. W zacisznych i ukrytych izbach zbiera- 
liśmy się konspiracyjnie, zmawialiśmy się i radzi- 
liśmy nad tern, jak tę ziemię odwiecznego ucisku 
i niewoli wyrwać z mocy wroga zorganizowaną 
siłą polskiego chłopa i robotnika. Składaliśmy 
przysięgę, że tajemnicy naszych dążeń i roboty 
dochowamy, a życiem gotowi jesteśmy służyć idei 
walki o wolność. Od Opola aż pb Mysłowice 
zbierali się wieczorami lub nocą Wasi ojco wie, 
może starsi bracia - przychodząc wprost od pra
 
cy w gospodarstwie, kopalni czy hucie, by utrwa- 
lać wzajemnie swą wolę. rozpalać myśl i uczucie, 
przygotowywać się do walki z bronią w ręku. 
Tworzyliśmy tajne magazyny broni \",0 domach 
robotniczych i stodołach chłopsliich, w ciemne 
noce od"'ywaliśmy i zbiórki i ćwiczenia. A taka 
była wiara we własne siły, że nie straszną nam 
była żadna przewaga wroga. Trzy powstania ślą- 

kie były dowodem, czego może dokonać czyn 
podejmowany z wiary i miłości, entuzjazmu i nie- 
złomnej woli. Ci ludzie od pługa, k Hofa i ognistych 
pieców zdobyli wolność dla znacznej części Slą- 
ska wśród najdęższych warunków. Stworzyli 
w działaniu swem najpiękniej
zą stronę rycerskiej 
tradycji tej ziemi, ugruntowali moralną podstawę 
dalszej pracy dla Was, młodzieży powstańczej, 
która ma się bić już nie o wolność własną. a bu- 
dować moralne i materjalne czynniki mocy pań- 
stwowej, mogącej dać szczęście i siłę całemu pol, 
skiemu społeczeństwu i oparcie zwycięskiej na
 
dzieji naszych rodaków zagranicą. 
Taki ideał stawia przed Wami wielkie zada- 
nie. Z prawdziwem zaciekaNiem przysłuchiwałem 
się Waszym gawędom, w których staraIiście się 
ująć Wasze cele ideowe, oraz te metody, jakiemi 
chcecie je zrealizować. Pamiętajcie o jednem. Od- 
byliście kurs przodowników i instruktorów. Od- 
chodzicie dziś na posterunki pracy pozytywnej do 
swych miejscowości. Macie stać si
 kierownikami 
gromad i grup. Otóż wiedżcie, że prawdziwym 
przywódcą w pracy społecznej nie jest ten, którego 
wyróżnia odznaka na ramieniu, ale kto góruje nad 
grupą świadomością i ukochaniem celów, charak- 
terem i umysłem, a przytem posiada umiejętność 
wykonania tej pracy. której się podjął. Trzeba 
przewodzić, kierować. zespalać, utrzymywać nastrój 
ideowy i wolę dobrej pracy. Od Was będą wyma- 
gać nie tylko komendy, ale rzetelnych wskazówek 
i przykładu. Nie myślcie zatem, że Wasz trud 
skończony, bo odbyliście kurs. Musicie w dalszym 


Nr. 3 


ciągu pracować nad sobą. Chciałbym przytem, 
byście jedno mieli na oku. Warunki Waszej pracy 
nie są i nie będą łatwe. Ciężkie położenie mater- 
jalne młodzieży sląskiej, będące wynikiem kryzysu 
oraz podejmowane w terenie próby znieprawienia 
dusz przekupstwem, stwarzają nader trudne wa- 
runki Waszej pracy. I dlatego właśnie dewizą, 
hasłem Wasze m musi być: czerpać radość z po- 
konywanych przeszkód. Nie to zwycięstwo jest 
wartościowe, które łatwf) przychodzi, ale to, które 
wywalcza się w największym trudzie. 
Idziecie teraz na placówki. Macie na nich 
okazać swe zdolności i umiejętność. Ale w tern 
wszystkiem jedno miejcie na oku Nie chodzi nam 
wcale o to, by nagle zjawIły się liczne organizacje 
miejscowe, ale. by w tych, które powstaną kwitnęło 
piękne i bujne życie ideowe. Formy musi wypełnić 
młoda i szumiaca treść życia prawdziwego. Mó- 
wiliście w gawędzie o znac7
niu i roli świetlicy. 
Punkt to bardzo ważny. Tworzony przez Was 
Oddział musi mieć mie}sce oparcia w świetlicy 
własnej. Już jej wygląd zewnętrzny będzie świa- 
dectwem wartości waszej pracy. Czystość wzoro- 
wa, obrazy na ścianach, czasopisma, gry towarzy- 
skie, radjo. wykresy pracy organizacyjnej. gazeta 
ścienna,-wszystkoto musi być przedmiotem Waszej 
uwagi. Swietlica powinna samą swą atmosferą po- 
. gody, wesołości i powagi pracy f>rzyciągać mło- 
dzież, dla której tworzy teren pracy. Kursy, gawędy,- 
śpiew. muzyka, cz
telnictwo, teatr amatorski, wy- 
praw} krajoznawcze, sport, mają złożyć się na 
program intensywnej roboty, mającej dźwigać zor- 
ganizowanych członków na coraz wyższy poziom, 
rozszerzać i pogłębiać ich zainteresowania. umac- 
niać charakter, uszlachetniać myśl i uczucie, przy- 
gotowywać ich na te trudne zadania htóre w przysz- 
łości przyjdzie im urzeczywistniać jednostkowo 
lub zbiorowo. A w całości Waszych prac powinno 
odczuć się świeży nurt młodości, które wita życie 
z uśmie
hem nawet wtedy, kiedy jest bardzo cit;ż- 
ko. Tylko niedołęga narzt::ka i załamuje ręce. Mło- 
de pokolenie, do którego i Wy zaliczacie się, ma 
brać szturmem jaśniejszą niż dzisiejsza przys
łość. 
Przecież MłoJ a Polsk a to W y - młodzież. Zyczę 
Wam najlepszych wyników tak pojętej pracy na 
tych posterunkach. które obejmiecie. Będę miał 
jeszcze nieraz sposobność zetknąć się z Wami 
"N terenie i zobaczyć, który z Was jest prawdzi- 
wym przodownikiem. Pragnąłbym, byście się wszys- 
cy ok	
			

/img0015_0001.djvu

			Nr. 3 


HŁODZIEŻ POWSTAŃCZA 


Str. 3 


Marszałek Piłsudski a Młodzież Powstańcza. 


" Wolności nie można ani wymodlić, ani wysza- 
chowa,,; lecz trzeba za nią zapłacić daniną z krwi"- 
powiedział człowiek, który złotemi literami zapisał 
się na krwawych kartach dziejów Polski. 
Kim był ten człowiek? Był tym który własne 
słowa i marzenia zrealizował najzupełniej, 
 który 
dążył od zarania swej młodości - niebacząc na nie: 
powodzenia i przeszkody stawiane przez swych braCI 
jęczących w kajdanach krwawej niewoli - do S
ońca, 
do Wolności! O co, modlono SIę pod strzechamI chat 
wieśniaczych, czego domagał się lud rob?tniczy śpie- 
wający lub klnący wśród gradów mosklewsktch kul 
na ulitach miast, i co przepowiadali wieszcze w natch- 
nieniu Bożem - tego dokonał On; mocarz ducha 
i czynu! Gardzący materjalizmem, przejęty był do 
głębi duszy najświętszym ideałem: miłością Ojczyzny 
- jemu jedyny cel idealny zawsze przyświecał, a tym 
celem była Niepodległość Polski! Niestrudzony 
w S w i ę t ej P r a c y, niepomny na klęski i zawody, 
uparcie i z samozaparciem się siebie, z wiarą w cel 
swych uSiłowań, w szczęście i lep
ze jUh:o, doprowa- 
dził swój S w i ę t Y Bój, do zWYCIęstwa I chwały. On 
pokazał jak kochać Ojczyznę, czcić ją, i krew dać, 
bo wiedział, że wymodlić, ani wyszachować jej się 
nie da. Tym człowiekiem był Komendant józef 
Pilsudski, dzisiejszy Marszałek Pol ski. W krót- 
kości kochani druhowie chciałem zobrazować mocarny 
charakter i postać tego człowieka, a może na innem 
miejscu wypowiem się o Jego całej d
iała.lności. dla 
dobra Polski, Boć poważnie zastanowIĆ Się musImy 
nad tym bohaterem. Naród umierający na krzyżu włas- 
nej Ojczyzny, dostał obiecanego prz

 wieszczó
 
zbawiciela. Ale czyż możemy spokojllle odetc
ną
 
i powiedzieć: Polska jest wolna - czegóż na!l1 wlę.cej 
potrzeba? Nigdy! Przenigdy! To były narodzmy wIei. 
kiego dziecka a nam dopiero trzeba pracować nad 
niem, aby go wydoskonalić w człowieczeństwie. Któż 
ma być tym murarzem gmachu wielkiej Polski? To 
my kochani druhowie! To k
ż.dy z was! Bo f!1łodzież 
jest fundamentem i przyszłosclą Narodu. .Dzleło. za- 
częte przez świetlaną postać Marszałka PiłsudskIego 
trzeba doprowadzić do końca - zaszczytne hasła re- 
alizować "Wolność Polski i Jej dobro" ma być 
naszym celem. Kadry nowopowstałych o. M. P. mają 
być tymi cegiełkami, na których się będzie opierał 


gmach mocarstwowej Polski. Musimy być pracowni. 
kami zdrowymi moralnie. zcementowani zgodą, 
ie 
znać co waśnie i spory! A jaka nasza praca, to JUŻ 
każdy sam musi wiedzieć, jeżeli się czuje Polakiem. 
Bezwzględne podporządkowanie się pod rozk
zy 
Głównego Zarządu naszego zarządu o. M. P. - oto 
naSla praca, bo co z tamtąd wyjdzie jest napewno 
dobre. Nasze hasło to: Cześć Ojczyźn ie! Cóż to 
znacz? Czy to tylko że trzeba Ją czcić i nic pozatem! 
O nie! Kto Ojczyznę czcić pragnie, ten życie i krew 
musi dać za Nią. W każdym czynie musi wskazać 
niezgłębioną miłość ku Niej. Głośno dziś musimy 
wołać, żeśmy Polakami, żeśmy synami ojców, 
co życie i krew dali hen pod św. Anną 
i w Cudzie nad Wisłą. Bo chwila dzisiejsza wy- 
maga tego bezwarunkowo. Agresywność niemców 
widoczna w codziennych prowokacjach, musi być od- 
pierana na każdym kroku. Odpowiedzią na nie, niech 
będzie w każdym z was święte postanowienie sercem 
i duszą należeć pod sztandary O. M. P. i spełnienie 
obowiązków, które na nas nałożyła Ojczyzna w obro- 
nie własnej i dla Jej potęgi. Nie śmie się powtórzyć 
zrodzona szachrajstwem Niemiec, szachrajska polityka 
Lloyd Georgów. Bo tu odwieczna ziemia Piasta i wier- 
ny lud Białego Orła! Niech hasło: "Cześć Ojczyźnie" 
będzie stygmatem naszej walki. i pracy w odrodzone! 
Polsce. A świetlana postać Bohatera krwawych dm 
musi być drugiem naszem sercem. Serce w sercu ko- 
chani druhowie. i sercem całem kochajmy Tą, która 
nie zginęła i nie zginie! A wtenczas z chlubą i. du
ą 
nosić będziemy oznakę O. M. P., bo nam mkt me 
śmie zarzucić ospałości i gnuśności albo pracy bez 
czynu, bez idei. Więc dalej do młodych szeregów! 
pod skrzydła Białego Orła! w miłości i zgodz.ie, 
w współpracy i czynie! pod wodzą Ojca Narodu! Nle- 
tylko o wolność i niepodległość, ale i o twórczość 
i rozmach narodu prucujemy! A wyrazem naszej po- 
tężnej woli i miłości ku Ojczyźnie idącej do. słońca 
mocarstwowości, niech będzie okrzyk grzmiący po 
caL m Sląsku: Niech żyje Polska i Jej Wielki 
Syn, Józef Piłsudski!*) 
STANISŁAW PAWUCZEK. 
o. M. P. KatowIce - Zawodzie. 
(sekr. i ref. pras.) 


*) referat wygł. na otwarciu 'świetlicy O. M. P. w Zawadziu. 


o wychowanie obywatelskie młodzieży śląskiej. 


Żyjemy w czasach usta
icznych reform i 
rze- 
twarzania się zbiorowego życIa na tle nader szybkiego 
rozwoju naszej państwowości, w obliczu zjawisk, któ- 
re siłą rzeczy wprowadzają nas w nową rzeczyw
sto
ć 
i zmuszają do wyraźnego doń ustosunkowama SIę 
zarówno jednostki jak i wszelkich grup społecznych 
I oto widzimy, jak na gruzach liberalizmu, czy też 
dostojnych autorytetów dnia wczorajszego wzrasta 
nowy byt idealny, oparty o społeczność ludz
ą, byt 
życia obywatelskiego, ujętego w s
rukturę. życ
a. pań- 
stwowego o nazbyt wyraźnem obliczu, ujawmaJącem 
nai1 zarówno cały zasób zadań własnych. jako też 
i misyj. jakie mu przypadają w j:yciu zbiorowem ludz- 
kości. Prawa tej społeczności narastają - społeczność 
nabiera sił woli, którą jednostka, dla dobra swego 
i bliźnich spełnić musi. 


Uspołecznienie, uobywatelnienie jednostki, obu- 
dzenie w niej świadomości, że jest istotnie cząstką 
składową zbiorowości ludzkiej - państwa, niweluje 
dawne wybujałości fałszywie pojętej demokracji, zadaje 
cil'S egoizmowi jednostki, grupy, klasy. Dawne nawyki, 
poczucia prawa przywilejów, wyższości ruguje poczu- 
..konieczności państwowej." 
Na froncie pracy społecznej ustala się coraz moc- 
niej pozycja" p r a w c z ł o w i e k a," które prof. Jaworski 
w "P r o j e k c i e K o n s t y t u c j i" hiążce wydanej w r. 
1928 określa następuj:J.co: 
"Społeczeństwo (związek państwa) je
t bytem 
idealnym a człowiek członkiem tego byt
 tdealneg? 
Bez tej całości, jaką jest byt idealny - me może dZI- 
siaj istnieć człowiek, ale całość, zbiorowość, społeczeń-
		

/img0016_0001.djvu

			Str'. 4 


MŁODZIEŻ PO\VSTANCZA 


Nr. 3 


stwo, nie może istnieć bez człowieka. Nie może być 
mowy o trwałej egzystencji społeczności ludzkiej, je- 
żeli jej .członkowie, jeżeli jednostka, człowiek nie bę- 
dzie się w pełni rozwijał." 
Państwo jest naszym współnym warsztatem pra- 
cy. Czy to będzie urzędnik spełniący służbę publiczną, 
robotnik, zamiatający ulicę, rolnik orzący zagon, inży- 
nier wznoszący gmachy, górnik wyrębujący czarne 
djamenty, lekarz opatrujący chorego, artysta tworzący 
dziełe sztuki, badacz odkrywający nowe prawdy, po- 
lityk, oficer, obywatel pozostający w służbie czynnej, 
czy też nawet spoczywający - każdy ma do speł- 
nienia misję, jaka mu przypada w udziałe z tytułu 
członkostwa w zbiorowości, zorganizowanej w pań- 
stwo. 
Obywatel czyniący wszystko dla swej 
pań stw owoś ci i - pań s tw o, d bałe o swego 
obywatela, umożliwiające mu zachowan ie 
wszelkich wartości, wyzyskujące siły ży- 
wo t n e n a r o d u, oto najważniejsza pozycja statutu 
nowej organizacji społeczności. Pojęcia te realizowane 
w życiu codziennem mają swój różny odblask. Gru- 
py przyzwyczajone do dawnych narodowych czy koś- 
lawych świątyń ducha, uwielbiające jedynie swe zach- 
cianki i dzisiaj jeszcze boją si
 wejrzeć na szeroki 
gościniec, którędy idzie moc Nowej, Młodej Polski. 
Grupy zdobywające nowoczesne Okopy św. Trójcy, 
grupy o obywateiskiem pełnem uświadomieniem mu- 
szą natomiast stale walczyć, by to co jest jasnem, 
dobrem, stało się powszechnem. 
Zespolenie się narodu następuje zatem Jeszcze 
zbyt wolno. 
Kryzys kultury europejskiej zawisł i nad naszem 
życiem, pogrążył wielu w tępą obojętność dla spraw 
państwowy<;;h, społecznych. Zaistniały groźne objawy 
zaniku poczucia godności osobistej, człowieczeństwa. 
Dla zysku ludzie wyrzekać się jęli swych ideałów, 
spowszechniała moda zmiany przekonań, uczuć, pog- 
lądów. jaskrawe a częste tego dowody znajdziemy 
na naszych zachodnich rubieżach. Znamy całe falangi 
zaprzeticów, renegatów, którzy dla mamony wyrzekli 
się 
wego pochodzenia mowy ojczystej... Są i tacy, 
którzy dla karjery a chytrze po faryzeuszowsku się- 
gają po nowe laury... 
Kryzys gospodarczy wyłącza wielu z równowagi 
ducha, powiększa szeregi ludzi nieszczęśliwych, wiecz- 
nie niezadowolonych, żyjących bez celu, od przypadku 
do przypadku oddających się bezmyślnej rozrywce, 
czy rozmyślaniom, w których defetyzm zawsze wybija 
się na plan pierwszy. 
Po okresie niewoli odzieczyliśmy wiele wad, ma- 
ło wiary w siebie, swe siły, w potęgę swego plemie- 
nia, a dużo uprzedzeń do wszystkiego, co nasze. Roz- 
darci w niewoli, pozostawaliśmy pod wpływem różnych 
kultur, wpływów, które prócz fraseologji o demokracji. 
nie wiele więcej nam dały, a co gorsze, obebrały nam 
wspólny język i uczucie ducha, który znów stale de- 
prawowany, zasklepił się w historycznych lamusach 
poglądów społecznych. w formach opartych na złu- 
dzeniach' iż nawet względy dobrobyt materjalny - 
społeczności wystarczy. 
jak mylne sądy a fatalne stąd zrodziły się na- 
stępstwa - dobrze wiemy. 
Odczuliśmy to specjalnie na terenach kresowych, 
na których sami mniej przygotowani, wystawieni by- 


liśmy - i jesteśmy na stałe ataki, jesteśmy wciąż 
pod naporem sił, które dławią się na widok tężejącej 
naszej państwowości. 
Odczuwamy i rozumiemy przeto tern mocniej 
jak wielkie znaczenie ma i mieć tu będzie zawsze 
zagadnienie uabywatelnienia szerokich rzesz ludu na- 
szego. - Doceniamy to i zaczynamy - od młodzieży. 
Wszak nie straciła nic na znaczeniu owa prawda za- 
warta w powiedzeniu "T ak ą b ę d z i e p r z y s z łoś ć 
narodu, jakiem młodzieży jego będzie 
. c h o w a n i e U . Bo patrzeć na jej życie dochodzimy 
do smutnych reflekcyj, a te zmuszają nas do czynów... 
Młodzież chodząca luzem, wychowująca się w lu- 
naparkach, czy też tylko na "fachowca. - zjadacza 
chleba, młodzież nawet ta, niby polska i zorganizowa- 
na, choć nielicznie i w wątpliwej wartości ogniskach 
wychowawczych - nie może budować Polski ju- 
trzejszej! Nie moźe jej budować renegat, obcy szowi- 
nista. bojówkarz napadający już dzisiaj na naszych 
współobywateli. 
Budować ją może młodzież wychowana zarówno 
w domu, szkole, poza szkołą i w organizacji, gdzie 
Polska była zawsze traktowana jako pierwsza i naj- 
większa Rzecz. 
Któż zatem? 
Czy może "od hoc" powołana do szczytnej misji 
orgąnizacja ludzi, którym względy tylko polityczne 
i osobiste przyświecają? 
Nie! 
Pracę obywatelską, wychowawczą na 
naszym terenie związać trzeba z terenem, 
wmurować głęboko w grunt, oprzeć na fun- 
damenta<;;h, które istniały i istnieją, a są 
n i e m i p o b o j o w i s k a o Wo I n ość S I ą s ka, są 
m 0 g i ł Y b r a c i, o j c ów... 
Życie. które tętnić ma zdrową krwią polską da 
przedewszystkiem ten, który za Wolność wszystkich 
obywateli - krew swą przelewał. 
Oparcie wychowania obywatelskiego 
o wartości wychowawcze powstań śląskich 
uważam za warunek niezastąpiony. Wszak cytując sło- 
wa np. prezesa Sławka każdy przyzna, że... "Można 
zapomocą aparatu państwowego wymusić 
posłuch, lecz nie można wydobyć twór- 
c z o Ś c i. P a ń s t w o m u s i o k i e ł z n y wać s wa w o- 
I ę i s z k o d n i c t w o, n i e p o w i nn o j e d n a k z a- 
bijać swobodnej twórczosci... Państwo win- 
n o dąż y ć d o t e g o, b y c i k t ó r z y w p r a c y 
na rzecz dobra zbiorowego przodują, byli 
najrozumniej wykorzystani." 
Tym przodującym czynnikiem na Sląsku był 
i jest zawsze Powstaniec Sląski. Idea zatem wy- 
chowania obywatelskiego uświęcona dobrą wolą tych 
najofiarniejszych i przez nich tu wzniecona i dojrzała, 
tylko pod jego sztandarem znajdzie najlepszą opiekę, 
wejdzie z ojca na syna i dzierżyć się będzie w poko- 
lenia. Uwzględnianie wartości twórczych regjonu ślą- 
skiego a przez obywatelskie ich nastawienie na bieg 
życia naszej państwowości oszczędzi sprawie dużo nie- 
produktownyth zachodów a Państwu przynieść może 
tylko korzyści. 
W ej ś c i e t ą d r o g ą r e g j o n u ślą s k i e g o 
w program pracy państwowej cechować 
będzie radość, zapał i szczerość ochotniczo 
p odjętv
 ł.. 
bowiązków. 


,
		

/img0017_0001.djvu

			Nr. 3 


MŁODZIEŻ POWSTAŃCZA 


Str. S 


Organizacja Oddziałów Młodzieży Powstańczej. 
które coraz liczniej pokrywają teren Sląska, to organi- 
zacja pierwszych kadr pionierów wychowania obywa- 
telskiego. 
Oby te kadry znalazły dobrą atmosferę pracy. 
Niecbaj wrogowie w nie biją! Te potrzebne dla hartu. 
Ale swoi - wszyscy z pomocą! Wszak to spadko- 
biercy bobaterów z pod góry św. Anny. Niechże idą 
dalej rozpoczętym przez Ojców szlakiem, już nie po 
nowe słupy graniczne, ale po rozpowszechnienie 
Mocarnej Polski w sercach wszystkich oby- 
wateli. Niechaj nrzejm.ą godnie w swe ręce zwycięski 
sztandar powstańczy! Zyciu społecznemu Sląska do- 
dają barwy. Razem z innymi nieci] poznawają żródła 
kultury, razem z innymi tworzą i chcą ko- 
r z y s t a ć z jej d ó b r. Polska jest wielka, piękna. 
Oodzi się i warto ją dobrze poznać. Wielu zpośród tej 
młodzi chętnie uzupełni swe w i a d o m o ś c i z j ę z y- 
k a p o I s k i e g o, h i s t o r j i. g e o g r a f j i, w i e I u 
wyczekuje na dokształcenie zawodowe, 
ogólno-kształcące. Iluż z nich tęskni do książ- 
k i, g a z e t y, w Y kła d u? Iluż to mamy wśród nich 
śpiewaków, muzykantów, teatralników, 
którzy c h c ą i P o w i n n i s i ę w y żyć! Ilu cieszy- 
łoby się dobrą za b a w ą, r o z r y w k ą, d o b r e m 
t o war z y s t w e m? 
A dziedzina sportu? Mięśnie młodzi naszej są 
wiotkie! 
Potrzebują rucbu, a do tego potrzeba zorga- 
nizowanej pomocy, sprzętu! 


A cała skala o d d z i a ł y w a n i a w y c h o w a w- 
c z e g o? Czy mamy pozostać na zdobytej w szkole 
ogładzie? 
Czy dom, najczęściej pozbawiony opieki ojca, 
który zajęty pracą, z dzieckiem mało się spotyka - 
wystarcza? 
To są nasze olbrzymie zadania. Czy im sprosta- 
my? Powinniśmy. Ani jedna dusza nie może zmarnieć 
dla Państwa w naszych oczach, wśród nas! Progra- 
mowo, stopniowo, wyprowadzajmy ich na tą drogę, 
uczmy ich chodzić, własnym krokiem i po dobrych 
drogach. Idźmy z nimi cieszmy się ich zwycic;stwami, 
podnośmy na duchu, zbliżajmy do Polski. Niechaj 
będą coraz Jej bliżsi! Wszak pc Was pozostaje jesz- 
cze wiele na Sląsku do zrobienia. Niech prowadzą 
wasze dzieło! 
Niechaj idą młodzi! 
Niech wnoszą w akord twórczej pracy dla Pań- 
stwa rytm serc, które jak w roku 1919, 20, i 21-ym 
zawsze biją i bić będą na umocnienie Polski, a bra- 
ciom z nad Niemna, Dniestru i Wisły głosić zawsze 
będą, iż tu "n a d O drą c z u waS t r a ż" a życie 
obywatelskie gorze nie słabiej niż w innych ziemiach 
Rzeczypospolitej. Nieśmy jej, zatem pomoc! 
A t Y M ł o d z i e ż y S I ą s k a! D o s z e r e g ó w! 
N a fr o n t p r a c y o b y wat e I s k i e j! P r z e d s i ę! 
Wf. Sala 


Pierwsza Gwiazdka Młodzieży Powstańczej. 


Młodzież Powstańcza stanowi już dzisiaj dużą 
i zgraną rodzinę. Jej młode, lecz pełne życia szeregi 
Rosną z dnia na dzień. Rosną liczbowo, wzmacniają 
się jakościowo. Powstają coraz to nowe placówki 
a w nicb coraz to nowe świetlice, bibljoteki, zespoły 
sportowe, śpiewacze, muzyczne i t. d. Organizują się 
liczne wycieczki, schadzki, imprezy a wśród nich na 
pierwszy plan wybiły się ostatnio "gwiazdki", które 
przyznać trzeba były prawdziwą g w i a z d k ą nietylko 
dla młodych, lecz i dla starszyzny powstańczej. Boć 
to pierwsze wiećzory, w które przy bożem drzewku 
składa życzenia "wszelkiej pomyślności" byłym obroń- 
com polskości - mlode polskie pokolenie śląskie, spad- 
kobiercy idei progI amu powstańczego, młódź zorgani- 
zowana, pełna zapalu i woli czynnej pracy dla Państwa 

 i tej ukochanej ziemi piastowskiej. 
Młodzież ta przejmuje tradycje starszych. Nic 
więc dziwnego, że zorganizowała w ślad za "t r a d y- 
cyjną wigilją powstańczą" i swą pierwszą 
gwiazdkę. W tym samym dniu co i starsi. Nieco 
wcześniej, a to tylko dłatego "by nim starzy przy 
stole usiędą" gwiazdka młodych dusz, myśli i czynów 
świeciła już wyraźnie i jasno. 
Poniedziałek, 22 stycznia. W sali teatralnej szkoły 
powsz. na Zawodziu ruch, życie! fo delegaci 84 
placówek i 4200 obywateli wyczekujący przy swej 
"Pierwszej gwiazdce" na starszyznę, która w "Klubie 
Powstańczym" radzi podobno nad "sprawami młodych". 
W głębi oświetlona choinka i szopka. Otóż i nad- 
chodzą. - Bacznosć. Prężą się mięśnie młodych. 
Orkiestra o. M. P. Bogucice gra "Pierwszą bry- 


g a d ę.. Przybyli goście zajmują miejsca. Wśród miłych 
gości in corpore. Zarząd Ołówny Związku 
Powstańców Sląskich z prezesem Lortzem 
na czele, członkowie W y d z i a ł u z p. Posłem W i t- 
czakiem, przedstawiciele wład wojewódzkich, Dr. 
O bi e rek, Dr. H asi ń s ki, Starostowie: WygI ęda, 
Szaliński, Richter, Prez. miasta dr. Kocur, sena- 
torka B r a m o w s k a, posłanka Kuj a w s k a, członko- 
wie Klubu Poselskiego N. Ch Z. P., przedstawi- 
ciele organizacyj pokrewnych i wielu gości 
z których wymienić należy Dyr. W ą s i k a, Oener. Dyr. 
C i s z e w s k i e g o. Któż zresztą ich zliczy? - Brak 
nam tylko Kochanego przez nas wszystkich Pana 
Wojewody. 
Rozpoczynamy wieczór odśpiewaniem . H y m n u 
Powstańców Sląskich". Zagaja i wita zebranych 
w serdecznych słowach p. S a I a, kierownik Sekreta- 
rjatu O. M. P. Z kolei składają źyczenia p. poseł 
Kornke,Oł. Kom. Zw. Powst. SI. Ks. proboszcz 
K u p i I a s" Dr. H a s i ń s k i imieniem kuratora dr. Kup- 
czyńskiego. 
Płyną, gorące, pełne otuchy i radości słowa. 
Szczere. Mocne. Wychowanie młodego pokolenia 
Polskiego na Sląsku w myśl ideologji Powstańczej- 
to obowiązek, to konieczność! Wszyscy wierzą, iż 
Młodzież Powstańcza stanie się naczelną i najdziel- 
niejszą organizacją młodzieżową na Sląsku. Oklaski 
spadają jak burza. 
Błyskają światła na choince. Orkiestra intonuje 
. W ż ł o b i e I e ż y". Zciemnia się w sali. Z przeszło 
300 piersi płyną słowa pięknej kolendy. A teraz o.M.P.
		

/img0018_0001.djvu

			Str. 6 


MŁODZIEŻ POWSTAŃCZA 


Nr. 3 


Eogucice i Dąbrówka Mała odśpiewują kol endy. Z pod 
choinki wyrasta postać junaka, d r h a. P ok ł a d n i k a, 
który recytuje składnie żołnierski wiersz .,0 p ł a t e k" 
J. Mączki. 
Zabiera głos p. prezes L o r t z. W krótkich 
a serdecZ!lych słowach łamiąc się opłatkiem z p. S a I ą, 
przedstawicielem młodzieży, życzy "młodym powstań- 
com" powodzenia i najlepszych wyników w pracy. 
Kochany Prezesie! DZiękujemy! D ążyć b ęd z i e- 
my, by nas było w Waszych szeregach tylu 
młodych, ilu was było w roku 1921... 
Zaczyna wszystkim być cora cieplej. A tu star- 
szym trzeba odejść. "Tradycyjna Wigilja
 wyrywa 
z naszych szeregów "Dostojnych gości.. Ale nie 
wszystkich! Pozostają nadto wszyscy niemal działacze 
młodzieżowi. opiekunowie, sympatycy. W programie: 
"Przedstawienie Górnośląskiej Szopki Pow- 
s t a ń c z ej", napisanej specjalnie dla Młodzieży Powsi. 


Godzina skupienia i zabawy. Sypią się huczne oklaski. 
zwłaszcza wtedy, gdy ukazują się minjałttrki junaków 
z O. M. P. Głos jeszcze mają teatralniki z O. M. P. 
Kolo nji im. Prez. Mościckiego. Bawią nas we- 
sołą komedyjką. Wreszcie, poczęstunek. "Tradycyjne 
Kreple" z kawą posilają zmęczonE' długim programem 
i śpiewaniem ciała uczestników tegoż tak miłego wie- 
czoru. Rozpoczyna się swobodny gwar, śpiewy, po- 
gawędki. Radosny optymizm na twarzach wszystkich 
się przebija. 
Uroczystość kończy p. S a I a powstańczem ha- 
słem: "Cześć Ojczyźnie." Minęły trzy godziny wspól- 
nej "gwia7dki", która kończąc się przelała swe świa- 
tła w serca młodych, dodała otuchy. zapału. który 
płonąc zapalać ma dla idei powstańczej. niepodległoś- 
ciowej, coraz to nowe ogniska młodych dusz, myśli 
i czynów. 


Obecny. 


O. M. P. kuźnią serc i czynów młodych 
pokoleń Śląska. 


Miło jest spojrzeć czy to w gazety, czy miesiącz- 
nik nasz, gdzie prawie dziennie się czyta z życia 
O. M. P. czy to Kamienia, Bielszowic i t. d., gdzie 
co miejscowość to placówka, to nowe pięknie zamie- 
rzane cele. Chociaż narzekamy na ciężkie czasy nie 
zrażajmy się tem bo przysłowie mówi "bieda najlep- 
szym nauczycielem" w biedzie jesteśmy wielkiej, bo 
przy założeniach naszych oddziałów nic nie mieliśmy, 
najczęściej ani czterech ścian gołych, nieraz "bratnie" 
organizacje wyr, aniały nas ze swych świetlic, wiele 
jeszcze oddziałów nie ma swych ognisk i tułamy się 
zwykle jak sieroty. Nie zrażamy się jednak, bo .zwy- 
ciężamy, zabłyśnie i dla nas lepsze jutro i Manierny 
się kiedyś dzielnymi pracownikami na !liwie społecz- 
nej. Swietlica nasza niech będzie przeto tą kuźnią 
a my w nich kowalami własnych serc, własnego los Ił. 
Wykuwajmy w nich hart duszy, wolę zwycięstwa dla 
nas:podwójnie ciężkich czasów. a przez pracę wyróbmy 
silne ręce. aby silnie trzymały co nasze., przed chytroś- 
cią wroga. Kuźnia niech będzie naszem symbolem 
i jak z kuźni żar wielki wychodzi, rozpala najtwardże 
żelaza, a ogień jej pochłania ciemności, tak świetlice 
nasze niech rozgrzeją przykładem dobrym i dobrą 
pracą tych, którzy nieświadomie po bagnie jugend 
bundu - chodzą, chociaż nieraz twardzi są jak ka- 
mień, niech zobaczą ogień pięknych pieśni naszych - 
a: zmiękną. i bądżmy pewni, że rozgrzeją i znajdą 
jasną drogę. O. M. P. to kuźnia, a my wykuwacze 
idei i dobrych czynów. Widać, że zrozumiała młodzież 


słowa wielkiego kaznodzieji ks. Bończyka który jako 
apostół młodzieży wołał "Ty młodzieży wznoś 
sztandary, broń języka, broń twej wiary, 
bo kto wiarę ojców spodli - darmo się 
d o B o g a m o d I L" Koledzy tego hasła trzymajcie się, 
bo jesteśmy pierwszymi spadkobiercami wielkich idei 
powstańczych, spadkobiercami krwią zroszonych mun- 
durów naszych ojców i braci walczących o wolność 
Rz. P. i Sląska, jesteśmy dziedzicami tej ziemi na której 
spoczywają prochy naszych dziadów. Hasło nasze 
"Nie damy ziemi, gdzie nasz ród żyje i spo- 
czywa.. bo my tu również spocząć chcemy obok 
grobów naszych dziadów - ale jako polacy - Koledzy! 
Zadaniem naszem iest bronić granic Rz P. służyć 
ojczyźnie, to zadanie jest zadaniem również bratnich 
naszch organizacji współbraci. Ale czasem jednak 
współbracia, nasi są Herodami i szukają sposobów 
by nas rozwiać?? Bracia Herodowie nie zamordujecie 
nas, bo znamy wielką prawdę iż "Pokora mocnego 
pokona." Pokornie i skromnie pracujemy, ale owoce 
głośne wydamy. A ci co szukają sposobów, by nas 
zgnieść, sami do nas przyjdą jak syny mai notrawne, 
bo tylko u nas znajdą te zalety za któremi na darmo 
gdzieś gonią, U nas "wiara, miłość i praca a to nas 
 
wzbogaca" O.M.P. to kuźnia przyszłych ludzi O. M. P. 
t o O dw a ż n i M a r s z a łka ż o ł n i e r z et M ł o d e 
Kadry. Mocarnej Polski! 


BARON JAN 
kmdt. O. 1'1. P. Komień. 


Zarzqd Główny O. M. P. zamierza zorganizować w najbliższej 
przyszłości Akademicki Oddział O. M. P. . 


Podajcie nam więc adresy ewentualnych kandydatów w pierwszym rzędzie synów powstańców!
		

/img0019_0001.djvu

			Nr. 3 


MŁODZIEŻ POWSTAŃCZA 


Str 7 


Tobie Komendancie... 


Nie frazesów wspaniałe okiście, 
nie słów pustych pięknie brzmiqce dźwięki. 
nie wawrzynów przestarzałe liście. 
nie wspomnienia dawnych czasów szczęki. 
ani woanych kadzideł opary. 
ni tęsknaty. tak znane w żołnierce... 
W dniu Imienin. Komendancie szary. 
żołnierz do nóg składa Ci swe serce. 
AUTOR NIEZNANY. 


Dostojny Solenizant niech żyje! 


. ;'.,.- - - 


I 



-..-:. 
."!' 


{ 


, ff. 

 ---"'"'. . 
.'-:'.
"
 
'.
 7 Ą 
I . 
.I 


,
 


.
 
., 


\ 
"; 


W.' ;
 


f 


". .,- 


, . 


:0\:" 


,. 


P. Mecenas Poseł JÓZEF WITCZAK 
Prezes Wydziału Zwiqzku Powsf. Ślqskich 
Naczelny Opiekun Młodzieży Powsfaf.czej. 


W dniu Imienin Naczelnego Delegata 
Zwiqzku do Oddziałów Młodzieży Powstań- 
czej JWPana Mecenasa Józefa Witczaka sklada 
najserdeczniejsze życzenia wszelkiej pomyśl- 


ności i zadowolenia z pracy ..młodvch pow- 
stańców". 


MŁODZIEŻ POWSTAŃCZA 


W naszą pierwszą rocznicę. 


Rodowód naszej organizacji jest tak nadzwyczaj- 
ny, tak bogaty w przeróżne epizody, że trudno wpro.st 
ustalić datę naszych narodzin organizacyjnych. Ze 
młodzież powstańcza istnieje na Sląsku nie od roku, 
ani od 5-du lat, to też wiemy, bo któż to brał udział 
w krwawych zmaganiach się o wolność Sląska 


Czy z Ojcem - Powstańcem, nie poszli Ich 
Synowie? Czy nie żyją jeszcze wśród nas? Postarzeli 
się co prawda. tworzą już dziś pokolenie starszych. 
Ale spytajcie ich - kto walczył nad Odrą - a od- 
powiedzą wam, że m ł ó d ż, m ł o d z i ki, zorganizowa-
		

/img0020_0001.djvu

			Str. 8 


MŁODZIEŻ POWSTAŃCZA 


Nr. 3 


ni w konspiracji, w świętym a młodzieńczym buncie 
przeciw wrogowi - ciemiężcy. 
Owe szeregi 15 - 16 - 17 letnich a nieraz 
i młodszych ofiarników Swiętego Boju nad Odrą to 
nasze pierwsze kadry, to awangarda młodzieży 
p o w s t a ń c z ej. Powstania śląskie skończyły się wol- 
nością. Uczestnicy ich powróciwszy do rodzin byli 
w lepszem położeniu od ich przodków z 1831 i 1863 r. 
Mogli żyć i cieszyć się wolnością. współpracować 
w Budowie Gmachu Odrodzonej i Niepodległej, mogli 
i mogą śmiało urządzać swe domostwa i swe życie 
według polskich zwyczajów i polskiego ducha, mogą 
i chcą wychowywać młode pokolenie w myśl ideałów 
powstańczych, dla dobra Wyzwolonej przezeń Ziemi. 
To ich święte prawo! Nikt bowiem, nie może 
tak szlachetnie i dobrze kształtować przyszłego Oby- 
watela Niepodległej, jak ten który dla Jej Wolności 
złożył daninę z krwi, który nie słowem ale śmiałym 
czynem zdał najświetniejszy egzamin z przygotowania 
obywatelskiego, z uczuć, woli i mocy ducha, tak po- 
trzebnych w kształtowaniu młodej "Straży nad Odrą." 
Nic więc dziwnego, że gdy wskutek kryzysu, 
agitacji krzyżackiej, demagogji prowadzonej przez róż- 
ne grupy. którym polskość żółć wylewa, - młódź 


l!I1iI 


.... 


t 
 


r 
 ow= \'II . 

.
- 


/..t:.r.... 


, 
..11 


'.""" 
f"; 'J.. 1-, 
'" ,.4IIł,.. 
.
 ,: 
,
, ' 


ryć będą różni demagodzy, zbierać z niego plon ci, 
którzy w walkach nad Odrą byli jeszcze po przeciwnej 
nam stronie... 
Przeliczyli się! Bo jak kiedyś powstaniec nie uląkł się 
gróźb, niebezpieczeństw, tak i teraz młódź śląska wi- 
dząc. iż tylko na własne i Ojców siły liczyć może 
wytrwała, skrzesała w sobie tyle entuzjazmu pracy. 
że potworne głosy zmuszone były zmilknąć a niejedno- 
krotnie zmienić całkiem groźne oblicza. 
W dniu 16 marca 1933 r. powstaje mocą uchwały 
Zarządu Głównego Centrala rozwijającego się ruchu 
- Sekretarjat. Pusto w niem było długo. Dwie ręce 
przerzucały długie miesiące skromne kartki - rapor- 
tujące coraz to nowe placówki. Pusty z braku współ- 
pracowników, zimny, bo i piec był nieczynny a utrzy- 
mania tegoż wynosiło wielkie O. był gwarny od 
przybywającej tu gromadnie młodzieży, był ciepły, bo 
pełny radości z zwycięstw, plonów, zapału rosnących 
szeregów. 
Aż i doczekał się uroczystej koronacji. Uchwały 
26 I. 1934 r. zamieniły w myśl nowego regulaminu 
władze Z wiązkowe Sekretarjat na Zarząd Główny! 
J Aparat rośnie. Dla setki ognisk i 5000 dusz 
młodzi powstańczej warto już dziś pracować. Staliśmy 


-.., 
i 


ł-' 
L 

 ;Ij. 


]. ':
 .. 


"'. j 
:_ ij 
"011 


.......,.- 
.<

{ 


y 


- 


..... 


lf}. 
'1Jv' · 


?. 


..... 

 


:
".
. 
:.......",,,,, .
""" 



, 


,
 




'I .
'\r1 


... -f" 
lIit. ,7_."_ 


Uczestnicy I kursu instruktorskiego O. M. P. w Katowicach. 


śląska znalazła się w niedoli... w niebezpieczeństwie, 
Związek byłych obrońców S/ąska zawołał głośno i po 
Ojcowsku: Synowie! W nasze szeregi! 
Na apel Ojców młódź stawała chętnie. 
Samorzutnie niemal powstały pierwsze placówki. 
Wśród gorączki organizacyjnej zapominana niejedno- 
krotnie o planie, o strukturze organizacji- 
Powstanie pierwszych naszych placówek wywo- 
łuje jednak wściekłość, złość piekielną i to nietylko 
prusackiego rodu. Zdrowy odruch Związku, posta- 
nawiający budować Polskę w duszach młodych po- 
koleń Sląska wywołuje reakcję różnych indywiduów. 
jednostek, czy grup, które poczęły ryczeć "czas skoń- 
ćzyć z hydra powstańczą," które najszlachetniejsze czyny 
Powstańca Sląskiego określać poczeły "robotą łajdac- 
ką." Nieszczerze, a złośliwie, zaczęto prowad>:ić krecią 
robotę, by "ruch młodych powstańców" zausić, nie 
dać jej warunków bytu, rozsadzić intrygami a czasem 
groźbą, czy złudnemi obiecankami 
Zdawało się, iż ta zgraja pomalowana w prze- 
różne odcienie zahuczy krzyk młodzi śląskiej, woła- 
jący o prawo dziedziczenia Swiętej Ojców Ziemi, że 
skazana na własne siły, osaczona różnymi "przy- 
jaciółmi" upadnie a okupiony krwią Zagon Ojcowski 


się :znani, nawet lubiani, bo czynni i zgodni. Ogarnia- 
my sobą cały Sląsk. Mówią o nas. że podobnego 
rozmachu organizacyjnego Sląskiej młodzieży jeszcze 
tu nie widziano. 
O. bo nas hartowała niedola, walka,.. 
Wytyczną naszych dążeń były wskazania Ojców, 
Braci poległych nad Odrą, czy pod Górą św. Anny. 
Opiekunem najlepszym byli nam zawsze starzy 
powstańcy. dla których chcemy i będziemy dumą 
i pockchą... 
W rocznicę uruchomienia Sekretarjatu zmienimy 
nietylko napisy na Zarząd Główny, ale zmienimy 
i swe role. PodzIelimy się. Niech wszyscy z nami 
współpracują, Niechaj nikt nie będzie przepracowany, 
ale wszyscy - czynni i twardzi a mocni w pracy. 
Zmieniamy szyld na piękniejszy, bogatszy. Po- 
trzeba nam jednak i wzbogacić treść prac.y, kryjącej 
się dotychczas pod starą firmą Sekretarjatu. 
Niech Oddziały nasze wiedzą, że mają swą 
Centralę, że tam kują mocne podstawy naszej orga- 
nizacji, że kują mi tam mocne podstawy naszej orga- 
nizacji. że mózgi pracujące są zdrowemi komórkami 
wznoszącemi orgaoizację coraz wyżej.
		

/img0021_0001.djvu

			Nr. 3 


MŁODZIEŻ POWSTAŃCZA 


Str. 9 


Oddziały natomiast niech wiedzą, iż jak powie- 
dział Marszałek J. Piłsudski 
"Całą sztuką dowodzenia Jest rozu' 
mienie rozkazów Wodza, przeniknięcie ich 
du ha przez podwładnych.. 
Zarząd Główny nie będzie Wam srogim władcą, 
ale chcąc funkcjonować i spełniać zadania, do których 
został powołany musi zawsze znajdywać szczery 


i życzliwy stosunek doń wszy
:tkich członków. stałą 
gotowość na rozkazy i zlecenia Centrali. 
Obyśmy się wszyscy wzajemnie jak dotąd rozu- 
mieli, obyśmy drugą rocznicę obchodzili conajmniej 
podwojeni a w pracy uwielokrotnieni, stali się naczel- 
ną organizacją młodzieźy śląskiej. 


Zawierucha 


Komunikaty Zarządu Głównego. 


I). Zamykając pierwszy okres pracy centrali 
O. M. P. i jej przemiany na Z a r z ą d G łów n y poz- 
walamy sobie złożyć serdeczne podziękowanie naszym 
wszystkim współpracownikom i kierownikom oddzia- 
łów za współpracę a równocześnie apelujemy. by 
w przyszłości okazali niemniej zrozumienił 
wych 
zadań, by swą intensywuą pracą wzmocnili jeszcze 
bardziej rosnący autorytet naszej organizacji, wszelkie 
instrukcje i zlecenia Zarządu Głównego wykonywali 
jaknajsprawniej i najściślej. 
2) Zatwierdzenie regulaminu. 
W dniu 26. I. br. został zatwierdzony regulamin 
o.M.P. do postanowień którego należy się ściśle dosto- 
sować. Drukowane odbitki regulaminu otrzymać będzie 
można w biurze Zarz. Gl. od dnia 1 I. marca br. Celem 
zapoznania się z nowym regulaminem należy urządzić 
specjalne zebranie oddziału, na którem wspomniany 
regulamin zostanie przeczytany i szczegółowo objaś- 
niony. 
3) Wzór munduru. 
Ostatecznie została już załatwiOl:a sprawa obo- 
wiązującego munduru. W biurach Zarz. Gl. i Po- 
wiatowego są już gotowe wzory - rysunki, do 
których przy szyciu, czy zamówieniu należy się ściś- 
le dostosować. Wzbrania się wszelkich samorodnych 
upiększeń n1unduru, noszenia . pasów k'Jalicyjnych," 
szycia dlugich spodni; umieszczanie odznak funkcyj- 
nych nie przepisowych i nie ustalonej wielkości. 
Oddziały mniej zamożnę winny swe umundurowa- 
nie kupować stopnio począwszy od beretów, a skoń- 
czywszy na obuwiu. Spodni długich nie wolno za- 
kupywać. Dozwolone są do noszenia spodnie dłu- 
gie ale tylko w okresie przejściowym. To, co jednak 
zakupuje si
 winno być dostosowane do wzoru (krój, 
barwa, odznaki, wymiary). 
4) Drużyny ..Junackie. 
W związku z nowym regulaminem, przewidu- 
jącym organizowanie młodzieży w wieku 14 - ] 8 
lat w specjalne Drużyny polecamy Oddziałom wyłą- 
czenie tychże w specjalną drużynę, dodanie jej kie- 
rownika - wychowawcę i drużynowego, czyli ko- 
mendanta. Kierownik drużyny wchodzi w skład Za- 
rządu. gdzie referuje jej sprawy, Komendant Drużyny 
jest podległy komendantowi Oddziału, 
11) Plan pracy letniej. 
Zarządy oddziałów z.echcą natychmia9ł przygo- 
tować ramowy plan pracy letniej z specjalnem uwzględ- 
nieniem a) święta wiosny, b) wycieczek, c) sekcyj 
kojakowców. Na cele obozu letniego, który w mniej- 


szym czy większym zakresie winny zorganizować 
wszystkie Oddziały należy już obecnie tworzyć specjal- 
ny fundusz, obozu letniego. 
12) Podawanie odpowiedzi z po- 
wołaniem się na liczbę dziennika, 
W odpowiedziach na nasze pisma niektóre od- 
działy nie podawają naszej liczby dziennika, co znacz- 
nie utrudnia pracę. Należy więc o tym szczególe zawsze 
pamiętać. 
13) Zebranie miesięczne. 
Protokóły z zebrań miesięcznych należy poda- 
wać do nas wtedy gdy zebranie coś waż nego 
podejmie. 
14) Prasa. 
Wszelkie materjały do prasy (prÓcz zawiadomień 
o zebraniach) należy zapodawać przez Zarząd Główny, 
który przesyła materjały w odbitdkach do kilku pism. 
15) Zawody ping-poncowe. 
Finałowe zawody ping-pogowe zostały przełożo- 
ne z 4. marca br. na 1 I. br. dbyły się w sokolni 
"Domu Ludowego" w Katowicach-Zawodziu. Nagr. 
wędr. Związku zdobył O. M. P. Biełszowice. 
16) Zawody szachowe - finałowe 
odbędą się 25 marca br. Skład drużyn wchodzących 
do finału zależny jest od wyników otrzymanych w za- 
wodach obwodowych, które się obecnie odbywają. 
Dla prac Drużyn Junackich zostanie wydane specjalne 
instrukcje. Narazie kierownicy ich postępować winni 
według tymczasowego planu ustalonego z Zarządem 
Oddziału. 
4) Delegaci Związku. 
Celem szybkiego ustalenia składu delegatów 
Związku - Opiekunów i wydani l tymże potrzebnych 
nominacyj dołączamy do niniejszego mu "Powstańca" 
deklarację i .,zgłoszenie kandydata na Delegata Związ- 
ku," którą należy dokładnie wypełnić (punkt 1.) i przez 
Zarząd Powiatowy O. M. P.*), przesłać do Zarządu 
Głównego i to najpóźniej do 25 marca br. Przed zgło- 
szeniem kandydatury Zarządy Oddziałów winny się 
porozumieć z kandydatem, dać temuż do wypełnienia 
drugostronnie zamieszczoną deklarację a następnie 
przesłać do Powiatowego Delegata Z wiązku, który 
ją następnie wysyła do Zarządu Głównego. \ 
5) Zgłoszenie Oddziałów. 
Bardzo często się zdarza, iż powstałe oddziały 
me zawiadamiają swych władz o założeniu swej pla- 


*) Tam gdzie brak Zarządu Powiarowego wypełniają rnbrykę L-szą Za- 
rządy Oddziałów.
		

/img0022_0001.djvu

			Str. 10 


MŁODZJEŻ POWSTAŃCZA 


Nr. 3 


cówki. Przypominamy przeto, iż każdy OddLiał winien 
być a) zarejestrowany w Zarz. Gl. względnie w Dy- 
rekcji Policji - podać protokół zebrania urg. datę 
założenia, liczbę członków, skład Zarządu, lokal miesz- 
czący kancelarję Oddziału względnie adres prezesa. 
Do Zarządu Głównego oprócz powyższych danych 
należy przesłać d ok ł a d n i e wypełnione deklaracje, 
które po zatwierdzeniu wracają do Oddziału, 
6) Kartoteka. 
Ponieważ prace około założenia kartotek ceni. 
tralnej już się rozpoczęły zechcą zatem wszystkie 
oddziały przyspieszyć wysyłkę deklaracyj, a następnie 
skontrolować przez swego delegata (na miejscu) czy 
ta zawiera wszystkie dane dotyczące członków Oddzia- 
łu. Braki w kartotece pociągają za sobą konsekwencje 
organizacyjne, gdyż uznawać będziemy za członków 
tylko załejestrowanych w kato tece. Również i wystą- 
pienie członków należy w kartotece odnotowywać 
przez nadesłanie zwróconej p r z e z Zarz. Gl. 
deklaracyj. 
7) Komendanci Oddziałów. 
Podobnie jak dełegatów należy zgłaszać i komen- 
dantów oddziałów. Propozycje oddziałów należy skie- 
rowywać do Powiatowego Komendanta O. M P. 
a gdy tenże nie istnieje do Zarządu Powiatowego 
Zw. Powst. SI. 
8) Towarzystwo Przyjaciół. 
Ponieważ Towarzystwo Przyjaciół O. M. P. zo- 
stało już zalegalizowane należy przeto przystąpić do 
zorganizowania tegoż. Czynić to jednak należy w ści- 
słem porozumieniu z miejscową grupą Zw. P. SI. 
i za wiedzą Zarządu Głównego Towarzystwa, które- 
mu należy zapodać wszelkie okoliczności, przemawia- 
jące za powstaniem Koła. Deklaracje i instrukcja są 
do nabycia w Zarządzie Głównym. Twa--Katowice, 
Plebiscytowa 1. IV. p. 
9. Kierowanie pism do władz. 
Zdarzały się wypadki, iż Zarządy Oddziałów 
zwracają się wprost do władz państwowych, tzy sa- 


morządowych i to z różnemi wnioskami, co w reznl- 
tacie kończyło się odmownem załatwieniem sprawy 
a nawet zwróceniem pisma do Sekretarjatu (amon- 
towicz) z uwagą, by pouczyć oddziały aby te nigdy 
nie pomijały swych władz organizacyjnych. Pisma 
wysyłane nie do swych członków i poza teren swej 
miejscowości winny przejść przez Zarząd Powiatowy 
a w sprawach ważniejszych i przez Zarząd Główny 
i to z podpisem Delegata Związku. 


10) Składki. 
Składkowanie w niektórych oddziałach jest mocno 
zaniedbane. Poleca się przeto skarbnikom, by zaniedba- 
nie te natychmiast wyrównali. Znaczki (zarówno jak 
i wszelkie druki organizacyjne) otrzymywać można 
w Zarządach Powiatowych O. M. P. względnie Z\\O, 
P. Sląskich. Z ściągniętych i skwitowanych składek 
należy nadto prowadzić ścisłą ewidencję, która winna 
być kontrolowana przez Komisje Rewizyjne. 
17) Uzupełniając spis nagród, które wydano na 
I kursie instrukt. podajemy jeszcze, iż do nagrodzonych 
należy jeszcze druh Sieroń z Michałkowic. 
18) Biuro Zarządu czynne jest codziennie w cza- 
sie od godz. S-ej do ] S-ej. Nr. telefonu 307-01. 
19) Wzór odznaki na beret, oraz format orła 
śląskiego, noszonego na ramieniu zapodany zostanie 
w niedzielnym wydaniu "Polski Zachodniej." (Kolory 
i ogólny wygląd munduru podajemy na załączonej 
ilustracji). 
20) Zamieszczony w ostatnin nrze "Powstańca" 
Marsz O. M. P. można śpiewać na melodję Hymnu 
Powstańców Sląskich. 
21) Zamieszczone w niniejszym nrze przemówie- 
nie Pdna Wojewody polecamy odczytać na zebraniach 
oddziałów. 


Za Zarząd Główny O. M. P. 
WŁ. SALA, prezes 


Rozkaz 
dla Oddziałów Młodzieży Powstańczej. 


l. Każdy młodzieniec nieposzlakowany czci od 
lat 14 - 18 może być przyjęty do Oddziałów Mło- 
dzieży Powstańczej jako junak. 
2. Każdy młodzieniec od lat 18 do 25 może 
być członkiem Oddziałów Młodzieży Powstańczej. 
3. Każdym Oddziałem Młodzieży bez względu 
na ilość członków dowodzi Komendant Oddziału. 
4. Oddział składa się z drużyn i plutonów. 
5. Drużyna liczy 18 członków plus l drużynowy. 
6. Jeżeli liczba członków Oddziału przekroczy 


2 drużyny dowodzi drużynami Komendant Oddziału 
w charakterze plutonowego. 
7. Jeżeli Oddział wzrośnie do liczby 2 pluto- 
nów, dowództwo nad plutonami obejmują plutonowi 
zaś całość podlega Komendantowi Oddziału, który 
może być rownocześnie dowódcą l plutonu. 
8, Każdy Oddział bez względu na ilość pro- 
wadzi tylko Komendant Oddziału, zaś plutonowi 
i drużynowi idą pierwszej czwórce danego Oddziału. 
K a t o w i c e, dnia 3 marca 1034 r. 
(-) Tomanek ppor. rez. 
Komendont Główny O. M. P.
		

/img0023_0001.djvu

			Nr. 3 


MŁODZIEŻ POWSTAŃCZA 


Str. 11 


Dlaczego wstąpiłem do O. M. P.*) 


Przyczyny które nakłoniły mnie. że wstąpiłem 
do o. M. P. były różne. Otóż od pewnego czasu dał 
się zauważyć jakiś ruch wśród młodzieży, nietylko 
u nas ale także u sąsiadów. Wszystkie więc organiza- 
cje. czy to pro- czy kontra rządowe zrozumiały, że 
starsze społeczeństwo wieczNie istnieć niernoże i, że 
trzeba powołać do życia pokolenie młodsze. Każdej 
więc organizacji chodziło o uzyskanie jaknajwięcej 
członków. z drugiej strony zaś większej części mło- 
dzieży chodziło o to, aby wstąpić do takiej organi- 
zacji z której będzie można uzyskać poparcie materjalne. 
Były jednak wyjątki. którym nie chodziło o jakieś 
poparcie lecz o zasiągnięcie jaknajwięcej wiadomości 
z rÓŻnych zakresów nauki. Z biegiem jednak czasu, ci 
członkowie. którzy wstąpili do Oddziału tylko w celu 
poparcia zrozumieli, że nie oto chodzi Oddziałowi lecz 
żeby zapoznać swych członków z ideologją O. M. P. 
i, żeby wiedzieli, że ideologja O. M. P. jest najbardziej 
ofiarną. że jestto największy wyraz o f i a r n o ś c i, da- 


lej, że jest to dążenie do celów wzniosłych, a dążenie 
tl objawia się wtedy, jeżeli nie poszczególne 
jednostki, ale wszyscy osiągną z tego ko- 
r z y ś ć. 
To było jedną z przyczyn, które nakłoniły mnie 
do wstąpienia w szeregi O. M; P. Będąc jednak bez 
pracy, a mając tyle wolnego czasu, pomyślałem nad 
tern, gdzieby czas ten spędzić. A nuż! nasunęła mi 
się myśl, wstąp do O. M. P! A dlatego do O. M. P 
gdyż nie wszystkie organizacje mają świetlice i tak 
wszechstronny program. Widząc jednak, że Oddział 
urządza różne wycieczki, imprezy, i zakłada różne sek- 
cje, referaty nadal bywają wygłaszane, postanowiłem 
nadal w Oddziale pozostać, aby kiedyś wyjść z niego 
jako obywatel światły. który świadomy jest obowiąz- 
ków, jakie państwo Polskie na niego nakłada. 
Niemczyk Emil 
o. M. P. Bielszowice 
", Z wypowle..",i uczestników I. kursu Jnstruktorskle
o o. M. P. 


Jak sobie wyobrażam pracę w O. M. P. 


Mając za sobą kurs instruktorski, a co zatem 
idzie rozwiązanie szeregu nieznanych mi dotąd kwe- 
styj, dotyczących tak samej organizacji, jakoteż róż- 
nych form pracy świetlicowej mogę obecnie zdać 
sobie z tego sprawę, jak można w przyszłości korzy- 
stnie pracować w O. M. P. 
Wychodząc z założenia, że w O.M.P. nie zależy 
nam na liczebności, lecz na jakości druhów chciałbym 
nasamprzód tę sprawę uregulować i niepowołanych 
z O. M. P. usunąć. Bo mając 30 dobrych członków 
można więcej z nimi dokonać, aniżeli, by ich było 60, 
cży więcej, lecz tylko niepewnych i leniwych! 
Uporawszy się z tą rzeczą i zatrzymawszy w od- 
dziele ludzi chętnych ofiar i pracy muszę pomyśleć 
o własnej świetlicy. Bez świetlicy bowiem nie można I 
poważnie pomyśleć o pracy świetlicowej - oświato- 
wej, którą według mego zdania należy postawić na 
pierwszy plan. 
Mając lokal na własną świetlicę należy zająć się 
jej zorganizowaniem. Można przecież tanio a b. efek- 
townie urządzić sobie świetlicę jak byliśmy tego 
świadkami w Zawodziu. Po umiejętnem udekorowaniu 
świetlicy, ustalam rozkład zajęć i dni schadzek. Uło- 
żywszy bardzo rozmaity program, przeplatamy śpie- 
wem i humorem, aźeby druhów jak najwięcej rozwe- 
selić i trzymać ich w pogodnem napięciu, przystę- 
puję do poważniejszej części schadzki t.j. do wygło- 
szenia referatu, względnie w jego miejsce wkładam 
żywy dziennik, z tern. że to wszystko nie powinno 
trwać dłużej od l do 1,50 godz. W referatach będę 
się starał dobierać tematy aktualne, obchodzące mło- l 
dzież a więc, czy to kwest ja wyboru zawodu, lub 1 
inne z dziedziny wychowawczej. jak np. kształcenie 
charaHeru i t. p. Zresztą tematów w tej dziedzinie 
jest cała masa. W pracy kulturalno-oświatowej naj- 
bardziej zalecam wykłady z przezroczami. Rzecz prosta 
jest to kosztowne, lecz i wydajne, gdyż z jednej 
strony stanowi poważną strawę duchową dla dru- 
chów, z drugiej zaś pewne urozmaicenie. Praktyka 


bowiem wykazała, że wykłady z przezroczami cięszą 
się najlepszem uznaniem. Opracowując jakiś wykład 
czy referat postaram się druhów naprzód już nań 
przygotować, podając niektóre wskażówki tyczące się 
tematu, aby w ten sposóp mogłi brać żywy udział 
w dyskusji, gdyż tylko wten czas referat przyniesie 
jakąś korzyść. 
Nie mogę pominąć innych rodzajów pracy 
oświatowej, jak gawęd, czy pogadanek. wspólnych 
czytań gazety, książki. Ważne miejsce w świetlicy 
zajmuje bibljoteka. Rzecz prosta, że zakupiwszy książki 
trzeba je nasamprzód oprawić, aby dłużej mogły słu- 
żyć do pracy oświatowej. W świetlicy na pierwszym 
planie kładę pracę oświatową. Następnie przechodzę 
do zorganizowania poszczególnych sekcyj. Zalecam 
w pierwszym rzędzie sekcję szachową, choćby tylko 
z tych względów, że jest sekcja dosyć tania, a ama- 
torów do niej chyba nie brak. W najgorszym wy- 
padku, gdyby ich nie było to można przecież urzą- 
dzić kurs szachowy, któryby poszczególnych druchów 
zapoznał z zasadami tej zajmującej i inteligentnej gry. 
Przedewszystkiem jednak doceniając znaczenie pieśni 
ludowej, o której tak chlubnie wyraża sie Mickiewicz 
w Konradzie Wallenlodzie nazywając ją ..arką przy- 
mierza między staremi, a nowemi czasy" grupuję 
zwolenników śpiewu i zakładam sekcję śpiewu, ćwi. 
cząc z nią przedewszystkiem pieśni ludowe powstań- 
cze. al których nam przecież nie brak Po pracy oświa- 
towej według mojego zdania śpiew powinien zająć 
pierwsze miejsce w świetlicy. 
Trudniej jest z sekcją ping-pongową, która więcej 
wymaga kosztów. Ostatecznie jednak uważam że 
więcej jest korzyści z wysłuchania interesującego re- 
feratu, niż z gry W ping-pong. Nie mogę zapomnieć 
o starym środku kulturalno-oświatowym jakim jest 
teatr. Orupuję więc w osobną sekcję amatorów - 
teatralników, Niekoniecznie. żeby ci amatorzy wystę- 
powali na imprezach, lecz mogą oni nam zawsze
		

/img0024_0001.djvu

			Str. 12 


MŁODZIEŻ POWSTAŃCZA 


Nr. 3 


urozmaicić nasze schadzki przez monologi, kuplety 
treści humorystycznej. Przez śpiew i teatr wyrabiam 
u druhów gust do piękna artystycznego, pobudzam 
ich ambicję, gdyż każdy będzie chciał dorównać ko- 
ledze. czy to w deklamowaniu, czy w śpiewie inne- 
mi słowy oddział postępuje ciągle naprzód i stwarza 
sobie coraz to lepszych amatorów do śpiewu i teatru. 
Ogromne znaczenie posiada życie i prace samo- I 
kształceniowe świetlicy. Radzę założyć koło historycz- 
ne, literackie, krajoznawcze a później takie jak steno- 
graficzne, czy to pisania na maszynie. Sądzie to trud- 
ne do zrealizowania, lecz sądzę, że przy dobrych 
chęciach i pomocy ze strony innych, można trudności 
przełamać. 
Jeszcze jedna b. ważna sprawa o której zapo- 
mniąłem prz dziale oświatowym. Mam na myśli kurs 
wygłaszania referatów. Często się to dzieje, że z po- 
wodu braku prelegenta niema referatu na zebraniach. 
A przecież można temu zaradzić. Chodzi przede- 
wszystkiem o dobrego instruktora, któryby w poszcze- 
g61nych lekcjach podał wskazówki jak należy refero- 
wać i co. A to jest rzeczą pewną, że młod7ież poza- 
szkolna e:hętna i pracowita chcąc wyładować swą 
energję będzie się dokształcała i brała się do refera- 
tów i pracy nad sobą. 
Ostatni wreszczie dział naszej pracy świetlicowej 
to p. w. i w. f. W tej dziedzinie nie będzie można 
wiele dokazać, gdyż świetlica nie jest do tego odpowie- 


dnią. Cóz można stosować w świetlicy? Oto prze- 
dewszystkiem gimnastykę, później boks, czy też szer- 
mierkę, a wreszcie chociażby wykłady op. w. i w. f. 
A więc, czy to referat o obowiązku powszechnej 
służby wojskowej i tu nawet sam komendant może 
udzielić wielu cennych wskazówek dotycz. służby 
wojskowej. 
Wreszcie stojąc na straży naszych dawnych 
zwyczajów a między niemi tańców ludowych, posta- 
ram się o zorganizowanie kursu tańca narodowego 
i regjonalnego - śląskiego - a więc trojoka, .mietlo- 
rza a później narodowych, krakowiaka -- mazura -' 
kozaka itp. 
W ten sposób praca w świetlicy będzie nader 
urozmaicona, co tembardziej przyciągnie druhów 
i zachęci do jaknajczęstszegoprzybywania na schadzki 
Według powyższego programu każdy przybywający 
będzie miał zatrudnienie w świetlliay, a tern samem 
cel nasz będzie osiągnięty. 
Do zrealizowania powyższego programu stoi na 
przeszkodzie brak własnej świetlicy. Sądzę jednak, że 
obecnie sprawa ta znajdzie lepsze tory i będę mógł 
po otrzymaniu takowej, rozwinąć żywą działalność 
dla dobra druhów oddziału naszego. 
Sosnowski 
o. M. P. Godula 
uczestnik I. Kursu Instruktorskie
o O.M.P.*) 


"') Referat powyższy opracowany został na I. kursie instruktorskim O.M P 


." 1111I1111I111 "1111I111I'" 11/1111I11111 ."11111I111. 111111I11I111 "'1111I11I". 111111I11I11 "11/11I11I1'. 1111111I1111 "11"""11'. 111111111111 .'11111111"" liIIlIlIIIII .""111111". " 
W dniu Imienin Wodza Narodu 
Tyś prowadził lud kochany 
Przez tułaczkę, trudy, rany ,
 
Do Ojczyzny bram. =;c 
Dziś budujesz gmach wspaniały 
Dla Państwa ; Jego chwały 
Polskę wzmacniasz nam. 
Prowadź więc o Wodzu miły, 
Tam, gdzie Ojce nasze śniły - 
W kraj wiośnianych śnień... 
Wiedź nas w przyszłość, jasnq, złotq, 
lVarodowq prowadź cnotq 
W jasny nowy dzień. 
- JACEK ZA WJERUCHA. 
.- 

IIIIIIIIIIIIIIIII ."11I11I11'" 11111111I1111111"'''"1111''. /111111111111111"'11I11I11". /1/111I111I1111/ ."11111I11'" /1111111I1111, ."IIIIIJH". ,11111111I11 """11/11". 1111111I11 "'"1111I/1'. 

 
. "1111I11I/1..1111111I11I11111 .'1111I11111../111111I1111111 1 "'11I111I11../11111I11I11I111 ""1111111".11111111I1111111'."1111111/1..1111111111111111111"1111111/1.111111111111I1I1I1I!!IIIIIIIIII!11I1I1I1II1II1I1I1I1ił. 


Prowadź. prowadź Wodzu miły. 
Tam, gdzie Ojce nasze śniły, 
W jasny, nowy dzień! 
W Tobie życie, przyszłość nasza, 
Tobie dała ziemia lasza 
Moc spełniowych śnień. 


2 

w 


11 1 1111I 
Ij
		

/img0025_0001.djvu

			. 


MŁODZIEZ POWSTANCZA 


Str. 13 


Nr.3 


Co śpiewać winniśmy w swych Oddziałach. 


Wittkszość Oddziałów naszych docenia i rozu- 
	
			

/img0026_0001.djvu

			. 


Str. 14 


MŁODZIqŻ POWSTAŃCZA 



r. 3 


pongową i kulturalno..oświatową. :;ekcja szachowa 
odegrał a z a wo d y s z a c h o w e o mistrza Oddziału, 
którym wstał drh. B r o I Jer z y z 13 pkt. Dalsze 
miejsca zajęli druhowie: Szramek józef 12 pkt., Lesz- 
czyna Teofil 11 pkt., Tyrna Edmund 11 pkt., Strużek 
Stefan 8 1 / 2 pkt., Sieroń józef 8 pkt., Michaelius Ber- 
told 6 1 / 2 pkt., Manecki Paweł 6 1 / 2 pkt., Sabuda Jan 
6 pkt., Martin Antoni 6 pkt. Palu.:h Alojzy 6 pkt., 
Cichoń Roman 5 pkt., Andrykowski Jan 3 pkt., Mali- 
główka Jerzy 2 1 / 2 pkt., Budarczyk Bolesław l pkt. 
Rybnik I. Dnia 30 stycznia br. odbyło się 
w Rybniku zebranie konstytucyjne Oddziału Młodzie- 
ży Powstańczej przy tarnI. Grupie Zw. Powst. SI. 
Ryhnik I przy współudziale prezesa powiatowego 
p. P i ełk i i Z a r z ą d u G r u p y M i e j s c o wej. 
Liczba obecnych przekraczała 40 osób. Zebranie zagaił 
p M i c z a j k a. poczem wygłoszone zostały referaty 
przez p. p. P i ełk i, insp. S z t w i e r t n i i B i s z c z Y ń- 
s k i e g o, którzy w treści wych słowach zobrazowali 
znaczenie Oddziałów Młodzieży dla praw narodowych 
na Sląsku oraz wyrazili życzenia, aby młodzież utrzy- 
mała to, co ieh Ojcowie-powstańcy krwawo wywal- 
czyli. Następnie przystąpiono do wyboru Zarządu 
O.M.P. w skład którego weszli: prezes N o k i e I s ki 
Francis7ek, sekretarz Barzantny Józef, skarbnik Pawlas 
Alfred. Przewodniczący p. Piełka wniósł trzykrotny 
okrzk na cześć p. Prezydenta Rzeczypospolitej i Pierw- 
szego Marszałka Polski, poczem zebranie odśpiewa- 
niem pieśni zakończono. 
Dębieńsko Wielkie. Oddział Młodzieży 
Powstańczej w Dębieńsku Wielkim założony został 
w dniu 25. XI. 33 r., w którym to dniu odbyło się 
zebranie konstytucyjne, które zagaił p. S t r z e I c z Y k 
prezes Zw. Powst. SI. hasłem "Cześć Ojczyźnie." 
Następnie referat wygłosił p. B u d n y z Czerwionki, 
nad którym wywiązała się żywa dyskusja, poczem 
19 członków zdeklarowało się. W dalszym programie 
zebrania przystąpiono do wyboru zarządu i wybrano: 
prezes S t a r o s t a j., sekretarz Strzelczyk A, skarbnik 
Henzel R., komendant Szołtysek H. Jako tymczasowy 
instruktor przydzielony został p. Szłapka z Czerwi on ki. 
Na zakończenie wzniesiono okrzyk na cześć Najjaś- 
niejszej Rzeczypospolitej Polskiej poczem hasłem 
"Cześć Ojczyźnie" zebranie zakończono. 
Królewska Huta wreszcie się zbudziła. 
W dniu 3 lutego br. odbyło się w Królews
dej 
Hucie Zebranie Konstytucyjne Odziału Młodzieży 
Powstańczej, przy współudziale 30 osób. Zebranie 
zagaił p. Konrad K I i m e k hasłem "Cześć Ojczyźnie". 
Nast
pnie delegat Zw. Powst. SI. Pr a w i k wygłosił 
przemówienie, w którem zobrazował cel i zadania 
o.M.P. wskazując również na trudy poniesione przez 
Powstańców SI. Po przemówieniu mówcę obdarzono 
hucznemi oklaskami. Następnie po omówieniu spraw 
organizacyjnych przystąpiono do wyboru zarządu 
w następującym składzie: prezes - K I i m e k Konrad, 
sekretarz - Górecki Paweł, skarbnik - Pipec józef. 
Po krótkiej dyskusji nad urządzaniem schadzek i utwo- 
rzeniem różnych sekcyj w Oddziale. Hasłem ,;Cześć 
Ojczyźnie" zebranie zakończono. 
Makoszowy. Oddział Młodzieży Powstań- 
czej w Makoszowach powstał już w dniu 25. września 
ub. r. w którym to dniu odbyło się zebranie organi- 
zacyjne. Na zebraniu tym obecnych było 18 kandy- 
datów. Zebranie zagaił prezes miejsc. grupy p. Przy- 


b y ł a, który zkolei oddał głos delegatowi sekr. miejsc. 
grupy p. W i d e r z e. a tenże w serdecznych słowach 
przywitał zebranych, zachęcając ich do wstąpienia 
w szeregi O. M. P, poczem wygłosił referat na tem 
celu założenia oddziałów młodzieży pows tańczej, 
a następnie zapoznał zebranych z regulaminem O.M.P.. 
Następnie przystąpiono do wyboru zarządu. Wybrani 
zostali: St aj er P. jako prezes, Szołtysek Roman iako 
sekretarz, Kleczka W. jako skarbnik. Po wyborach 
p. Widera jako opiekun Oddziału, nawoływał zebra- 
nych do zgody i harmonijnej współpracy w nowo- 
powstałym oddziele, poczem odśpiewaniem piosenki 
powstańczej i hasłem Cześć Ojczyźnie zebranie za- 
kończono. 


Dębieńsko Stare. W Dębieńsku Starym 
Oddział Młodzieży Puwst(;1ńczej odbył zebranie kon- 
stytucyjne w dniu 17. grudnia ub r., które 
agaił 
miejsc. prezes grupy Zw. Powst. SI. p. M i ozga. Na 
zebraniu tem ws£ąpiło do organizacji 42 członków, 
z pośród których wybrano następujący zarząd: opiekun: 
prezes miejsc. grupy starszych p. M i o zga j, skarbnik 
Juda j.. prezes: Ad am czyk P., sekretarz: Zuber J., 
skarbnik: Spyra H:. Po krótkiej dyskusji opiekun p. 
Miazga hasłem Cześć Ojczyźnie zebranie zakOl
czył. 
Bytków. W dniu 9. stycznia br. Odbyło się 
zebranie konstytucyjne Oddziału Młodzieży Powstań- 
czej w Bytkowie. Zebranie zagai! prezes miej<;c. grupy 
p. G o m o I e c j., poczem odczytano porządek dzienny 
a następnie p. Hurny B. wygłosił referat o celu o.M.P.. 
Po wygłoszonym referacie zdeklarowało się 31 obec- 
nych i przystąpiono do wyboru zarządu w następują- 
cym składzie: prezes S o w a, sekretarz Roskosz, skarb- 
nik juda j.,komendant Nawrat K.. Po krótkiej dyskusji 
prezes miejsc, grupy wzniósł okrzyk na cześć Pana 
Wojewody SI. Dra. Grażyńskiego, poczem nowowybra- 
ny prezes hasłem Cześć Ojczyźnie zebranie zakończył. 
Wielkie Piekary witają nową konstytucję 
W dniu 30 stycznia br. odbyło się w Wielkich 
Piekarach Walne zebranie tamtego Oddziału Młodzieży 
Powstańczej. przy współudziale 43 członków. Zebranie 
otwarł prezes Oddziału hasłem Cześć Ojczyźnie. a na- 
stępnie ku uczczeniu nowouchwalonej konstytucji 
powstano z miejsc i wzniesiono na cześć Pana Mar- 
szałka Piłsudskiego i Pan Prezydenta Rzplitej Pr()f. 
Ignacego Mościckiego trzykrotne "Niech żyją." Po 
odczytaniu porządku zaszczycili swą obecnośc'ą także 
pp. Baron Emil i Stateczny Józef. Ten ostatni 
wygłosił treściwy referat o zawarciu paktu nieagresji 
z Niemcami oraz o nowouchwalonej konstytucji, za 
który nagrodzony został hucznemi oklaskami. Po zda- 
niu przez ustępujący zarząd sprawozdania z dotych- 
czasowej działalności krótkiej dyskusji, udzieiono te- 
muż absolutorjum i przystąpiono do wyboru nowego 
zarządu w skład którego weszli: PI a c h e ta J. jako 
prezes. Bartosik J. jako sekretarz. Krus H. jako skarbnik, 
Małeska j. jako komendant. Po dyskusji dotyczącej róż- 
nych spraw organizacyjnych, odśpiewaniem kilku pieśni 
i hasłem Cześć Ojczyźnie zebranie zakończono. 
Brzozowice- Kamień przy pracy. 
Na zakończenie sezonu karnalowego, ruchliwy 
O. M. P. Kamień, urządził we wtorek. dnia 6. lutego 
br. "nienotowaną dotychczas a tamt. miejscowości 
wieczornicę z zabawą taneczną w zamkniętym kółku." 
Wieczornicę tą urządził tamt. o. M. P. z okazji ra-
		

/img0027_0001.djvu

			Nr. 3 


MŁODZIEŻ POWSTAŃCZA 


Str. 15 


dosnego uchwalenia nowej konstytucji i dla podnie- 
sienia poziomu rowoju o. M. P. Zaszczycili ją swą 
obecnością: prez. O. Zw. Podof. Rez. p. Kwaś niew s ki, 
prezesi Zw. Po. SI. obu grup pp. Zydek i Kosek, 
sekr. gm. prez. tow. p. liwowski, lawnik gm. p. Kala 
i inni. Wieczornicę zagaił prezes T o m a i odśpiewa- 
niem piosenki "Myśmy przyszłością narodu" i "Goto- 
wi w bój" rozpoczęto tą piękną wieczornicę, Następnie 
komendant oddz. Baron wygłosił w doniosłych slo' 
wach referat o znaczeniu O. M P.. Pozatem przema- 
wiali jeszcze pp. sekr. gm. Liwowski, ławnik gm. Kala 
. i prez. o. Zw. Podof. Rez Kwaśniewski, których na- 
grodzono hucznemi oklaskami. Potem nastąpił pod- 
wieczorek, na którym raczono się kawą i pączkami, 
Odegrali również druhowie humoreskę p. t. "O p e r a 
Woj t k a" własnego utworu, z której śmiano się do 
rozpuku. Sala przepełniona i gwarna, gdzie przeważał 
nie milknący śpiew druhów. W dniu tern pokazał 
O. M. P. Kamień, iż je"t to oddział, któremu w miej- 
scowości a może i w okolicy nikt nie dorówna. bo 
tam są ludzie "właściwi na właściwych miejscach". 
O. M. P. Kamień niebawem skupi wszystką młodzież 
w swoje szeregi po tern pięknym i niespodziewanym 
występie. Specjalne podziękowanie należy się praco- 
witemu Zarządowi O. M. P., wraz z opiekunem p. 
Zydkiem O. M. P. Iównież dziękuje swoim współpra- 
cownikom wyżej wymienionym za ich opiekę i p. K. 
za referaty nam wygłaszane. Muzykantom ręce odma- 
wiały posłuszeństwa a nikt nie chciał opuścić tego 
kółka, mimo, iż przyszła już godzina 4 ta rano. Tym 
występem zjednało sobie O. M. P. opinję u wszyst- 
kich a dzień ten długo zostanie w pamięci i na języ- 
kach wszystkich. 
Godula. Dnia 7 lutego br. opbyło się w Go- 
duli Walne Zebranie Oddziału Młodzieży Powstańczej 
na którym wybrano nowy Zarząd w następującym 
składzie: Prezes A I o j z y Z e g o r e i t e s, sekretarz 
M. Garncarczyk, skarbnik fr. Bryłka, ref. ośw. Si. Mas- 
kut i inni. 


Zawodzie. W niedziele dnia 11 lutego br. 
odbyło się Walne zebranie Oddziału Mlodzieży Pow- 
stańczej przy udziale 50 członków pod przewodnic- 
twem opiekuna p. R. N i e m c z y k a. Po sprawozda- 
niach, przystąpiono do wyboru nowego Zarządu 
z którego wyłonili się: A I o j z Y N i e m c z y k jako 
przezes, St. Pawliczek jako sekretarz, Fr. Bronder 
jako skarbnik, W. Niemczyk jako komendant i inni. 
Po omi}wieniu szeregu spraw organizacyjnych zebra- 
branie zakończono śpiewem. 


Słupna - Zawody ping-pongowe. Oddział 
Młodzieży Powstańczej w Słupnej rozegrał w dniu 
2 II. br. zawody ping-pongowe z drużyną O. M. P. 
"Jedność" Kosztowy i Związkiem Swietlicowym, zwy. 
ciężając "Jedność" w stosunku 8: l a z świetlicą 
4 : 3. Całe zawody spoczywały w rękach druha pre- 
zesa B e n t k o w s k i e g o i kierownika ping-pongu 
druha J e n d ryc z ki. 
Chorzów - żywy dziennik i uczczenie Imie- 
nin Pana Prezydenta. Dnia 7 lutego br. odbyło się 
w Chorzowie zebranie oddziału Młodzieży Powstań- 
czej. Zebranie zagaił druh wict:prezes Wat o ł a, 
poczem odczytano porządek dzienny I 
zebrania i protokół z ostatniego zebrania, a następnie 
przystąpiono poraz pierwszy do żywego dziennik:! 


który bardzo dobrze wypadł. Następnie obecny na 
zebraniu p. nauczyciel B o z Y k a wygłosił referat 
z okazji imienin Pana Prezydenta Rzplitej, podając 
słuchaczom garść szczegółów z życią Pierwszego 
Obywatela Polski i Jego działalności na polu wyna- 
lazczości i naukowem. Po wolnych głosach zebranie 
żakończono. 


Bogucice. Onegdaj w sali Domu Ludowego 
na Zawodzi u odbyła się uroczystość gwiazdkowa mło. 
dzieży powstańczej z Bogucic. 
W czasie gwiazdki po zagajeniu przez p. pre- 
zesa Rzepkę - wygłosili okolicznościowe przemó- 
wienie pp. Wiceprezydent Szkudlarz, prezes powiatowy 
Feige, kierownik Sekretarjatu Sala i Sekretarz Zarządu 
Głównego Zw. Pow. SI. Mastalerz. Po przemówie- 
niach -chór odziału pod kier. p. Otremby nauczyciela 
odśpiewał szereg kolend. Bardzo bobrze wypadły solowe 
popisy członka oddziału druha Labusa a najlepiej wy- 
wiązała się chyba orkiestra, która wyrosła jak z pod- 
ziemi. Członkowie zostali obdarowani słodyczami. 
Przy wspólnych śpiewach, muzyce a wreszcie i tańcu 
bawiono się w miłym nastroju długie godziny 
Katowice - Centrum. Oddział Młodzieży 
PowstaLiczej w Katowicach -centrum, odbył się w dniu 
4 lutego br. zebranie konstytucyjne przy udziale 27 
kandydatów, oraz zaszczycili je swą obecnością pp. 
prezes powiatowy Zw. Powst. SI. pp. Feige, prof. 
E. Imiela, przedstawiciel Sekretarjatu o. M. P. Sobczyk 
komendant powiatowy Zw. Powst. SI. Hlond, i sekre- 
tarz Zw. Powsi. SI. Wolecki. Zebranie zagaił i prze- 
wodniczył mu p. prezes pow. Feige, który z kolei 
apelował do zebranych o wzajemne sLanowanie się 
i współpracę z zarządem, podkreślając, iż zadaniem 
O. M. P. jest uzupełniać program, którego uzupełnić 
nie .zdołali nasi Ojcowie wzgl. Bracia -powstańcy. 
Następnie zabrał głos p. Sobczyk, który w dłl1ższem 
przemówieniu bliżej określił cel naszego zadania, wzy- 
wając przytem obecnych, aby na każdym kroku oka- 
zywali polskość naszej organizacji, poczem przystą- 
piono do wyboru prowizorycznego zarządu, do któ- 
rego składu weszł: drh. Walkowski jako prezes, drh. 
Maćkowski J. jako sekretarz, drh. Walesa Karol jako 
skarbnik Po wyborze zarządu - odśpiewaniem pieśni 
powstańczej i hasłem Cześć Ojczyźnie - zebranie 
zakonczono. 


Lubliniec. Onegdaj w Swietlicy Związku 
Powstańców Sląskich odbyło się zebranie konstytu- 
cyjne Oddziału Młodzieży Powstańczej w Lublińcu. 
Zebranie zagaił prezes powiatowy p. Golaś, który 
w krótkim referacie przedstawił zebranym cele i za- 
dania nowotworzącej się na terenie Lublińca organi- 
za.::ji. Podczas wyboru zarządu prezes Oddziału zostal 
p. Hurny a sekretarzem p. liberka. Oddział Lubliniecki 
rozwija się bardzo pomyślnie, gdyż z kilku chętnych 
powstał oddział liczący ponad 40 członków. Ku 
uczceniu rocznicy Powstania Styczniowego tut. Oddział 
urządził poranek w dniu 21 stycznia br. na który 
przybyli również w większej liczbie członkowie 
Związku Powstańców Sląskich. Na program złożyło 
się: a} referat o przebiegu Powstania Styczniowego 
(prezes Hurny), b) deklamacja, c) odczytanie wyjątku 
z "Powstańca Sląska" oraz d) śpiew. W miłym na- 
stroju zakończono poranek odśpiewaniem Roty.
		

/img0028_0001.djvu

			Str. 16 


MŁODZIEŻ POWSTAŃCZA 


Nr. 3 


Gratulacja. 
Nowemu Naczelnikowi Gminy w Pawłowie panu 
1- Oodzierzowi, opiekunowi miejscowego Oddziału 
Młodzieży Powstańczej - składa serdeczne życzenia 
owocnej pracy Młodzież Powstańcza. 
Wodzisław. W Wodzisławiu istnieje Oddział 
Młodzieży PowstClńczej od lat dwóch. Rozwija się 
znakomicie. Liczy obecnie 12a członków. Do O. '\1. P. 
przestąpił w komplecie klub sportowy "Sokół," który 
znany jest w powiećie jako jeden z najlepszych klu- 
bów. W niedzielę dnia 11. bm. rozegrał mecz fotbalowy 
z bardzo dobrym klubem Spiel und Sport verein Anna. 
berg. Wynik był nadzwyczaj dobry 8 : O dla O, M. P. 
Wodzisław. 
Bielszowice. Oddział Młodzieży Zw. Powst. 
SI Bielszowice, urządza w czasie od dnia 27. L - 7. 
IV. 1934 r. publiczne wieczorki dyskusyjne na sali 
p. Copika. Wieczorki te zostałe zorganizowane, ponie- 
waż Oddział Młodzieży Powstańczej docenia ważność 
tego, jakie usługi może oddać sprawom narodowym, 
i to w jakim stopniu społeczeństwo jest rozwinięte 
pod względem wyrobienia obywatelskiego. Na wie- 
czorkach dyskusyjnych omawia się bowiem sprawy 
bardzo aktualne, które bezpośrednio dotyczą każdego 
obywatela. Pierwszy wieczorek odbył się dnia 27. I. br. 
Pan Pinder wygłosił przy wypełnionej po brzegi sali 
referat p. t. "Co to jest Państwo." Po referacie wy- 
wiązała się obszerna dyskusja w kt9rej omawiano 
sprawy poruszane w referacie. 
Ponieważ wieczorek odbył się nazajurzt po uchwa- 
leniu przez Sejm projektu nowej konstytucji, omawiano 
poszczczególne zmiany, któremi różni się nowa kon- 
stytucja od starej. W sobotę, dnia 10 II. bL odbył się 
drugi wieczorek na którym p. Kuczka wygłosił referat 
p. t, "Co to jest naród," po którym znów wywiązała 
się 2, 1/2 godzinna dyskusja. Przy dużem zaintereso- 
waniu poruszano bardzo ważne sprawy i zagadnienia 
jak np. co było najpierw naród czy państwo, itp. 
Po dyskusji odbywają się występy humorystycz- 
ne, produkcje śpiewaćze i tańcówka. 
Referaty są wyglaszane tylko przez członków 
O. M. P.. Następne referaty dotyczą prądów spotecz- I 
nych (hitleryzm, komunizm, faszyzm. socjalizm) regjo- 
nalizmu, kryzysu w Polsce itp. I 
Są to więc tematy naprawdę aktualne, które 
zdążają do tego, by obywateli zaznajomić z ważnemi 
zgadnieniami społecznemi i uświadomić ich należycie. 
Radoszowy. W niedzielę dnia 31. grudnia 
ub. r. odbyło się w Radoszowach Zebranie Konstytu- 
cyjne tamt. Zebranie Oddziału Młodzieży Powstańczej. 
Zebranie to zagaił prezes tamt. grupy Zw. Powst. SI. 
p. lazar hasłem Cześć Ojczyźnie. Następnie p. Emil 
Ziełeźny wygłosił referat o potrzebie organizacji 
Oddziałów Młodzieży Powstańezej. Po referacie zapi- 
sało się 20 kandydatów na członków, poczem przy- 
stąpiono do wyboru Zarządu w skład ktQrego weszli: 
prezes Oton Krauspe, sekretarz P. Paczenda, skarbnik 
1- Kopka i inni. Po wyborze i krótkiej dyskusji zebra- 
nie zakończono. 
Palowice. W dniu 6 stycznia br. obyło się 
zebranie organizacyjne Oddziału Młodzieży Powstań- 
czej w Palowicach, które zagaił prezes Zw. Powst. SI. 
p. Saluszny R. Na członków O M. P. przyjęto 30 kan- 


dydatów. W skład wybranego Zarządu weszli: prezes 
E. jureczek, sekretarz W. jureczek, skarbnik P. Kurzok. 
Po zapoznaniu członków z regulaminem i krótkiej 
dyskusji zebranie zakończono. Obecnie Oddzia
 ten 
pomyślnie się rozwija a zorganizowana sekcja teatral- 
na zamierza w dniu 2-go kwietnia br. odegrać przed- 
stawienie teatralne p. t. "Noc w Belwederze" na sali 
p. Kłyka w Palo wicach. 
Rusinowice. Oddział Młodzieży Powstańcz.ej 
w Rusinowicach odbył w dniu 14. I, rb. Walne Zebra- 
nie, które zagaił prezes p. Gojówczyk. Na zebranie. 
po przybyli również dwaj delegaci z lublińca w oso- 
boch pp. Maryniaka i Hurnego. Pierwszy z nich p. 
Maryniak omówił po krótce znaczenie O. M. P., czem 
byli Powstańcy Sląscy. jakie ich zadania i cele. Następ- 
nie drugi delegat p. Hurny wygłosił referat p.t. "O Mło- 
dzieży Sląskiej," poczem przystąpiono do wyboru no- 
wego zarządu. Wybrani zostali: FI' Oojówczyk jako 
prezes, B. Wojsa jako sekretarz, W. Sowa jako skarbnik, 
K. Burek jako komendaut i inni. Następnie wybrano 
komisję rewizyjną, poczem zebranie zakończono. 
Zaś dniu 21. stycznia br. odbyło się zebranie 
zwyczajnie, zagajone przez prezesa p. Oojówczyka. 
Na zebraniu tym przyjęto kilku nowych członków, 
załatwiono różne sprawy organizacyjne oraz założono 
sekcję teatralną. Zebranie zakończono hasłem Cześć 
Ojczyźnie. 
Janów. W janowie odbyło się w dniu 21. stycz- 
nia br. miesięczne zebranie tam t. Oddziału Młodzieży 
Powstańczej przy współudziale 74 członków. Zebraniu 
przewodnićzył opiekun Oddziału p. j. Binias. Omówio- 
no różne sprawy organizacyjne i założono sekcję sza- 
chową i ping-pongową. Prezes miejsc. grupy Zw. 
Powst. SI. apelował do zebranych o zachowanie kar- 
ności i ofiarnie pracowali dla Oddziału i by zaćhęcali 
innydl nie stowarzszonych do wstępowania w szeregi 
O. M. P. Odspiewaniem Roty zeb, anie zakończono. 
Szarlej. W Szarleju Oddział Młodzieży Pow- 
stańczej urządził w dniu 4. lutego br. Walne Zebranie. 
które zagaił kol. labus witając obecnych, odczytując 
zkolei porządek dzienny oraz protokół z ostatnich 
Zebrań: Walnego i Nadzw. Walnego. W skład pre- 
zydjum Walnego Zebrania weszli: naczelnik gminy p. 
Płonka oraz pp. Ludyga i Kołodziejczyk. Po złożeniu 
sprawozdań przez zarząd przystąpiono do wyboru 
nowego Zarządu w następującym stanie: p. prof. 
Michalik jako prezes, Siwy jako sekretarz, Sapia jako 
skarbnik i inni. Pan naczelnik gminy Płonka stawił 
wniosek o wykreślenie nazwy Oddziału "Młoda PoI- 
ska" co też zebrani uchwalili. Pan prof. Michalik ape- 
lował do zebranych o chętną współpracę z Zarządem 
Kol. Krawczyk wygłosił referat p. t. Nasza praca. Po- 
ruszono jeszcze wiele innych spraw, poczem piosenką 
i hasłem Cześć Ojczyźnie zebranie zakończono. 
Tarnowlce Stare. Niedawno odnowiony 
Oddział Młodzieży Powstańców w Tarnowicach Sta- 
rych rozwija się pomyślnie. Liczy 32 członków i po- 
siada sekcje: teatralną, mandolinową i ping-pongową. 
W spólnej świetlicy urządza się raz w tygodniu 
zbiórkę, na której opiekun p. Białecki, kierownik szkoły 
wygłasza bardzo pouczające referaty i uczy członków 
różnych piosenek. W świetlicy tej równocześnie człon- 
kowie zabawiają się w różne gry towa, zyskie. Dnia 
l L lutego br. urządził Zw. Powst. SI. gwiazdką na którą 
także zaprosił Oddział Młodzieży, Podczas gwiazdki
		

/img0029_0001.djvu

			N.r 3 


HŁODZIEŻ POWSTAŃCZA 


Str. 17 


odegrała sekcja teatralna Oddziału humJreskę p. t. 
"Niemy muzykant w Komisarjacie." Po gwiazdce urzą. 
dził Oddział Młodzieży zabawę karnawałową, którą 
zaszczycił swą obecnością sekretarz powiatowy p. 
Kiszka. Czysty zysk z zabawy przeznaczony został 
na umundurowanie biednych członków. Za ugoszcze- 
nie nas na gwiazdce składamy Zw. Powst. SI. a prze- 
dewszystkiem prezesowi p. Reichelowi T. jak i opie- 
kunowi. kierownikowi szkoły p. Białeckiemu za gorli- 
wą pracę staropolskie "Bóg zapłać." 
Brzozowice - Kamień. W parę dni po 
wieczornicy, zwołał Oddział .'v\łodzieży Powstańczej 
w Kamieniu miesięczne zebranie w dniu 11. bm. Na 
zebraniu obecnych było ponad 50 członków oraz starsi 
obywatele - nasi przyjaciele. Po omówieniu i ustale- 
niu programu pracy, powołano do życia kilka sekcyj 
a to: ping-pongową. szachową, lekkoatletyki i koszy- 
kówki Następnie przystąpiono do założenia Koła 
Przyjaciół Młodz. Powst. Z ramienia O. M. P. Kamień 
przemawiał komend. BalOn na temat: "Koło Przyjaciół 
O. M. P., to podpora fundamentu o. M. P." Przema- 
wiali jeszcze prezes O. Z. Pod Rez. p. Kwaśniewski, 
prez. Tow. Gmin, Sokół p. Binias, p Bednarek, ko- 
mendant Zw. Rew. Mówcy w swoicll wywodach 
oświadczyli iż przystąpują do Koła Przyjaciół M. P. 
przyrzekając współpracę z o. M. Na Przyjaciół zdekla- 
rowało się 20 członków. dobrych współpracowników. 
O. M. P. Kamień liczy obecnie 50 członków, posiada 
Koło Przyjaciół. własną świetlicę za staraniem p. Na- 
czelnika gminy. Sekcja ping-pongowa i szacłlO\\-a po- 
szukuje przeciwników do gry. Na następne zebranie 
zaprasza tamt: Oddział p. jacka Zawieruchy aby zoba- 
czył jak to O. M. P. Kamień wygląda. Zarząd - to 
morowe chłopy wraz z opiek. p. Zydkiem i nied0- 
równanym współpracownikiem, referentem p. Kwaś- 
niewskiem. 
Zawodzie. W dniu 18. lutego br. odbyło 
się w Zawodzi u PIZY Oddziale Młodzieży Powstańczej 
zebranie konstytucyjne Towarzystwa Przyjaciół Mlo- 
dzieży Powstańcz€j przy udziale 25 osób i O. M. P. 
Zebranie zagaił prezes tut. grupy Zw. Powst. SI. p. 
R. Niemczyk witając wszystkich zebranych hasłem 
Cześć Ojczyźnie. Po zapoznaniu gości z celem zebra- 
nia, odczytał sekretarz O. M. P. drh Pawliczek pro- 
tokół zebrania konstytucyjnego O P. M oraz spra- 
wozdanie za rok 1933. Referat "Dlaczego tworzymy 
Tow. Przyj. Mł Powst wygłosił prezes Sekretarjatu 
o. M. P. p. Sala. Referatu wysłuchali goście z olbrzy- 
mim zainteresowaniem i nagrodzili referenta hucznemi 
oklaskami. Sprawozdanie z pracy w świetlicy zdał 
komendant drh. W. Niemczyk. Stan pracy w Oddziale 
zainteresował gości a szczególnie w jaki sposób Oddział 
przeprowadza "żywą gazetę." Po zapoznaniu się z sta- 
tutem Towarzystwa przystąpiono do wyboru zarządu, 
w skład którego weszli: prezes p. inż. Rudowski. 
zastępca p. Dr. Adamczyk, sekretarz radca p. Stańczyk, 
zastępca p. sztygar Granek, skarbnik p. inż. Kulig, 
zastępca p. por. Wybierski. Komisja rewizyjna: p. 
Józefowicz, p. aptek. Krauze, p. radca ludwik Broda, 
p. referendarz Ruszkiewicz. 


Przedstawienie teatralne i zabawa 
O. M. P. Kolonji im. Prez. Mościckiego. 
W niedzielę 11. lutego br. Oddział Młodzieży 
Powstallczej lIa Kolonji im. Prez. Mościckiego zorga- 


nizował nader sympatyczną wiecz'ornicę z przedsta- 
wieniem teatralnem, śpiewami, humóreskami i zabawą 
taneczną pełną urozmaiceń. 
W wieczornicy z której dochód przeznaczono 
na zakup mundurków wzięli udział przedstawiciele 
Zarządu Głównego, Zarządu Powiatowego i Sekretar- 
j
tu PP. lortz, jacek, Tomanek, Szefer, Mastalerz, 
Kempa, Paruzel, Sala i miejscowe nauczycielstwo. 
Zarówno śpiewy, sztuczki teatralne i cały program 
były przygotowane znakomicie. Specjalne uznanie 
i w dzięczność należy się tu p Prezesowi jackowi, 
który w pracy nad Oddziałem jako jego opiekun nie 
skąpi ni czasu, ni wszelkiej pomocy. 
Rozbawieni goście, rodzice młodzieży bawili się 
długie godziny w miłym nastroju i zapewne długo 
pamiętać będą spędzone tam chwile. Oddział sam, 
mimo, iż posiada duże braki, zwłaszcza brak współ- 
pracowników, czy funduszów na zakup sprzętu, czy 
też opłatę sali gimnastycznej, wykazał, iż trzyma się 
dzielnie i jest na dobrej drodze rozwoju. 


Szachiści z Rudy poszukują przeciwników. 


O. M. P. w Rudzie SI. poszukuje przeciwników 
do rozegrania zawodów szachowych. Oddział jest 
w stanie wystawić drużynę 10 osobową. Wszelką 
korespondencję w sprawie rozegrania zawodów pro- 
simy kierować pod adresem: 
Bujoczek Wiktor, Ruda SI. ul. Bytomska 9, 
względnie 
Czogoł Konrad, Ruda SI. ul. Wyleżoła 3. 
"C z e ś ć O j c z y ź n i e" 


B. Kaisig 
sekretarz 


Bujoczek 
prezes 


Z dorobku O. M. P. w Gaduli. 


O. M. P. w Goduli odegrał sztukę teatralną p.t. 
"Piekarczyk Wenecki". Amatorzy ze swych ról wy- 
wiązali się dobrze, zapewniając sobie na przyszłość 
pCJwodzenie ze strony publiczności. Po przedstawieniu 
w przyjaźnej atmosferze, odbyła się zabawa taneczna. 
Tą drogą amatorom jak i publiczności składamy 
serdeczne podziękowanie. 
Oddział obecnie liczy 69 stałych członków. Kil- 
kanaście kandydatów czeka na przyjęcie. 
Dotychczas osiągnięte dochody pozwolą na za- 
kupienie około 20 mundurków. 
Mimo braku świetlicy odbywają się schadzki 
regularnie w każdą środę w czasie których czas mija 
nam bardzo szybko. Wygłoszono kilka wykładów 
albowiem drh. maturzyści Sosnowski i Makut nie 
śpią. 
Wspólnie ze Zw. Powst. SI. urządzilśmy gwiazd- 
kę, którą zaszczycił swą obecnością naczelnik gminy 
p. Tomanek. drogi nam przYJaciel, zac o skladamy mu 
serdeczne dzięki. Również składamy podziękowanie 
naszemu kochanemu "spiritus reetorowi" Matejczyko- 
wi Pawłowi, za przyczyną którego powstał nasz od- 
dział a w ostatnim czasie Koło Przyjaciół O. M. P.
		

/img0030_0001.djvu

			Str". 18 


MŁODZIEŻ POWSTANCZA 


Nr. 3 


Niecierpliwie czekamy na wiosnę, aby znów przy- 
stąpić do ćwiczeń fizycznych na prowadzenie. których 
zapewniliśmy sobie tęgą siłę a raczej morowego ko- 
mendanta w osobie janisty. 
Sprostowanie. 
Niniejszem podajemy do wiadomości, że skład 
zarządu O. M. P. w Boguszowicach w numerze sty- 


cznio....'ym Powstańca Sląskiego został mylnie nam 
podany i przedstawia się następująco: 
Prezes: Kula Leopold, zasi. prezesa: Buchalik 
Alojzy, sekretarz Solik Emil, skarbnik: Lampart Paweł. 
komendant i delegat: Macionczyk Emil, wszyscy zam. 
w Boguszowicach. 


Nasze pierwsze sprawozdanie roczne. 
Sprawozdanie Sekretarjatu Oddziałów Młodzieży Powstańczej 
za rok 1933 -- wg. stanu z dnia 31 grudnia 1933 r. 


Każda szanująca się organizacja społeczna gro- 
madzi skrzętnie. to wszystko co stanowi jej dorobek, 
rejestruje nietylko zwycięstwa ale i klęski, podaje do 
wiadomości członków i troskliwie zbiera wszelkie 
przyczynki z których składa się owoc jej wysiłków, 
co pozwoli tern łatwiej ustalić plan swego postę 0- 
wania na przyszłość. Gromadzenie wszelkich danych 
dotyczących wzrostu organizacji, daje nam bowiem 
dużo możliwości ich wykorzystania. ujawnia wolę 
ich wzbogacenia, staje się argumentem, iż organizacja 
ma pewien plan i zdolna jest do systematyczności. 
Obraz dokonanych prac, bodaj nawet naj skro- 
mniejszy jest zawsze cennym aktem w życiu organi- 
zacji. Zamkni
cie w pewną całość tych wszystkich 
danych, których rozprószenie się zwłaszcza w począt- 
kach organizacyjnych jest łatwe, jest bardzo pożądane, 
stwarza pewien grunt na którym można i wolno nam 
planować dalsze zamierzenie i realizując je ujmować 
w nowe pozycje! 
Zamieszczono poniżej sprawozdanie nie ujmuje 
ani dokładnego rodowodu organizacji. ani jest "p"elnym 
rocznym biłansem" a obejmuje właściwe prace wstępne, 
pierwsze kroki stawiane przez organizację, i to na 
przestrzeni nie rocznej a niejednokrotnie parot} gnio- 
wej. jest to zebranie tego wszystkiego. co mogłoby 
ujść w niepamięć, co najtrudniej byłoby ująć, gdybyś- 
my uczynili to o rok później. Ułatwiamy sobie przeto 
zadanie i na przyszłość. 


I. Z przeszłości prac młodzieżowych 
w Związku Powst. ŚI. 
Ruch młodych jakkolwiek jest pracą nową, to 
jednak trzeba pamiętać, iż już w r. 1928-9 sporo wło- 
żono pracy, by w ramach Związku zogniskow::łć i ży- 
cie młodzieży. Organizowano ją więc w tzw. "Od- 
działach P. W, i W. F. Zw. P. Sł." Prace te wspo- 
magane przez Związek utrzymałyby się, gdyby nie 
wpływy postronne, gdyby wreszcie nie brak weń szcze, 
rych kierowików, gdyby nie jednostronne (bo tylko 
pru
ważnie p. w. j- w. f.) ujęcie zajęć samej młodzieży, 
która 19nęła zawsze do pełneg-o życia kulturalnego. 
Istniały wprawdzie przy grupach oddziały mło- 
dych, ale bez żadnego ich wewnętrznego życia. Po-. 
zbawione samorządu i współpracy, nietylko własnych 
wyższych ogniw organizacyjnych, ale i w łonie grupy 
były najczęściej luźnymi zespołami ćwiczącemi dużo 
"z karahinem", pozostające pod opieką komend i reje- 
strowane niejednokrotnie jako grupy niepc. stańcze. 


Z chwilą gdy jednak prawo p. w. i w. f. odjęto 
Związkowi-oddziały nie mając innej więzi z Związ- 
kiem zamarły, lub przejęte zostały przez inne organi- 
zacje. Byt ich trwał krótko. już w r. 1930 oddziały 
te niemal wcale nie istniały. 


II. Powstanie organizacji 
Oddziałów Młodzieży Powstańczej. 
6 
Na wznowienie a raczej na stworzenie w r. 1933 
nowej organizacji młodzieżowej w oparciu o Związek 
stwożył się szereg przyczyn a przedewszystkiem: 
a) potrzeba zorganizowania opieki nad młod- 
szymi członkami Z wiązku, którzy jako członkowie 
1l kategorji staJe napływali, a nie będąc należycie za- 
trudnieni nie byli związani ideowo z organizacją tak, 
jak tego należało oczekiwać, 
b) konieczność zajęcia się młodzieżą bezrobotną 
która włócząc się .tysiącami po ulicach miast, demora- 
lizowała się i podlegała demagogicznym wpływom 
hakaty. 
c) niebywały rozwój organizacyj młodzieżowych 
niemieckich, sięgających do środowisk wybitnie pol- 
skich a przedewszystkiem 
d) konieczność wychowania młodzieży śląskiej 
na obywateli, którzyby tradycje i dorobek trudu pow- 
stańczego nietylko utrzymywali, ale i powiększali. 
Po trzech latach ciężkich i niezbyt m i łydl do- 
świadczeń, spowodowanych zaniedbaniem sprawy 
młodzieżowej - Z wiązek wreszcie zbudził się. 
Przedstawiona p. Lortzowi prezesowi Związku 
jeszcze w wrześniu 1931 roku propozycja ref. oświa- 
towego zorganizowania młodzieży powstańczej przy- 
jęta z	
			

/img0031_0001.djvu

			Nr. 3 


MŁODZIEŻ POWSTAŃCZA 


Str. 19 


Wtedy zarząd Ołówny akceptuje projekt nowej 
. organizacji młodzi
żowej, odbywa się szereg w tej 
sprawie posied
eń zarówno Zarządu Ol., jak i Wy- 
działu. prezesów grup. Referentowi oświatowemu, p. 
Sali, który był pierwszym inspiratorem ruchu młodych 
oddano kierownictwo, względnie opiekę nad organi- 
zacją. Ustalono wzór efektownego munduru, wydano 
instrukcje, okólniki i z końcem r. 1932 i początkiem 
r. 1933 powstały pierwsze oddziały (Szarlej, Bielszo- 
wice, Lipiny). W dniu 16. marca uruchomiono centralę 
organizacji t. zw. Sekretarjata O. M. P. Do tego czasu 
jedynym kierownikiem i organizatorem a również i pra- 
cownikiem biurowym rosnącej na gwałt organizacji 
był wspomniany ref. ośwt., który od dnia 16 III. stał 
się (mocą uchwały Zarz. Ol.) i kierownikiem Sekretarja- 
tu. Pierwszym i ostatnim do dzisiaj jego współpra- 
cownikiem jest p. Sobczyk. Od czerwca 34 r. Sekre- 
tarjat otrzymuje pomoc biurową za zapomogą paru zło- 
tych. . 
W nocy 2 na 3 maja .młodzież powstańcza" 
z Słupnej. Szopienic bierze udział w biwaku w Kato- 
wicach. Bielszowice, wygalowani w nowe mundury 
zaskoczyli swą liczbą i w tym dniu powstaną całe 
Bielszowice. 
29 maja w Swięcie Kadetów we Lwowie bierze 
udział i Młodzież Powstańcza. By przyjść z pomocą 
kier. sekretarjatu redaguje Statut Towarzystwa Przyja- 
ciół Mł. Pows1. i rozpoczyna organizację tegoż. 
Trudności w organizawaniu nowych placówek 
były liczne. Szczególnie zazdrośnie patrzyły na nas 
organizacje młodzieżowe. Wiele instytucyj odnosiło 
się do nas niechętnie. Nawet wielu działaczy związko- 
wych było zdania, iż "lepiej z tem sobie dać spokój," 
"bo brak funduszów" i t. p. Trudności te hartowały 
organizację, a ludzi nam początkowo niechętnych 
zmieniały na naszą korzyść. Szliśmy bowiem przebo- 
. jami, ale zawsze taktowni i świadomi swego celu. 


III. Z działalności Sekretarjatu. 


1) Biuro. 
O organizacji Sekretarjatu trudno mówić. Były 
. bowiem tam teczki, referaty. działy pracy, poruszane 
jedną tylko parą rąk, było biuro, Centrala w którym 
wszystkiem początkowo 1 a potem tylko 2 osoby 
były "wszystkiem." 
Praca biura była jednak bardzo żywa. Dosyć 
wspomnieć, iż w niecałe 10 miesięcy załatwiono 162 
pism, wydano 6 okólników. wysłano 178 pism. za- 
łatwiono codziennie po kilka - kikanaście osób. 
Biuro Sekretarjatu zajmowało 2 pokoje przy ul. 
Plebiscytowej (lokal Zarz. Ol. Zw. P. SI.). Czynne 
było codziennie w czasie od 10 - 16-ej, 
2. Młodzież Powstańcza. 
Zycie Oddziałów znajdywało swe odbicie w spra. 
w( zdaniach, które w formie cotygodniowyth biulety- 
nów wysyłano do prasy i dodatku do "Powstańca" 
"Młodzieży Powstańczej," która miała również za 
cel stałe informowanie i instruowanie oddziałów 
w pracy. 
3) Prace organizacyjne. 
Prace organizacyjne szły głównie w kierunku 
organizowania oddziałów. Z ramienia Sekretariatu p. 
SaJa odwiedził, względnie założył 26 oddziałów, p. 
.Sobczyk był w 7 oddziałach. Dla celów zarówno pro- 


pagandowych, jak i organizacyjnych zorganizowano: 
Pierwszy manifestacyjny Zjazd Młodzieży 
P o w s t a ń c z e j który się odbył z udziałem władz 
związkowych w dniu ] 7. IX. 33 r. oraz ponad 400 
uczestników. Zjazd poświęcono ustaleniu programu 
działania. Wygłosili na nim swe przemówienia pp. 
prezes Lortz, Sala i Tomanek. 
4) Prace programowe. 
Nie mogły być wprawdzie ujęte w pewien system. 
Wykonywano raczej to, co życie oddziałów, czy oko- 
liczności przyniosły. 
I tak przeprowadzono: 
a) zawody sportowe z Kadetami z wynikiem 
61 : 95 (dla Kadetów). 
b) zorganizowano turniej piłki koszykowej (Biel- 
szowice mistrzem). 
c) ułatwiono wyjazd 24 członkom na obóz letni 
w Lindzie. 
d) przeprowadzono odprawę zarządów wszyst. 
kich O. M. P. powiatu katowickiego (z referatami 
pp. Sali, Tomanka, Rubaszewskiego, Sobczyka). 
e) wspóldziałano z władzami oświatowemi w de- 
legowaniu na kursy dla przodowników młodzieżowych 
w S t a rej W s i (33 czl.). 
f) wydano wydawnictwa 
l) Swietlica powstańcza jako ognisko pracy ośw. 
Zw. Pows1. Sląskich. 
2) Oórnośląska Szopka Powstańcza. 
Obie broszurki wydano jako tomiki "Bibljoteczki 
Referatu Kult. Ośw." Pierwsze wydawl'lictwo przynio- 
sło niezmiernie aktualne wskazówki i jest b. cenione 
przez kier. Oddziałów jako cenny podręcznik. 
Z braku miejsca nie jesteśmy w stanie wymienić 
szczegółowych prac Sekretarjatu Są one wziąwszy 
warunki jego pracy bardzo duże i rozległe (jak na 
2 ludzi). 
W ciągu całej działalności sekretarjatu specjalną 
życzliwością darzyli go zwłaszcza pp. z Zarządu Gl. 
prezes Lortz, Tomanek, Olszewski, Mastalerz, Feige 
i inni. 
5) Fundusze. 
Sekretarjat był swoistą Centralą, gdyż w okresie 
sprawozdawczym nie po,iadał żadnego budżetu. Utrzy- 
manie biura, prace prawie nic nie kosztowały. Jedynie 
koszt afiszów, odezwy na 2/3 Maja, legitymacyj i dekla- 
racyj oraz ufundowanie nagrody w turnieju piłki ko- 
szykowej - pokrył Zarząd Ołówny. 


IV. Organizacja jednostek org. 
wyższego rzędu. 
Organizacja jednostek organizacyjnych wyższego 
rzędu, któreby zorganizowanemi Oddziałami lepiej 
mogły się opiekować napotyka na trudności, leżące 
poza Sekretarjatem. Młódź woła o nie, ale napróżna. 
W roku ] 933 powstały jednak tego typu 3 placówki. 
1) Międzyorganizacyjna Komisja Poro- 
zumiewawcza W. Katowic. 
Powstała z inicjatywy p. Sali, a prowadzona przez 
p. Sobczyka istnieje przeszło pół roku (sekretarz p. 
Pawliczek). Obejmuje Oddziały W. Katowic i oko- 
licy (15).
		

/img0032_0001.djvu

			Str. 20 


MŁODZIE Z POWSTAŃCZA 


Nr. 3 


L. 


MIEJSCOWOŚĆ 


p. 


1 


2 


Powiat Bielsko 


1 
2 


Dziedzice 
Bielsko 


OKręg lielsz3wlce 


1 
2 
3 
4 


Bielszowice 
Kończyce 
Makoszowy 
Pawłów 


Powiat Katowicki 


1 
2 
3 
4 
5 
6 
7 
8 
9 
10 
11 
12 
13 
14 
15 
16 
17 
18 
19 
20 
21 
22 


Nowa Wieś 
Dąbrówka Mała 
Bogucice 
Maciejkowice 
Zawodzie 
Szopienice 
Siemianowice 
Bykowina 
Ch'orzów 
Bańgów 
\Ilichałkowice 
Wełnowiec 
Słupna 
Kochłowice 
Giszowiec 
Załęże 
Kol. im. Prez. Mościckiego 
Zalęska Halda 
Dąb 
Janów-Wieś 
Nikiszowiec 
Brzęczkowice 


Powiat Jubliniecki 


1 
2 
3 
4 


Herby SI. 
Rusinowice 
Boruszowice 
Kalety 


Powiat pszczyński 


1 
2 
3 
4 
5 


Ochojec 
Wilkowyje 
Bieruń Stary 
Murcki 
Ornontowice 


Data 
zalożenia 
oddziału 


3 


Tabela stanu 


Liczba 
członków 


S E K C J E: 


0\ 
I: ol 
::o ;; 
Po ol 

 
 .
 
ol 0\ 
 E 


:;.B 
.... .... o 
"C; 4) I,) -- "C; 
....: ___ _ 
 .
 -
;9 _ ] 
M - .V).V)c::Q 
---1-- 
4 I 5 6 7 


ol 
::I'C 
.- Q) 
I:.N 

o 


 


M 
M 



 
'0 
.. 
::> 

 
I: 
::> 
E 


-= 

 
E ol 
'" I: 
'" - 
'. ol 
- .. 
'
 I "" 
.... ., 
C> .... 


! I 
01 1 
 " I 

 :; 
 I 
>.
..c 
N GJ CJ 4) 
::I .- . I: 
EI.
, 
 .5 


.J Q) 

I
 
 ...; 
 bo 
-NI 
 t) 
 -:;:; I: 
""' "'0 lQ.r '" ..... cc o 
s:: 
 .... ...., ca: o o.. 
'- 1 
.- 
 
 
 bo ., 

rt.ld::-

t::s:: 
.- c '_ 1 
 Q) .- .- I: 
Po..!( Po __ t) Po._ 


x 


8 


9 


10 


l. 111. 32 22 48 
l. IV. 33 25 3S 
83 


5. II. 33 27 63 I 33 
18. 111 33 20 50 10 l 
25.111. 33 31 78 . 31 
1. IV. 33 18 33 
2. IV. 33 19 I 67 
6. IV. 33 60 I 29 2 
18. V. 33 - 53 12 
19. V. 33 27 30 
22. V. 33 10 51 
25. V. 33 15 26 
25, VI. 33 ]5 34 
26. VII. 33 30 24 
30 VIII 33 ]4 37 
12. X. 33 26 62 
19. X. 33 15 35 
21. X 33 . 12 30 
1 7. XI. 33 19 32 l l 
26. XI. 33 5 38 l l l l l I 
2 XII. 33 21 21 I I I ' I 
3. XII. 33 43 65 l 
11. XII. 33 26 S p r a w o z d a n i a n i e n a d e s ł a n o 
16. XII. 33 32 45 10 l I 11 I I I I I I : : I : l 
-, 885 199 7 4 3 250 5'10 6' 5 7 5411-5'-51 


8. XII. 32 
2. IV. 33 
25. IX. 23 
24. XI. 33 


29. IV 33 
7_ VII. 33 
} 


10. VI. 33 
55. XI 33 
18. X. 33 
3. XII 33 


25 l 
50 l l 60 
75 l l l 60 


1 l l 
I l l 2 
-- ----:-1-- 
2 11 l' 3 


36 147 
13 34 
18 32 
16 25 
238 


l l 


l 
l 


l l 


l 


60 


l 


l 


11 
I 
l l 


l 


60 


1 
I l 
12-1,3--/111- 1 1- 11 1 1 
l; 1 ]1 1 I I 11 ] 
1] l ] I 
l] l l 
l l, l I 
] l 11150 211 l 1 l l liI 
1 
1 


1 1 20 


I l 


5 


l 


I 
I l 


l 


l 


6 


1 ] 80 


] l l 
1 


1 1 


l' 


18 
13 


22 
20 ]\ 
Sprawozdania 


t ] ] I ] I 


nie nadesłano 


42 


'I 


" r I I II I 


45 
20 
29 


nadesłano 
]1 ]] ]1' I l l 
l[ I I I 
S p r a w o z d a n i a n i e n a d e s ła n o 
I 60 I I 3 ' I I I I 3: 1\ 2, 21 I 11 1 I 1 , 1 l 1 


Sprawozdania 
32 1 ] I 
29 ł 
 I 


nie 
1 1 1 
1 1 
11 1
		

/img0033_0001.djvu

			Nr. 3 


MŁODZIEŻ POWSTANCZA 


Str 21 


organizacyjnego oddziałów. 


° 
>, .., 
.., I: tt5 
.... .;;; ., 

 .., 
 .., q N .., 
.., N .., o t) I: o.. 
 
.... ." N ." N t; .... 
.., :
 ." o 0;::: a.. ." o 
o.. t; o.. .... 
::o o.. ClI "'oj 
 
 o.. 
." - '" .., bJ) o PREZESI ODDZIAŁÓW 
I 
 I: t) o.. OJ '" ClI Po DELEGACI ZWIĄZKU 
.- ." I: I: 

 
... 0;::: o .... N ." 
>, N >, . . 
>'> '" N- o.. .... ." ." 
t)v:2 ." >, >, ." 
....." t) o o N ." o o ." o 
>, 

 .., .
 aj N .., ." 
0ej ...<:; t) o ..c: 
II! t)
 t) N t) .., o.. .., oc.> .t) 
 t) 
o.. >, >'0 Po " orli ,." 
::> 

 ..c 
 o 

 

 ..5 o.. .E ,g '" Q 

 o P... - N 
- - 
11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 
I 
1 2 3 2 l 24 j
 Stawowczyk L. Białecki asyst. kol. 
2 3 3 11 15 Rzempiel L. H. Kubiczek naucz. 
3 5 6 3 l 40 ]5 1 
3 7 Paszek-A. A. Olszowski naucz. gm. 
1 8 2 18 2 3 9,30 Zgrzendek A. M. Wlekliński naucz. 
1 15 6,50 Stajer P. A. Wid era kolejarz 
1 l 31 9 - Janoszka A. J. Godzierz naucz. gm. 
1 12 2 I 1 36 11 10 15,80 
1 5 7 1 8 k 399,10 Kowolik J. St. Rubaszewski 
2 
I 1 l t t2 4 5 411,- Strużek S. T. Gomoła kier. szk. 
k 2 2 16 1 12,- Szczyrba L. A Rzepka naucz. gm. 
k 4 4 5 46,- Szip E. brak 
, 
4 4 
I 11 3 5 5 7 3,50 I Zorembik J. R. Niemczyk prez. Z. P. SI. 
2 8 4 4 - Kurek A. S. Kurek sekr. gm. 
6 9 13,50 Boncol J. M. Kopiec sekr\oZarz.Z.P.Ś. 
3 2 2 16,45 Mierzwa P. R. Zawada naucz. 
4 17 2 l 6 7 217,50 Duda A. brak 
I I 
I I 1 5 105,50 Jańczyk E. T. Labryga prezes Z. P. SI. 
2 6,25 Sieroń K, brak 
t 1 - Ojrzanowski A. J. Drzyzga urz. pryw. 
l l 4 163,- Bentkowski A. Bienia I. kolejarz 
l k 2 - P. Kozyra naucz. gm. 
t t 5,- Holeczek j. Fr. Mol wagomistrz 
k t 1 7- Szeter R. A. Neuman strajak zawod. 
, 
k 1 23,85 Knopp A. Owczarek naucz. 
t - Pikos K. J. Poloczek dozorca domu 
t - Lukasz E. F. Demut urzędn. 
Chmura A. J. Biniaś kier: Okr. Urz. 
Magdziorz J Cz. Habryka biuraI. 
- , 
2 41 t6 5 3 7 77 26 1430,10 \.. 
t 1 l 1 138,60 Imiołczyk E. A. Ibram kolejarz 
1 :1 2 1 4 1 5,40 Gojowczyk Fr. brak 
I - 
l 3 t 1 4 2 t44,00 
Broda K. 
2 2 2 8 2 5 324,37 Duda A W. Sabuda 
2 l Gawlik R. J. Klon urz. kop. 
t t4 Kozyra \X'. P. Kozyra prezes Z. P. SI. 
- 1--- f- 81 16 324,37 
5 I 21 3 5
		

/img0034_0001.djvu

			1 
2 
3 
4 
5 
6 
7 
8 
9 
10 
11 


Str. 22 


Mł.ODZI
Ż POWSTAŃCZA 


L. 


MIEJSCOWOŚĆ 


p. 


1 


2 
Powiat rybnicki 
tańce 
Radziejów 
Czerwionka 
Popiel ów 
Niedobczyce 
Dębieńsko Wielkie 
Głożyny 
Rydułtowy 
Obszary 
Wodzisław 
Leszczyny 
Bełk 
Kamień p. Rz. 
Przegędza 
Dc;bieńsko Stare 
Kopalnia Ema 
Godów 


1 
2 
3 
4 
5 
6 
I 
8 
9 
10 
11 
12 
13 
14 
15 
16 
17 


Powiat świętochłowicki 
Szarlei 
Lipiny 
Piekary Wielkie 
Nowy Bytom 
Kamień 
Godula 
Dąbrówka Wiełka 
Brzeziny SI. 
KróL-Huta, Warsztaty 
Ruda SI 
Wiełlkie Hajduki 


1 
2 
3 
4 
5 
6 
7 
8 
9 
10 


Powiat Tarn. Góry 
Tarnowice Stare 
Swierklaniec 
Sowice 
Dpa...."" ice 
Lasowiec 
Repty Nowe 
Tam. Góry 
Repty Stare 
Piekary Rudne 
Nakło SI. 
Poza Śląskiem 
Dąbrowa Górnicza 


1 


1 
2 
3 
4 
5 
6 
7 
8 
9 


Zestawienie w g powiatów 
Powiat Bielsko 
Okn,g Bielszowice 
Powiat Katowicki 
" lubliniecki 
" pszczyr,ski 
" r}'bnicki 
" świc;tochłowicki 
" tarnogórski 
Poza Sląskiem 


Obja
nienia: K = kilka 


Data 
zalożenia 
oddziału 


3 


16. IX. 33 
t. XL 33 
2. XI. 33 
16. XI. 33 
19. Xl 33 
25. XI 33 
26. XI. 33 
2ó XI 33 
26 XI 33 
28 XI 33 
28 XI 33 
3 XII 33 
8 XII 33 
8 XII 33 
17 XII 33 
17 XII 33 


12 IV 31 
29 I 33 
l 7 III 33 
18 V 33 
12 II 33 
17 VII 33 
15 X 33 
26 XI 33 
1 XII 33 
3 XII 33 
8 XII 33 


3 Xl 32 
22 II 33 
26 II 33 
III 33 
4 IV 33 
22 IX 33 
15 X 23 
26 X 33 
11 XI 33 
30 XII 33 


II 33 


L. oddzii!/ÓW 
" 2 
.. 4 
" 22 
. 4 
" 5 
" 17 
,. 11 
" 10 
l 
76 


" 


38 
24 
23 
40 
279 
- 42 
42 
83 
238 
885 
42 
61 
814 
631 
279 
42 

3075 


Liczba 
członków 


CI! 
::I'a 
.- ., 
I:'N 
-co 


 


4 I 5 


29 
16 
180 
25 
12 
19 
15 
21 
71 
38 
58 
47 
15 
20 
42 
21 


29 
33 
180 
27 
50 
41 
25 
64 
92 
45 
75 
65 
21 


13 
33 
22 
46 
25 
21 
33 
59 
32 
22 
15 


814 
71 
61 
68 
64 
34 
69 
98 
59 
36 
28 
43 
631 
25 
23 
47 
32 
27 


41 
18 
19 
26 
8 
25 
23 
22 
16 
26 


Nr. 3 


Dalszy ciąg tabeli stanu 


M 
M 


'" 
I: CI! 
:o I: 
Po 
 
; 
 CI! .
 
CI! CI! 
 E 



.s 
.CJ 1) () .£. .C; 
:g "3.
;S:g 

 .V) -V) co ;::::; 


- 
x 



 
'0 
... 
::I 
-c 
I: 
::I 
E 


-: 
M 


6 


1 


11 
45 


1 
I 1 
1 
1 


50 
36 


S E K C J E: 



 
.:.< 
C> 
E CI! 
... I: 

c; 
1;; 1 b 

 
 
C> .... 


I ! 

 I 
 f i 

 C!3 o 
;>, 
 .<:: 

 I '
I 
I 
 
E '
I 1iij.S 


7 8 
I I 
l! I 1 
Sprawozdania nie 
I I I I I 
1 11 l 1 1 l 
I
 
1 
I 


9 
1,1 I 


1 


! 1 
1 


1 I I 1 
Sprawozdania nie 
56 41 3 1: 71 21 2i 4' 
1 ' 1 1 1 
10 1 1 


211 
1 1 
1 11 111 
I I I I I I I I 
55 
i 2 \ I 3\ 
 \ 
 1 1 5. I 4, 11 ---r 3 1 1 ' I 1 
10 , 1 l , 1 1 , i I 
1 i I I I. I 1 1, 11 11 1 
Sprawozdania nie nadesłano 
I I I I I I I I I I I I I I I 
Sprawozdania nie nadesłano 
II I I I I '11 I ! II I I I I 111 
Sprawozdania nie nadesłano 
111 111 I I I I I I I I I I I 1 
10 1 4 1 1 \ 2 11 2/ 2' 1 / 1 1 II ' 1 11 11 1 41 2 
42 I I I ,I , 1, 1, ! ! , ,11 1 
\ I' li 11 1-\-'-1::1: 
75 1 1 1 1 60 I I 2 1 1 11 1 I I I 3 
60 1 1 1 2 1 3 1 1 [ 1 1 1[ 1 1 
109 7 4 3' 250 510 1 6 1 5' 7: 5i 4 1 5i 5 1 
1 1 1 11 1 \ . 
3 3 1 2 1 21 1 1 1 11 l' 1 
4 3 1 71 2' 2 41 3 1 2 31 1 
31 2 3 4 1 2 l ! 5 1 4 1 \ 3 / 1 
411 2 1 2\ 2 1 1 1\ 
 l, 1 4 2 
; , , , ,I , " ,111 
275124101 6314111129)4:n;23i 112;151 4: 3 1 61 118111 


1 


45 


1 


56 
55 
10 


'''!.- ., . 
c 
 I: ..,.; 
 bIJ 
.N 
 
 ., I: 
g]



& 
'- 1 
.
 :; 
 
 bo ., 

 U2 ::::: - 
 .
 c: c: 
._ o \ .
 ! CI! ., ._ ._ '" 
p..,
 p.. p.. CJ p....... 


I 
1 


10 

111 iii 
nadesłano 


1 


1 
1 1 


1 


1 


1 
I I 
nadesłan o 
3 1 2: I \ 3 1 1 
11' 1 
11 1 


1 


1 


1 


1 


1 


1 


1 


1
		

/img0035_0001.djvu

			Nr. 3 


MŁODZ[EŻ POWSTAŃCZA 


organizacyjnego oddziałów. 


>,;. 
--o 

 
..! 
... t)
 
::> -o:>. 

 o 
 
-- 
11 12 


>, 

 
... 
..f 
4) 
... 


1 


.. 
2 
1 


1 


6 
6 
10 
28 
14 


10 


2 
3 


1 
14 
2 


1 


Q) 4) 

 N 
:
 
 
:c; -o 
 

 
:- 

 
U5 
.
 .
 
 
>, :>'0 

 

 
13 


9 


1 


3 
3 


5 
1 
1 1 
1 



 I 
o 

I 
'II Q) 
I: t) 
i I .
 
...r;; t) 
t) '" 
..Q .- 
°l
 
14 


2 
1 


L 
3 
1 


I 
 I 


1 
1 


2 


6 
1 
1 


1 


1 


2 


'" 
I: 
.;;:: 
t) 
N 
'2 
'II 
bo 
... 
C 
>, 
N 
Q) 
... 
Q., 

 


v5 
d 
o.: 

 
os 
I: 
N 
-o 
c 
-t) 
-", 

 


-.; 
N 
... 
- 
", 

 
os 
I: 
N 
-o 
o 
-t) 
.", 

 


3 


1 11 
2 
2 
2 


'" 
I: 
o; 
1:: 
os 
OJ 
- 
..; 
", 
-c 
Q) 
... 
... 
c... 


15 


-- 
16 


1 
1 


') 
2 1 2 
5 


1 


7 4 


10 2 


3 2 
4 4 


1 


12 29 4 4 
2 
22 
11 
14 18 1 
1 31 9 
4 
13 6 
3 15 
21 
1 67 48 36 
1 1 2 
163 1 
2 1 


4 


5 


3 


2 


_ ,1 8 3 
_ 

 
IJ
I
I_I-4181 7 


Q) 

 
c 
- 
... 
o 
Po 
", 


:>. 
-o 
c 

 
os 
N 


>, 
-o 
c 
..<: 
t) 
c 
Q 
18 


.7 


79,80 
10,80 


90,60 
150, 
90,- 


430,- 
20,90 


690,90 
40,- 
277,- 
148, -- 


41 


465,- 


3 1 40 15 1 
1 36 11 10 
5 3 7 77 26 
3 1 1 4 2 
2 3 8 5 16 
6 12 29 4 4 
9 1 11 3 5 1 67 48 36 
\18 1 6 S 4 181 7 4 
31-( 53-6 53128 191 2812761120 731 3160.77 


3 
1 12 
2 


2 
41 


1 
5 
6 


5 


6 
1 
16 
3 


15,80 
1430,10 
144,- 
324,37 
90,60 
690,90 
465, - 


PREZESI ODDZIAŁÓW 


19 


Gomolec A. 
Wycisk R. 
Stork R. 
Switała E. 
Bonarek R. 
Starosta J. 
Szczotok J. 
Sakwiczek A. 
Lasota 
Kłosok H. 
Piecha H. 
Rybka J. 
Piontek L. 
Hadom K. 
Adamczyk P. 
Malik F. 


Łabuś E. 
Zegrodnik A. 
Płacheta J. 
Kusz M. 
Thoma T. 
Sosnowski A. 
Skórka M. 
Dempa J. 
Klose W. 
Bujoczek W. 
Urbańczyk 


Koj 
Nowak 
Gruszka J. 
Nizler P. 


Kiszka 
Walisko K. 
Szatan F. 
Stanorski A. 


Polański J. 


Str. 


23 


DELEGACI ZWIĄZKU 


20 


A Gomolec kupiec 
R. Wycisk biuralista 


J. Briickman ucz. kol. 
R. Bonarek naucz. 
Fr. Strzelczyk górnik 
A. Szczotek górnik 
Fr. Konieczny ucz. kop. 
J. Sachs emeryt post. 
brak 


A Klimas werkmistrz 
R. Gańczorz wagowy 
J. Czuba rolnik 
J. Miozga nacz. gmin. 
E. Koterzyna prez. Z.P.Ś. 


Michalik prof. gimn. 
Dr. H. Bober lek. 
A. Lubos urzędn. 
inż. B. Absalon naddyr. hut 
E. Kala robotnik 
R. Lubos kier. Okr. Urzęd. 
M. Wydra oberżysta 
Fr. Hoła sekr. adm. 
L. Myciński Dyr. Zakl. Przetw 
W. Wiechowski asyst. biur. 
Piernikarczyk prez. Z.P.S. 


L. Białecki kier. szk. 
J. Nawrat kier. szk. 
W. Poleczek naucz. 


Badnarczyk koldjarz 


Małota naucz. sem. 
Walisko nacz. gmn. 


P. 
krzypulec maszyn. kol. 


R. Swiątek prezes Z. P. S.
		

/img0036_0001.djvu

			.. 


Str. 24 


MŁODZIEŻ POWSTAŃCZA 


Nr. 3 


M. K. P. odbyła 13 zebrań, na którym omawiano 
sprawy organizacji prac w oddziałach, poddawano 
projekty do Sekretarjatu. Z jej ramienia urządzono 2 
wycieczki, udział w 2 capstrzykach, przygotowano 
bogaty program zimowy (m. inn. wspaniałą akademję 
styczniową). Listów wysłano 92. Dochodów ni wy- 
datków nie posiadała żadnych. 
2) Zarząd Powiatowy w Tarnowsk ich 
Górach. 
Zarząd Powiatowy w Tarnowskich Górach wy- 
brany na 1 zjeździe O. M. P. powiatu, który wtedy 
posiadał dopiero 6 oddziałów okazuie dużą ruchliwość. 
Przedewszystkiem zdwoił do 12 liczbą oddziałów. 
Zwołał 5 odpraw prezesów, urządził 5 zebrań 
Zarządu Powiatowego. Biuro Zarządu Pow. wysłało 
162 pism, 5 okólników, 2 rozkazy, otrzymało 
6 pism. 
Zarząd czuwa nad rozwojem oddziałów wyjeżdża 
do nich, powiat podzielił na okręgi, któremi się opie- 
kują poszcz. czł. Zarządu. Prezesem Zarz. Pow. Jest 
p Banaś. sekretarzem p. Kiszka, Powiatowem Dele- 
gatem p. prezes Zejer. Zarząd Powiatowy posiada 
własny budżet roczny (subw. z Zarz. Pow. Zw. P. SI.) 
w sumie 240,00 sz1. 
3) Zarząd Okręgu Bielszowickiego. 
Okręg Bielszowicki, tworzy samodzielny powiat, 
dzięki wybitnej opiece p. nacz. Olszowskiego jest przo- 
dującym zawsze okręgiem. Zarząd Okręgowy powstał 
26. XI. 1933 r. na Walnem Zjeździe w Bielszowicach. 
Posiada wprawdzie tylko 4 oddziały, ale mocno czyn- 
ne, zwłaszcza bielszowicki, który jest faktycznym bodź- 
cem dla innych. 
Prezesm Zarządu Okr. jest p. ZeJba, sekretarzem 
- p. Przegędza, Powiatowym Delegatem - p. Nacz. 
Olszowski. 


Sprawozdania oddziałów. 
Przedstawione poniżej sprawozdania nie są oczy- 
wiście wiernym obrazem stanu organizacyjnego na- 
szych oddziałów, których pełne życie ujawnia się 
właściwie teraz na skraju nowego roku sprawozdaw- 
czego. Sprawozdania te zestawione przez oddziały 
poraz pierwszy nie są szczegółowe, a wypełnione 
niejednokrotnie bardzo nieudolnie nie mogły być nale. 
życie wyzyskane. Nie chcieliśmy natomiast zestawiać 
stanu zmyślonego, ale zdając sobie sprawę z okolicz- 
ności takich, jak np. iż większość oddziałów istnieje 
dopiero l - 3 miesięcy, że wiele z nich nie posiada 
żadnych współpracowników, że dopiero okres zimowy 
posprawozdawczy jest "pełnem wejściem 'II robotę" 
pozwolil;śmy sobie odnotować to, co jest tak jak przez 
sprawozdawców zostało nam zapodane. Z sprawozda- 
nia odpadają przedewszystkiem dane dotyczące oddzia- 
łów, które swych sprawozdań nie nadesłały (a dla 
których podaliśmy tylko nam wiadome dane. następnie 
oddziały, które wprawdzie w dniu 31. XII. 33 r. istniały, 
ale do Sekretariatu nie zostały zgłoszone. Pominięto 
również w spraWGzdaniu określenia nic nie mówiące 
jak np. wykłady: różne (i bez podania liczb), lub do 
"oddziału należy wszystka tutejsza młodzież," "urzą- 
dzono wiele wspólnych imprez" i t. p. Wogóle znać 
hyło w sprawozdaniach dużą pobieżność przy ich 
wykonywaniu, czego dowodzi fakt, iż oddziały nam 
dobrze znane z rÓŻnych imprez, posiadające liczne 
sekcje, w sprawozdaniu wypełniły odpowiednie dlań 


rubryki kreskami lub krótkiem "nie." Przypuszczać 
należy, iż odczytawszy powyższą tabelę autorzy spra- 
wozdań sami odczują złe strony ich sprawozdań, że 
w roku przyszłym starać się hędą swój dorobek jak- 
najszczegółowiej ujawnić. Wierzymy bowiem święcie, 
iż stan faktyczny oddziałów był w dniu 31. XII. 33 r. 


2) Objaśnienia: 
By pewne dane jeszcze lepiej uplastycznić po- 
dajemy poniżej szereg uwag i dodatkowych danych. 
wynikających zarówno ze sprawozdań, jak i z obser- 
wacji bezpośredniej życia odd7iałów. 


A. Powstawanie uddziałów: 
Organizacja Oddziałów Młodzieży Powstańczej 
powstawała początkowo dosyć wolno. Złożyło się 
na to szereg przyczyn a zwłaszcza brak ustalonej 
struktury organizacyjnej, wyraźnych do tego dyspo- 
zycyj Związku i co najważniejsze długie wyczekiwa- 
nia na ustalenie współpracy z Związkiem Strzeleckim. 
Działacze Związkowi niecierpliwili się jednak przedłu- 
żającymi się konferencjami, młodzież natomiast rwała 
siC; do życia organizacyjnego i niejednokrotnie sama 
przyspieszała powstawanie pierwszych placówek. Odez- 
wały się przedewszystkiem grupki skupione niegdyś 
w oddziałach P. W. Związku Powst. SI. Słysząc o .wzno- 
wieniu prac młodzieżowych" samorzutnie dopominały 
się, by na kresach stworzono "silny front młodych." 
Pierwsze odezwały się Szarlej (12. IV. 31), Dziedzice 
(1. III. 32), Bielszowice (8. XII. 32) Tarnowice Stare 
3. XII. 32 r.). Szczególnie ujawnił się oddział bielszo- 
wicki. Inspirowany i otoczony najtroskliwszą opieką 
p. Nacz. Olszowskiego stał się prawdziwą awangardą, 
budząca nietylko okoliczne miejscowości, ale i będący 
dobrym wzorem później powstałych oddziałów całego 
Sląska. 
Na wieść o powyższych ogniskach młodzieży 
powstańczej do których należą najbliisze im Lipiny 
(29. I. 33) i Nowa Wieś (5. II. 33) powstają rychło 
dalsze placówki. Rusza się przedewszystkiem okręg 
tarnogórski, gdzie sprawą młodych zajął się energicznie 
p. Zejer - prezes powiatowy Związku, powiat kato- 
wicki, będący w kontakcie bliższym z Sekretarjatem 
i powiat świętochłowicki, dzięki życzliwości zarówno 
prezesów grup miejscowych jak i Zarządu Powiato- 
wego, czy członków Zarządu Głównego. Przy organi- 
zowaniu oddziałów młodzieży główną rolę odegrali 
jednak zawsze prezesi grup, z inicjatywy których były 
zwoływane zebrania organizacyjne. 
Przy końcu okresu sprawozdawczego wysunął 
się na pierwszy plan dzięki prezesowi powiatowemu 
p. Piełce i prezesów okręgowych powiat rybnicki, 
gdzie w przeciągu miesięcy listopada i grudnia pow- 
stało 17 oddziałów. 
Najsłabiej przedstawiała się organizacja powia- 
tów pszczyńskiego i lublinieckiego. Złożyło się na to 
szereg przyczyn, mających swe uzasadnione w struk- 
turze organizacyjnej Związku tych powiatów i trudnoś- 
ciach jakie te dwa powiaty rolnicze mieć będą długo 
jeszcze do pokonania. Dodać należy, że zamierzenia 
Związku szły w kierunku uruchomienia tylko powia- 
tów centralnych, co jednak rozrosło się na tereny 
dalsze, bo nawet i na powiat bielski, gdzie powstały 
rychło 2 względnie 3 oddziały.
		

/img0037_0001.djvu

			Nr. 3 


MŁODZIEZ POWSTANCZA 


Str. 25 


Bardzo cieka wie wygląda t a b e I k a p o w s t a- 
wa n i a o d d z i a łów według poszczególnych miesię- 
cy w roku. 


------ ------ ----- -" --- 
'C " oC oC -s "" oC 
'; " .
 '" .
 '" .
 
Rok o
 '" Ol 
'" " "E- ON co. 
1j >, N '" ., 
 ::; .
 "" 
>, Oj 
 o
 0;a ., 
e. " 
.::! ., 
cii 
 Li ii1 
 Ol o 
...1 "- 
 ...1 c.. ;:s 
1931 _lJ
 
1932 I I 1 I I I I I 
1933 I
 5 4 7 mt
 7 16 13 


Widzimy z niej. iż największe nasilenie organi- 
zowania płacówek przypada na trzy ostatnie miesiące 
w roku. Nic więc dziwnego, iż w organizacji, która 
liczy na 76 oddziałów większość bo liczy okres swe. 
go bytu od 2 tygodni do 3-ch miesięcy. jeżeli jeszcze 
weźmiemy pod uwagę, iż przygotowania organizacyjne 
(Sekretarjat, regulamin, instrukcje) zostały wykończone 
z późną już wiosną, po której nastąpił najmniej odpo- 
wiedni okres I
tni, zdawać sobie będziemy lepiej spra- 
wę z bądź cobądź niebywałego rozrostu oddziałów, 
których rozwój dalszy, jak już wspomniano się po 
zamknięciu już sprawozdań. 
B. Zestawienie oddziałów w-g powiatów. 
Zestawiając powiaty wegług liczby posiadanych 
placówek musielibyśmy je ugrupować w następuj
cej 
kolejności: 1) Katowicki - 22; 2) Rybnicki - 17; 
3) Swiętochłowicki - 11; 4) Tarnogórski - 10; 
5) Pszczyński - 5; 6) Bielszowicki - 4; 7) Lubliniecki 
-3; 8) Bielski-2; Cieszyński -O. Poza Sląskiem-1. 
jak gęsta jest sieć oddziałów w poszczególnych 
powiatach i jak duże jeszcze czekają organizację obo- 
wiązki, by ogarnąć wszystkie miej5cowości Sląska 
zobaczymy z poniższego zestawienia**). 


Liczha Liczba miejscowości O/o 
L. POWIAT ogólna w których Oddziały miejscuwości 
p. miejsco
 w których Oddzlaly 
waści"'.*) j t.. I istoieją I 
s DleJą I hrak hrak 
I 
1. Bielski 36 I 2 34 5.50 1 94 . 50 
2. Cieszyński 54 - 54 - 100 00 
3. Katowicki 24 20 4 83.30 17.00 
4. Katowice-Miasto 10 6 I 4 6000 4000 
51 Lubliniecki 45 4 41 8.70 91.30 
6. PszCzyński 98 5 93 5.10 94090 
7. Rybnicki 127 27 110 1330 86.70 
8. SwiętochłowiLki 17 11 6 64.70 35.30 
9. Tarnogórski 28 10 18 35.70 54.30 
10. Poza Sląskiem") - 1 - - 
439 76 363 22% 7870 


**) Oddział w Dabrowie Górniczej nIe włączono do ogólnego sprawo- 
adania _ 
It'k e ) Zestawił'nie miejscowości w powiatach wzi
to z .Przeglądu miejsco- 
WOŚCI Województwa SIlIskiego. . 


Nie kwestjonując zupełnie założenia, czy jesteś- 
my w stanie i powinniśmy posiadać tyle placówek. 
ile istnieje miejscowości na Sląsku, z obrazu powyż- 
szego widzimy, iż procent posiadanych placówek 
w stosunku do ogólnej liczby miejscowości w powie- 
cie przedstawia znów inne ugrupowanie w którem 
pr,zo?ują najl?ierw 'powiaty: katowicki, świętochło- 
wlck.l. .Katowlce.- Miasto, tarnogórski, podczas gdy 
r):'blllckl 
 
weml 17. 	
			

/img0038_0001.djvu

			Str. 26 


MŁODZIEZ POWSTAŃCZA 


Nr. 3 


- 98; 4) Bogucice 78; 5) Leszczyny - 75. Naj- 
mnie liczne: 1) Kamień - 20; 2) Rusiwice - 21; 
3) Dąb - 21; 
D. Umundurowanie. 
Dużym czynnikiem propagandowym i atrakcyjnym 
oddziałów są mundury, które niestety z braku fundu- 
szy są bardzo nieliczne. Zaledwie kilka oddziałów posia- 
da umundurowanie wystarczające (Bielszowice, Bo- 
gucice. Bielsko, Bełk, N. Bytom). Ogólnie posiadamy 
w organizacji 275 mundurów z czego procentowo 
posiada najwięcej powiat katowicki i bielszowicki. 
Znalezienie środków bodaj na częściowe umunduro- 
wanie jest palącą potrzebą. 
E. Prace Oddziałów. 
Zagadnienia oświatowe, wychowawcze w stosunku 
do lepiej postawionych zajęć wychowania fizycznego 
nie znalazły w oddziałch jeszcze należytego umiejsco- 
wienia. Stoi temu na przeszkodzie głównie brak pre- 
Ifgentów. Że jednak kładzie się nacisk na te prace 
swiadczą nam o tern nietylko sprawozdanie, ale i ciągłe 
raporty z życia oddziałów. Co ciekawe, iż tego wszyst- 
kiego najczęściej nie ujęto w sprawozdaniu. 
a) Świetlica. 
Oddziały dzięki instrukcjom Centrali, opiekur.ów 
swych kierowników szukają jednak systematycznych 
prac wychowania obywatelskiego, dowodem czego 
powszechnie uzewnętrzniająca się ambicja oddziałów 
posiadania własnej świetlicy. 
O to jest jednak dosyć trudno. Wiele z oddziałów 
jedynie dla tego słabo wegetuje, gdyż skazany na, 
poniewierkę w knajpach nie mogą nic \.: tej dziedzinie 
zapocząć. 
Aktywniejsze oddziały, dzięki życzliwemu stanowi- 
sku zwłaszcza prezesów grup, czy naczelników gmin 
zdobyły już znaczną ilość własnych świetlic. A takich 
jest już 10. Swietlice te są mocno wykorzystane i b. lubia- 
ne. W pracy samej wybijają się świetlice O. M. P. w Za- 
wodziu, Bielszowicach, Słupnej. Swietlic wspólnych 
(zwykle międzyorganizacyjnych, wyjątkowo Strzelca. 
czy Polek, lub S. M. P.) podają nam Oddziały - 24. 
A więc na 76 oddziałów zaledwie 34 posiada jakie takie 
schronisko. Czy reszta wnet je zdobędzie? Zobaczymy. 
b) Bibljoteki. 
Nieodzownym środkiem w świetlicy jest książka. 
Niestety ta jeszcze nie znalazła dogodnego u nas 
schroniska. Zaledwie ó oddziałów posiada własne 
bibljoteczki o 310 tomach. Tą kroplę w morzu potrzeb 
trzeba zwiększyć kilkakrotnie. Bo chociaż skierowuje 
się młodzież do innych bibljotek to z praktyki 
wierny, iż książka najłbtwiej znajdzie czytelnika. gdy 
ten często wpobliżu niej i znią przebywa. Nim czytelnik 
wzwyczaji się w poszukiwanie jej-musi ona sama go 
poszukiwać. Zorganizowanie zbiórek :książek, stwarn- 
me funduszu na ten cel jest konieczne. Skompletowa- 
nie 100 kompletów liczących bodaj do 50 książek 
przydałoby się wielce. 
Umeblowanie i wyposażenie świetlic 
jest różnolite. Najczęściej pochodzi z darów. Specjalnie 
ładnie umeblowana (zakupiono) jest nieujęta w spra- 
wozdaniu świetlica w Lublińcu. 
Swietlice, czy nawet oddziały posiadają zwykle 
gry towarzyskie, szachy, ping - pong, nieco sprzętu 


sportowego i aż... 2 radja (Bielszowice - Tam. Góry). 
Wyposażenie to więcej jak skromne. 
c) Sekcje kulturalno - oświatowe. 
Praca oddziałów zwłaszcza tych lepiej zorgani- 
zowanych odbywa się w sekcjach i w ustalonym planie 
zajęć.. Sprawozdanie dotyczące sekcyj również jest 
niekompletne. Notujemy w niem jednak: sekcje: o ś w i a- 
t o w o - s a m o k s z t a ł c e n i o we (historyczne. referato- 
we, społeczne) - 11, teatralnych 29, muzycznych 14, 
śpiewaczych 13, szachowych 23. 
Szczególnie t e a t r a m a t o r s k i dobrze się przy- 
jął, a niektóre sekcje nawet specjalnie się niem wyróż- 
niają. Z m u z y c z n y c h wymienić należy organizującą 
się w Kr. Hucie orkiestrę dętą, takąż istniejącą już 
dawniej w Szarleju. Reszta są to zespoły mandolinowe. 
Z śpiewaczych wymienić wypada Bańgów, który 
chociaż mało liczny (26) posiada zespół wcale dobry 
już od chwili swego powstania. Przy śpiewie i muzyce 
odczuwa się jednak zarówno brak dyrygentów jak 
i nut a zwłaszcza partytur do pieśni i śpiewnika 
powstańczego. 
Z sekcyj mających na celu godziwą rozrywkę 
wymienić należy liczne, bo niemal w każdym oddziale 
posiadającym świetlicę sekcje szachowe. Urządzają 
one częste rozgrywki zarówno z innemi oddziałami. 
jak i organizacjami. Tu jednak potrzeba stałej 
organizacji tychże zawodów. Sekcje te w stadjum orga- 
nizacyjnem Oddziału mógą walnie przyczynić się do 
zespolenia oddziału, uczynić go popularnym i swojskim. 
d) Sekcje sportowe. 
Do tych zaliczyliśmy przedewszystkiem rosnące 
stale zespoły piłki nożnej - 12, koszykówki - 15 
(rozwój ich spotęgował urządzony przez Sekretarjat 
I. Turniej o mistrzostwo O. M. P.); piłki ręcznej - 4, 
palanta - 3, lekkoatle1. - 6, dalej bardzo rozwinęły 
się ze względu na ogłoszony turniej - sekcje ping- 
pongowe 18. Innych sekcyj sportowych tu nie wy- 
liczonych, czy w sprawozdaniach niedokładnie okreś. 
lonych - 11. 
e) Kursy. 
Odbyły się zaledwie 3. Było więcej przYfotowań. 
Niestety z braku współpracowników zostały odłożone. 
Wymienione kursy poświt:;cone były w 2 wypadkach 
sprawom organizacyjnym, w jednym obronie przeciw- 
gazowej. 
f) Odczyty, pogawędki. 
Podane tu cyfry są stanowczo za małe. Win
 
ponoszą tu kierownicy oddziałów, nieprowadzący za- 
jęć i zapominający o przeprowadzonych pracach. Liczba 
45 odczytów i pogawędek (przeważnie treści społecz- 
nej, gospodarczej, powiększona winna być 2 - 3 krot- 
nie. W 8-miu sprawozdaniach zresztą podano nam nie 
wiele mówiące .. kilka." Nie notuje się nadto pogawę- 
dek na zebran)ach. Ulubione tematy: Ruchy współczesne 
w polityce. Zródła kryzysu. Wspomnienie z powstań 
i t. p. Wygłaszają je w nielicznych wypadkach nau- 
czyciele, częściej starsi członkowie grup. czy oddziału. 
g) Wycieczki i obozy. 
Dział ten specjalnej wagi uprawiać mogły nie- 
zbyt liczne oddziały powstałe przed latem. Specjalnie 
przyjął się on w okręgu bielszowickim, znanym z alar_
		

/img0039_0001.djvu

			Nr. 3 


MŁODZIEŻ PQWSTANCZA 


Str. 27 


mów, przemarszów a nawet przejazdów rowerami po 
kilkanaście km. 
Urządzano zwykle wyci ecz k i b I i ż s z e, kra- 
joznawcze, majówki, pielgrzymki do Piekar celem sy- 
pania Kopca. Wycieczek bliższych zorganizowanych 
przez Oddziały było 53, wycieczek d a I s z Y c h poza 
Sląsk było 6. 
Obozy urządziły Oddziały w Bielszowicach 4 
miesięczny wzorowy Gbóz pracy połączony z pięknie 
zorganizowanymi ogniskami, tygodni.)wy w Bogucicach 
z racji święta młodzieży i poświęcenia proporca. 2 ty- 
godniowy w Porąbce-Oddziału Katowickiego i 3-dnio- 
wy Oddzi.ału Tarnowi
e Stare., Przyp
szczać nal
ży,. .iż 
w roku bieżącym akCja obozow letmch odpowledme 
przygotowana rozwinie się w całej pełni. 
h) Obchody narodowe, państwowe, wie- 
czo.rnice, imprezy organizacyjne. 
Oddziały organizowaly względnie współpracowały 
we wszystkich takich świętach i uroczystościach jak 
np. Imieniny Marsz. J. Piłsudskiego, 2 i 3 Maja, 18 
Sierpnia, 11 Listopada, gwiazdki a nawet wieczorki 
"Mikołaja," .,swięto młodzieży' (M. Dąbrówka) W spra- 
wozdaniu zapodano nam 43 obchodów narodowych. 
28 wieczornic, 9 imprez organizacyjnych i 28 przedsta- 
wień teatralnych. Jeśli się zważy krótki okres bytu 
organizacji liczby te są dosyć zadawalające. 
Z przedstawień teatralnych najczęściej powtarzają 
sie takie sztuki jak "Swięty bój," "Sląsk w płomieniach," 
J. "T. Hrabia Klimczok, sztuki historyczne i komedyjki 
w śląskiej gwarze. Oddziały skarżą się jedynie na wy- 
soką cenę opłat za kostjumy. Proszą również o uru. 
chamienie własnej wypożyczalni sztuk teatralnych. 
i) Zawody sportowe. 
Zawody sportowe stanowią rówmez poważną 
razycję, bo aż 73 imprez. Są to przeważnie rozgryw
! 
przyjacielskie, gdyż klubów ligowych, w orgamzaCJI 
nie posiadaliśmy. Z imprez tych lwia część, bo 22 przy- 
pada na Lipiny. Były to najczęściej zawody piłki nożnej 
i koszykowej Na szerszą skalę przeprowadzone były 
zawody lekkoatletyczne Katowic i Załęża. 5 Oddziałów 
brali udział w Marszu na Odrę. Organizacja sportowa 
ma w oddziałach dobry teren i zda się zapowiadać 
świetnie, tembardziej, iż do szeregów młodzieży. pow- 
stallczej wstępuje sporo sportowców dotąd błąkających 
się, (a nawet całe kluby sportowe). 
j) P. O. S. i strzelecka. 
Zorganizowanie prac nad zdobyciem P. O. S. 
i strzeleckiej nie mogło być z braku warunków i czasu 
ujęte. Kilka oddziałów zorganizowało jednak ćwicze
ia 
takie i umożliwiło swym członkom ich zdobycie (BIel- 
szowice, N. Wieś, Godula, N. Bytom. 


Łączna ilość P. O. S. - wynosi w oddziałach 
276, strzeleckiej - 120. Przypuszczać należy, iż 
z wiosną b. r. oddziały już wewnętrznie zmontowane 
podwoją swe prace w tym kierunku i do robek ten 
kilkakrotnie zwiększą. 


f. Dochody. 
Trudno tu mówić o ścisłych danych, tembardziej. 
iż większość oddziałów danych tych nie podała (sekret?), 
niektóre podały tylko saldo. Ogólna suma dochodów 
316077 jest napewno cząstką sumy. którą oddziały 
drogą składek, czy przez imprezy, dary zdołołały zdo- 
być chociażby tylko na rzecz umundurowania. 
Dochody oddziałów są rzeczywiście niewielkie. 
bo rzadko kiedy wzmocnione subwencją, czy darem 
są tylko wprowadzone składkami członków. 
G. Delegaci Związku i współpracownicy. 
Każdy Oddział winien mieć delegata Związku- 
(opiekuna) którym winien być człowiek odpowiednio 
wykwalif1kowany - członek Związku. 
Rolę Delegata nie zawsze dobrze rozumiano, nie- 
zawsze go wybrano i niezawsze trafnie pojmowano 
jego rolę. Wiele odziałów odbywało się bezeń. 
Z sprawozdania wynika, iż ma 76 oddziałów - 
16 było nieobsadzonych delegatem (z braku kandydata). 
Z braku innych obsadzono ludźmi "chętnymi," 
choć może nie zawsze odpowiednimi. 
Wymienione w sprawozdaniu 60 osób dzielą się 
na następujące zawody: 
kolejarz 
nauczyciel szk. p. 
nacz. gminy 
urzędnik państw. 
urzęd. kop. 
kier. szkoły 
urzędnik pryw. 
urzęd. kolej. 
inżynier 
naucz. szk. śr. 
oberżysta 
urzęd. gminy 
sekretarz związkowy 
strażak 
dozorca domu 
kupiec 
górnik 
lekarz 
robotnik 
rolnik 
emeryt. post. 


9 
7 
6 
6 
4 
3 
6 
2 
2 
2 
2 
2 
l 
1 
1 
l 
l 
1 
l 
l 
1 
razem 60 


Składajcie swe oszczędności tylko w złotych 
K. K. O. 


w 


, 
(Komunalnych Kasach Oszczędności) Woj. Sląskiego.
		

/img0040_0001.djvu

			Str. 28 


MŁODZIEŻ POWSTAŃCZA 


Nr. 3 


A więc duża różnorodność. Ludzie chętni. Przy- I 
noszący wszelką pomoc, najczęściej prezesi grup, 
członkowie zarządu grup, które niejednokrotnie dosyć 
troskliwie opiekują się oddziałem. 
Współracowników poza opiekunami niemal nie- 
ma. Jeśli się się znajdzie czasem ktoś życzliwy. to 
tylko z pracą przygodną. Młodzieżą kierują ich własni 
kierownicy - prezesi (najczęściej bezrobotni młodzi i 
ludzie. z ukończoną maturą. czy paru klasami gimnaz- I 
jum. niejednokrotnie wywiązujący się swych ról zna- I 
komicie Zorganizowanie im pomocy instrukcyjnej. I 
przeszkolenia ich i ich najbliższych współpracowni- I 
ków winno nastąpić jaknajrychlej Materjał to dobry. i 
chętny. Trza mu tylko narzędzie pracy. umiejętność, 
prowadzenia grup, których Laufanie już będąc wybie- 
ranymi zdobyli. 
H. Trudności w pracy. 
Najczęściej spotykanemi w sprawozdaniach przesz- I 
kodami pracy Oddziałów jest a) brak świetli
, b) brak: 
współpracowników, c) słaby stan finansowy Oddzia- 
łów, składających się niejednokrotnie z 95:b bezro- / 
botnych. 
Stosunek społeczeństwa z wyjątkiem pewnych 
grup społecznych uważających O. M. P. jako groźną 
konkurencję jest naogół zadawalający, a niejednokrot- 
nie b. dobry. 
Przeszkody te częstokroć wobec dobrze posta- 
wionej pracy oddziału same znikają, znajdują się na. 
wet w świ
t1icach i coraz już liczniejsi współpracow- 
nicy. 
Do najczęściej rejestrowanych potrzeb, wymie- 
nionych przez Oddziały to: 
a) zdobycie własnych świetlic, 
b) wyposażenie świetlic w gry, książki, radjo, 
c) posiadanie własnych boisk, cwiczni, 
d) zdobycie sprzętu sportowego, 
e) przeszkolenie pracowników poszcz. działów 
pracy, 
f) pomoce organizacyjne. jak wydawnictwa, apa- 
rat kinowy, przezrocza, 
g) mundury. 
h) fundusze na org. wycieczek, obozów, turnie- 
jów, konkursów i t. p. 
i) potrzeba stałego łącznika zarówno przez własny 
organ, radjo i inspekcje, 
j) zorganizowanie powiatów i okręgów. 


V. Prace przygotowawcze. 
By prace zarówno Oddziałów jak i centrali 
pchnąć na lepsze tory poczyniono szereg przygoto- 
wa
 zarówn(i) natury organizacyjnej jak i programo- 
weJ. 


W dziedzinie organizacyjnej m. inn. 
a) przygotowano ostateczny wzór regulaminu, 
b) zarejestrowano statut i zapoczątkowaną or- 
ganizację pierwszych Towarzystw Przyjaciół 
MI. Powst. 
c) poczyniono starania około zdobycia dalszych 
współpracowników, 
c) wystarano się o kącik radjowy, 
d) przygotowano organizację dalszych powiatów. 
e) ustalono wzór munduru, 
f) poczyniono starania okolo zorganizowania po. 
wiatów rolniczych 
W dziedzinie programowej m. inn. przv
otowano: 
a) organizację przpszlwlenia kierowników Od- 
działów a zwłaszcza I. Kursu Instruktorskiego, 
b) turnieje ping pongowe i szachowe o mistrzo- 
stwo O. M. P. 
c) organizację pewnych działów pracy jak n. p. 
kącik samokształceniowy. 
W dziale prac instruktorsko przygotowawczych 
bardzo pomocne są stałe informacje członków Zarzą- 
dów O. M. P. IN centrali, gdzie napływ zaintereso- 
wanych stale wzrasta. 
Dorady, jak i informacje zarówno w sprawach 
organizacyjnych, jak i programowych. dające odpo. 
wiedzi "jak i co robić" zastępują szczegółowe instruk- 
cje, czy szkolenie. 


et 


VI. Zakończenie. 
Naogół zespół do pracy w Oddziałach jest bar- 
dzo mocny. Można wprost stwierdzić, iż prócz jednej. 
miejscowości wszystkie oddziały prą naprzód. 
Wierzyć również należy, iż rok przyszły da bar- 
dziej bogate sprawozdanie. utwierdzi dobrze zaczęte 
prace i stawi organilację l1a czoło wszystkich organi- . 
zacyj młodzieżowych Slaska. Życzyćby sobie tylko na- 
leżało. by zespół młodych nie ostygł, a oddziały wy- 
szukiwały coraz to nowe podniety, by ustalone orga- 
nizacyjnie rozbudowały treść swej pracy. 
Oczekiwać również należy większego niż dotąd 
poparcia tych wszystkich czynników, którym wycho- 
wanie młodego pokolenia leży na sercu. Instytucje 
publiczne, komunalne, państwowe, organizacyjne spo- 
łeczne, a przedewszystkiem starsza brać powstańcza 
winna zrozumieć, iż o. M. P. jest organizacja dobrego 
wychowania, że jesteśmy organizacją o wyraźnie pol- 
skiem obliczu i serdecznem a szczerem przywiązaniu 
do ziemi, danej flam przez krew i łzy męczenników 
śląskich pól krwi i chwały, że wreszcze zdaliśmy egza- 
min wstępny do szkoły życia obywatelskiego. jaką 
jest Organizacja Młodzieży Powstańczej, że na tym 
pierwszym dorobku chcemy i będziemy mimo przesz- 
kód budować zawsze wieczystą "Straż nad Odrą". 
Zarząd Główny O. M. P. 
(Sekretarjat o. M. P. Zarz. Gl. Zw. P. SI.). 


. 


.. 


. 




@1ł@







 


"Młodzież Powstańczq winien przeczytać każdy członek O. M. P.. 
Do każdego n-fU należy dołączyć kartkę czystq, na której podpisują się wszyscy czytający 


swój organ. Pismo w oddziałach pozbawionych świetlicy winno krążyć obiegiem. 


.
		

/img0041_0001.djvu

			Nr. 3 


MŁODZIEŻ POWSTAŃCZA 


Str. 29 


Hallo! Hallo !... 
Tu Polskie Radjo Katowice!... 


Otwieramy radjową skrzynkę Młodzieży Powst... 


Komunikujemy wreszcie dawno wyczekiwaną 
wiadomość, iż Polskie Radjo przydzieliło nam stały 
kącik radjowy, który rozpocznie swą czynność 
już w czwartek 22 bm. w czasie od godz. 17'50 do 18. 
Kącik ten powtarzać się będzie w każdy "pi€rw- 
szy" i "trzeci" = czwartek miesiąca. Trwać będzie 
10 minut - t. j. od godz. 1750 do tS-ej 
W związku z powyższem komunikujemy iż: 
Zarządy wszystkich oddziałów winny wyznaczyć 
stałego referenta, któryby słyszane komunikaty w ra- 
.djo podawał do wiadomości Zarządu.*) 
2) należy zachęcić członków zarówno do słucha- 


*) Przy wyborze danego referenta pamiętać należy. by to była jed- 
.rlostka majĄca możnOŚć słuchauia radja. 


w 


nia kącika, jak i stałej z nim współpracy, przez zapo- 
dawanie doń ważniejszych zdarzeń w życiu organi- 
zacyjnem, względnie przygotowanie koncertów, słu- 
chowisk i t. p. 
3) dążyć należy. by wszystkie świetlice O. M. P. 
posiadały aparaty radjowe, 
4) komunikaty podawane przez nas w radjo 
mają moc obowiązującą narówni z komunikatami, 
ogłoszonemi w organie, 
5) adres dla kącika radjowego jest: Zarząd 
O łów n y O. M. P. - k ą ci kra d j o w y - Kato- 
wice, Plebiscytowa 1. IV. p. Telefon 307-01. 
Za Zarząd Ol. Oddz. Młodz. Powst. 
(-) Wł. Sala. prezes 


Wiosenny bieg O. M. P. Załęże. 


W niedzielę dnia 4 marca br. odbył się pierwszy 
wiosenny bieg wśród członków o. M. P. Kat. Załężu 
o nagrody. Trasa wynosiła 4.500 mtr. 
Do biegu stanęło 7 członków O. M. P. oraz 3 
członk. Zw. strzeleckiego (jako poza konkursem). 
1. miejsce zajął drh. Blaszczyk Herbert w czasie 
16,25 min. 
2. miejsce zajął drh. Hupacz Paweł w czasie 
1645 min. 
3. miejsce zajął drh. W rob el Wojciech w czasie 
17.35 min. 
4. miejsce zajął drh. Domagała Fracniszek. 


5. miejsce zajął drh. Mazur Józef. 
6. miejsce zajął drh. Szwed Karol. 
Po krótkiem przemówieniu przez opiekuna p. 
Neumana i p. komendanta Kalańskiego, nagrody 
w liczbie 6 przez p. Neumana rozdane. W imieniu' 
zawodników, dziękował drh. Hupacz. Bieg wywołał 
wielkie zainteresowanie wśród obywateli Załęża, Za- 
rząd O. M. P. Załęża dziękuje tą drogą p. insp. 
Koźmie oraz p. radnemu Długiewiczowi za dwie pierw- 
sze bardzo cenne nagrody. 


Zasadnicze podstawy ideologji 
młodzieży powstańczej*). 


Zasadnicze podstawy ideologji Młodzieży Pow- 
stańczej ujęte są w: 
a) przyrzeczeniu Junaka, 
b) śłubowaniu Druha i 
c) Prawie Młodzieży Powstańczej. 


Przyrzeczenie Junaka. 
Mam szczerą wolę całem swem życiem pełnić 
służbę dla Dobra Państwa, nieść pomoc bliźniemu. 
oraz przyrzekam być posłusznym Prawu Młodzieży 
Powstańczej. 


Ślubowanie Druha. 
. Slubuję uroczyście i zaręczam, że będę zawsze 
bezmteresownie pracował dla Dobra Rzeczypospolitej 
Polskiej i pomny ofiar i mąk poległych powstanców 


wyznawał ideologję ofiarnego czynu powstańczego 
a w życiu całem ściśle przestrzegał zasad Prawa 
Młodzieży Powstańczej. 
Prawo Młodzieży Powstańczej. 
C z ł o fi e k O d d z i a ł u M ł o d z i e ż y P o w s t a ń c z ej: 
1) służy zawsze Państwu i narodowi polskiemu 
oraz sumiennie spełnia swe obowiązki, 
2) czci swych dzielnych przodków, szczerze 
Jeh dorobku i pamięta o braciach na obczyźnie, 
3) jest zawsze gotów do największych ofiar 
w obronie Niepodległej i Mocarstwowej Polski. 
4) jest szermierzem wolności ducha) postępu, 
5) Jest oszczędny, pożyteczny i usłużny w po- 
mocy rodzinie, bliźnim i Państwu, 


*) Wyjątek z rrgulaminu organizacji Oddziałów Młodzieży Powsłań- 
cZt:j uc1tvilalonego :01:6 I. [934 r_
		

/img0042_0001.djvu

			Str. 30 


"MŁODZIEŻ POWSTAŃCZA 


Nr. 3 


6) kocha Polskę. stara się Ją poznać i innych 
dla Niej zjednywać, 
7) jest słowny, punktualny i zawsze rycerski, 
8) jest pracowity, korny i posłuszny wszystkim 
swym przełożonym, 


r I 
"os w AG" 


SP. AKC. 


Fabryka materjałów wybuchwych 


. 
. 


Łaziska Górne 


Telefon 213.55 


9) jest zawsze pogodny, miłuje przyrodę. śpiew 
i humor, 
10) czyni to wszystko, co w życiu publicznem 
i prywatnem wzmacnia Godność Narodu Polskiego. 
i honor osobisty Powstańca Sląskiego. 


I 


E. Kascha's Następca 


Józef Besuch 
MIKOŁÓW 


TEL. 210 - 77 


. 


Odlewnia żelaza 


. 
I 


Fabryka rnaszyn
 


I 


I 



 111II1111111I1II111111111111111I1I1I'1111111II111111I1II1I;
ljllllll11111111111111111111111111111111111I111111111111111111111111111111111111111111111111111I111111111111111111111111111111111I111111111I1111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111III
IIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIII"'III E 
[ 
 
CHRZEŚCI0AŃSKA 


DRUKARNIA "NAKłADOWA" 


SĘDZIN, Kościuszki 20 
T E L E F O N 5-48. 


WYKONU
E: 
wszelkie roboty 
w zakres drukarstwa 
w 
 
 o d z 
 
 e. 



1 111111I1I1I'lllllIIlllllIllIlIIlIllllllllllllIlIlIInllllllllllllll1111I111111111111111111I1111111111111111111I1111111111I11111111I1111111I11IIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIII!IIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIII11111111111111111I1111111111111111111I11111111I111111111I111111111111111111II1I111111111jlllllllllllllllll
		

/img0043_0001.djvu

			f 


t 


WIREK 


Kopalnie Spółka Akcyjna 
NO
A. 
IEŚ 
SIEDZIBA ADMINISTRACJI: CHEBZIE [G. SLĄSK] 


Węgiel 


z kopalń: Szyb Hillebrand - Szyb Menzel - Wirek 


Sprzedaż przez "RO.BUR---- 
Związek Kopalń Górnośląskich sp. z o. D. 
Kato","ice, ul. Po","sta.ńcó"," 49 



1r 

 
 

 W Krywa/dZ;:' b ;o:iat Rybnicki I 

 \II Pniowcu, pow. Tarnogórski '=' 

 \II Starym Bieruniu p. Pszczyński 
 
I 
 I : 
, Wszelkie materjały wybuchowe , 
środki zapalcze, papiery drzewne i bez- 
i drzewne w różnych gatunkach r. 
I. oraz materjały. plastystyczne sztuczne. 
i 
r. 
 < 
I. I. 

 

 
 
1& Centrala Dyrekcja: 
 umieszczone w nowowybudywanym, nowo- 

 
 I cześnie urządzonym, dającym pełne bez- I 

 KATOWICE, ULICA DWORCOWA NR. 13. m pieczeńsłwo skarbcu . 

 Telefon 339-81. 
.... 

L J¥. . I I zalatwla wszelkie operecie bankowe. I 









c;::QJB _ 
 



 
 


-, 


Bank 
Gospodarstwa Krajowego 


ODDZIAŁ w KATOWICACH 


ulica Mickiewicza Nr. 3 (Gmach własny) 
Telefony 309-91 - 95 


. 


\Vynajmuje na dogodn
ch warunkach 


S[howki depozytowe 
(safesy)
		

/img0044_0001.djvu

			" 1111I11I11 11 .""11/111 1 "1111111111I11 ."11I111111" 111111111111 .'1111111111'. 1/1111111I11.'"11111/1'" 1111I1111I11 .,"11/1111'" 111111111111 J.'"II/II/II" 11111I111111 .'"11/11/11" 111111111111 .""1111I11' 11111111/111 .'"1111/111" 11 111111I111 " 


Do krycia dachów, do zdobienia nowoczesno 
wnętrz naj szlachetniejszym materjałem jest 


CZYSTA BLACHA CYNKOWA 


Cena ponownie zniżona. 
Wszelkich wyjaśnień technicz- 
nych i handlo\vych udziela bezpłatnie 


\
 


"BLACHA 


CYNKOWA" 


Biuro Sprzedaży Polskich Walcowni Cynku Sp. z o. p. 


w Katowicach, ul. Marjacka 11 - tel. 344-45. 


== 
- 

1 1 .'"II/IIIiI" l lIlIIlI/lllIłlllllllllllllllllll l . I "IIIIIl!II" 1 IIIIIIIIIIIIIIII I 'IIjUIIIII' I IIIIIIlIlIlIlł( I . I .'IIIIIIII". ,1 11I1I1111/111111 ' . 1 "111111111" 111111 1111111111111111 111111 .'"1111/11I". ,l illlIlIIlI/llIlI l ' I ,IIIIIIIIII' ll ilIIII1I11111I1k l "IIIIIIII"' 11 IIIIIIIIIIIIIIIII. I '"II/IIII"' II IIIIIIIIIIIIIIII\IW 

 1111111I111111 .'"1111I11". ""11I11/1". 1111111111111 ."11111111".11111111111I11 .""11I111', 11111I111111 .""11111,,.. 11111111I111 '111111""'. 111111111111 .'1111111/11., 1111111I1111 .",11/11111'. ,111111111111 ..'111111I11'. 11111111I111 ."11111111". . 


, 
SIASKIE KOPALNIE 


. 
I 


Ih
 
I 
(YNKOWNIE I 


-
 
-
 
-
 
-
 


-- Spółka Akcyjna 
Katowice, ulica Marszałka Piłsudskiego 31 
TELEP. 309.31 


dostarczają z fabryki w Ligocie: 
Litopon i szarak metalowy sól gla- 
uberską kalc., kwas solny 19/21° 
Be w cysternach i balonach. 


I 
:1 


Oferty 


wzory wysyła się odwrotnie. 


II 
I
I 


1111 
'III 


- 
-- 


"
		

/img0045_0001.djvu

			. 


. 


". o i 
Z
I.ĄZEK KOPALŃ GÓRNOŚLĄSKICH 
Kato,,",ice, ul. Po","stań.có
 49. 
Telefon-Katowice: numery zbiorowe: 32911 i 32921. Adres telegr.: . ROBUR" - Katowice. 


u 


J:I,>', 




 


DOSTARCZA: 
pierwszorzędnego węgla kamiennego z. nasłępuii}cy[h kopalń Związ
u: 
Gothard, Paweł, Litandra, Wawel, Wolfgang, Hr. franciszek, Eminencja, Pokój, Sląsk. Niemcy, 
Donnersmarck, BlUcher, Emma, Anna, R6mer Charlotte, Hillebrand, Wirek i Aszenborn. 
pierwszorzędnego koksu z następuią[V[h koksowni Związku: 
Emma, Wolfgang. Pokój i Orzegów. 
pierwszorzędnych brykietów z następui
[ych brykietowni Związku: 
Emma i R6mer 


Roczne wydobycie wynosi około 40't
 ogólnego wydobycia Górnego Sląska. 
Własne urządzenie porto
e 
 Gdyni pod firIną: 
"POLSKAROB" Polsko-Skandynawskie Towarzystwo Transportowe S. A. w Gdyni. 
ZASTĘPSTWA w KRAJU: 
.Silemin" Spólka z o
r. odp. Warszawa. Mazowiecka 2. "Silemin" Tow. z ogr. por.. Poznań, ul. GWllrna 8. 
Schla ak i Dabrowski. Tow. z o
r. por.. Bydgoszcz, ul. Bernardyńska 4. Polskie Towarzystwo Handlowe 
Sp. Akc., Kraków. ul. Slawkowska 3. .Konsorcjum" Spółka z ogr. odp.. Łódź. ul. Przejazd 62. 


. 


. 
rpALALEUMI 
Spetjalny chodnik celulozowy 
z niestrz
piącemi się brzegRmi. 


C. H. OITTRICH 
FABRYKA PAPIERU 


.Patent zgłoszony" 
"Wzór użytkowy" 



,. 


CENA SKLEPOWA 


Mikoló"", 


Telefon 2tO-01 i 213-23 


za 1 m. 100 cm. 50 
szerokoś(i GR.. 


-. 


Filip Friedlaender 
Tel. 3 Pszczyna Tel. 3 


Praktyczny! 
6usto
ny! 
Higjeniczny! 


F A. LA.## 
" 
POLSKIE ZAKŁADY PAPIERNICZE 


I 


., 


Sp. z o
r. odp. 
A[)RI'<; TELEGR., DZIEDZICE 
DRES TELEGR.: 
.FALA' uZIEDZICE ..1fALA" DZIEDZICE 
Telefon Nr. 68. 


I 
I 


Zboże, sztuczne nawozy, mąka hurtowo 


I 


HURTOWNIA PIWA TYSKIEGO.
		

/img0046_0001.djvu

			ZAKŁADY ELE.KTRO 


Łaziska Górne 


SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ PORĘKĄ 


Telefon 213-41 


moc zainstalowania maszyn 110.125 kVA. 


Produkcja: 


Prąd elektryczny, karbid, zelazo-krzem, glinokrzem. żelazo-chrom, żela- 
zo- mangan, manganokrzem, manganoglinokrzem, cement glinowy, 
"Alka-Elektro-Cement", cement ogniotrwały "Elektro-Pyro-C
ment", 
Rapid-Cement, Wapnoment, mączka wapienna, mączka kwarcowa 
"Trydymit", wapno nawozowe, wapno pokarmowe dla bydła i trzody, 
smoła wytlewna, emulsja smołowa, pył odlewniczy, skoncentrowany 
siarczan glinu, grafit mielony 


E. O. L. Elektrownia Okręgowa, Spółka z ograniczoną poręką 
w Łaziskach Górnych 


rozdziela i rozsyła energję elektryczną na terenie pow. Pszczyńskiego 
i części pow. Rybnickiego oraz Katowickiego. 
N aj kor z y s t n i e j s z e c e n y prądu dla wielkich i drobnych odbiorców. 


Przędz
łnia wełny czesankowej 


UNION TEXTILE 


SP. AKC. 
siedziba w Częstochowie 


dawniej przedsil}biorstwa: 
Motte. Meillassoux Be Caulliez-Częstochowa 
Paul Desurmont. Motte Be Cie. - Łódź 
Les fils de Motte Meillassoux Be Cie - 
Lubliniec 


Oddział w Lublińcu G. SI. 


Telefon Nr. 55. 


I 
I 


Komunalna 
Kasa Oszczędności 
miasta Mysłowic 
Powstańców 1. (R a t u s z) 
Tel. 223.51, 223-52. 


. 


I 


Instytucja bankowa o pupilarnej pew- 
ności, przyjmuje wkłady oszczędnościowe 
od l zł. począwszy za oprocentowaniem 
4 1 / 2 - 5 1 / 2 , 
Udziela pożyczek, przyjmuje do inkasa 
wszelkie dokumenty oraz załatwia wszelkie 
czynności w zakres bankowości wchodzące. 
Za wszelkie zobowiązania odpowiada 
całym swoim majątkiem i dochodami miasto 
My
łowice.
		

/img0047_0001.djvu

			'4!Jllllllllllllllllllj"IIIIIIIU"11111111111111111Ij"IIIIIIU'jllllilllllllllllllj""1I1I1I"illlllllllllllllllf'"IIIIIIU'jllllilllllllllllllj"llIllIIl"iIIIIIIIlUlIIIIIIIIIIIIIIIj'"IIIIIIU'jllilllilllllllllllj"UIIIIIU'jllllllllllllllllllj"IIIIIIII"1I111111111111111Ilj'"IIIIIII'ijllllllllllllllllllng 

 .""".,.. """"",, .""".. ",""," """". ",,"""" ."",""". ,,,"''',,'' .""""". """"",, ..."",,, ,II""",,,, ."",,,,,. ,""",,,, ."n""". ",.,",,,, """Ol". "",,,'" '''''''''F:' 
PROGRESS 


Zjednoczone Kopalnie 


Górnośląskie 


Spółka z o. p. 
KATOWICE, UL. ZAMKOWĄ 10. 


Telefon: 
Nr. zbiorowy 33-961. 


Adres telegr.: 
PROGRESS KATOWICE 


Wyłączne biuro sprzedaży węgla następujących kopalń: 
Richter Florentyna Mysłowice Andaluzja 
Dębieńsko Ferdynand Matylda Radzionków 


Własne urządzenia portowe w Gdyni pod firmą: 


"PROGRESS" 
Zjednoczone Kopalnie Górnośląskie, Spółka z o. o. 
ODDZIAŁ w GDYNI. 


Udział w ogólnem wydobyciu węgla na Górnym ŚląSkU około 28% 


-- Węgiel kamienny tylko pierwszorzędnej jakości. -- Specjalne gatunki dla opału 

 
;:; domowego i wszelkiego rodzaju przemysłu. - Pierwszorzędny węgiel gazowy. 
, 


I 
g 

ł. ;;ł lllllll"' I IIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIII I .'"IIIIIII"' 1 111I1I1I1I1I1I1111 1 "IIUIlIIt'. l llIlIlIlIlIlIlIj'ł- I '"IIIIIIU'. 1 1I1I11I1I1I11I1I11. , ',111111I11" 1 1 1111 1111111I11111111 1111 '. 1 '"1111111" 1 .11111111111111111'. 1 '"11111111'. 1 111111111111111111. 1 '1111111I1". " 11I1II1I11I11I1Ił- , ""IIIIIU" I IIIIIIIIIIIIIIIIIIITf 
- 111111I111111 11 "'111111I1". .,'llIIllIu,.1I1I11I1I1I1I ',"11I1111'" 1111111I1111 ,."'11111I'..' 111111I11111 "'"111111I'. 111111111111 ."111111111" 111111111111 ",11I1111/1" 111111111I11 "111111I11"..11111I1111I11."1111I11I1..11I11I111111 ',IIIIIIJII'" . 


r



 

 Rybnickie I 
 Państwowy 
 
I Gwarectwo Węglowe II BANK ROLNY I 
i 1 <) I Oddział 
 

 
 
 KA TOWICE, SZKOLNA 
 
m 
 

 m 

 A 

 
 

 mm 

 
 

 
 
 m 

 Katowice, Powstańców 49. 
 I ; I I 

 Telefon 319-71 
 Telefon 344-70 - 344-79 
 
i .: 
 
 
@








G$9i) 0








3
		

/img0048_0001.djvu

			r

&









 

 
m 

 
 
; G I:DULL'. S. A. 
J I 
ł, Chebzie Gó rny Sląsk m 

 TEL. 523-41. TEL. 523-41. 
 

 


 
 

 
 
t-) 
 
! p R o D U K T Y: 
 c l. 

 Węgiel, koks, produkty uboczn
 z w
gla kamien- 
 
I 
 l 
' nego (siarczan amonu, smoła, dziegieć, benzol,) 
 
, cegły - Firma sprzedaży węgla: " R o b u r" 13 

 '\ Katowke, u1ka Powstańców 49 - Firma sprze- I 
f 
 
 daży koksu i produktów ubocznych ,.Carbo- 
\
 oo 
 J chemia" Katowi<;
, ulica Powstańców Nr. 5 - 
m-/' Sprzedaz cegły: Godulła S. A. Chebzie G. SI. 
 

















 


 


@Jt'8


8
ł8BSS
S

S2


 
 
00 00 
00 K l 00 
m omuna na 
 
m 00 

 Kasa Oszczędności m 
m 00 
m Powiatu Katowickiego 
 
m 00 
m Instytucja pupilarnej pewności m 
m ro 
tł] KA TOWICE tE 

 Ul. POUTOWA 5. nar. ul. MŁY
SKIEI 2 
 

 :::::: 
m Telefon 345-51 i 52 rn 
 
rt1 00 f11 
(t1 przyjmuje wkłady oszczędnościowe, rn f11 
m udziela pożyczek długo i krótkoterminowych. m f11 

 . załatwia wszelkie czynności bankowe. W 
 
l!I J..',/ (9 ul. Paderewtkiego 1 (NOWY RATUSZ) TelefoR 36. 
m 
 f11 
00 00 f11 

 Za wszelkie zobowiiJzanla odpowiada m
iątkiem 00 
 
m I dochod
mi POWIAT KATOWICKI. 00 
 i de pozy ta od 1 złotego począwszy 

 
88SS


=






s
 J 
o
=
=
=

=a=

a=a=

=

a=
=a -
 

 
... ...... 
<£3::X:3 	
			

/img0049_0001.djvu

			. 
 

 Hohenlohego Zakłady 
 
I Spółka AklwjnB (Hoh enlohe W erke) Spółka Aktwjna ! 
! .. 
I Zarząd Główny: 


WEŁNOWIEC 



-::A 
@ .t 
 
 G) 
 . 
 
 
. . 
 . 
 


Syndykat 
. 
Polskich Hut lelaznych 


DE6ESI:
 
" 
Sp. Akc. 
Zakłady Farmaceutyczno - Chemiczne 
KA TOWICE 
Ul. WOJEWÓDZKA 21, TELEFON 306-71 


, 


Algosoth-"Deges" 
Niezawodny środe1i; przy wszelkich ner- 
wobólach spowodowanych przez zązię- 
bienie, reumtltyzm i t. p. 
Degeter-"Deges" 
Nadzwyczaj skuteczny i wzmacniający 
środek przy wszelkich objawach anemicz- 
nego osłabieni i niedokrwistych. 
Degethym-"Deges" 
Leczy koklusz, astmę. batar u dzieci 
i dorosłych. 
Sok jałowcowy-"Deges" 
Prawdżiwy naturalny środek re
ulujący 
trawienie; oddziałuje bardzo skutecznie 
przy objawach spuchlizny. doległiwoś- 
ciach nerkowych. wątroby i szczególnie 
pęcherza. 
Przy zakupie prosimy specjalnie uważać na znak ochronny "Deges" I 
Żądać we wszystkich aptekach i drogerjach 


Sp. Z ogr. odp. 


+ 


Katowice, uJ. Lampy 
I Telefon 329-31. I
		

/img0050_0001.djvu

			I 


DYREKCJA KOPALŃ 


. 
I 


HUT Ks. DONNERSMARCKA 


Telefon: Królewska Huta nr. 173. 204, 205 - Adres telegraficzny: Dyrekcja Kopalń Świętochłowice 


Kopalnie 
ęgla: 
Niemcy, Swiętochł0wice Wojew. Sląskie 
Śląsk, Chropaczów, Wojew. Sląskie 
Donnersmarck, Chwalowice, Woj. Sląskie 
Bli.icher, Boguszowice Wojew. Sląskie. 
Huta cynku: 
Huta Guidotto, Chropaczów Woj. Sląskie 


Cegielnie: 
Falva, Swiętochłowice, Wojew. Sląskie 
Zgoda, Swiętochłowice. Woj ew. śląskie 
Donnersmarck, Chwalowice Woj. Sląskie 
d o s t a r c z aj ą: węgla kamiennego. w
- 
gla płomiennego, węgla gazowego i kok- 
sowego marki kI. la konwencji. 


- 


Sprzedaż przez: 
"ROBUR", Związek Kopalń Górnośląskich, Spółka Komandytowa, I 
Kato
ice, ul. Po
stańcó
 nr_ 49 
Drobna sprzedaż najlepszych sortymentów węgla przez same zarządy naszych kopalń. 
Cynk (surowy i rafinowany). pył cynkowy. kwas siarkowy, cegły 
normalne, sZamotowe ogniotrwałe, syfonowe i rurki żerdzinowe, 
Sprzedaż uskutecznia: 
Dyrekcja Kopalń i Hut Ks. Donnersmanka, Świętochłowi[e Uroj. Śląskie. 


. . 0

6;)(9



G$90 
I Komunalna : I Wal c o w n i a M e t a li I 

 Kasa Oszczędności 
 
 
l ' . . 
 
 . Sp. Akcyjna 
 . 
w Lublińcu. '# 
 
 
T I 
 Wyrabia w Dziedzicach : 
. 
Tel. 22. e . 22. 
fi 
I 
 
 
 -- - --------- I : ::::;y, al::7

:.:ętY
i:::n
 
 
 
 
Przyjmuje wkłady oszczędnościowe 
mosiężne i cynkowe. 
za wysokiem oprocentowaniem. 

 Wyrabia w Oświęcimiu: 
 
o Przyjmuje do inkasa wszelkie doku- 
 . . 
 

 menty oraz załatwia wszelkie czynności 
 
 Blachę cynkową. 
 

 w zakres bankowości wchodzące. 
 
 
i. 
 Zarząd w Dziedzicach 
 
Za wkłady oszczędnościowe gwaran- 
 
tuje Powiat Lubliniecki całym swym ma- 
 Śląsk Cieszyński. 
 

 jątkiem. 
 Depesze: Walcownia Dziedzice Tel. Dziedzice Nr. 6. 
 
m 
 I m 
dS




.5)!::£

G$90 





	
			

/img0051_0001.djvu

			KOMUNALNA KASA OSZCZĘDNOŚCI 
, 
TELEFON NR. 419-11 KROLEWSKA. HUTA TELEFON NR. 419-11 
POWIATU ŚWIĘTOCHŁOWICKIEGO 
I n s t y t u c j a p u P i I a r n e g o b e z p je c z e ń s t waz s j e d z j b ą 
WIELKIE HAJDUKI, UL. KRAKOWSKA 16 
(gmach Starostwa) 


Posiada oddziały: 


w OrzegGwie, Lipina[h. Rudzie. Nowym 8
tomiu, w Brzezinach Sląskich oraz zastęp- 
stwo Banku Polskiego dla inkasa weksli. 


Przyjmuje wkłady oszczędnościowe za "'ysokiEm oprocentowaniem. 
Przyjmuje do inkasa wszelkie dokumenty ora7. załatwia wszelkie czynności w zakres 
bankowości wchodzące. 
Za wkłtJdy oszczędnościowe gwarantuje Powiat Świętochłowicki całym 

. swym majątkiem. 
., : 


1\... .' 


Skladajcie 


s","oje oszczędności tylko 
 


"Miejskiej Komunalnej Kasie Oszczędności" 


"'" Kato","icach 


największej i naj starszej instytucji pupilarnej pew- 
ności w Województwie Sląskim, która przyjmuje oszczęd- 
ności już od 1-go złotego począwszy 
płacąc 
ysokie odsetki. 


Za wkłady oszczędnościowe gwarantuje miasto Katowice całym swoim majątkiem 
- wynoszącym przeszło 100.000.000.- 'Złotych i wpływami podatkowemi. - 


" 
"
		

/img0052_0001.djvu

			- 


POLSKIE KOPALNIE SKARBOWE 


I I 
Węgiel, koks, brykiety, sianzan amonu 
I 


.:
 



 


NA. GÓRNYM ŚLĄSKU 


Spółka Dzierżawna Sp. Akcyjna w K a t o w i c a c h. 
Socleti! Fermlere des Mines Fiscales 
de l'Et
t Polunals en Haułe SlIesie Societe Anonyme a Katowice 


KRÓLEWSKA HUTA, Górny Śląsk 
Rynek 9 - 1S Tel. Nr. 409-01 
Adres telegr. Skarboferme, Królewska Huta 


+ 


. . 
AIIII1
 

,.. 


z kopalń: 


"Król" (Król. Huta), Bielszowi[e, Knurów i z Koksnwni 
w Knurowie 



-;