/img0001_0001.djvu

			ZWIĄZEK NAUCZYCIELSTWA POLSKIEGO 


KALENDARZ 
NAUCZYCIELSKI 
NA ROK 1934 


WYDAWNICTWA ROK VIII 


Cena zł. 2. 
Dla członków Związku Naucz. Polskiego - 1 zł. 25 gr. 


WARSZAWA 1934 
NAKŁADEM ZARZĄDU GŁóWNEGO ZWIĄZKU N. P. 
SKLAD GLOWNY W BIURZE ZARZ4DU GLóWNEGO 
W W A RSZA\"'IE, WYBnZE
E KO
CIUSZKOWSKIE 36 
I DO NAB.YCIA W ..NASZEJ KSI:Ę:GARNI", 
i!!WI:Ę:TOKRZYSKA 18.
		

/img0002_0001.djvu

			BG a.lSP 
11""11""111"1"11 111111111111111111 
162334 


Zakł. Graf. "NASZA DRUKARNIA", Warszawa, Sienna. 11
		

/img0003_0001.djvu

			SPIS RZECZY. 


Kalendarjum . 4 
Polska w cyfrach. . 18 
ORGANIZACJA WŁADZ SZKOLNYCH. 
Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Pu- 
blkznego . . . . . . 30 
Wladze szkolne drugiej instancji . 35 
Wladze szkolne pierwszej instancji . 45 
USTRóJ SZKOLNICTWA. 
Organizacja siedmioletnich pubHcznych szkół po- 
wszech!1ych. . 64 
Organizacja gimnazjów państwowych 90 
Inne przepisy 108 
PRAKTYKA SZKOLNA. 
Ulgi kolejowe dla młodzieży szkolnej. . 116 
Amne,>tja w stosunku do grzywien szkolnych 119 
Budżety gminne na cele szkolnictwa powsz. 120 
Taksy i opiaty szkolne. 121 
Stosunki służbowe nauczyoieli. . 130 
UPOSAżENIE. 
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 
28 października 1933 r.. . . _ . . . . . 160 
Rozporządzenie Rady Ministrów z dn. 19.XII.33 r.. 170 
Rozporządzenie Min. Komunikacji z dnia 22 grudnia 
1933 r. o ulgach dla funkcjonarjuszów państw. 
przy przejazdach kolejami państwowemi 195 
SPRAWY EMERYTALNE. 
Zmiana przepisów emerytalnych. . . .. 206 
Prawo o publicznych przedsięwzięciach rozrywko- 
wych . . . .. 231 


Ogłoszenia 


239-256 
3
		

/img0004_0001.djvu

			Dni I 


(31) STYCZEN - 1934 R. 
Kalendarz I 
rzymsko - katolicki 


Kalendarz 
grecko - katolicki 


l P Nowy Rok. Miecz y sł_ l ł9 Bonifatija mucz. 
2 W Im. Jezus. Makarego 20 Ihnatija Bohon. smcz. 
3 Ś Genowefy p 21 JuJijanny mcz. 
4 C Eugenjusza 22 Anastaziji wmcz. 
5 P Telesfora m. 23 Desjatj mucz. na Kryti. 
6 S Trzech K róli 2 4 Naw. Rożd. Euhenij.j 
7 N Lucjana m. 25 -Rizdwo Chrys towe 
8 P Seweryna op. 26 Sobor Pr. Bohor, Jos. 
9 W Juljana m. 27 Stefana prwmcz. 
10 Ś Agatona 28 20.000 Mucz. w Nik. 
ł 1 C Honoraty p. 29 Dityj ubytych u Wyt!o 
12 P Arkadjusza m. 30 Aniziji mcz. 
13 S Gotfryda i Leon a 31 Melaniji prep. 
14N-Hilarego Dk. lN owyj Rik Was i lija w. 
15 P Pawła I. pust. 2 Sylwestra papy 
16 W Marcelego pap. m. 3 Małachiji pror. 
17 Ś Antoniego op. 4 Sobor 70 Ap. 
18 C Katedry św. Piotra 5 Naw. Boh. Teopempta 
1 g P Henryka b. m. 6 Bohojawłenije Hosp. 
20 S Fabjana i Sebast. m. m. 7 Sobor Sw. Chrest. 
21 N Agnieszki p. m. 8 jurija. Emilijana 
22 P Wincentego, Anastazji !) Polijewkta mcz. 
23 W Zaśl. N.M.P., Rajmun. 10 Hryhorija prep. 
24 Ś Tymoteusza b. m. 11 Teodozija W. prep. 
25 C Nawr. św. Pawła ap. 12 Tatijany mcz. 
26 P Polikarpa m. b. 13 jermyła i Str. 
2
 jana Chr yzostoma D k. 14 Otciw w Synaji 
28 N Walerego b. 15 Pawła T. i Iwana 
29 P Franciszka Sal. b. Dk. 16 Pokł. ok. Ap. Petra 
30 W Martyny p. m. 17 Antonija We!. 
31 Ś I Piotra z Nolasko 18 Anastazija i Kyryla 
4
		

/img0005_0001.djvu

			(28) LUTY 


1934 R. 


Kalendarz 
grecko - katolicki 


Dni 


Kalendarz 
rzymsko _ katolicki 


l C I Ignacego b. m. 
2 p M. B. Gromnicznej 

 Bla l: eja 
 _ 
4 N Andrzeja Kors. b. 
5 P Agaty p. m. 
fi W Tytusa b. 
7 Ś Homualda op. 
8 C I Jana z Matty 
9 P Apolonji p. m. 
10 S I Scholastyki p. 
-lIN Zj-:8ię N.M.P. w Lourd. 
12 P 7 zaloż. Serwit. i Jul. m. 
13 W Grzegorza II. pap. 
14 Ś Popielec, Walent. b. m. 
15 C Faustyna m. 
lo P juljanny p. m. 
17 S Julj !łna z Kap. 
18 N Symeona b. m. 
19 p Konrada w. 
20 W Leona b. 
21 Ś Feliksa b. 
22 C StoI. św. Piotra w Antj. 
23 P Piotra Damjana Dk. 
24 
 Macieja ap. 
25 N Cezarego m. 
26 P Wiktora m. 
27 W Aleksandra b. 
28 Ś Teofila m. i Romana 


l g Makarija prep. 
20 Ewtymija W. 
21 Maksyma prep. 
22 Tymot. ap., Anast. 
23 Kłymentija swszczm. 
24 Kseniji prep. 
25 Hryhorija Bohosłowa 
26 Ksenofonta prep. 
27 Per. m. Iw. Zol. 
28 ]efrema prep. 
29 Per. moszcz. Ihn. Boh. 
30 Troch Swiatyteliw 
31 Kyra i Iw. bezsr. 
1 Lutvj. Tryfona mcz. 
2 Stritennia Hospodne 
3 Symeona i Anny 
4 Izydora prep. 
5 Ahafiji mcz. 
6 Wukoła prep. 
7 Parte n i Łuky prep. 
8 Teodora strat. 
9 Nykyfora mcz. 
10 Charłampia mcz. 
11 Własija smcz. 
12 Meletija sw. 
13 Martynijana prep. 
14 A wksentija prep. 
15 Onysyna ap., Paf. 


5
		

/img0006_0001.djvu

			(31) MARZEC 


Dni 


Kalendarz 
rzymsko _ katolicki 


l C I 
2 P 
3 S 
4N 
5 P 
6W 
7 Ś 
8 C 
9 P 
lOS 
liN 
12 P 
13 W 
14 Ś 
15 C 
16 P 
17 S 
18 N 
19 P 
20 W 
21 Ś 
22 C 
23 P 
24 S 
25 N 
26 P 
27 W 
28 Ś 
29 C 
30 P 
31 S 
6 


Albina b. i Antoniny 
Pawła m., Heleny wd. 
Kunegundy ces. 
Kazimierza kro w. 
Gerazyma pap. 
Perpetuy i Felic. mm. 
Tomasza z akw. Dk. 
Wincentego K.,jana B. 
Franciszki Rz. wd. 
40 męczenników 
Konstantyna W. 
Grzegorza W. p. 
Krystyny p. m. 
Matyldy król. 
Klemensa Dw. W. 
juliana z Cyl. 
józefa z Arymatei 
Cyryla j. 
józefa ObI. N. M. P. 
Teodozji 
Benedykta op. 
Katarzyny sZW. 
Feliksa m. 
Gabrjela arch. 
Zwiastowanie N. M. P. 
Teodora 
jana Damasc. Dk. 
jana Kapistrana 
W. Czwartek, Eust. 
W. Piątek, Gwiryna 
W. Sobota Balbiny 


1934 R. 


Kalendarz 
grecko - katolicki 


1G Pamfyła mcz. 
17 Teodora mcz. 
!8 Lw 
 Papy __ 
19 2-a Post. Archip. Ap. 
20 Lwa ep. Kat. 
21 Tym. prep. 
22 Najd. m. Mucz. w E. 
23 Polikarpa smcz. 
24 l i 2 z n. hol. Sw. Chr. 
25 Tarasia sw. 
26 3-a Pasta. Porfirija 
27 Prokopija 
28 Wasyłija isp. 
I Mart. Ewdokiji qJrep. 
2 Teodota smcz. 
3 Ewtropija i tow. 
4 Harasyma prep. 
5 4-a Posta. Konona 
6 42 Mucz. 
7 Wasyłija smcz. 
8 Teofilakta prep. 
9 40 Mucz. w Sewast. 
10 Kodrata i tow. 
11 Sofronija patr. 
12 5-a Posta. Teofana 
13 Per. p. N. 
14 Wenedykta prep. 
15 Ahapija mcz. 
16 Sawyna i juliana 
17 Ałeksija prep. 
18 Kyryła jerus.
		

/img0007_0001.djvu

			Dni 


(30) KWIECIEŃ - 1934 R. 
Kalendarz I 
rzymsko _ katolicki 


Kalendarz 
grecko - katolicki 


-i N 
2P 
3W 
4 Ś 
5C 
6P 
7 S 
8 N 
9 P 
lOW 
11 Ś 
12 C 
13 P 
14 S 
15 N 
16 P 
17W 
18 Ś 
19 C 
20 P 
21 S 
22 N 
23 P 
24 W 
25ś 
26 C 
27 P 
28 S 
29 N 
30 P 


Wielkanoc, Hugona 19 Chryzanta i Dariji 
Pono Wiei. Franc. z P. 20 Sawy 
Ryszarda b. 21 jakowa isp. 
Izydora b. Dk. 22. Wasyłija smcz. 
Wincentego Ferer. 23 Wet. czetwer., Nikona 
Celestyna pap. 24 Wet. piat. Zach. i jak. 
Epifanjusza b. m. 25 Wet. sub. Blahowiszcz. 
Dionizego b. 26 Woskr. C
Sob. Ar. 
Marji Kleofasowej 27 Switt. pon., Matrony 
Ezechjela 28 Switt. wtor., lIarijona 
Leona W. pap. Dk. 29 Marka i Kyr. prep. 
juljusza pap. 30 Iwana listwo 
Hermenegilda 31 Ipatija 
justy na m. l Kwiteń. Mariji E. 
Bazylego 2 Tyta i Amf. 
Benedykta J. 3 Nykyty 
Aniceta P. 4 josyfa 
Apolonjusza 5 Teodula 
jerzego b. 6 Ewtychija smcz. 
Teodora W. 7 Georgija sw. 
Anzelma b. Dk. 8 Irodijona i i. Ap. 
Sotera i Kaja pp. mm. 9 Ewpsychija mcz. 
Wojciecha b. m. 10 Terentija 
Fidelisa ze Sygm. 11 Antypy sm cz. 
Marka Ew. 12 Wasylija prep. 
M.B. Dob. Rady, Kleta 13 Artemona sm cz. 
Piotra K. Dk., Zyty 14 Martyna papy 
-ł'
wla od Krzyża 15 Aryst. Puda i pr. 
Piotra z Werony m. 16 Ahafiji, Chion, lryny 
Katarzyny ze Sienny 17.Symeona 


7
		

/img0008_0001.djvu

			Dni I 


(31) MAJ - 1934 R. 
Kalendarz I 
rzymsko _ katolicki 


Kalendarz 
grecko - katolicki 


1 W Filipa i Jakóba Ap. 1 18 Iwana Dekapot. 
2 Ś Zygmunta 19 Iwana prep. 
3 C Król. Kor. Polskiej 20 Teodora Trich. 
4 P Znal. św. Krz. Moniki 21 Januarija smcz. 
5 S Piusa V. pap. 22 Teodora Syk. prep. 
6 N Jana w Oleju 23 N. 2-Rozsłab. Georgia 
7 P Opieki św, Józ., Domic. 24 Saby m. 
8 W Stanisława b. m. 25 Marka ew. 
9 Ś Grzegorza z Naz. Dk. 26 Wasylija smcz. 
10 C Wniebowst. P. Anton. 27 Symona smcz. 
11 P Franciszka de Hiewn. 28 Jasona i Sos. ap. 
12 S Pankracego 29 Mucz. w Kyzyci 
13 N Serwacego 30 Jakowa ap. 
14 P Bonifacego m. 1 Maj. Jeremij pror. 
15 W Zofji 2 Atanazija W. 
16 Ś Andrzeja Boboli 3 Teodozyja pecz. 
17 C Paschalisa Baylon 4 Woznen Hosp., Pelah 
18 P Wenancjusza m. 5 Iryny mcz. 
19 S Piotra Celestyna 6 Joba mnohoslr. 
20 N Zesl. Du ch. Św. Bem. 7 N. Sliporod2enoho 
21 P Poniedz. św. Tymot. 8 Iwana teol. 
22 W Heleny 9 t Per. m. sw. Nyk. 
23 Ś Dezyderjusza b. m. 10 t Symeona Zyl. Ap. 
24 C N. M. P. Wspom. 11 Mokija smcz. 
25 p Grzegorza Vll pap. 12 Epifanjusza 
26 S Filipa Nereusza 13 Glykeriji mcz. 
27 N Bedy Dk., Jana 14 Sosz. św. Ducha Izyd. 
28 P Augustyna b. 15 Presw. Trojci, Pach. 
29 W Marii Magd. de Pazzis 16 Teodora osw. 
30 Ś Feliksa p. m.. 17 A.ndronika ap. 
31 C Boże C. N.M.P.Posr.L. 18 Teodola mcz. 
8
		

/img0009_0001.djvu

			(30) CZERWiEC - 1934 R. 
Kalendarz I 
rzymsko _ kato1ic
i 


Dni I 
I 
1 P I Jakuba S. 
2 S S adoka i Towarz. 
-3 N -'-Erazma b. m. Klot. 
4 P Franciszka 
5 W I Bonifacego 
fi Ś I Norberta b., Klaudj. 
7 C Roberta op. 
8 P Medarda b. 

 Felicjana 
10 N Małgnrzaty Kr., Bog. b 
11 P Barnaby ap. 
12 W jana F. w. 
13 Ś Antoniego z Padwy 
ł4 C Bazylego W. 
15 P Modesta 
16 S Aliny. Justyny 
17 N jolanty, Adolfa, Inoc. 
18 P Efrema Dk. 
19 W Gerwazego i Protazego 
20 Ś Sylwerjusza pap. m. 
21 C Alojzego Gonzagi w. 
22 P Paulina b. 
2
_ S N. S. P. j. Z enona m. 
24 N Nar. św. j. Chrzcie. 
25 PProspera b. w. 
26 W Jana i Pawła . 
27 Ś Władysława Kr. 
28 C Ireneusza b. 
29 P Piotra i Pawia Apost. 
30 S Wsp. św. Pawła Ap. 


Kalendarz 
grecko _ katolicki 


19 Patrykija 
2 0 Tałałeja mcz. 
21 N. l Wsich światych 
22 Bazyl. 
23 Michała 
24 Symeona pr. 
25 Presw. Ewch. 
26 Karpa ap. 
27 Teraponta smcz. 
28 N. 2. po Ś. Nykyły 
29 Teodozji m. 
30 Isaakija prep. 
31 jer. ap. i Ep. m. 
l Czerweń. Just. mcz. 
2 Presw., Serc. Chr. 
3 Lukij ana mcz. 
4 N. 3 po S. Mytrof. 
5 Doroteja 
6 Wysarijona 
7 Teodota smcz. 
8 Teodora str. 
9 Kyryła sw. 
10 Tymoteja 
11 N. 4 po S. Wartołom. 
12 Onufrija W. 
13 Akyły,oy mcz. 
14 Jełyseja pror. 
15 Amosa, Jeronima 
16 Tychona ep. 
17 Man. Sawo i pr.
		

/img0010_0001.djvu

			(31) LIPIEC 


Dni 


Kalendarz 
rzymsko _ katolicki 


l N Przen. Krwi P. j., Rom. 
2 P Nawiedzenie N. .M. P. 
3 W Leona pap. Anatola 
4 Ś Teodora b. 
5 C Antoniego Zakk. 
6 p Łucji p. m. 
7 S Cyryla i Metodego 
8 N Elżbiety król. 
9 P Wemniki de julj. 
10 W 7 braci męczenników 
11 Ś Piusa I pap. 
12 C jana Gwalberta 
13 P Anakleta p., Małg., p. 
14 S Bonawentury Dk. 
15 N Rozesla.nie św. Apost. 
16 P M. B. Szkap!., Andrz. 
17 W Aleksego W. 
18 Ś Szymona z Lipnicy 
19 C Wincentego a Paulo 
20 P Bł. Czesława 
21 S Daniela, Prakse dy p. 
22 N Marji Magdaleny 
23 P Apolinarego b. m. 
24 W Bl. Kingi Kr., Kryst. 
25 Ś jakóba Ap. 
26 C Anny matki N. M. P. 
27 P Pantaleona m., Natalji 

8 
 _Wiktora pap. 
29 N Marty p. 
30 P Rubina m. 
31 W Ignacego Lojoli W. 
10 


1934 R. 


Kalendarz 
grecko _ katolicki 


- 


18 N.5 po S., Leonł-ija 
19 judy Ap. 
20 Metodija smcz. 
21 julijana Tars. 
22 Ewsewija smcz. 
23 Ahrypiny mcz. 
24 Wzdwo sw. Iw. Chr. 
-- 
25 N. 6 po S., Tewroniji 
26 Dawyda 
27 Samsona prep. 
28 Per. mosz., Kyr. i Iw. 
29 Pełra i Pawła 
30 Sobor 12 Ap. 
_ 
ł' peń. Kosmr. 
 D

. 
2 N. 7 po S., Pol. R. Pr. 
3 jakynta 
4 Andrija Kryl. 
5 Kyryla i Mel. 
6 Atanaz., Aton. 
7 Tomy i Akakija 
_ 
 Proko pi
 m
 
9 N. 8 po S., Pankrat. 
10 A.ntonija 
11 Ewfymiji 
 Ol. 
12 Prokta i Itar. 
13 Sobor Arch. Hawr. 
14 Akyły, Kuryka 
15 Wołodymyra W. 
16 N. 9 po S., Atynog. 
17 Mariny 
18 jakynla i Emiljana
		

/img0011_0001.djvu

			Dni 


(31) SIERPIEŃ - 1934 R. 
Kalendarz I 
rzymsko _ katolicki 


Kalendarz 
grecko - katolicki 


l Ś Piotra w okowach 
2 C N. M. P. Anielskiej, Alf. 
3 P Znal. relik. św. Szczep. 
4 S Dominika w. 
-- - 
5 N M. B. śnieżnej 
6 P Przemienienie Pańsko 
7 W Kajetana 
8 Ś Emiljana 
9 C jana Vianey, Rom. m. 
10 P Wawrzyńca m. 
II S Zuzanny p 
12 N Klary p. 
13 P Hipolita i Kasj. mm. 
14 W Euzebjusza b. 
15 Ś Wniebowz. N. M. P. 
16 C joachima, Rocha 
17 P Jacka W. 
18 S Heleny ces. 
19 N Ludwika Toloz. 
20 P Bernarda {)p. Dk. 
21 W Joanny Fr. de Chaut. 
22 Ś Tymoteusza m. 
23 C Filipa i Benicjusza 
24 P Bartłomieja Ap. 
25 S Ludwika kro 
--- -- 
26 N M. B. Częstochowskiej 
27 P józefa Kalas 
28 W Augusty,na b. w. Dk. 
29 Ś ścięcie św. jana Chrz. 
30 C Róży Limańskiej 
31 P Rajmui11da, Izabelli 


19 Makryny i Dija 
20 Iliji pror. (na ned.) 
21 Symeona i Iwana 
22 Marji Ma h dalyny 
23 N. 10 po S., Tryfona 
24 Borysa 
25 Usp. św. Anny 
26 jermolaja mcz. 
27 Pantelejmona mcz. 
28 Pro chora i i. Ap. 
29 Kalynika mcz. 
30 N. l) po S., Syły ap. 
31 Ewdok. 
I Serpeń. Proisch. Cz. 
2 Peren. m. sw. Stefa,na 
3 Isaakija D., Fawsta 
4 Ewdokiji prmcz. 
5 Ewsygnia mcz. 
fi N. 12 po S., Preobr. H. 
7 Dometija 
8 Emilijana ep. 
9 Mattija Ap. 
iO Lawrel1'tija mcz. 
II Ewpla mcz. 
12 Fotij a,- Anyk. mc z-=-- 
13 N. 13 po S., Maksyma 
14 Micheja 
15 Usp. Pr. Boh. 
16 Per. n. Chr. Hosp. 
17 Myrona mcz. 
18 Flora i Ławra mcz. 


11
		

/img0012_0001.djvu

			(30) WRZESIEŃ - 1934 R. 


Dni I 


Kalendarz I 
rzymsko - katolicki 


Kalendarz 
grecko - katolicki 


1 S I Bronisławy, Idziego 19 Andreja 
2N Stefana kro 20 N. 14 po S., Samuiła 
3 p Szymona Slup. 21 Taddeja 
4W Rozalji 22 Akatonika mcz. 
5 Ś Wawrzyńca Just. b. w. 23 Łupa mcz. 
6C Zacharjusza Pr. 24 Ewtycha mcz. 
7 P Anastazji, Reg., J. m. 25 Wartołomeja, Tyta 
8 S Narodzenie N. M. P. 26 Adriana i Natalji 
9N Piotra Klawera 27 N. 15 po S., Pimena 
WP Mikołaja z Talent. 28 Mojseja 
IIW Pruta, Jacka m. 29 Us. hol. Iw. Chr. 
12 Ś Imienia N. M. P. 30 Ałeksija aen. 
13 C Filipa m. 31 Pol. pojanna Pr. Bah. 
14 P Podwyższ. Krzyża św. I Weres., Naw. C. lłik 
1.'J S N. M. P. BoI. Nikod. 2 Mamanta mcz. 
- - 
16 N Kornela, Cypr. mm. 3 N. 16 po S., Antyma 
17 P Stygmat św. Franc. 4 Wawyły 
18 W Józefa z Kupert 5 Zachariji i Jełys. 
19 Ś Ja-nuarego b. m. 6 Czudo arch. Mych. 
20 C Eustachego Ap. ew. 7 Sownta mcz. 
21 P Mateusza Ap. ew. g Rizdwo Pr. Bohor 
22 S Tomasza z Wiłan. . 
akyma i Anny 
23 N Tekli p. m. 10 N. 17 po S., Mynod. 
24 P N.M.P. od wyk. niew. II Teodory 
25 W BI. Władysl. z Oieln. 12 Awtonoma smcz. 
26 Ś Cyprj. i Jusf. mm. 13 Obrz. Chr., Kornyiija 
27 C Kosmy i Damj. mm. 14 Wozdw. Cz. Chresta 
28 P Wacława kro 15 Nykyty wmcz. 
29 S Michała Arch. l6 Ewfymij a w
 c
_ __ 
- --- ... 


30 N 
12 


Hleromma Dk. 


17 N. 18 po S., SofIJ!
		

/img0013_0001.djvu

			Dni 


(31) PAŹDZIERNIK - 1934 R. 
Kalendarz I 
rzymsko - katolicki 


Kalendarz 
grecko _ katolic1ti 


l P BI. jana z Dukli 
2 W Aniołów Stróżów 
3 Ś Teresy od Dziec. j. 
4 C Franciszka z Asyżu 
5 P Placyda m. 
6 S I Brunona op . 
7 N M. B. Różańcowej 
8 P Brygidy wd. 
g W I Djonizego areop. 
10 Ś Franciszka Borgj. 
li C Emiljal1a m. 
12 P Maksymiljana b. 
13 S Edwarda kro 
-- 
14 N Kaliksta pap. m. 
15 P Teresy p., jadwigi ks. 
16 W Gerarda 
17 Ś Ma/gorzaty M. 
18 C Łukasza Ew. 
l g P Piotra z A/kantary 
20 S jana Kantego 
21 N Urszuli p. m. 
22 p I Korduli p. m., Filipa 
23 W Ignacego, Seweryna 
24 Ś Rafala arch. 
25 C Kryspina 
26 p I Ewarysta pap. w Luc. 

 I Sabiny, Florencji m ._ 
28 N Chrystusa Kr., Szym. 
29 p I Narcyza b. 
30 W Edmunda 
31 Ś \ Antonina, Lucyli 


18 Ewmeniji 
19 Trofyma mcz. 
20 Ewstachija mcz. 
21 Kondrata ap. 
22 Foky smcz. 
23 Zaczat. Iw. Chr. 
24 N. 19 po S., Tekli prep. 
25 Ewfrozyny 
26 Presto Iw. Bohosława 
27 KaUistrata mcz. 
28 Charytona prep. 
29 Kyryjaka prep. 
_ 30 Hryhorija smcz. 
l :żowteń, N. 20 po S. 
2 Kyprijana 
3 Dionyzija smcz. 
4 jeroteja sm cz. 
5 Charytyny prep. 
6 Tomyap. 
7 Serchija i Wakcha 
8 N. 21 po S., Pelahiji 
g Jakowa Ap. 
10 Ewłamp. i Eul. rocz. 
11 Fyłypa ap. 
12 Prowa i tow: 
13 Karpa rocz., Kos._ 
14 Nazaryja _ 
15 N. 22 po S., Ewlyroia 
16 Łonkina 
17 Oziji pror. 
18 Łuky Ap. 


13
		

/img0014_0001.djvu

			Dni I 


(30) LISTOPAD -- 1934 R. 
Kalendarz I 
rzymsko _ katolicki 


Kalendarz 
grecko _ katolicki 


I C I Wszystkich świętych 
2 P I Dzień Zaduszny 
3 S Huberta b. 


4N 
5 P 
6W 
7 Ś 
8 C 
9 P 
lOS 
II N 
12 P 
BW 
14 Ś 
15 C 
16 P 
I7S 
18 N 
19 P 
20 W 
21 Ś 
22 C 
23 P 
24 S 
25 N 
26 P 
27 W 
28 Ś 
29 C 
30 P 
14 


Karola Boromeusza 
Zacharjasza i Elżb. 
Leonarda, feliksa 
Amaranta, Nikandra 
Gotfryda i Maura 
Teodora m. 
Andrzeja z Awel. 
Marcina b. 
Marcina p., 5 Br. Pol. 
Stanisława Kostki 
józefata b. m. 
Leopolda. Getr. p. 
M. B. Ostrobr. Edm. 
Grzeg orz a c., Sal. 
Romana 
Elżbiety kro 
Feliksa Wal. 
Ofiarowanie N. M. P. 
Cecylji p. m. 
Klemensa pap. m. 
En
 d Krz. Dk. 
Katarzyny p. m. 
jana Berchm. K. W. 
Walerjana, Wergilj. b. 
Zdzisławy, Mansweta 
Saturnina i Filemona 
Andrzeja Ap. just. 


I 19 jojiła pror. 
20 Artemija fmcz. 
21 I1arijon a _
e l. prep. 
22 N. 23 po S., Awerkija 
23 jakowa 
24 An
ty i tow. mcz. 
25 Matkijana mcz. 
26 Dymitria wmcz. 
27 Nestora mcz. 
28 Paras k. wmcz. 
29 N. 24 po S., Anastaziji 
30 Zynowia 
31 Stachija i i. ap. 
l Padolyst., Kosmy i D. 
2 Akindyna mcz. 
3 Ekepsymy mcz. 
-.ijoanikila W:... 
5 N. 25 po S., Hałakt. 
6 Pawła św. 
7 jerona i i. mcz. 
8 Sobor św. Arch. M. 
9 Onysyfora mcz. 
10 Erasta i i. ap. 
II _Myn v
 Wik f<) ra i i. 
12 N. 26 po S., josafata 
13 Iwana 
14 Fyłypa Ap. 
15 Huria i i. mcz. 
16 Mateja Ap. 
17 Hryhorija ep. czud.
		

/img0015_0001.djvu

			Dni I 


(31) GRUDZIEŃ -- 1934 R. 
Kalendarz ł 
rzymsko _ katolicki 


Kalendarz 
grecko _ katolicki 


l S Eligjusza b ., Natalji 
2 N Bibiany p. m. 
3 P Franciszka Ksawerego 
4 W Barbary p. m. 
5 Ś Saby op., Anastazji 
6 C Mikołaja b. 
7 P Ambrożego b. Dk. 

S _ Niep o
. Pocz . N. M. P . 
9 N Leokadji, Walerji 
10 p N. M. P. Loretańsk. 
II W Damazego, Sabiny 
12 Ś Aleksandra m. 
13 C Łucji p. m. 
14 p Spirydjona b. 
15 S Walerjana b. 
-I -- 
16 N I Euzebjusza, Albina 
17 P Łazarza b. 
l
 W lOczek. N. M. P. Gracj. 
l!) Ś Urbana 
20 C I Teofila, Juljusza 
21 P Tomasza Ap. 
22 S Zenona m . 
23 N Wiktorji p.-m. 
24 P Wigilja. Adama i Ewy 
25 W Boże Narodzenie 
26 S Szczepana męcz. 
27 C Jana Ap. i Ew. 
28 P Młodzianków 
29 S Tomasza b. m. 
30 N Euge njusza b. 
31 P , Sylwestra pap. 


18 Płatona i Romana 
19 N. 27 po S., Awdija p. 
20 Hryhorija 
21 Wwed. w chram. P. B. 
22 Fyłymona p. 
23 Amfilochia ep. 
24 Kateryny wmcz. 
2 5 Klymenta i P. _ 
26 N. 28 po S., Alypia p. 
27 J ak pers. 
28 Stefana prep. mcz. 
29 Paramona mcz. 
30 Andreja Ap. 
I Hrudeń. Nauma pror. 
2 Awwaku ma pro
 _ 
3 N. Praotciw, Sofonia 
4 Warw ary 
5 Sawy prep. 
6 Nykolaja czud. 
7 Amwrozja ep. 
8 Patapia ep. 
9 Nep. Zacz. P. D. M____ 
10 N. pered Rizdwom 
II Danyiła 
12 Spyridona prep. 
13 Ewstratija sm cz. 
14 Tyrsa mcz. 
15 Elewterija smcz. 
16 Ahheja pror. 
17 Danyila pror. 
18 Sebastjana 


15
		

/img0016_0001.djvu

			KALENDARZ PRAWOSŁAWNY 
NA ROK 1934. 


B. Narodzenie 7, 8 i 9 stycznia. 
Nowy Rok 14 stycznia. 
Trzech Króli 19 stycznia. 
Trzech świętych 12 lutego. 
OClvs7czenie N. P. M. 15 lutego. 
Niedziela Palmowa l kwietnia. 
Zwiast. N. M. P. 7 kwietnia. 
Wielkanoc 8, 9 i 10 kwietnia.* 
Wniehowst. Pa:1skie 17 maja.. 
Zeslanie Ducha św. 27 maja.. 
Św. Trójca 28 maja.. 
św. Piotra i Pawia 12 lipca. 
Przemienienie P. 19 sierpnia. 
Wnieb. N. P. M. 28 sierpnia. 
ści
cie św. Jana 1 I września. 
Nar. N. P. M. 21 września. 
Podw. Św. Krzyża 27 września. 
N. P. M. Obr. 14 października. 
Ofiarowanie N. P. M. 4 grudnia. 
Św. Mikołaj 19 grudnia. 
(św. ruchome oznaczone gwiazdką..) 


KALENDARZ żYDOWSKI. 


Rok 5694 
(zwyczajny prawidłowy, liczy 354 dni). 
Kał. żydowski Rok 1934 
Szwat 1 17 I 
Adar 1 16 II 
Post Estery 13 28" 
Purim 14 I 111 
16
		

/img0017_0001.djvu

			Suszan-Purim Adar 15 2111 
Nisan 1 17 " 
I-sze święto Paschy* 15 31 " 
II-
ie święto Paschy* 16 1 IV 
VII-me święto Paschy* " 21 6 " 
VIII-me święto Paschy* " 22 7 " 
Ijar 1 16 
Lag B'omer " 18 3\1 
Siwan 1 15 " 
I-sze Zielone święto* 6 20 " 
II-gie Zielone święto. " 7 21 " 
Tamuz 1 14 VI 
Post. Zdobycie Jerozolimy " 18 I VII 
Ab I 13 " 
Post. Spalenie świątyni " 10 22 " 
E1ul I 12 VIII 
Rok 5695 
(przestępny niezupelny, liczy 383 dni). 


1 10 IX 
2 11" 
3 12 
10 19" 
15 24 
16 25 
21 30" 
22 l X 
" 23 2" 
Cheszwan I 10" 
Kislew 1 8 XI 
25 2 XII 
1 7" 
Post. Oblężenie Jerozolimy " 10 16" 
święta uroczyste oznaczone gwiazdką (*). 


Nowy Rok* 
lI-gie Święto N. Roku* 
Post Gedaljah 
święto Pojedn. (Sądny Dzień)* 
I-sze święto Kuczek* 
lI-gic święto Kuczek* 
święto Palmowe 
Koniec święta Kuczek.... 
Radość z prawa* 


Tiszri 


" 


" 


Poświęcenie świątyni 


T
bet 


*2 


17
		

/img0018_0001.djvu

			POLSKA W CYFRACH. 
Ludność Polski w latach 1921, 1931 i 1933. 


Ogólna liczba Przeciętna IIcz- Odsetek 
mIeszkańców ba mieszkań- ludnoścI 
Grupy w mIljonach ców na I km miejskiej 
- 301X19
 
województw 30.IXI I 30.IXI I 
1921 r 9.XIł 1.1 1921 r 9.XIł J.I 
a '1 1931 r. 1933r. . 131 r 1933r. I :lr. J!j;u r. 
a 
Pollka. 27.2 32,1 32,6 70 83 84 25 27 
Woj. centralne 11,3 ]3,5 13,6 83 98 99 31 33 
. wschodnie 4,2 5,6 5,7 34 45 46 13 14 
I . zachodnie 4,] 4,5 4.6 87 96 97 28 34 
poludn. 7,6 8,5 8,7 96 108 110 20 23 


Ludność większych miast w Polsce 
w roku 1933. 
I w tysiącach 


Warszawa 
Łódź. 
Lwów. 
Poznań 
Kraków 
Wilno. 
Katowice. . 
Częstochowa 
Bydgoszcz 
Lublin. . . 
Sosnowiec 


1181 
604 
315 
248 
232 
201 
128 
121 
119 
117 
112 


a Dla terenów nie objętych spisem z 1921 r. dane spisów z 19]9 r. 
18
		

/img0019_0001.djvu

			Produkcja górnicza i hutnicza w Polsce 
w latach 1913, 1926, 1932. 


I Produkty 1913 I 1926 I 1932 
w tysiącach ton n 
Węgiel kamienny 40 972 35747 28 835 
Ropa naftowa l 114 796 557 
Sól kamienna i warzonka . 189 458 492 
Sole potasowe . 2 208 299 
Ruda 2elazna 493 317 77 
Ruda cynkowa . . 502 406 75 
Ruda %wiana , 57 18 6 
Surowiec 2elaza 1055 327 ]99 
Stal. 1677 788 564 
I Cynk-metal ]92 124 85 
Ołów-metal 45 28 12 


Szacunki zapasów kopalin w Pols('e a 
w mil jonach 
tonn 


Węgiel kamienny b 
Węgiel brunatny c. 
Ropa naftowa . , 
Sól kamienna i warzona 
Sole potasowe 
Ruda 2elazna. 
Rudy rynkowe i ołowiane. 


61781 
5000 
160 
5900 
450 
165 
33 


Q Ocena Państwowego Instytutu Geologicznego z początku 1932 r. 
b Do głębokości 1000 m. c Dane tymczasowe, dotyczące tylko obszaru 
północno-zachodniego. 


19
		

/img0020_0001.djvu

			Siły wodne Polski. 
Zasoby sił wodnych ogółem w tys. K. M. 3 700 
w tern: najlepsza kategorja 2200 


liczba moc w tys. 
zakładów K. M. 


Siły wyzyskane \V początku 1932 r. 
ogółem 
Drobne zakłady przemysłowe 
Zakłady z mocą instalowaną powy
ej 
100 K. M. 


9057 
9000 


134 
100 


57 


34 


Polska flota handlowa morska i rzeczna w latach 1929-1933' 


Wyszczególnienie 192911930119311193211933 
Stan na l stycznia 
Flota handlowa morska: 
Polska - Liczba statków 18 25 31 33 39 
Pojemność w tys. reg. 
tonn brutto 22 41 65 68 66 
Flota handlowa rzeuna: 
Polska - Liczba statków 
ogółem. 1838 2048 2163 2248 - 
Nośl1 w tys. tonn . 116 122 128 131 - 


Ił 
JA , 
,t ..- 
'r.ród , 
'20 . * 


.

 


Dane Mlnistersh\ a Iłobót Publicznych.
		

/img0021_0001.djvu

			Udzial kapitałów zagranicznych w polskich Spółkach 
Akcyjnych 31. XII. 1931. 
Krajowe spół- Spólki posiadające 
ki akcyjne kapitaly zagraniczne 
_ LI r- K I LI I Kapitały a 
cz- ap - cz- 1 
ba I taly a ba OgÓ- 1 w tern 
spó- I w milj. SPÓ- I łem zagraniczne 
łek zł. łek w mIljon zł .iwolob 
] 609 4300 454 2810 ] 112 39,8 
61 683 40 550 4lJO 58,6 
15 554 10 510 459 82,9 
]04 239 33 I ]52 11 29,7 
134 294 52 215 160 54,4 
147 6U6 49' 411' 138 22,8 
28 183 11, 118 ]41 80,3 
62 282 11 136 67 I 23,8 
12 350 21 233 101 I 28.9 1 
980 1 109 215' 425 169 15,2 


Grupy działalności 
gospodarczej 


Ogółem . 
GórnIctwo . 
Hutnictwo. . . . . . . 
Przemysł maszyn. I elektr. 
n chemiczny. 
. włókienniczy. 
Gazownie I elektrownie, 
Banki prywdne. 
Komunikacja I telefon 
Inne 


Spóldzielnie związkowe w Polsce w łatach 1928 - 1931. 
Zespoły i rodzaje spółdzielni 1192811929 11930 11931 
Liczba sp61dzielnl og61em . 110116 1 11 223! 11896'11 962 
Wedlug prz,naleinołci do zespol6w 
Spółdzielnie polskie. 6 167 66311 6837 
" Społem " . 886 890 925 
.Zjednoczenie' 3632 39671 4127 
"Unja" , l 351 1460. 1 483 
Wojskowe. 298 3141 302 
Spółdzielnie ukraińskie. 2 487 2 924 3 283 
niemieckie. 792 803 837 

ydowskie. 670 865 939 


6777 
896 
4107 
1485 
289 
3369 
888 
928 


a Kapitały zakładowe I rezerwowe (bez amortyzacyjnych). 
b W stosunku do ogólnego kapitału krajowych spółek akcyjnych. 
21
		

/img0022_0001.djvu

			Organizacja publicznych szkól powszechnych )Vedlug stanu z dn. I maja 1933 


o k r ę g s z k o l n y ::I 
- - 
 

 :¥ li I =E :¥ o 
:¥ ..= 
N 
Rodzaj szkoły '" '" E 

 
'" o (ij 
 .t:: :¥ 
OJ 
 t:: :..
 
 OJ 

 
N 
.- .o N 

 u I N 
ro 

 ::I 0'- ::I 
 
:::<:,,,, ...:I ...:I o..
 3
 3 
 P:;' C/) - 
73511876:1843 I I I 
l klasowych 1611 1336 1673 1 1244 1 1042 11360 11 246 
2 .. 779 994 572 'I 227 854 908 397 1 364 1 6 095 6194 
3 " 304 465 220 694 337 431 95 111 2657 2697 
I 
4 " 117 252 124 318 124 227 41 36 1239 1226 
5 .. 55 130 63 140 47 110 I 23 20 1 588 594 
6 .. 28 79 66 97 39 51 1 14 10 384 354 
7 " . 167 556 239 406 250 711 89 95 2513 2493 
, I 
Razem . 3061;381212019 -1758 3494i4111 190311678124836124804 


N 
C'1
		

/img0023_0001.djvu

			Szkoly, nauczyciele, uczniowie w Polsce. 


1931/32 
Kategorje szkół I Na- I Ucz- 
Szkoły uczy- niowie 
ciele w tys. 
Przedszkola 1920 2538 103,7 
publiczne 666 874 44,2 
prywatne. 1254 1664 59,5 
Szkołr powlzechne . 26 945 76 156 I 4 245,0 
publiczne. 25 452 7054014 112,7 
w miastach. 2031 20 i!46 I 024,5 
na wsi 23 421 50194' 3088,2 
prywatne. 1493 5616 132,3 
w miastach. 950 4665 103,4 
na wsi 543 951 28,9 
Szkol, łwiczeń 144 733 18,9 
publiczne 108 509 15,3 
prywatne. 36 224 3,6 
Szkol, specjalne 77 499 7,1 
publiczne. 66 432 6,4 
prywatne. 11 67 0,7 
Szkol, irednie og6lno-ksztalc
ce 749 13 756 202,8 
państwowe . 279 5246 100,7 
samorządowe 61 943 13,9 
prywatne. 409 7567 88,2 
SelRinarja naucz,delskie 195 2704 30,9 
państwowe . 116 l 45-1 18,61 
I samor1ądowe . 16 217 2,5 
prywatne. 63 1033 9,8 


23
		

/img0024_0001.djvu

			1931/32 
Kategorje szkół I Na- I Ucz- 
Szkoły uczy- ni owi e 
ciele w tys. 
Kurs, naucz. I pedagogia I 15 1681 0,8 
państwowe . 13 143 0,7 
prywatne. 2 25 0,1 
Seminaria ochroniarskie 14 170 1,1 
państwowe . 8 85 0,7 
prywatne. 6 85 0,4 
Seminaria naucz. rzemiosi 7 142 0,6 
państwowe . . 3 79 0,4 
prywatne. 4 63 0,2 
Szko" i kurs, zawodowe 754 8211 70,2 
państwowe . 117 2461 22,3 
samorządowe 41 620 5,3 
prywatne. 596 5130 42,6 
Szkol, zawodowe doleszł.lc. 733 6489 103,9 
publiczne. 653 5872 95,4 
prywatne. 80 617 8,5 
Ludowe szkol, rolnicze 146 500 4,6 
państwowe . 39 156 1,4 
samorządowe 79 253 2,5 
prywatne. 22 91 0,7 
Szkol, w,isze 22 - 49,8 
państwowe l
 I - 42,8 
prywatne. - 7,0 


24
		

/img0025_0001.djvu

			Uczniowie wedlug zawodu rodziców w Polsce. 


Zawód i stanowisko 
w zawodzie rodziców 
uczniów 


Uczniowie w szkołach 
średnich naucz y _ , zawodo- wy t- 
cIelskIch wych Q szych 
]925- 1 1930- 1925- / 1930- ]927-11930- 1928- 
-1926.]93] -1926 -1931 -1928,.1931 -1929 


Liczby bezwzgl"dne w tysiącach 
Ogółem. . 1216,6205,0 31,3 35' 
 50'1 13.0 43,1 
Rolnictwo. . 1 36'01 29,1 11,6 lO, 7,9 11,4 5,3 
w tern: rolnicy wlę.k
1 b.. 5,8, 5,] 0,2 0,2 l7,O 0,9 1,4 
rolnicy mmejsl c . 26,2 20,
 10,2 9, \ 9,0 3,1 
Przemysł . 44,8140.5 8,2 7,7 3.5 '16,8 4,] 
w tern: przedsiębiorcy 10,2 9,1 0,6 0,6 1,3 1,7 1,2 
rzemieślnicy. 19'6 1 16'8 5,1 4,7 5,5 9,0 ],7 
urzędnicy 8,6 !I,1 0,6 0,6 1,0 1,7 0,8 
robotnicy 6,2 5,5 1,9 1,8 5,7 4,4 0,4 
43,3 1 45,0 ],9 2,5 9.6d 8,4 5.6 
35,3 1 35,0 ],5 2,0 4,8 6,0 4,0 
23, I 22,5 5,0 5,6 d 10,5 2,6 
]0,7 11,61 0,4 0,5 ],7 0,9 2,3 
41,9 42'2 1 7,2 6,5 9,8 8,4 8,2 
16,4 ]4,0 3,0 2,8 7,0 6,7 3,5 
0,4 0,1 0,0 O,] 1,2 9,9 12,0 
Odsetkł 
. 1 ]00.0100.0100.0'100,0 1 100,0 ]00,0 100.0 
2,7 1 2,5 0,61 0,7 )14,2 ],4 4,3 
12,1 10.3 27,3 25,]) I 143 9,8 
21,0 1 2],6 5,5 7,2 12,2 12,1 ]6,5 
9,0 1 8,2 13,8 13,] 11 ,O ]4,3 5,3 
11,7 10,9 20,7 22,1 31,3 26,6 8,1 
5,0 1 5,7 1,1 ],4 3,51 ],5 1 7,4 
31,7 34,8 24,7 24,4 21,4, 22,5 ,3 


Handel. 
w tern kupcy I przedslęb. . 
Komunikacja 
Wolne zawody. 
Slutba publiczna 
Inne zawody. 
NIepodane. 


Ollółem. 
w tern: rolnicy więksi b. 
rolnicy mniejsi c 
przemysłowcy I kupcy. 
rzemieślnicy. 
robotnicy . 
wolne zawody 
urzędn.. naucz., oficer. 


Q Łącznie z kursami. b Ponad 50 ha. c PonUej 50 ha gruntu. 
d Komunikację podano łącznie z handlem. 


25
		

/img0026_0001.djvu

			BibIjoteki w Polsce w latach 1929 - 1931. 


I Liczba bibljotek I LlCz!!a tomó w I 
w tysiącach 
Bibljotekl r I 1929 I 1930-' 1931 
]929 ]930 ]931 
PubIlczne 8526 - - f3 ]64 - - 
Szkól powszech. pub\. 23 O
4 22772a 23 604 3442 3416a 3883 
" średnich ] 322 1357 - 253] 2603 - 
. nauczycielskich. 348 346 - 583 632 - 
to zawodowych. 662 - 625b 472 - 490b 
I . wytszych.. 20 21 21 2647 2761 2842 
Wojskowe naukowe 13 - ]4 226 - 268 


a Dane nlekomplelne. b Bez blbljolek kursów zawodowych. 


Radjo w Polsce w latach 1927 - 1933. 


Liczba audycyj I 
Liczba I muzycznych 
Rok a radjoabonenlów Rok odczyto- w temz 
wych ogółem Iplyt !(ramo- 
I lono\1lych 
]927 48 033 1927 23BB 1581 45 
1928 II 948 1928 4490 2472b 544 b 
199 184 300 
1930 201 586 1929 6332 4581 2100 
I 1931 245 900 1930 . 510 7383 50]5 
1932 310 214 1931 6672 9554 6901 
1933 296 255 


a Stan z dnia 1.1. b Brak danych o audycjach z płyt gramo- 
lonowych ze stacyj poznańskiej I krakowskiej. 
Sport i wychowanie fizyczne w Polsce w latach 1922-1 93ł 


Wyszczególnienie 1922 I ]924 I 1926 I ]928 I ]930 I 1931 1 1932 

porlowcy zrzeszeni 
w tysiącach 70,5 99,7 172,2 208,3 305,0 454,5 542,0 
Kursy wychow. fizycz. 11 6 \I 201 156 267 456 
Uczestn. kur
ów w tys. 0,4 0,2 0,3 8,1 3,5 4,5 14,7 
Obozy letnie. . . . 12 25 21 41 - - - 
Uczestn. obozów \\' tys. 1.9 5,9 2,7 7,6 - - - 


Dane Państ\\. Urz. Wych. Flz. i Przysp. Wojlk. 


26
		

/img0027_0001.djvu

			WYDAWNICT\VA 
ZWIĄZKU NAUCZYCIELSTWA 
POLSKIEGO: 


l. "Głos Nauczycielski", 
2. "Ogniwo", 
3. "Praca Szkolna", 
4. "Polskie Archiwum Psychologji", 
5. "Ruch Pedagogicz.ny", 
6. "Szkoła Specjalna", 
7. "Rysunki i Zajęcia praktyczne", 
8. "Polska Oświata Pozaszkolna", 
9. "śpiew w Szkole", 
lO. "Wychowanie Fizyczne w Szkole", 
11. "Szkoła Dokształcająca Zawodowa", 
I 2. "Przedszkole", 
13. "Praca w Klasach Łączonych", 
14. "Gimnazjum", 


C e n a p r e n u m e r a t y: 


Tygodnik "Głos Nauczycielski" - zł. 3.- mIesIęcznie. 
Dwutygodnik "Ogniwo" oraz wszystkie inne czasopisma, 
wychodzące co miesiąc - zł. 8.- rocznie. 
Członkowie Związku N. P. otrzymują "Glos Nauczyciel- 
ski", oraz jedno z wymienionych czasopism do wyboru 
bezpłatnie, oraz mogą prenumero\\	
			

/img0028_0001.djvu

			"NASZA KSIĘGARniA" 
SP. AKC. ZWI
ZKU NAUCZYCIELSTWA POLSKIEGO 
Warszawa, ul. świętokrzyska 18 
Telefon 5-98-18. Konto P. K. O. Nr. 2.058. 


poleca w prenumeracie: 


ENCYKLOPEDIE WYCHOWANIA 


największe współczesne wydawnictwo zbiorowe z zakresu 
pedagogiki w układzie dLiałowym, pod redakcją 
Prof. Si. Łempickiego. 
Cena zeszytu zł. 4, \V prenumeracie zł. 3. 


Najtailszem wydawnictwem naukowt::m jest 


BIBLIOTEKA DZIEŁ PEDAGOGICZNYCH 


Cena tomu w prenumeracie zł. 3, z przesyłką zł. 3.25. 


NOWOśCI WYDAWNICZE: 


Ambroziewicz W. Sztandar s7kolny 2.80 
Buehler Ch. Dziecięctwo i młodość. _ .. 12.- 
Dryjski A. Zagadnienie seksualizmu dzieci i mło- 
dzieży. . . . . 12.- 
Gayówna D. Nauczanie przyrody żywej. Cz. I. . 1.70 
Gnoińska H. Obchody i uroczystości szkolne . 
Grzywak-Kaczyńska M. Testy i normy dła użytku 
szkół powsLechnych. . . . . . . . . 3.60 


28
		

/img0029_0001.djvu

			"NASZA KSIĘGARNIA" 
SP. AKC. ZWI
ZKU NAUCZYCIELSTW A POLSKIEGO 
Warszawa, ul. świętokrzyska 18 
Telefon 5-98-18. Konto P. K. O. Nr. 2.058. 


Hoszowska Wł. Zajęcia praktyczne w zakresie kul- 
tury .lycia codziennego . 
Krawczyk M. Ćwiczenia cielesne w szkole powsz. 
Kuchta J. Dr. Rozwój psychiczny mlodzieży a praca 
szkolna . . . . . . . . . 
Librachowa M. i Studencki S. M. Dziecko wiejskie. 
. Próba charakterystyki . . 
Patri A. Nauczyciel w wielkiem mieście 
Skierczyński M. i Krawczykowski F. Zabawy i gry 
ruchowe . 
Rudniański S. Technologja pracy umysłowej 
Tańska M. Zabawy rytmiczne. Wyd. II . 
Washburne C. Przygotowanie szkoły do dziecka. 
Wierzbińska J. Na marginesie nowego programu 
nauki śpie\'; u .... 
Zylberberg J. Szkoia podstawowa w nowoczesnych 
systemach szkolnych (Szkoła wiedeńska) 


3.- 
3.20 


3.- 


4.- 


5.50 
3.60 


-.40 


Na żądanie "Nasza Księgarnia" wysyła gratis katalog 
wydawnictw wlasnych, obejmujący oprócz książek dla 
nauczycieli, podręczniki szkolre, książkI dla dzieci i mło- 
dzieży, teatr szkolny i (tomowy i t. p. 


29
		

/img0030_0001.djvu

			ORGANIZACJA WŁADZ 
SZKOLNYCH. 


l. 


MINISTERSTWO WYZNAŃ 
RELIGIJNYCH I OśWIECENIA 
PUBLICZNEGO. 


ALE.łA SZUCHA NR. 25. CENTRALA TEL. 8-,08-20. 
Minister: p. JANUSZ jĘDRZEjEWICZ, tel. wew. IDO, 
miejski 8-38-56. 
Podsekretarz Stanu: p. KAZIMIERZ PIERACKI, tel. 
wew. 267, miejski 8-38-56. 
Podsekretarz Stanu: ks. Dr. BRONISŁAW żONGOŁ- 
ŁOWICZ, tel. wew. 102. 
W skład Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświe- 
cenia Publicznego wchodzą: Biuro Personalne, 5 Depar- 
tamentów: I Ogólny, II Szkolnictwa Ogólnokształcącego, 
III Szkolnictwa Zawodowego, IV Nauki i Sztuki, V Wy- 
znań oraz nie wchodzący w skład Departamentów Wy- 
dział Archiwów Państwowych. 
30
		

/img0031_0001.djvu

			Departamenty I, II i 1Il podlegają Podsekretarzowi 
Stanu p. Kazimierzowi Pierackiemu, zaś Departamenty IV 
i V - Podsekretarzowi Stanu ks. Dr. Bronisławowi Żon- 
gollowiczowi. 
Dyrektor Biura Personalnego i Naczelny Dyrektor 
Archiwów Państwowych podłe gają bezpośrednio Mini- 
strowi. 


BIURO PERSONALNE. 
Dyrektor Biura Personalnego: p. Jan Tadeusz Lipka. 
tel. wew. 150. 
W Biurze Personalnym istnieją następujące referaty: 
Referat ogólny prow. p. Euzebjusz Braun, radca ml- 
nisterjalny, tel. wew. 158, ruchu służbowego prow. p. Ry- 
szard Sztobryn, radca ministerjalny, tel. wew. 157, dyscy- 
plinarny prow. p. Stanislaw Marszałek, radca ministerjaI- 
ny, tel. wew. 160, uposażeniowy i emerytalny pro\\<. 
p. Zygmunt żabicki, referendarz, tel. wew. 161, ewiden- 
cji prow. p. Henryk Herman, tel. wew. 151. 


DEPARTAMENT I OGóLNY. 
Dyrektor Departamentu I p. Karol Makuch, tel. wew. 
118. 
Departament Ogólny sklada się z 5 Wydzialów: 
1) Prawnego, 2) Budżetowo-Rachunkowego, 3) Polityki 
Oświatowej, 4) Programowego, 5) Wychowania Fizycz- 
nego i Higjeny Szkolnej. 


WYDZIAŁ PRAWNY. 
Naczelnik Wydziału: p. Kazimierz Dubie), tel. wew. 
173. 


WYDZIAŁ BUDżETOWO-RACHUNKOWY. 
Naczelnik Wydziału: p. Andrzej Nowak, tel. wew. 135. 
31
		

/img0032_0001.djvu

			WYDZIAŁ POLITYKI OŚWIATOWEj. 
Naczelnik Wydziału: p. Aleksander Kawałkowski, tel. 
v.-ew. 155. 


WYDZIAŁ PROGRAMOWY. 
Naczelnik Wydziału: Dr. JuIjusz Balicki, tel. wew. 104. 


WYDZIAŁ WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I HIGjENY 
SZKOLNEJ. 
Naczelnik Wydziału: p. Józef Błoński, tel. wew. 120. 


SEKRET ARjA T MINISTRA. 
Kierownik: p. Tomasz Serafin, radca ministerjałny, 
tel. wew. 132. 


DEPARTAMENT II 
SZKOLNICTWA OGóLNOKSZT AŁC
CEGO. 
Dyrektor Departamentu: p. Dr. Michał Mendys, tel. 
wew. 167. 
Departament Szkolnictwa Ogólnokształcącego składa 
się z 3 wydziałów: I) Szkolnictwa powszechnego, 2) 
Szkolnictwa średniego, 3) Oświaty pozaszkołnej. 


WYDZIAŁ SZKOLNICTW A POWSZECHNEGO. 
Naczelnik Wydziału: p. Stanisław Bugajski, tel. wewn 
182. 


WYDZIAŁ SZKOLNICTW A sREDNłEGO. 
Naczelnik Wydziału: p. Włodzimierz Gałecki, tel. 
wew. 25K 


WYDZIAł. OśWIATY POZASZKOLNEJ. 
Naczelnik Wydzialu: p. Stanislaw Podwysocki, tel. 
wew. 172. 
.32
		

/img0033_0001.djvu

			DEPARTAMENT III SZKOLNICTWA ZAWODOWEGO. 
Kierownictwo Departamentu III sprawuje podsekre- 
tarz Stanu p. Kazimierz Pieracki. 
Departament III szkolnictwa zawodowego składa się 
z 3 wydzialów.: I) Szkół techniczno - przemysłowych, 
2) Szkół handlowych i gospodarczych, 3) Szkół rolniczych. 
WYDZIAŁ SZKóŁ TECHNICZNO - PRZEMYSŁOWYCH. 
Naczelnik Wydziału: p. Inż. Wladysław Gordziałkow- 
ski, tel. wew. 190. 
WYDZIAŁ 
SZKóŁ HANDLOWYCH I GOSPODARCZYCH. 
Naczelnik Wydziału: p. Marja Zaborowska, tel. wew. 
197. 
WYDZIAŁ SZKóŁ ROLNICZYCH. 
Naczelnik Wydzialu: p. Stanisław Wiśniewski, tel. 
wew. 204. 


DEPARTAMENT IV NAUKI I SZTUKI. 
Kierownictwo Departamentu sprawuje Podsekretarz 
Stanu ks. Dr. Bronisław 2:ongołłowicz. 
Departament IV składa się z 2 wydziałów: I) Nauki 
i Szkół Wyższych, 2) Sztuki. 
WYDZIAŁ NAUKI I SZKóŁ WY2:SZYCH. 
Naczelnik Wydziału: p. Józef Stypiński, tel. wew. 208. 


WYDZIAŁ SZTUKI. 
Naczclnik Wydziału: p. Władysław Zawistowski, tel. 
wew. 221. 
DEPARTAMENT V WYZNAŃ. 
Dyrektor Departamentu: p. Franciszek Potocki, tel. 
wew. 228. 
.3 33
		

/img0034_0001.djvu

			WYDZIAŁ ARCHIWóW PAŃSTWOWYCH 
ul. Długa 13, tel. 12-24-64. 
Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych: p. Wi- 
told Suchodolski, tel. 12-24-52. 


PRZYJĘCIA INTERESAN'f()W W MINISTERSTWIE 
W. R. I O. P. 
Minister przyjmuje tylko te osoby, które na skutek 
porozumienia się z sekretarjatem osobistym otrzymają za- 
wiadomienie o wyznaczonym dniu i godzinie przyjęcia. 
Zgłoszenia o przyjęcie mogą być uskuteczniane oso.. 
biście, listownie, telefonicznie lub telegraficznie i winny 
zawierać ujęty krótko a treściwie przedmiot sprawy. 
Zgłoszenia w sprawach niezasadniczych i mniejszej 
wagi nie są uwzględniane. 
Podsekretarz Stanu p. Pieracki Kazimierz - przyj- 
muje w poniedziałki i czwartki, od godz. 13 do 14. 
Obowiązuje uprzednie zgłoszenie o przyjęcie za po- 
średnict\\iem sekretarza osobistego. 
Podsekretarz Stanu ks. Dr. 2:ongollowicz Bronislaw-- 
plzyjmuje we wtorki i śr<>dy - od godz. 13 do 14. 
Obowiązuje uprzednie zgłoszenie o przyjęcie za po- 
średnictwem sekretarza osobistego. 
Dyrektor Biura Personałnego i Dyrektorowie Depar- 
tamentów przyjmują w poniedziałki, środy i piątki od 
godz. 13 do 14.30. 
Naczelnicy Wydziałów przyjmują w poniedziałki, śro- 
dy, czwartki i piątki, od godz. 12 do 14. 
Zgłoszenia o przyjęcie uskutecznia się za pomocą kar- 
ty zgłoszenia. 
Inni urzędnicy Wydziałów (Biura Personalnego) za- 
sadniczo interesantów nie przyjmują, o ile nie są do tego 
upoważnieni na stałe lub doraźnie. 
KanceIarja Główna (Biuro informacyjno-podawcze), 
Intendentura i Administracja Wydawnictw - udzielają in- 
34
		

/img0035_0001.djvu

			furmacyj każdego dnia w godzinach urzędowych od go- 
dziny 8 do 15. 
BibIjoteka Ministerstwa, td. do godz. - 15 wew. 116, 
po godz. 15 - 8-02-24, jest czynna codziennie od godz. 
II do 14 i od godz. 17 do 20.30. 


II. 


WŁADZE 
SZKOLNE DRUGIEJ INSTANCJI. 


KURATORJUM OKRĘGU SZKOLNEGO 
BRZESKIEGO 


obejmuje województwa: poleskie i białostockie z wyjąt- 
kiem powiatów augustowskiego, grodzieńskiego, suwal- 
skiego i wołkowyskiego. 


Siedziba Kuratorjum: Brześć n/B., ul. Unji Lubel- 
skiej 8.1,. 
Kurator: p. o. Kuratora Romuald Petrykowski, tel. 4. 
Naczelnik Wydziału Ogólnego: Jan Wilk, tel. 300. 
Naczclnik Biura Personalnego: Cezary Cichowicz, 
tel. 300. 
P. o. Naczelnika Wydziału Szkolnictwa Powszechne- 
go: Marjan Winiarski, tel. 300. 
P. o. Naczelnika Wydziału Szkolnictwa średniego: 
Józef Lubojacki, tel. 300. 
P. o. Naczelnika Wydzialu Szkolnictwa Zawodowe- 
go: inż. Aleksander Walczakowski, tel. 300. 
Kierownik Oddzialu Rachunkowego: Michał Kuce- 
wicz, tel. 322. 
Kierownik Kancelarji: Kazimierz Wekka, tel. 300. 


35
		

/img0036_0001.djvu

			Godziny przyjęć dla interesantów. 
Kurator przyjmuje w poniedziałki i piątki od godz. 
12-ej do godz. 14-ej. 
Naczelnicy Wydzialów przyjmują od godz. 12-ej do 
godz. l4-ej. 
Rejony wizytacyjne wizytatorów szkól powszechnych. 
P. o. Naczelnika Wydzialu Marjan Winiarski - 
obwody szkolne: bialostocki i brzeski. 
Okręgowy wizytator szkól Tadeusz Późniak - 
obwody szkolne: bielski, kosowski, łomżyński, ostro- 
lęcki, prużański i sokólski. 
Vacat - 
obwody szkolne: drohicki, kobryński, koszyrski, piń- 
ski i stoliJlski. 


KURATORJUM OKRĘGU SZKOLNEGO 
KRAKOWSKIEGO. 


obejmuje województwa: krakowskie i kieleckie. 


Siedziba Kuratorjum: Kraków, ul. Wielopole 19. Tel. 
Centrala 130-75 i 135-83. 
Kurator: Marjan Bronislaw Godecki, tel. 138-78. 
Naczelnik Wydzialu Ogólnego: Dr. Emil Podkówka. 
Naczelnik Biura Personalnego: Dr. Stanislaw Kor- 
czyński. 
Naczelnik Wydzialu Szkolnictwa Powszechnego: 
Wladyslaw Kabaciński. 
Naczelnik Wydzialu Szkolnictwa średniego: Wladyslaw 
Bryda. 
Naczelnik Wydziału Szkolnictwa Zawodowego: Lud- 
wik Misky. 
Kierownik Oddzialu Oświaty Pozaszkolnej: Waclaw 
BoreIowski. 
36
		

/img0037_0001.djvu

			Naczelnik Oddziału Rachunkowego: Edward Sroczyń- 
ski. 


Kierownik Kancelarji: Wilhelm Moh. 


Godziny przyjęć dla interesantów. 
Kurator przyjmuje we wtorki i piątki od godz. 12 do 
godz. 14. 
Naczelnicy Wydzialów przyjmują od godz. 12 do 
godz. 13 (z wyjątkiem poniedziałków, niedziel i świąt). 
Rejony wizytacyjne wizytatorów szkół powszechnych. 
Okręgowy Wizytator szkół Władysław Kabacińskł - 
obwody szkolne: bialski, krakowski i sosnowiecki. 
Okręgowy wizytat-or Szkół Dr. Marjan Gluth - ob- 
wody szkolne: gorlicki, krakowski miejski, mielecki, no- 
wosądecki, nowotarski, tarnowski, wadowieki. 
Okręgowy Wizytator szkół jan Rzepecki - obwody 
szkolne: buski, częstochowski, kielecki, konecki, miechow- 
ski, ostrowiecki i radomski. 


KURATORJUM OKRĘGU SZKOLNEGO 
LUBELSKIEGO. 
obejmuje Województwo Lubelskie 
Siedziba Kuratorjum: Lublin, ul. 3 Maja Nr. 6. 
Kurator: S. Lewicki, tel. 6-65. 
P. o. Naczelnika Wydzialu Ogólnego: Ferdynand śli. 
wiński, tel. 6-64. 
Naczelnik Biura Personalnego: Dr. jan Barchan, 
tel. 4-79. 
P. o. Naczelnika Wydzialu Szkolnictwa Powszechne- 
go: janina Komornicka, tel. 17-05. 
P. o. Naczelnika Wydziału Szkolnictwa średniego: 
Dr. Feliks Araszkiewicz, tel. 11-46. 


37
		

/img0038_0001.djvu

			P. o. Naczelnika Wydziału Szkolnictwa Zawodowego: 
inż. Edward Szrot, tel. 11-43. 
Kierownik Oddziału Oświaty Pozaszkolnej: józef ja- 
niczek, tel. 4-80. 
P. o. Naczelnika Oddziału Rachunkowego: Mieczy- 
sław Zaięczkowski, tel. 17-06. 
P. u. Kierownika Kancelarji: Kazimiera Gembacka, 
tel. 6-64. 


Godziny przyjęć dla interesantów. 
Kurator przyjmuje w poniedziałki i czwartki od godz. 
13,30 do godz. 15. 
Naczełnicy Wydziałów przyjmują w poniedziałki, śro- 
dy, czwartki i piątki od godz. 12 do godz. 14. 


Rejony wizytacyjne wizytatorów szkół powszechnych. 
Okręgowy Wizytator Szkół: Roman Waśniewski - 
ohwody szkołne: chdmski, puławski, tomaszowski, 
zamojski. 
P. o. Naczełnika Wydziału: janina Komornicka - 
obwód szkolny: miejski w Lublinie. 
Okręgowy Wizytator Szkół Dr. Stefan Wojciechow- 
ski - obwody szkolne: bialski, lubelski, siedlecki, soko- 
łowski. 


KURATORJUM OKRĘGU SZKOLNEGO 
LWOWSKIEGO 
obejmuje województwa: lwowskie, stanislawowskie 
i tarnopolskie. 
Siedziba Kuratorjum: Lwów, ul. Karmelicka L. 4, tel. 
Centrala: 15-36, 27-92 i 30-75. 
Kurator: jerzy Gadomski, tel. 81. 


38
		

/img0039_0001.djvu

			P. o. Naczelnika Wydziału Ogólnego: Roman Koest- 
lich. 
P. o. Naczelnika Biura Personalnego: Dr. jan We- 
ryński. 
P. o. Naczelnika Wydziału Szkolnictwa Powszechne- 
go: Stanisław Dworski. 
P. o. Naczelnika Wydziału Szkolnictwa Średniego: 
Ludwik jus. 
P. o. Naczelnika Wydziału Szkolnictwa Zawodowego: 
Dr. Karol Zagajewski. 
Kierownik Oddziału Oświaty Pozaszkolnej: Henryk 
mażewski, p. o. okI'. wizytatora szkół. 
P. o. Kierownika Oddziału Rachunkowego: Stefan 
Dybczak. 
P. o. Kierownika Kancelarji Głównej: jan Skurski. 


Godziny przyjęć dla interesantów. 
Kurator przyjmuje: w poniedziałki, środy i piątki od 
godz. 13 do godz. 14. 
Naczelnicy Wydziałów przyjmują w poniedzialki, 
środy i piątki. 


REJONY WIZYTACYJNE WIZYTATORÓW SZKÓŁ 
POWSZECHNYCH. 


P. o. Naczelnika Wydziału Stanisław Dworski - ob- 
wód szkolny stryjski. 
Okręgowy Wizytator Szkół Henryk Błażewski - ob- 
wody sLkolne: lwowski i lwowski miejski. 
Okręgowy Wizytator szkół Stefan Halibej - obwo- 
dy szkolne: doliński, gródecki, kołomyjski, nadwórniall- 
ski, rawski, stanisławowski. 
Okręgowy Wizytator Szkół Czesław Zaleski - ob- 
wody szkolne jarosławski, krośnieilski, niżański, przemy- 
ski, rzeszowski ,samborski, sanocki, turczański. 


39
		

/img0040_0001.djvu

			Okręgowy wizytator szkól Mieczyslaw Piątkowski _ 
obwody szkolne: brzeżaliski, czortkowski, kamionecki, 
tarnopolski, trembowelski, zloczowski. 


KURATORJUM OKRĘGU SZKOLNEGO 
ŁUCKlEGO. 
obejmuje województwo wolyńskie. 
Siedziba Kuratorjum: Równe-WoIyńskie. 
Kurator: jan Firewicz, tel. 63. 
Naczelnik Wydzialu Ogólnego: Cezary Witold Ey- 
montt, tel. 137. 
Naczelnik Wydzialu Szkolnictwa Powszechnego: Ste. 
fan Bąbiński, tel. 137. 
Naczelnik Wydzialu Szkolnictwa Średniego: KazI- 
mierz Tokarski, tel. 137. 
Naczelnik Wydzialu Szkolnictwa Zawodowego: Inż. 
Kazimierz Szychawski, tel. n;. 
Kiero\\- nik Oddzialu Oświaty Pozaszkolnej: jan Dec, 
tel. 137. 
Kierownik Oddzialu Rachunkowego: jan Kamafel, 
tel. 137. 
Kierownik Kancelarji: Alel(sander KuIpińskl, tel. 137. 
Godziny przyjęć dla interesantów. 
Kurator przyjmuje we wtorki i piątki od godz. 12 do 
godz. 1-1. 
Naczelnicy Wydzialów przyjmują codziennie od godz. 
12 do godz. 15. 
Rejony wizytacyjne wizytatorów szkól powszechnych. 
Naczelnik Wydzialu Stefan Bąbiński - obwody 
szkolne: lubomeiski i ró\\ ieński. 


40
		

/img0041_0001.djvu

			Okręgowy Wizytator Szkół Adolf Schon - obwody 
szkolne: kostopolski, kowelski, łucki i sarneński. 
Okręgowy Wizytator Szkół Wacław Płużański - ob- 
wody szkolne: dubiellski, horochowski, krzemieniecki 
i włodzimierski. 


KURATORJUM OKRĘGU SZKOLNEGO 
POZNAŃSKIEGO. 
obejmuje województwa: pomorskie i poznańskie. 
Siedziba Kuratorjum Poznań, ul. Towarowa 23. Tel. 
Centrala Nr. 3852, 3854, 3855 i 4146. 
Kurator: Dr. Michał PolIak. 
Naczelnik Wydzialu Ogólnego: Dr. Stanisław Durek. 
Naczelnik Wydzialu Personalnego: Jan Bednarek. 
Naczelnik Wydziału Szkolnictwa Powszechnego 
(chwilowo nie obsadzony, funkcję pełni Wizytator Stefan 
GlinicId). 
Naczelnik Wydziału Szkolnictwa Sredniego: Józef 
Orłowsld. 
Naczelnik Wydziału Szkolnictwa Zawodowego: Syl- 
wester Dybczyńsld. 
Kierownik Oddziału Oświaty Pozaszkolnej: feliks 
Popławski. 
Kierownik Oddziału Rachunkowego: Adam Lacho- 
wicz. 
Kierownik Kancelarji: Zygmunt Riss. 


Godziny przyjęć dla interesantów. 
Kurator przyjmuje we wtorki i piątki od godz. 12 do 
godz. 14. 
Naczelnicy Wydziałów przyjmują codziennie z wy- 
jątkiem poniedzialków od godz. 12 do godz. 14. 


41
		

/img0042_0001.djvu

			Rejony wizytacyjne wizytatorów szkół powszechnych. 
Okręgowy Wizytator Szkół Stanisław Godecki - ob- 
wody szkolne: bydgoski, inowrocławski, poznański miej- 
ski, toruński, wrzesiiJski oraz tymczasowo obwody: choj- 
nicki, grudziądzki i nowomiejski. 
Okręgowy Wizytator Szkół Marjan Zawidzki - ob- 
wody szkolne: chodzieski, leszczyilski, nowotymski, obor- 
nicki, ostrzeszowski i poznailski oraz tymczasowo obwo- 
dy szkolne: kościerski, tczewski i wejherowski. 


KURATORJUM OKRĘGU SZKOLNEGO 
WARSZAWSKIEGO. 


Siedziba Kuratorjum: Warszawa, ul. Ba
ateła Nr. 12. 
Kurator: Ignacy Pytłakowsłd, tel. 8-50-31. 
Naczelnik Wydziału Ogólnego: Ignacy Górecki, 
tel. 8-52-29. 
Naczelnik Biura Personalnego: Władysław Sobotta, 
tel. 9-38-68. 
Naczelnik Wydzialu Szkolnictwa Powszechnego: Cze- 
sław Statkiewicz, tel. 8-41-20. 
Naczelnik Wydziału Szkolnictwa $redniego: Włady- 
sław Dubaj, tel. 8-32-04. 
Naczelnik Wydziału Szkolnictwa Zawodowego: Bole- 
sław Krzywobłocki, tel. 8-90-26. 
Kierownik Oddziału Oświaty Pozaszkolnej: Djonizy 
Majewski, tel. 8-50-23. 
Kierownik Oddziału Finansowego: Kazimierz Gajew- 
ski, tel. 8-29-31. 
Kierownik Kancelarji: Ryszard Choynowskl, tel. 
8-52-17. 


Godziny przyjęć dla interesantów. 
Kurator przyjmuje codziennie z wyjątkiem sobót 
w godzinach od 13 do 14. 
42
		

/img0043_0001.djvu

			Naczelnicy Wydziałów i Kierownicy Oddziałów przyj- 
mują codziennie z wyjątkiem sobót w godzinach od godz. 
13 do godz. 14. 


Rejony wizytacyjne wizytatorów szkół powszechnych. 
Okręgowy Wizytator szkół: Ignacy Dzierżyński- 
obwody szkolne: warszawski miejski, warszawski. 
Okręgowy Wizytator szkół: Wlodzimierz Drzewiec- 
ki - obwody szkolne: ciechanowski, kaliski, konińsk;, 
piotrkowski, wieluński. 
Okręgowy Wizytator szkół Stanislaw Somorowski - 
obwody szkolne: łódzki miejski, łódzki, zduńskowolski. 
Okręgowy \Vizytator szkól Włodzimierz liskowacki - 
obwody szkolne: łowicki, płocki, pułtuski, sierpecki, skier- 
niewicki. 
. 
I..... 


KURATORJUM OKRĘGU SZKOLNEGO 
WILEŃSKIEGO. 


obejmuje województwa: nowogrodzkie i wileńskie oraz 
powiaty; augustowskI, grodzieński, suwalski i wolkowy- 
ski województwa" białostockiego. 
SiedziLJa Kuratorjum: Wilno, ul. Wolana to. 
Kurator: Kazimierz Szelągowski, te1. 53. 
Naczelnik Wydziału Ogólnego: Gustaw Mieczysław 
Szulc, tel. 934. 
Naczelnik Biura Personalnego: Józef fela, te1. 933. 
Naczelnik Wydziału Szkolnictwa Powszechnego: Jan 
Czystowsld, tel. 95. 
Naczelnik Wydziału Szkolnictwa Sredniego: Włady- 
sław Gluchowski, tel. 776. 
Naczelnik Wydzialu Szkolnictwa Zawodowego: inż. 
Grzegor7 Merson, tel. 935. 
Kierownik Oddzialu Oświaty Pozaszkolnej: Edward 
Stubiedo, tel. 775. 


43
		

/img0044_0001.djvu

			Kierownik Oddżialu Ksztalcenia Nauczycieli: Antoni. 
na Zubelewicz, tel. 932. 
Kierownik Oddzlalu Rachunkowego: Hieronim Kalie. 
ki, tel. 211. 
Kierownik kancelarji: Michal Praw dzik, tel. 932. 
Godziny przyjęć dla interesantów. 
Od 12 do 14 we wtorki, czwartki i w soboty od 11 
do 13. 
Rejony wizytacyjne wizytatorów szkól powszechnych. 
Naczelnik Wydzialu Jan Czystowski - obwody szkol- 
ne: wileilski miejski i wileński. 
Okręgowy wi.lytator szkół Wildor GrygIewski - ob- 
wody szkolne: baranowicki. glębocki, nieświeski, wilejski 
i wołoźvński. 
Okręgowy wizytator szkół Tadeusz Mlodkowski - 
obwody szkolne: bracławski, grodzieński, lidzki, oszmiań- 
ski, święciański. 
Okręgowy wizytator szkól Dr. Janina Rostkowska - 
obwody szkolne: nowogródzki, postawski, slonimski, 
szczuczyński i wołkowyski. 


WYDZIAŁ OśWIECENIA PUBLICZNEGO 
W KATOWICACH 
obejmuje województwo $Iąskie. 
Siedziba Wydziału: Katowice. 
Naczelnik Wydzialu Uświecenia Publicznego: Dr. Ta- 
deusz Kupczyński, tel. 385. 
Kierownik Oddzialu I. wiz. Jan MangoId, tel. 398. 
Kiero\Vnik Oddzialu II. mgr. franciszek Wojnarski, 
tel. 115. 
Kierownik Oddzialu Szkolnictwa Powszechnego 
i $redniego: Dr. Marjan Koczwara, tel. 386. 
Kierownik Odd.lialu Szkolnictwa Zawodowego: inż. 
Szczepan Wieluński, tel. 389. 
44
		

/img0045_0001.djvu

			Kierownik Oddziału Oświaty Pozaszkolnej: Dr. Ma- 
ksymiljan Hasiński, tel. 397. 
Kierownik Oddziału Ksztalcenia Nauczycieli: inż. Wła. 
dysław Igielski, tel. 337. 
Kierownik KanceIarji p. Piotr Porwoł, tel. 202. 
Godziny przyjeć dla interesantów. 
Codziennie od godz. II-ej do l3-ej. 
Rejony wizytacyjne wizytatorów szkół powszechnych. 
P. Wiz. Pawel Pszczółka - obwody szkolRe: Kato- 
wice miasto i powiat oraz pow. pszczyński. 
P. Wiz. Jan Mangold - obwody szkolne: Bielsko, 
Cieszyn, Królewska Huta, $więtochlowice. 
P. Wiz. Ludwik Musiol- obwody szkolne: Lubliniec, 
Tarnowskie Góry, Rybnik. 


III. 
WŁADZE SZKOLNE I-SZEJ 
INSTANCJI. 
ORGANIZACJA OBWODOWYCH WŁADZ 
SZKOLNYCH. 
ROZPORZ
DZENIE 
PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ 
z dnia 4 lipca 1933 r. 
o organizacji obwodowych wladz szkolnych, 
ogłoszone w Dz. U. R. P. Nr. 50 poz. 389. 
Na postawie art. 44 ust. 6 Konstytucji i art. I lit. b) 
ustawy z dnia 17 marca 1932 r. o upoważnieniu Prezyden- 
ta Rzeczypospolitej do wydawania rozporządzeń z mocą 
ustawy (Dz. U. R. P. Nr. 22, poz. 165) postanawiam co 
następuje: 


45
		

/img0046_0001.djvu

			Art. I. Dla celów administracji w zakresie wycho- 
wania przedszkolnego i szkolnictwa powszechnego oraz 
w zakresie opieki nad oświatą pozaszkolną dzieli się okrę- 
gi na obwody szkolne. 
Art. 2. Obwód szkolny obejmuje jeden lub więcej 
powiatów administracji ogólnej. 
Podziału okręgów szkolnych na obwody szkolne oraz 
oznaczenia siedziby inspektora szkolnego dokonywa Mini- 
ster Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego drogą 
rozporządzeli. 
Art. 3. Na czele obwodu szkolnego stoi inspektor 
szkolny, który reprezentuje powierzony mu dział oświaty. 
Inspektor szkolny .podlega bezpośrednio kuratorowi 
okręgu szkolnego. 
Inspektor szkolny jest w obwodzie szkolnym władzą 
szkolną pierwszej instancji w zakresie organizacji kierow- 
nictwa i nadzoru pedagogicznego i administracyjnego nad 
publicznem szkolnictwem po\\-szechnem i wychowaniem 
przedszkolnem. 
Inspektor szkolny pełni nadzór nad prywatnemi szko- 
łami powszechne m i i nad prywatnemi zakładami wycho- 
\\-ania przedszkolnego w zakresie, zleconym mu przez Mi- 
nistra Wyznań I
eligijnych i Oświecenia Publicznego; spra- 
wuje on równiel: opiekę nad oświatą pozaszkolną. 
Art. 4. Organem inspektora szkolnego dla realizo- 
wania zadań i załatwiania spraw, należących do jego za- 
kresu dzialania, jest inspektorat szkolny. W skład inspek- 
toratu wchodzą w odpowiedniej liczbie pracownicy peda- 
gogiczni i administracyjni. 
Art. 5. Urganizację wewnętrzną inspektorów szkol- 
nych i tryb ich urzędowania, zakres działania i kompeten- 
cje inspektora szkolnego, ustala rozporządzenie Ministra 
Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. 
Art. 6. Wykonanie rozporządzenia niniejszego poru- 
cza się Ministrowi Wyznań Religijnych i Oświecenia Pu- 
blicznego. 
46
		

/img0047_0001.djvu

			ROZPORZ
DZENIE 
MINISTRA WYZNAŃ RELIGIJNYCH I OśWIECENIA 
PUBLICZNEGO 
z dnia 25 sierpnia 1933 r. Nr. I. Org. 1012/41/33 
o organizacji wewnętrznej obwodowych władz szkolnyc
 
ogloszone w Dziennil	
			

/img0048_0001.djvu

			wych, o ile te sprawy administracyjne nie mogą być wy- 
konane przez pracowników administracyjnych. 
Szczegółowy zakres czynności pracowników pedago- 
gicznych i administracyjnych określa osobna instrukcja. 
Pracownicy inspektoratu szkolnego działają we wza- 
jem nem porozumieniu się w sprawach tego wymagają- 
cych. 

 4. Poszczególni pracownicy wchodzący w skład 
inspektoratu szkolnego występują nazewnątrz tylko 
w imieniu inspektora szkolnego. 

 5. Inspektor szkolny sprawuje powierzony mu 
urząd zgodnie z przepisami, wskazaniami władz szkol- 
nych oraz interesem publicznym. 
Inspektor szkolny jest odpowiedzialny za organizację 
i realizację powszechnego nauczania oraz stan nauczania 
i wychowania w podległych mu szkołach, za stan wycho- 
wania w podległych mu zakładach wychowania przed- 
szkolnego, za opiekę i wyzyskanie wszelkich właściwych 
środków, zmierzających do podniesIenia stanu i poziomu 
oświaty pozaszkolnej, oraz za stan organizacyjny i wy- 
konanie prac i zadań inspektoratu szkolnego. 
Dla celów realizacji zadań, wskazanych wart. 3 ust. 
3 i -ł rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 4 
lipca 1933 r. wyznacza inspektor szkolny rejony inspek- 
cyjne i - zatrzymując dla siebie jeden rejon - powierza 
pozostałe poszczególnym zastępcom inspektora szkolne- 
go. Niezależnie od tego Inspektor szkolny powierza opra- 
cowywanie specjalnych zagadnień organizacyjno - oświa- 
towych poszczególnym zastępcom inspektora szkolnego. 

 6_ Inspektor szkolny jest zwierzchnikiem służbo- 
wym pracowników inspektoratu szkolnego, jako też nau- 
czycieli państwowych i publicznych szkół powszechnych 
i zakładów wychowania przedszkolnego, sprawuje nad ich 
działalnością nadzór, decyduje we wszystkich sprawach, 
należących do jego kompetencji, jako też udziela wiążą- 
cych dyrektyw ze stanowiska interesu słuibowego. 
48
		

/img0049_0001.djvu

			7. W zakresie spraw, związanych z powszechnem 
nauczaniem i wychowaniem szkolnem i przedszkolnem na 
terenie obwodu szkolnego, jest inspektor szkolny odpo- 
wiedzialny w szczególności: 
l) za inicjatywę i zgodnie z potrzebami lokalnemi 
i przepisami oraz wskazówkami władz szkolnych realizo- 
wanie powszechnego nauczania oraz za organizację pu- 
blicznego szkolnictwa powszechnego (zakładanie, prze- 
kształcenie, budowa szkół, zaspakajanie ich potrzeb rze- 
czowych i t. p.), a w związku z tern za utrzymywanie 
kontaktu z instytucjami społecznemi, ułatwiającemi reali- 
zację powyższych zadań. 
2) za należyte i skuteczne sprawowanie: 
a) kierowniczego nadzoru nad publicznemi szkołami 
powszechnemi, za ich organizację, stan wychowa- 
nia i nauczania, 
b) nadzoru nad prywatnemi szkołami powszechnemi 
w zakresie, zleconym mu przez władze szkolne, 
c) nadzoru nad zakładami wychowania przedszkol- 
nego, 
3) za organizację, stan i skuteczność akcji dokształ- 
cania kierowników i nauczycieli publicznych szkół pow- 
szechnych i wychowawczyń zakładów wychowania przed- 
szkolnego. 

 8. W zakresie oświaty pozaszkolnej w swoim oh- 
wodzie jest inspektor szkolny odpowiedzialny: 
a) za badanie i znajomość potrzeb oświaty pozaszkol- 
nej, czuwanie nad ich zaspakajaniem i organizo- 
waniem pomocy fachowej, 
b) za inicjowanie i koordynowanie akcji społecznej 
w zakresie oświaty pozaszkolnej i kierowanie jej 
na wlaściwe tory, . 
c) za utrzymywanie stałego kontaktu z organami sa- 
morządu terytorjalnego i gospodarczego, jakoteż 
z odpowiedniemi instytucjami społecznemi. 


.4 


49
		

/img0050_0001.djvu

			9. W zakresie organizacji pracy w inspektoracie 
szkolnym inspektor jest odpowiedzialny: 
a) za należyte zorganizowanie i skoordynowanie pra- 
cy w inspektoracie oraz za nadzór nad należytem 
spełnianiem obowiązków przez jego pracowni- 
kow, 
b) za zgodność aprobowanych przez siebie załatwień 
z obowiązujące mi przepisami, ze wskazaniami 
władz szkolnych oraz z ogólnym interesem publi- 
cznym. 
c) za ścisłe informowanie wladz przełożonych o sta- 
nie spraw, które winny być podane do ich wia- 
domości, 
d) za podjęcie inicjatywy wobec właściwych władz co 
do wydania niezbędnych zarządzeń, wynikających 
czy to z przepisów prawnych, czy stosunków fak- 
tycznych, związanych z zakresem działania inspek- 
tora, 
e) za przestrzeganie zasad oszczędności w admini- 
stracji publicznej. 

 10. Inspektora szkolnego zastępuje zastępca in- 
spektora szkolnego, jeśli w inspektoracie jest kilku zastęp- 
ców inspektora szkolnego, inspektor wyznacza z pośród 
nich swego stałego zastępcę i powierza mu stały zakres 
zastępstwa; zakres ten może być szerszy w czasie nie- 
obecności inspektora w siedzibie urzędu. 
Stały zastępca inspektora szkolnego ponosi odpowie- 
dzialność w zakresie poruczonego mu zastępstwa. 
W przypadku, gdy inspektor nie może pełnić swych 
obowiązków służbowych z powodu choroby, ałbo gdy 
przebywa na urlopie, na stałego zastępcę przechodzą 
wszystkie uprawnienia i obowiązki inspektora. 

 11. Każdy zastępca inspektora szkolnego ponosi 
całkowitą odpowiedzialność za organizację powszechnego 
nauczania w swoim rejonie, organizację i stan nauczania 
i wychowania w szkołach swego rejonu, za opracowywa- 
50
		

/img0051_0001.djvu

			nie poruczonych mu zagadnień oraz za załatwianie poru- 
czonych mu spraw zgodnie z wymaganiami organizacYJ- 
lIe;ni, dydaktyczne mi i wychowawczemi. 
Instruktor oświaty pozaszkolnej ponosi odpowiedział- 
ność za dokładną znajomość stanu i potrzeb oświaty po- 
zaszkolnej na terenie obwodu szkolnego oraz za umiejęt- 
ne wykonanie powierzonych mu prac przy użyciu właści- 
wych metod i środków. 
9 12. Wszyscy pracownicy inspektoratu, przygoto- 
wujący załatwienia spraw, ponoszą odpowiedzialność: 
l) za dokładną znajomość przepisów ustaw, rozpo- 
wldzeil i okólników, obowiązujących w zakresie danego 
dzialu, i ich ścisłe stosowanie, 
2) za naleLyte gromadzenie materjału potrzebnego do 
zalatwiania spraw, dokładne ustalenie stanu faktycznego 
oraz przedstawienie sprawy zgodnie z aktami, 
3) za dokładne przytoczenie w załatwieniu wszelkich 
dat, nazwisk, nazw, obliczeń cyfrowych i t. p., 
4) za dopilnowanie terminów, zarówno wynikających 
z ustaw i rozporządzell jak i zakreślonych przez władze 
szkolne, oraz terminów, wynikających z okoliczności 
sprawy, 
5) za zaprojektowanie załatwienia w ten sposób, aby 
ono odrazu załatwiało sprawę w sposób ostateczny, bądź 
też obejmowało potrzeby dalszej przygotowawczej kore- 
spondencji (w przypadku zbierania materjałów, żądania 
wyjaśnień i t. p.), 
6) za ścisłe stosowanie przepisów kancelaryjnych oraz 
la należyte przechowywanie akt, ewidencji i pomocy urzę- 
dowych. 
9 13. Organizację kancelarji inspektoratu szkolnego 
regulują osobne przepisy. 
Pracownik prowadzący kancelarję inspektoratu jest 
odpowiedzialny: 
1) za ścisłe przestrzeganie przepisów kancelaryjnych 
oraz informowanie inspektora o brakach dostrzeżonych 
w tym względzie, 


51
		

/img0052_0001.djvu

			2) za przestrzeganie zasady oszczędności w gospo- 
darce kancelaryjnej, 
3) za techniczną ochronę tajności i poufności spraw. 

 ]4. Rozporządzenie niniejsze weszło w życie 
z dniem ] października 1933 r. Równocześnie straciły moc 
obowiązującą wszelkie przepisy, wydane w sprawach, 
unormowanych niniejszem rozporządzeniem. 


OBWODY SZKOLNE. 


OKRĘG SZKOLNY BRZESKI. 
Województwo Poleskie. 
Obwód szkolny Brzeski w Brześciu n/B - po\'; 
Brzeski. Inspektor Szkolny: Młyil&ki Roman. ZasL Gła- 
dysz Paweł i Łukasiewicz Antoni. 
Drohicki w Drohicz}nie - pow. drohicki. Inspd	
			

/img0053_0001.djvu

			Województwo Białostockie. 
Białostocki w Białymstoku -- m. Białystok pow. bia- 
lostocki Inspektor Szkolny jurecki Mieczysław. Zast. Ko- 
nert Wladysław i Skowron Piotr. 
Biel
ki w Bielsku Podlaskim - pow. bielski Inspek- 
tor Szkolny Bens Edg'anl. Zast. Skowron Antoni. 
Łomżyński w Łomży - pow. łomżyński i szczuczyń- 
ski In5prktor Szkolny: vacat. Zasl. fiIipczuk franciszek 
i Majewski Stefan. 
Ostrołęcki w Ostrolęce - pow. ostrołęcki i ostrowski 
Inspektor Szkolny: Wawszczak Stanisław. Zast. Poremb- 
ski Antoni i Ko::hański Bolesław. 
Sokólski w Sok6łce - pow. sokólski Inspektor Szkol- 
ny: Wycke Zygmunt. 


OKRĘG SZKOLNY KRAKOWSKI. 
Województwo Krakowskie. 
Obwód szkolny: Bialski w Białej - pow. bialski i ży- 
wiecki Inspektor Szkolny Opielowski Stanislaw. Zast. Pła- 
tek jan i Dcndura franciszek. 
Gorlicki w Gorlicach - pow. gorlicki i jasielski In- 
spektor Szkolny Ormańczyk Piotr. Zast. Dr. Gnoiński Do- 
minik, Wójcikiewicz Ludwik. 
Krakowski miejski - w Krakowie - miasta Kraków 
Inspektor Szkolny Cichocki Marjan. Zast. WiIczyńska Zo- 
fja. 
Krakowsk! w Krakowie.-pow. bocheński, chrzanow- 
ski i krakowski Inspektor Szkolny Dr. Górny Antoni. Zast. 
Marszałek Andrzej, Chołdyk Stanisław i jamrozek Ale-- 
ksander. 
Mielecki w Mielcu - pow. mielecki i ropczycki In- 
spektor Szkolny Tomaszkiewicz franciszek. Zast. Adam- 
ski Piotr. 


53
		

/img0054_0001.djvu

			Nowosądecki w Nowym Sączu -. pow. nowosądecki 
i Iimanowski Inspektor Szkolny Gawski Waclaw. Zast. 
Wieczorek Mieczyslaw, PytIarz Edmund. 
Nowotarski w Nowym Targu - pow. nowotarski In- 
spektor Szkolny Koszyk Wladyslaw. Zast. Sawicki Marjan. 
Tarnowski w Tarnowie - pow. brzeski, dąbrowski 
i tarnowski Inspektor Szkolny vacat. Zast. p. o. insp. Za- 
haczewski Henryk, Steranka Leon. 
Wadowicki w Wadowicach -- pow. myślenicki i wa- 
dowicki Inspektor Szkolny vacat. Zast. frysztak Walenty, 
p. o. insp. Gębicki jan. 


Województwo Kieleckie. 
Częstochowski w Częstochowie - m. Częstochowa 
i pow. częstochowski Inspektor Szkolny Grodzicki franci- 
szek. Zast. Bień Roman. 
Buski w Busku - pow. pińczowski i stopnic ki. Inspe- 
ktor Szkolny Wojciechowski Stefan. Zast. KIich Antoni 
i Stanecki jan. 
Kielecki w Kielcach - pow. jędrzejowski, kielecki i wlo- 
szczowski Inspektor szkolny Rychter Stanislaw. Zast. fig- 
wer Boleslaw, Bursztyn franciszek i Kalicki Marjan. 
Konecki WKOllSkich - pow. konecki i opoczyński In- 
spektor szkolny vacat. Zast. figiel jan p. o. insp., przy- 
bylowicz \V ojciech, Sadowski józef. 
Miechowski w Miechowie - pow. miechowski i ol- 
kuski Inspektor szkolny vacat. Zast. Niżyński franciszek, 
p. o. insp. Pierzchala Stefan. 
Ostrowiecki w Ostrowcu -- pow. ilżecki, opatowski 
i sandomierski Inspektor Szkolny Ligas Zdzislaw. Zast. 
insp. Czajkowski Teodor, Lipiński jan, Plebańczyk Zy- 
gmunt, Starkei Wladyslaw. 
Radomski w Radomiu - m. Radom, pow. kozienicki 
i radomski Inspektor Szkolny Chlewski Tadeusz. Zast. 
insp. Gunia franciszek, Laskoś Karol i Pawlowicz juljan. 
54
		

/img0055_0001.djvu

			Sosnowiecki w Sosnowcu - m. Sosnowiec, pow. bę- 
dziński i zawierciański Inspektor Szkolny Luchowiec Sta- 
nisław. Zast. insp. Grabowiecki juljan, Sikorski jan. 


OKRĘG SZKOLNY LUBELSKI. 


Województwo Lubelskie. 
Obwód szkolny: Bialsko podlaski w Białej Podlaskiej 
obej. pow. bialski i radzyński Inspektor Szkolny Bolesław 
Dontcn. Zast. józef Kondracki. 
Chełmski w Chełmie -- pow. chełmski i włodawski. 
Inspektor Szkolny Antoni PikuIski. Zast. Karol Strzałkow- 
ski iWaclaw Szrejter. 
Lubelski miejski w Lublinie - miasto Lublin. Inspek- 
tor Szkolny Leonard Krupczak. Zast. Mateusz Pater. 
Lubełski w Lublinie - pow. janowski, lubartowski 
i lubelski. Inspektor Szkolny Bolesław Kaczorowski. Zast. 
jan Lachcik, Mieczysław Olszewski i Stefan WIekliński. 
Puławski w Pula wach - pow. garwoliński i puław- 
ski p. o. Inspektora Szkolnego jÓ7ef Mucha. Zast. Włady- 
sław Telcjko, franciszek Swigost i Kazimierz OIeszek. 
Siedlecki w Siedlcach -- pow. łukowski i siedlecki 
Inspektor Szkolny Czesław Górski. Zast. Władysław Ru- 
szel i juljan Sabat. 
Sokołowski w Sokołowie - pow. sokołowski i wę- 
growski Inspektor Szkolny Wiktor Weinert. Zast. Włady- 
sław WiIczyński. 
Tomaszowski w Tomaszowie - pow. hrubieszowski 
i tomaszowski p. o. Inspektora Szkolnego franciszek To- 
mos. Zast. Władysław Lyszczarz i franciszek Kurcz. 
Zamojski w Zamościu - pow. biłgorajski, krasno- 
stawski i zamojski Inspektor Szkolny jan Szczepaniec. 
Zast. Michał fuks, Tadeusz Przestalski, Edward Szczech 
i Eugenjusz Wietrzny. 


55
		

/img0056_0001.djvu

			OKRĘG SZKOLNY LWOWSKI. 


Województwo Lwowskie. 
Obwó.d szkolny Gródecki w Gródku Jagiellońskim 
obej. pow. gródecki, jaworowski i mościski Inspektor 
Szkolny Wiktor Urbański. Zast. Dziedzic Błażej. 
jarosławski w Jarosławiu - pow. jarosławski, łań- 
cucki i przeworski Inspektor Szkolny fischer Karol. Zast. 
Bonczar józef i Kowaliszyn Eugenjusz. 
Krośnieński w Krośnie - pow. brzozowski i krośnień- 
ski Inspektor Szkolny Wiśniak józef. Zast. Bąkowski An- 
toni. 
Lwowski miejski we Lwowie - Inspektor Szkolny 
vacat, p. o. zast. Kuchciak Maciej. Zast. Wańczura Alojzy 
i jaworczykowski Zygmunt. 
Lwowski we Lwowie - pow. bobrecki i żółkiewski 
Inspektor Szkolny furmankiewicz Wawrzyniec. Zast. Ohły 
jan i Chruścieł Stanisław. 
Niżański w Nisku - pow. niżailski i tarnobrzeski In- 
spektor Szkolny Michalik Karol. 
Przemyski w Przemyślu - pow. dobromilski i prze- 
myski Inspektor Szkolny Bem Mieczysław. Zast. Mę- 
drzycki Stanisław i Paradysz jan. 
Rawski w Rawie Ruskiej - pow. lubaczowski i so- 
kalski Inspektor Szkolny Goiębiowski franciszek. Zast. 
Nowak Marjan, Utzig jakób i Rudnicki Stanisław. 
Rzeszowski w Rz
szowie - pow. kolbuszowski i rze- 
szowski Inspektor Szkolny Mróz Michał. Zast. Tomanek 
Stefan i SL:warc Eugenjusz. 
Samborski w Samborze - pow. drohobycki, rudecki 
i samborski Inspektor Szkolny Melnarowicz Mateusz. Zast. 
Węgrzyniak Władysław i Gołębiowski jan. 
Sanocki w Sanoku - pow. leski i sanocki Inspektor 
Szkolny Szemelowski Antoni. Zast. jasiński Ludwik iDzie. 
duszko Karol. 
S6
		

/img0057_0001.djvu

			Województwo Stanislawowskle. 
Doliński w Dolinie - pow. doliński i kałuski Inspektor 
Szkolny Rygiel jan. Zast. Luter Franciszek. 
Kołomyjski w Kołomyi - pow. horodeński, kosow- 
ski i śniatyilski Inspektor Szkolny p. o. zast. Pyż Longin. 
Zast. Bryła Alfred i Stebnicki Alfred. 
Nadwómiański w Nadwórnej - pow. nadwórniański 
Inspektor Szkolny śliwiński Zygmunt. 
Stanisławowsl{i w Stanislawowie - pow. rohatyński, 
stanisławowski i tiu macki Inspektor Szkolny Mołczanow- 
ski Kasper. Zast. FoIlprecht józef, Dr. Tambor jan i Ho. 
I
jko Kazimierz. 
Stryjski w Stryju - pow. stryjski i żydaczowski In- 
spektor Szkolny Pachorek Tadeusz. Zast. jezuit Franci- 
szek i Dr. Gilewicz Aleksy. 
Turczański w Turce - pow. Turczański Inspektor 
Szkolny Kwiatkowski juIjan Edward. Zast. Nowosad Eu- 
stachy. 


Województwo Tarnopolskie. 
Brzdański w Brzeźanach - pow. brzeźański, podha- 
jecki i przemyślański Inspektor Szkolny Beck juljan. Zast. 
Hirsch Henryk. 
Czortkowski w Czortkowie - pow. borszczowski, 
czortkowski, buczacki i zaleszczycki Inspektor Szkolny 
Inglot jan. Zasl. Bereźnicki Władyslaw, Mądry jan. 
Kamionecki w Kamionce Strumilowej - pow. kamio- 
necki i radziechowski Inspektor Szkolny Mandyczewski 
Eugenjusz. Zast. Szewczyk Franciszek. 
Tarnopolski w Tarnopolu - pow. skalacki, tarnopol- 
ski i zbaraski Inspektor Szkolny Błoński Stanisław. Zast. 
Sarnecki Roman. 
Trembowelski w Trembowli - pow. kopyczyniecki 
i trembowelski Inspektor Szkolny Trojnar Piotr. 


57
		

/img0058_0001.djvu

			Złoczowski w Złoczowie - pow. brodzki, zborowski 
i zloczowski Inspektor Szkolny: żychiewicz Marjan. Zast. 
Byra jan. 


OKRĘG SZKOLNY ŁUCKl. 
Wojewóddwo Wołyńskie. 
Obwód szkolny dubieński w Dubnie obej. pow. du- 
bi
ński Insprktor Szkolny Knopp Mieczysław. Zasf. I\li
- 
kiewicz Stanisław. 
Horochowski wHorochowie -- pow. hcrochowski In- 
spektor Szkolny Korzeniowski Piotr. Zast. Dominik józef. 
Kostopolski w Kostopolu - pow. kostopolski Inspek- 
tor Szkolny Chmielewiec Władysław. Zast. Nikłewicz 
Roman. 
Kowelski w Kowlu - pow. kowelski Inspektor Szk(>I.. 
ny Panek Stanisław. Zasf. Rejter jan i Kamecki Edward. 
Krzf'mieniecki w Krzemieńcu - pow. krzemienieck! 
Inspektor Szkolny Robak Bronisław. Zasf. Lisek Wacław. 
LubOlł1elski w Lubomlu . - p'Jw. lubomelski Inspektor 
Szkolny Zdzieborski Aleksander. 
Ł..c!(i w ŁuckLl - pow. lurki Inspektor Szkolny Sta- 
rzyk józef. Zast. Gierowski Bazyli i Grela jan. 
Rówieński w Równem - pow. rówieński Inspektor 
Szkolny vacaf. Zasf. Schittler józef p. o. insp. i Wiącek 
Stanisła\\. 
Sameński w Sarnach .- pow. sarneński Inspektor 
Szkolny Gąska Piotr. Zast. Lultaszewski Antoni. 
Wlr,dzimierski we WlodLim1erzu - pow. wlodzimier- 
ski Insoektor Szkolny jabloński \Vładyslaw. Zasf. jędry- 
szka Mikołaj. 
OKRĘG SZKOLNY POZNAŃSKI. 
Województ\\	
			

/img0059_0001.djvu

			Szkolny Tarnowicz Stanislaw. Zast. Majewski Ludwik 
i Zdck Piotr. 
Chodzieski w Chodzieży - pow. chodzieski i wągro- 
wiecki Inspektor Szkolny Krzanowski Stanislaw. Zast. Szu- 
mowski Stefan. 
Inowrocławski", Inowrocławiu - miasto Inowrocław, 
pow. inowrocławski, mogilellski i żniński Inspektor Szkol- 
ny janowski Karol. 
Leszczynski w Lesznie pow. gostyński, kościański, 
leszczYllski i rawicki Inspektor Szkolny Iwanowski Marjan. 
Zast. Wadowski jan i Wydra Władyslaw. 
Nowotol11yski w Nowym Tomyślu - pow. międz}- 
l:hodzki, nowotomyski i wolsztyński Inspektor Szkolny 
Sicinski Wacław. Zast. Szczuciński franciszek. 
Obornicki w Obornikach - pow. czarnkowski, obor- 
nkki i szamotuiski Inspektor Szkolny HaIardziński Stefan. 
Zast. Dziurman Piotr. 
Ostrzeszowski w Ostrzeszowie - pow. kępiński, kro- 
toszyilski i ostrowski Inspektor Szkolny Kocot jan. Zast. 
Cienciala jan i jurasz Wladysław. 
Poznański miejski w Poznaniu - miasto Poznań In- 
spektor Szkolny Dr. Sperczyński Władyslaw. Zast. Kien 
Hubert i Wojtulewicz Boleslaw. 
Poznanski w Poznaniu - pow. poznański, średzki 
i śremski Inspektor Szkolny Dr. Wilkoszewski Aleksander. 
Zast. Groele Edward. 
Wrzcsiński we Wrześni - pow. gnieźnieński, jarociń- 
ski i wrzesiński Inspektor Szkolny Stein franciszek. Zast. 
Sieteski Wlod7imierz. 


Województwo Pomorskie. 
Chojnicki w Chojnil:ach - pow. chojnicki, sępoliilski 
i tucho:ski Iaspektor Szkolny Sowillski józef. Zast. No. 
wotn}' Stanislaw i Rochon Edward. 


59
		

/img0060_0001.djvu

			Grudziądzki w Grudziądzu - miasto Grudziądz, pow. 
grudziądzki i świecki Inspe1dor Szkolny vacat, p. o. Leja 
Józef. Zast. Lubiński Antoni. 
Kościerski w Kościerzynie -- pow. kartuski i kościer- 
ski Inspektor Szkolny Bolesław Woźniak. Zasf. Edmund 
Masojada. 
Nowomiejski w Nowem Mieście - pow. brodnicki, 
dzialdowski i lubawski Inspektor Szkolny Kempf Romuald. 
Zast. Burzyński Stanisław. 
Tczewski w Tczewie - pcw. starogardzki i tczews'	
			

/img0061_0001.djvu

			Sierpecki w Sierpcu - pow. płoński, rypiński i sier- 
peck i Inspektor Szkolny Serejko Bolesław. Zast. Cezak 
Michał i Haf{eI Teofil. 
Skierniewicki w Skierniewicach - pow. rawski i skier- 
niewicki Inspektor Szkolny Komander Alojzy. Zast. Ra- 
ducki Edward. 
Warszawski miejski w Warszawie - miasto st. War- 
szawa Inspektor Szkolny Wiatr Wilhelm. Zast. Drabarek 
Czesław, MiiIler Eugenjusz, Strzelecka janina, Zaorski jó- 
zef, PaIiński Stanisław, Szczerba Teofil i Antoniewicz Ta- 
deusz. 
Warszawski w Warszawie -. pow. błoński, grójecki, 
miński, radzymiilski i warszawski łnspektor Szkolny Rad- 
wański józef. Zast. Milkowski Onufry jan, Szydłowski jan, 
Radwański Stanisław, Lumbe Antoni, Curyło Michał, Po- 
krzywa franciszek, Madziar Bronisław i Kozłowski Sta- 
nisław. 
Włoclawski we Włocławku -- pow. lipnowski, nic- 
szawski i włocławski Inspektor Szkolny janiszewski Ru- 
dolf. Zasi. Stojda franciszek, HanzeI józef j Lis Piotr. 
Województwo Łódzkie. 
Kaliski w Kaliszu - pow. kaliski i turecki Inspektor 
Szkolny Borzęcki jan. Zasi. jacórzyński Benedykt i Za- 
rem ba Wojciech. 
Konińsld w Koninie - pow. kolski i koniński Inspek- 
tor Szkolny Mijas Stanisław. Zast. Bartel Gustaw i Ubysz 
Stefan. 
Łódzki w Łodzi - pow. brzeziński, łęczycki i łódzki 
Inspektor Szkolny OchędaIski Henryk. Zast. Stasiński Ale- 
ksander, CieśIiliski Roman, Paradecki Zygmunt i Wolo- 
szczuk feliks. 
Łódzki miejski w Łodzi - miasto Łódź Inspektor 
Szkolny Dobrowolski Stanisław. Zasi. Szletyński Stefan, 
Okarmus Walenty i Kotula Oskar. 


61
		

/img0062_0001.djvu

			Piotrkowski w Piotrko\\	
			

/img0063_0001.djvu

			Lidzki w Lidzie -- pow. lidzki Inspektor Szkolny Ro- 
gowski Stanisław. Zasf. Woronicz Wiktor. 
Nieświeski w Nieświeżu - pow. nieświeski i stołpecki 
Inspektor Szkolny Piotrowska Marja. Zast. Anańko Mie- 
czysław, Cyburt franciszek. 
Nowogródzki w Nowogródku - pow. nowogródzki 
Inspektor Szkolny Chruściel Stanisław. Zast. Wilkoszewski 
Stanisław. 
Slonimski w Słonimie - pow. slonimski Inspektor 
Szkolny Sarnecki Adolf. Zasf. Radyski Władysław. 
Szczuczyński w SLczuczynie - pow. szczuczyński 
Inspektor Szkolny Lisowski franciszek. Zast. Zapaśnik 
Władysław. 
WołoLyński w Wołożynie - pow. wołożyński Inspek- 
tor Szkolny Bocewicz Kazimierz. Zasf. Wawerys Bolesław. 


Województwo Białostockie. 
Grodzieński w Grodnie - pow. grodzieński Inspektor 
Szkolny Mroczkowski józef. Zasf. Aleksandrowski juIjusz, 
Krajewski Lucjan. 
Suwalski w Suwałkach - pow. augustowski i su- 
walski Inspektor 
zkolny Przyrowski franciszek. Zast. 
Szepietowski Roman i Lastowiecki Wacław. 
Wołkowyski w Wołkowysku - pow. wołkowyski 
Inspektor Szkolny Kuzior juljan. Zasf. Horoch Władysław. 


63
		

/img0064_0001.djvu

			, 
USTROJ SZKOLNICTWA. 
ORGANIZACJA SIEDMIOLETNICH 
PUBLICZNYCH 
SZKóŁ POWSZECNYCH. 


Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicz- 
nego rozporządzeniem z dnia 21 listopada 1933 (Nr. I. Pr. 
4053j33-Dz. Urzęd. Min. W. R. i O. P. Nr. 14 poz. 194) 
ustalił z dniem 25 listopada 1933 r. na podstawie art. 2 ust. 
2-gi art. 59 i 60 ustawy z dnia II marca 1932 o ustroju 
szkolnictwa (Dz. U. R. P. Nr. 38 poz. 389) następującą 
organizację publicznych szkoł -powszechnych siedmiolet- 
nich. 


STATUT 
PUBLICZNYCH SZKóŁ POWSZECHNYCH 
SIEDMIOLETNICH. 
I. ZADANIA SZKOŁY POWSZECHNEJ. 

 l. Szkoła powszechna ma za zadanie dać na po- 
ziom;e, odpowiadającym wiekowi i rozwojowi dziecka, 
potrzebne ogółowi obywateli jednolite podstawy wycho- 
wania i wykształcenia ogólnego oraz gospodarczego. 
64
		

/img0065_0001.djvu

			Wykształcenie, otrzymywane w tej szkole, winno 
umożliwiać odpowiednio uzdolnionej młodzieży przecho- 
dzenie hez osobnego przygotowania do innych szkół o bez- 
pośrednio wyższym poziomie nauczania. 

 2. Szkoła powszechna umożliwia obywatelom 
wypełnianie przez ich dzieci obowiązku szkolnego. Nauka 
w pUbłicznej stkołe powszechnej jest bezpłatna. 

 3. Zadania !'>Woje szkoła powszechna spełnda 
przez: 
a) program i organizację nauczania, 
b) program i organizację pracy wychowawczej. 

 4. Szkoła powszechna jest nadto powołana do 
tego, by przez swój wpływ na życie społeczne środowi- 
ska, dła którego istnieje, przyczyniać się do rozwoju 
oświaty i kultury tego środo\Viska. 


II. OGóLNE ZASADY ORGANIZACYJNE I STOPNIE 
SZKóL. 

 5. Szkoła powszechna jest z reguły koedukacyjna, 
w wyjątkowych przypadkach może być męska lub 
żeilska. 

 6. Pod względem organizacyjnym szkoły pow- 
szech!1e dzielą się na szkoły powszechne stopnia I, II i III. 

 7. W obrębie każdej szkoły powszechnej tworzy 
się klasy, złożone z uczniów, uczących się w danym roku 
szkolnym wszystkich przedmiotów według jednego wspól- 
nego programu. 
Przy większej liczbie uczniów klasa dzieli się na od- 
działy. 
Liczba oddziałów w szkole nie może przekraczać 14. 
Klasy mają kurs jednoroczny, dwuletni lub trzyletni. 

 8. Szkoła powszechna stopnia I: 
I) posiada cztery klasy, z których I i II mają kurs 
jednoroczny, kI. III kurs dwuletni (rocznik 3 i 4), 
a kI. IV - kurs trzyletni (rocznik 5, 6 i 7-my), 

 M
		

/img0066_0001.djvu

			2) realizuje całkowicie pierwszy szczebel programo- 
wy i najważniejsze składniki drugiego i trzeciego 
szczebla, 
3) winna posiadać: 
a) przy liczbie uczniów do 60 - I nauczyciela, 
b)" " " od 60 do 120 - 2 nauczycieli; 
4) nauczyciele udzielają nauki w następujących licz- 
bach godzin tygodniowo: 
a) przy I nauczycielu. 30 godzin, 
b) przy 2 nauczycielach 58" 
kierownik 28 godzin, a naczvciel 30 godzin. 
.leżeli na naukę religji są przydzielone godziny nad- 
liczbowe, ogólna liczba godlin wlrośnie w przypadku a) 
do 34, w przypadku b) - do 64 godzin tygodniowo. 

 9. S.lkoła powszechna stopnia II: 
l) posiada sleść klas, w tern pięć (I - V) o kursie 
jednorocznym i jedną -- VI (rocznik 6 i 7) o kur- 
sie dwuletnim. 
2) realizuje całkowicie pierwszy i drugi szczebel pro- 
gramowy i najważniejsze skladniki trzeciego, 
3) winna posiadać: 
a) przy liczbie uczniów od 121 do 161 - 3 nau- 
czycieli, 
b) przy liczbie uczniów od 161 do 210 - 4 nau- 
czycieli, 
4) nauczyciele udzielają nauki w następujących licz- 
bach godzin tygodniowo: 
a) przy 3 nauczycielach, zależnie od planu godzin, 
94 lub 96 godzin" w tern kierownik 26 godzin, 
2 nauczycieli po 30 60 .. 
nauka religji . 8 lub 10 
godzin nadliczbowych, 
b) przy 4 nauczycielach 
w tern kierownik 
3 nauczycieli po 30 godzin 


w tern 


114 godzin, 
24 
90 .. 


66
		

/img0067_0001.djvu

			Jeżeli w przypadku b) na naukę religji są przydzie- 
lone godziny nadliczbowe, 'Ogólna liczba nauki wzrośnie 
do 126 tygodniowo. 
9 10. Szkoła powszechna stopnia III: 
l) posiada s.iedem klas o kursie jednorDcznyrn, 
2) realizuje wszystkie trzy szczeble programowe 
w pelnyrn zakresie, 
3) winna posiadać: 
a) przy liczbie uczniów od 211 do 260 - 5 nauczy- 
cieli; gdyby jednak połączenie klas VI i VII 
miał{) spowodować przekroczenie nDrrn prze- 
widzianych w 
 48, względnie w 
 93, szkola 
otrzymuje szóstego nauczyciela oraz odpo- 
wiednią liczbę godzin nadliczbowych na nau- 
kę religji; 
b) przy liczbie uczniów od 261 do 310--6 nau- 
czycieli, 
c) przy liczbie powyżej 310 - 7 lub więcej nau- 
czycieli odpowiednio do liczby uczniów; 
4) nauczyciele udzielają nauki w na:	
			

/img0068_0001.djvu

			Przy liczbie nauczycieli, nie mniejszej od 7, kierownik 
otrzymuje za każdy oddział powyżej 7 - dwie godziny 
tygodniowo dalszej zniżki, a więc przy 8 oddziałach uczy 
18 godzin tygodniowo, przy 9 odziałach-l6 godzin. i t. d. 
Każdy nauczyciel uczy 30 godzin tygodniowo. 

 11. Liczba ogólna godzin nauki w szkole odpo- 
wiednio powiększa się: 
a) jeżeli zajdzie potrzeba zorganizowania równolegle 
nauki religji dla dzieci różnych wyznań, lub też 
b) jeżeli przy nauce niektórych przedmiotów doko- 
nany będzie podział klas na grupy (
 56). 
Zasady organizacji nauki, przewidzianej pod lit. a), 
olkreślają osobne przepisy. 

 12. Jeżeli przy układaniu tygodniowego rozkład.1 
lekcyj okaże się, że zastosowanie przepisanego planu go- 
dzin z zachowaniem przepisów, zawartych w 
9 57 i 58, 
nie pozwala na ścisłe utrzymanie dla kierownika lub któ- 
regokolwiek z nauczycieli przewidzianej w 

 9 i 10 ty- 
godniowej liczby godzin, to liczba ta może być zwiększo- 
na lub zmniejszona o jedną. \V takich przypadkach mogą 
nauczyciele otrzymać najwyżej 31, najmniej zaś 29 godzin 
tygodniowo, kierownicy zaś zamiast 26 - 27 lub 25, za- 
miast 24 - 25 lub 
3 godziny i t. d. 


III. CZAS NAUKI. 



 13. Rok szkolny sklada się z dni przeznaczonych 
na naukę, których liczba wynosić musi co najmniej 205, 
z "dni wolnych od nauki" z tytułu niedziel, świąt religij- 
nych, feryj szkolnych oraz innych przypadków uzasadnio- 
nej nieczynności szkoły. 
Rok szkolny dzieli się na półrocza szkolne, obejmu- 
jące po dwa okresy szkolne, oraz odpowiednie ferje. 
9 14. Nauka w szkole powszechnej odbywa się 
w ciągu 6 dni w tygodniu. Dla ucznia klasy I i II liczba 
dni nauki w tygodniu nie może być mniejsza od 5, dla 
68
		

/img0069_0001.djvu

			ucznia klasy III do VII winna wynosić 6 dni. Tygodnio- 
wy wymiar czasu, przeznaczony na nauczanie, określa 
plan godzin. 
Czas trwania nauki w ciągu jednego dnia szkolnego 
nie może być dla ucznia krótszy, niż 2 godziny lekcyj- 
ne, ani też dłuższy, niż 6 godzin. 
Specjalne przypadki odchylenia od powyższych zasad 
unormowane będą przez oddzielne przepisy. 

 15. Godzina lekcyjna trwa 50 lub 45 minut; pauzy 
między godzinami lekcyjnemi nie mogą być krótsze, niż 
lO-minutowe, przyczem przynajmniej jedna pauza win- 
na być dłuższa. Specjalne przepisy określają stosowanie 
tych norm. 


IV. KIEROWNICTWO SZKóŁ, NAUCZYCIELE, RADA 
PEDAGOGICZNA. 



 16. Na czele szkoły powszechnej stoi kierownii<:. 
Kierownik reprezentuje szkolę nazewnątrz i jest bez- 
pośrednim przełożonym wszystkich pracujących w niej 
osób. 

 17. Kierownik winien przyczyniać się w dost
- 
pnym mu zakresie do skutecznej realizacji powszechno- 
ści nauczania; ma on zwlaszcza obowiązek poznanita rejo- 
nu powierzonej sobie szkoły; a w miarę potrzeby rów- 
nież terenów sąsiednich pod względem praktycznej moż- 
liwości dostępu do danej szkoły dla dzieci, które mają d.) 
niej uczęszczać. 
Dla własoiwego realizowania programu nauczania 
i wychowania kierownik winien znać rejon powierzonej 
sobie szkoly pod względem stosunków gospodarczych, 
struktury spolecznej i narodowościowej, oraz stanu i po- 
trzeb kulturalno-oświatowych. 

 18. Kierownik organizuje w powierzonej sobie 
szkole pracę wychowawczą i dydaktyczną i kieruje nią, 
wnikając we właściwy sposób w plan, metody i wyniki 
69
		

/img0070_0001.djvu

			pracy wszystkich nauczycieli. Prócz tega prawadzi spra- 
wy administracyjna-gaspadarcze szkały. 

 19. Kierownik jest adpawiedzialny za wyzyskani" 
wszystkich dast
pnych mu środka w, prowadzących dJ 
realizacji pawszechnaści nauczania wrejanie pa wierzanej 
mu szkały, za organizację szkały, za wychawawczy i dy- 
daktyczny jej stan i razwój, za kierunek wychawawczy, 
pazia m nauki, prawidławy bieg życia szkalnega, za wy- 
kananie przepisów i paleceń wladz szkalnych, za czyn- 
naści kancelaryjne oraz za stan administracyjna-gaspo- 
darczy szkaly. 

 20. W zakresie czynnaści nauczycielskich stasują 
się da kierawnika prawa, abawiązki araz adpawiedzial- 
ność w tej samej mierze, ca i da wszystkich nauczycieli. 

 21. W szkalach stapnia I a jednym nauczycielu 
nauczyciel ten spra\Vuje czynnaści kierownicze i nasI naz- 
wę nauczyciela kierującega. 
Zakres praw, obawiązków i adpowiedzialnaści nau- 
czyciela kierującega wynika z pałączenia funkcyj kit'row- 
niczych (S
 16-20) i nauczycielskich (

 24 i 25), ca 
wymaga, by nauczyciel kierujący, padahnie jak kierawnik 
szkały, pOosiadał adpawiedni zasób daświadczenia zawa- 
dawega ; wyrobienia życiawega, kanieczny dla zachawa- 
nia należytej astrażnaści i razwagi w calem pastępawaniu, 
w szczególnOości zaś przy decydawaniu ważnych spraw, 
datyczących uczniów pawierzanej mu szkały. 

 22. W szkałach stapnia I a 2 nauczycielach kie- 
rawnik większaść swega czasu zużywa na pracę nau- 
czycielską, prócz tega zaś jest daradcą nauczycielstwa 
i czuwa nad planawem wykanywaniem pracy. Kierawnik 
amaWIa z nauczycielem spasoby pOodnoszenia paziomu 
wychowania i naucza.nia oraz opracowuje przy jega udzia- 
le projekty planu pracy wychawawczej i dydaktycznej. 
W szkołach tych kierawnik, jaka główny wychowaw- 
.ca uczniów, nietylko poznaje tych uczniów i klasy, w któ- 
rych uczy, ale przez bezpaśrednie paznanie pazostałych 
70
		

/img0071_0001.djvu

			klas oraz przez porozumienie się z nauczycielem wnika we 
właściwy sposób w sprawy oceniania przez niego ucz- 
niów i wyrabia sobie opinję o poszczególnych uczniach, 
a przez to poznaje stan wszystkich klas i całej szkoły pod 
względem wychowawczym i naukowym. 

 23. W szkołach stopnia II i III kierownik kieruje 
calem życiem szkoły, jest doradcą nauczycieli oraz głóv.- 
nym wychowawcą uczniów. 
Kierownik kieruje pracą wychowawczą i dydaktycz- 
ną oraz czuwa nad jej harmonizowaniem i planowem wy- 
konaniem, nadto sam uczy w odpowiedniej liczbie godzin. 
Im mniejsze jest grono nauczycielskie, tern znaczniejszą 
część swego czasu musi poświęca
 kierownik na naucza- 
nie, co jednak nie zwalnia go od obowiązku otoczenia pra- 
cy pozostałych członków grona równą troską i opieką, 
jak w szkołach o licznem gronie. 

 24. Nauczyciel wychowuje i uczy uczniów powie- 
rzonych jego opiece. W tym celu poznaje ich właściwości 
psychiczne i fizyczne, warunki ich życia i pracy, jak rów- 
nież stosunki gospodarcze, społeczne i narodowościowe 
oraz stan kulturalno - oświatowy środowiska, z którego 
uczniowie pochodzą. 
Nauczyciel ma obowiązek stałego przygotowywania 
się do pracy oraz uzupełniania zasobu swej wiedzy przeJ: 
dalsze kształcenie się. 
Nauczyciel dba o dobro i honor szkoły i jest odpo- 
wiedzialny za stosowane przez siebie metody nauczania 
i wychowania, za realizowanie obowiązującego programu 
oraz właściwego kierunku wychowawczego, za wyniki 
udzielanej przez siebie nauki, wreszcie za sprawy admi- 
nistracyjno-gospodarcze w powierzonym sobie zakresie. 
Nauczyciel uczący religji winien szczególnie troszczyć 
się o pogłębienie życia religijnego swych uczniów. 

 25. Ka2dy nauczyciel własny, t. j. nauczyciel, któ- 
ry zarówno liczbą godzin, jak swą pracą, związany jest 
przedewszystkiem z daną szkolą, jest opiekunem klaso- 
71
		

/img0072_0001.djvu

			wym jednej lub kilku klas. Z tego tytułu czuwa nad prze- 
biegiem pracy w szkole, jak również nad wymiarem i roz- 
kładem pracy domowej uczniów oraz nad życiem zbioro- 
wem swej klasy (swych klas), koordynuje na jej tere- 
nie poczynania wszystkich nauczycieli, utrzymuje stały 
i żywy kontakt z rodzicami i opiekunami uczniów oraz 
wykonywa czynności administracyjno-kancelaryjne, zwią- 
zane z jego pracą jako opiekuna. Jako opiekun klasowy 
jest odpowiedzialny za stan wychowawczy swej klasy 
(swych klas). 

 26. We wszystkich szkołach, w których oprócz 
kierownika lub nauczyciela kierującego zatrudnieni są jesz- 
cze inni nauczyciele, każdy z nich jako czlonek grona nau- 
czycielskiego wspóldziała nadto w wytwarzaniu harmonij- 
nej atmosfery i przyczyn.ia się w zakresie swojej pracy 
dydaktycznej i wychowawczej oraz powierzonych mu 
przez kierownika funkcyj admin;stracyjno - gospodarczych 
do należytego biegu 2ycia szkolnego. 

 27. W szkolach, w których istnieje Rada Pedago- 
giczna (
 30), nauczyciel, jako jej czlonek ma obowiązek 
brania żywego i czynego udziału w pracach Rady Peda- 
gogicznej oraz realizowania w poruczonym sobie zakre- 
sie jej uCłlwal. 

 28. Lekarz szkolny, sprawujący stałą opiekę lekar- 
ską nad szkolą, czuwa nad zdrowiem i rozwojem fizycz- 
nym uczniów oraz stanem higjenicznym szkoly i stara się 
o wyzyskanie właściwych środków. Lekarz, sprawujący 
niestalą opiekę nad szkolą, kontroluje stan sanitarny szko- 
ły i ogólny stan zdrowia uczniów przez wizytacje. 

 29. Tam, gdzie jest higjenistka szkolna, pełni ona 
slużbę pomocniczą w organizacji opieki higjeniczno - le- 
karskiej nad dziećmi w szkole i poza szkolą. 
W zakresie czynności fachowych higjenistka podlega 
lekarzowi szkolnemu, natomiast przy czynnościach, doty- 
czących wewnętrznego życia i porządku szkolnego - sto- 
suje się do zarządzeń kierownika szkoły. 
72
		

/img0073_0001.djvu

			30. W szkolach stopnia II i III istnieje Rada Pe- 
dagogiczna, która jest organem wewnętrznego życia 
szkoły. 
Radę Pedagogiczną tworzą: kierownik, jako przewo- 
dniczący, wszyscy nauczyciele i lekarz szkolny, o ile spra- 
wuje stałą opiekę łekarską nad daną szkołą. 
Rada Pedagogiczna obraduje bądż w powyższym 
składzie niepełnym, t. j. w zespołach, złożonych z nauczy- 
cieli, uczących w danej klasie (komplecie - 
 48), oraz 
kierownika. Specjalne przepisy wskażą, w jakim zakresie 
Rada Pedagogiczna w niepełnym składzie będzie posia- 
dała uprawnienia pełnej Rady Pedagogi<:znej. 

 31. Rada Pedagogiczna dba o poziom wychowaw- 
czy i naukowy szkoły, omawia i opracowuje ważniejsze 
sprawy wychowawcze i dydaktyczne, związane z cało- 
kształtem życia szkolnego, a w szczególności ma obo- 
wiązek: 
a) wyrabiania sobie opinji o poszczególnych uczniach, 
o stanie poszczególl1ych klas (oddziałów i całej 
szkoły pod względem wychowawczym i nauko- 
wym; 
b) omawiania i opracowywania sposobów i środków 
podnoszenia poziomu wychowania i nauczania; 
c) opracowywania projektu planu pracy wychowaw- 
czej i dydaktycznej. 
Uchwały Rady Pedagogicznej mają charakter bądź 
opinjodawczy, bądi decydujący. 
Rada Petdagogiczna decyduje w sprawach przekaza- 
nych jej do decyzji przez specjalne przepisy. 
Kierownik szkoły, jako przewodniczący Rady Peda- 
gogicznej, wprowadza w życie uchwały Rady; przysłu- 
guje mu nadto prawo zawieszania uchwał Rady, które 
uzna za nieLgodne z przepisami lub przeciwne dobru 
szkoły. 


73
		

/img0074_0001.djvu

			Kierownik lub Rada Pedagogiczna może powoływać 
z pośród Rady komisje dla opracowywania specjalnyc!l 
zagadnieli. 


V. PROGRAM, METODY I ORGANIZACJA NAUCZANIA. 


A. Program i metody nauczania. 

 32. Program szkoły powszechnej wi'nien zapew- 
nić wyksztalcenie ogólne niezbędne dla każdego przyszłe- 
go obywatela oraz poznanie Polski w zakresie dostępnym 
dla wieku i rozwoju młodzieży, uświadomić najważniejsze 
przejawy kultury Polski z uwzględnieniem w miarę moż- 
ności pierwiastków kultury obcej, a przez to pogłębić sto- 
sunek młodzieży do Pailstwa Polskiego. 

 33. W programie szkoły powszechnej rozróżnia 
się trzy szczeble: szczebel pierwszy obejmuje elementar- 
ny zakres wyksztakenia ogólnego, szczebel drugi jest roz- 
szerzeniem i poglębieniem szczebla pierwszego, szczebel 
trzeci ma nadto przysposobić młodzież pod względem spo- 
leczno-obywatelskim i gospodarczym. Zagadn
enia kultu- 
ralno - gospodarcze środowiska, w którem szkoła się znaj- 
duje, winny być uwzględnione w materjale naukowym 
wszystkich trzech szczebli. 

 34. Program szkoły powszechnej stopnia I reali- 
zuje większą część pierwszego szebla w ciągu 4 pierw- 
szych lat, resztę pierwszego szczebla oraz najważniejsze 
składniki drugiego i trzeciego szczebla w ciągu 3 lat na- 
stępnych, przytem w taki sposób, że już po piątym roku 
nauki osiąga się ogólne przygotowanie w zakresie pierw- 
szego szczebla programowego. 

 35. Program szkoły powszechnej stopnia II reali- 
zuje pierwszy szczebel w pierwszych 4 latach nauki, drugi 
i najważniejsze składniki trzeciego - w 3 latach następ- 
nych. 
74
		

/img0075_0001.djvu

			36. Program szkoły powszechnej stopnia nr reali- 
zuje pierwszy szczebel w 4 pierwszych latach nauki, dru- 
gi w 2 następnych latach, t. j. w piątym i szóstym, trzeci- 
w siódmym roku nauki. 

 37. W programie szkoły powszechnej każdego 
stopnia są następujące obowiązkowe przedmioty: religja, 
język polski, historja, geograf ja, nauka o przyrodzie, aryt- 
metyka z geometrją, rysunek, zajęcia praktyczne, śpiew 
i ćwiczenia cielesne. 
Wprowadzenie innych przedmiotów obowiązkowych 
lub nadobowiązkowych określają osobne przepisy. 

 3'ł. Zakres materjału i plany godzin dla szkół pow- 
szechnych wszystkich 3 stopni określają osobne progra- 
my nauki. 

 39. Nauczanie winno mieć charakter wybitnie pra- 
ktyczny, dostosowany przedcwszystkiem do najbliższe go 
środowiska szkol Y i jego potrzeb gospodarczych. 

 40. Nauczanie w szkole powszechnej winl10 by': 
dostosowane do wieku i rozwoju uczniów, wiązać się ści- 
śle z pracą wychowawczą oraz zapewniać: 
a) osiągnięcie przepisanych programem wyników 
nauki, 
b) mOlIiwie pelny rozwój uzdolnień uczniów, 
c) stopniowe zaprawianie uczniów do samodzielności 
i systematyczności pracy oraz do stosowania w ży- 
ciu praktycznem nabytych wiadomości i spraw- 
ności. 

 41. Nauczanie opiera się przedewszystkiem na 
pracy w szkole. Praca domowa ucznia uzupełnia ją i słu- 
ży w szczególności do utrwalania i stosowania wiadomo- 
ści nabytych podczas nauki w szkole, a nadto do samo- 
dzielnego opracowywania nowego dostępnego tematu. 
Praca domowa w klasie I może występować nie wcze- 
śniej, niż w drugiem półroczu i to w wymiarze bardzo 
ograniczonym. W klasach następnych wymiar pracy do- 
mowej zwiększa się powoli i stopniowo, tak jednak, że 
75
		

/img0076_0001.djvu

			w klasach, do których uczęszczają roczniki 5 - 7, nie 
może przekraczać normy l 
1 godziny dziennie. 

 42. Metody nauczania winny uwzględniać w na- 
leżytej mierze rolę: 
aj nauczyciela, 
b) podręcznika i środków pomocniczych, 
c) urządzeil szkolnych, 
d) samodzielnej pracy ucznia. 

 43. Nauczyciel uczy, organizuje naukę głośną i ci- 
chą, daje wskazówki do pracy domowej, bada postępy 
i sprawdza wyniki nauki zarówno całej klasy (kompletu- 

 48), jak i poszczególnych uczniów. Winien on przytem 
zastanawiać się nad celowością i skutecznością stosowa- 
nych przez siebie metod pracy i obmyślać sposoby usu- 
nięcia braków. 

 44. Podręcznik zależnie od przedmiotu, w którY:J1 
jest stosowany, służy do utrwalania, porządkowania i zdo- 
bywania wiadomości oraz do wyrabiania sprawności. 
Uczniom trzech ostatnich roczników służy nadto do orjen- 
towania się w całości materjału. Środki pomocnicze, zależ- 
nie od przedmiotu, w którym są stosowane, służą w sto- 
sunku do poszczególnych zagadniel} kursu nauki tym sa- 
mym celom, co ł podręcznik. 

 45. Urządzenia szkolne, np. sala gimnastyczna, 
ogród, pracownie i t. p., winny umożliwiać stosowanie me- 
tod pracy właściwych dla danego przedmiotu i klasy. 

 46. Samodzielna praca ucznia winna polegać na 
braniu żywego i czynnego udziału w całej pracy w szkole 
i w domu, zwłaszcza na opracowywaniu bądż omawianych 
już tematów, bądź też dostępnych nowych przez właściwe 
korzystanie z podręczników, środków pomocniczych 
i urządzeń szkolnych. 

 47. 1:adna metoda nie może być uznana za wy- 
lącznie obowiązującą przy nauczaniu danego przed- 
miotu. 
76
		

/img0077_0001.djvu

			Kierownik łącznie z gronem nauczycieIskiem winni 
troszczyć się o dobór metod i o zdobycie środków pomoc- 
niczych, czyniących zadość postulatom, wskazanym wy- 
żej w 
 39 - 46, a odpowiadających warunkom i możli- 
wościom szkoły. 


B. Organizacja nauczania. 

 48. Nauka w szkole powszechnej może odbywać 
się: 
a) w poszczególnych klasach, uczących się w osob- 
nych izbach pod kierunkiem różnych nauczycieli, 
b) w kompletach, złożonych z klas, uczących się rów- 
nocześnie w tej samej izbie pod kierunkiem jedne- 
go nauczyciela, 
c) w zespołach, złożonych z uczniów różnych klas, 
d) w grupach, złożonych z uczniów tej samej klasy. 
Klasa (oddział), komplet, zespół nie może liczyć wię- 
cej, mż 50 uczniów. Wyjątki mogą być czynione przy nau- 
czaniu śpiewu i ćwiczeń cielesnych. 

 49. W klasach o kursie rocznym program nauki 
wyczerpywany jest w ciągu każdego roku szkolnego. 

 50. Przy l1auczaniu klasy o kursie więcej niż rocz- 
nym stosuje się zależnie od przedmiotu: 
a) albo cykliczność całkowitą, polegającą na tern, że 
program danego przedmiotu składa się w klasie 
o kursie dwuletnim z 2, w klasie o kursie trzylet- 
nim z 3 odmiennych części, przeznaczonych na ko- 
lejne lata i powtarzających się w tym samym po- 
rządku, przytem takich, że można rozpoczynać 
naukę od którejkolwiek z nich, 
b) albo cykliczność częściową, polegającą na tern, że 
znaczna część programu, stanowiąca jego główny 
trzon, powtarza się co roku, resztę programu sta- 
nowią tematy, różne z roku na rok i powtarzające 
się w klasie o kursie dwuletnim po 2, w klasie 
77
		

/img0078_0001.djvu

			o kursie trzyletnim po 3 latach. W glównej części 
programu, powtarzającej się co rok, stosuje się 
urozmaicenie materjału, polegające na zmianie 
z roku na rok przykładów i ćwiczeil, dobieranych 
dla przerobienia zasadniczej treści programowej. 

 51. Komplet może składać się z 2 klas kolejnyc!l. 
łącw:1ych w sposób, wskaz:my w przepisanym programie 
nauki. 

 52. Przy nauce w komplecie każda klasa uczy się 
'.\'
dług w/asne
o pr()gramu, z wy.iątkami, wskazanemi 
w prupIsanym programie -nauki. 

 53. Przy nauczaniu w komplecie według 2 róż- 
nych programow, zasadniczo jedna klasa ma naukę gło- 
śną, druga zaś cichą. O ile plan godzin na to pozwala, na- 
leży dążyć, aby przedmioty jednoczesnej nauki były te 
same. 

 54. Nauka cicha uzupełaia naukę glośną i służy 
w szczególności do utrwalania i stosowania wiadamości, 
nabytych podczas nauki głośnej a nadto do samodzielnc- 
go przygotowywania i opracowywania nowego dostępne- 
go tematu. 
- Odpowiednio zorganizowana nauka cicha łącznie z na- 
uką głośną winna zapewniać całkowitą realizację progra- 
mu i osiągnięcie przepisanych wyników nauki. 

 55. Tworzenie zespołów przewiduje się przy nau- 
czaniu: 
a) religji w przypadkach, określonych przez osobne 
przepisy, 
b) ćwiczeń cielesnych (podział według płci), 
c) zajęć praktycznych. 
Niezależnie od tego mogą być tworzone na stałe lub 
doraźnie zespoły chóraln
. 
Nauczanie w zespole odbywa się według specjalnego 
programu, przepisanego dla danego zespołu. 

 56. W klasach V, VI i VII, liczących więcej I1Iiż 40 
uczniów, może być stosowane tworzenie glUp przy nau- 
78
		

/img0079_0001.djvu

			czaniLI przyrody i zajęć praktycznych. Jedna klasa mojc 
być podzielona tylko na 2 g-rupy, które uczą się według 
tego sam
go programu. 

 57. W klasie I willien LICZYĆ \\	
			

/img0080_0001.djvu

			61. Poznanie dz,iecka i środowiska, w które m ono 
żyje, jest niezbędnym warunkiem pracy wychowawczej 
w szkole. 
Kierownik i grono nauczycielskie wil1ni ułatwiać dzie- 
ciom, rozpoczYl1ającym dopiero naukę, wdrożenie się do 
życia w środowisku szkolnem, w ciągu zaś całego pobytu 
dziecka w szkole winni przysposabiać je do wejścia w ży- 
cie w 
zerszem społeczeństwie i zaprawiać do pracy spo- 
łeczno-obywatelskiej. 

 62. Kierownik łącznie z gronem nauczycieIskiem, 
czuwając nad wytworzeniem odpowiedniej atmosfery wy- 
chowawczej, realizują program wychowania przez: 
a) bezpośredni swój wpływ na uczniów w szkole i po- 
za szkQłą, 
b) nauczanie, 
c) dopomaganie uczniom do samowychowywania się, 
d) organizowanie życia zbiorowego uczniów, 
e) utrzymywanie stałej łączności z domem w pracy 
wychowawczej. 
Oddziaływanie wychowawcze winno nadto obejmo- 
wać wyzyskiwanie dodatnich wpływów środowiska po- 
zaszkołnego, a przeciwdziałanie wpływom ujemnym. 

 63. Bezpośredni wpływ kierownika i nauczycieli 
na klasę i poszczególnych uczniów wyraża się przede- 
wszystkiem przez życzliwy i opiekuńczy stosunek do nich, 
dbałość o ich zdrowie m bezpieczeństwo, dawanie osobi- 
stego przykładu oraz opiekę nad organizacjami uczniów. 
Wpływ ten stanowi podstawowy czynnik oddziały- 
wania wychowawczego zwłaszcza w stosunku do uczniów 
naj młodszych. 

 64. W nauczaniu wartości wychowawcze winny 
być osiągane przedewszystkiem przez: 
a) dobór i wyzyskanie treści, 
b) dostosowaną do danego poziomu organizację nau- 
czania, 


80
		

/img0081_0001.djvu

			c) właściwy stosunek nauczycida do nauczania (umi- 
łowanie pracy). 
d) wyrabianie w uczniu samodzielności. aktywiIlości, 
systematyczności i rzetelnego stosunku do pracy. 

 65. Kierownik i grono nauczycielskie winni dopo- 
magać uczniom do samowychowywania się, uwzględnia- 
jąc zarÓwno ogół uczniów, jak i indywidualne ich właści- 
wości. Zwłaszcza zaś winni oni zwrócić uwagę na ucz- 
niów mniej zdolnych, trudniejszych do prowadzenia, bę- 
dących w cięższych warunkach życiowych oraz dotknię- 
tych brakami f.zycznemi. 

 66. Podstawową formą zycia zbiorowego w szko- 
le jest klasa (komplet). jako grupa społeczna. W obrębie 
klasy uczniowie powinni przyzwyczajać się do życia zbio- 
row
go przed
wszystkiem przez wytwarzanie przyjaznej 
atmosfery koleżeńskiego wspóżyc!a. 
\V stosunku do uczniów starszych życie zbiorowe mo- 
że nadto znajdować swój wyraz w innych formach orga- 
nizacyjnych, najlepiej odpowiadających potrzebom i zain- 
teresowaniom uczniów oraz zamierzeniom wychowaw- 
czym s7koly. 
Mogą to być: 
a) orgatJizacje klasowe i międzyklasowe, które pow- 
stają i rozwijają swoją działalność jedynie za zgo- 
dą i pod opieką szkoły, 
b) organizacje międzyszkolne dopuszczone przez wła.. 
dze szkolne, a mające w danej szkole swe ko!a 
luh też członków wśród jej uczniów. 
Kierownik łącznie z gronem nauczycieiskiem wnikają 
w treść i działalność wszystkich organizacyj, wymienio- 
nych pod lit. a) i opiekują się niemi, czuwając nad wła- 
ściwem ustosunkowaniem się uczniów do pracy w orga- 
nizacjach i nad tem, by udział w nich nie przeszkadzał 
w pracy szkolnej. 
K;erownik nadto ma prawo i obowiązek wnikania bez- 
pośrednio lub za pośrednictwem wyznaczonego przez sie- 
.6 81
		

/img0082_0001.djvu

			bie nauczyciela szkoły w pracy wszystkich organizacyj, 
wymienionych pod lit. b). 

 67. Łącznosć szkoły i domu w akcji wychowaw- 
czej polega prz
dewszystkiem na zainteresowaniu i uswia- 
damiamu rodziców o pracy i dążeniach szkoły, wzajem- 
nem informowaniu się o pracy i warunkach życia ucznia 
oraz na czynnej współpracy rodziców ze szkołą. Łącznosć 
ta, wyrażająca się w stałych oraz w doraźnych formach, 
winna przyczyn1ać się do bliskiego i ścisłego współdziała- 
nia szkoly i domu. 
Klerowmk i grono nauczycielskie winni nadto brać ży- 
wy udział w pracach z zakr
su opieki społecznej nad 
swoimi uczniami, a tam, gdzie tego zachodzi potrzeba, 
budzić inicjatywę. 
Kierownik łącznie z gronem nauczycieIskiem mają 
obowiąz
k roztoczenia szczególnej opieki nad uczniami, 
przychodzącymi z dalszych okolic i przyjeżd2ającymi, 
oraz nad warunkami życia tych uczniów, którzy mieszka- 
ją nie w domu, lecz na stancjach, w internatach i bur- 
sach. 

 68. Kierownik łącznie z gwnem nauczycieIskiem 
winni w miarę możnosci ułatwić uczniom, pozostającym 
ostatni rok w szkole, poinformowanie się o różny,ch zawo- 
dach, ewentualnie przy pomocy poradni zawodowych. 

 69. W pracy wychowawczej szkoły biorą udział 
wszyscy nauczyciele. Ze względu na charakter szkoły 
powszechnej l jej organizację każdy nauczyciel własny 
i kierownik z reguły jest opiekunem klasowym. 

 70. Opiekun klasowy ma pod swoją opieką jedną 
lub więcej klas. Hozkład obowiązków opiekuńczych flad 
klasami powinien być możliwie równomierny. 
Należy dążyć do tego, aby opiekę nad daną klasą lub 
klasami miał nauczyciel, który ma w tej klasie czy klasach 
większą liczbę godzin nauki, przy tern jednak jest pożą- 
dana ciąglosć pracy opiekuńczej, polegająca na sprawo- 
waniu opieki nad tymi samymi uczniami przez parę lat. 
82
		

/img0083_0001.djvu

			VII. UCZNIOWIE. 
A. Zadania i obowiązki uczniów. 
9 71. Wychowując się i kształcąc w szkole, ucz el'I 
ma przysposobić się do tego, by przez dalszą pracę nad 
sobą w okresie młodzieńczym stał się pożytecznym oby- 
watelem Pallstwa. 
9 72. Uczeń dą2y do wyrobietnia religijnego, do 
uszlachetniania swych uczuć i umacniania charakteru, 
a zarazem kształci swój umysł i zdobywa sprawność fi- 
zyczną. 
9 73. W szczególności uczeń: 
a) pracuje chętnie i sumiennie w szk.ole i w domu, 
starając się, by praca jego była zawsze rzetelna, 
dokładna i wytrwała, 
b) wypełnia dokładnie wszystkie swoje obowiązki, 
c) kocha rodziców, szanuje nauczyciełi, a względem 
wszystkich osób, które go otaczają, jest ufny, ży- 
czl,iwy i uczynny, w miarę możności pomaga 
w pracy innym, zwłaszcza slabszym od siebie, 
d) jest koleżeJlski, bierze czynny udział w życiu swej 
klasy, a w klasach wyższych nadto w życiu orga- 
nizacyj uczniowskich, do których należy, 
e) dba o czystość ciala, jest schludny w ubiorze, 
wspóldziała w utrzymywaniu ładu w szkole, sza- 
nuje cudzą własność i ochrania dobro publiczne 
a zwłaszcza nie niszczy przedmiotów i urządzeil 
szkolnych, 
f) ćwiczy i usprawnia ciało, aby być zawsze dziel- 
nym i zdolnym do znoszenia niewygód. 
Uczeń jest śmiały i pogodny, zawsze mówJ prawdę, 
kucha swoją szkolę i dha o jej honor. 
B. Przyjmowanie i przechodzenie uczniów. 
9 74. Zasady przyjmowania uczniów do klasy 
określają przepisy o wykonaniu obowiązku szkolnego. 


83
		

/img0084_0001.djvu

			75. Przyjmowanie do klasy II i następnych odby- 
wat się na zasadzie osobnych przepisów z zachowaniem 
następujących warunków: 
a) wiek nie niższy 7 lat ukoilCzonych-dla kandyda- 
ta do klasy II; wiek ten podwyższa się stopniowo 
o jeden rok do każdej następnej klasy, 
b) egzamin wstępny, stwierdzający, że kandydat po- 
siada zasób wiadomości i sprawności, wymaga- 
nych dla wstępujących do danej klasy, 

 76. W obrębie szkól tego samego stopnia przecho- 
dzenie uczniów z klasy do klasy odbywa się na podsta- 
wie świadectwa bez egzaminu, przewJdzianego w 
 75 
lit. b), i bez straty roku. 

 77. Przechodzenie uczniów szkól stopnia I do 
szkół stopnia II i III oraz uczniów szkól stopnia II do szkól 
stopnia III odbywa się na podstawie świadectwa bez egza- 
minu: 
l) ze szkól stopnia I: 
a) po ukoilczeniu kI. I, II, III - do kI. II, III, IV szkól 
stopnia II i III, 
b) po ukOllczeniu z pomyśnym wynikiem CD najmniej 
jednego roku kI. IV - do kI. V szkól stopnia 
II i III, 
2) ze szkól stopnia II: 
po ukOłlczeniu kI. I, II, III, IV, V - do kI. 11, 111, IV, 
V, VI szkól stopnia III. 

 78. Poszczególni uczniowie, jeśli wynik ich nauki, 
stwierdzony na świadectwie rocznem (
 86), jest pomyśl- 
ny, mogą przechodz,ić na warunkach wskazanych w 
 75: 
l) ze szkól stopnia I: 
po jednym roku klasy III - do klasy IV, a wyjątkowo 
po drugim roku klasy IV - do klasy VI szkól 
stopnia II i III, 
2) ze szkól stopnia II: 
po jednym roku klasy VI - do klasy VII szkól stop- 
nia m. 
84
		

/img0085_0001.djvu

			9 79. Przechodzenie uczmow szkół stopnia III dl) 
szkół stopnia " i I oraz uczniów stopnia II do szkół stop- 
nia I odbywa się na podstawie świadeotwa: 
1) zt szkół stopnia III: 
a) po ukończeni.u kI. I, II, III, IV, V - do kI. II, III, IV, 
V, VI stopnia II; 
b) po uk011czeniu kI. VI - na drugi rok nauki kI. VI, 
szkól stopnia II; 
c) po ukończeniu kI. I, II -- do kI. II, III szkół stop- 
nia I; 
2) ze szkół stopnia II: 
po ukończeniu kI. I, II - do kI. II, III szkół stopnia I; 
3) ze szkół stopnia III i II: 
po ukOllczeniu kI. III, IV, V, VI - do kI. IV szkół stop- 
nia I, w której uczeń pozostaje do czasu wypełnienia obo- 
wiązku szkolnego i otrzymuje w razie pomyślnego koilCO- 
wego wyniku nauki świadectwo ukoilczenia szkoly. 
9 80. Przechodzenie uczniów w obrębie szkół róż- 
nych stopni w przypadku niepomyślnego wyniku nauki 
w danej klasie odbywa się w sposób następujący: 
l) ze szkół stopnia I do szkół stopnia II i III 
" II" III 
"Jt " III "" " II 
- do takiej samej kłasy jak ta, z której uczeiJ przechodzi; 
jeżeli uczell klasy IV szkoły stopnia I ukończył pierw- 
szy rok nauki z wynikiem pomyślnym, a drugi rok nauki 
z wynikiem niepomyślnym, przechodzi na podstawie świa- 
dectwa do klasy V szkół stopnia II i III; 
2) ze szkół stopnia II i III do szkół stopnia I: 
a) z kI. I i II - do kI. I i II 
z kI. III - na drugi rok nauki w kI. III, 
b) z kI. IV, V, VI - do kI. IV szkól stopnia I, w któ- 
rej uczeil pozostaje do czasu wypełnienia obo- 
wiązku szkolnego i otrzymuje w razie pomyślne- 
go koilcowego wyniku nauki świadectwo ukoil- 
czenia szkoly. 


85
		

/img0086_0001.djvu

			C. Ocena uczniów. 



 81. Nauczyciel, dążąc stale i konsekwentnie do 
urabiania sobie opinji o uczniu, poznaje mOLIiwie dokład- 
nie: 
a) warunki domowe Lycia i pracy ucznia, 
b) jego właściwości fizyczne i stan zdrowia, 
c) jego właściwości psychiczne, a zwłaszcza przeja- 
wiające się u niego zainteresowania i uzdolnienia, 
d) ustosunkowanie się jego do pracy, zwracając 
szczególną uwagę .na pilność i wytrwałość, 
e) wyniki osiągane w pracy, 
f) ustosunkowanie się jego do życia klasy i szkoły. 
W szczegółności nauczyciel 'wnika w trudności, któ- 
] ych ucze(l nie może pokonać, i stara się poznać przy- 
czyny niepowodze(l ucznia w pracy. 

 82. Kierując się powy Lszemi danemi, nauczyciel 
stosuje odpowiednie środki oddziaływania wychowawcze- 
go i pomaga uc:miowi w pracy, udzielając mu w miarę 
potrzeby wskazówek, niezbędnych do jej poprawienia 
i ulepszania. 

 83. We wszystkich klasach - z wyjątkiem kla- 
sy I - nauczyciel, przyjmując jako kryterjum wymaga- 
nia obowiązującego programu, ustala z końcem każdego 
okresu oceny wyników nauki ucznia ze wszystkich przed- 
miotów, których uczy, oraz ocenę zachowania się ucznia. 
Przy ocenach postępu ze śpiewu i ćwicze(l ciełesnych bie- 
rze się przedewszystkiem pod uwagę wysiłki ucznia w kie- 
runku zdobywania usprawnienia, odpowiadającego jego 
możliwościom. Oceny wyraża się w odpowiednich stop- 
niach. O ile w danej klasie uczy kilku nauczycieli, ustala 
ocenę zachowania się ucznia Rada Pedagogiczna (ewen- 
tualnie w składzie niepełnym). v.: księgach szkolnych '/l0- 
tuje się prócz stopni krótkie motywy ocon nirdostatecz- 
nych. 
86
		

/img0087_0001.djvu

			StopnIe, ustalone z końcem okresu drugiego są zara- 
zem stopniami za pierwsze dwa okresy, stopnie, ustalone 
z kOlicem okresu trzeciego, są zarazem stopniami za 
pierwsze trzy okresy, stopnie ustalone z koilcem okresu 
czwartego, są zarazem stopniami rocznemi. 
przy końcu pierwszego półrocza oraz z koilcem roku 
szkolnego uczeli otrzymuje świadeCtwo, które zawiera 
wyrażone w stopniach oceny wyników nauki ze wszyst- 
kich przedmiotów, nauczanych w danej klasie, oraz ocenę 
Lachowania się ucznia. 
O wynikach nauki po pierwszym i trzecim okresie 
zawiadamia się rodziców względnie opiekunów uczniów. 

 84. Uczniowie klasy I nie otrzymują wyrażonych 
w stopniach ocen ani świadectw szkolnych. Z koilcem 
jednak pierwszego półrocza oraz z końcem każdego na- 
stępnego okresu nauczyciel ustala opinję swoją, dotyczącą 
zachowania się oraz postępów ucznia w nauce, i zapisuje 
ją do ksiąg szkolnych 

 85. Wszyscy uczniowie klasy I przechodzą w za- 
sadzie do klasy 11. 
Pozostawienie ucznia w klasie I na rok drugi może 
nastąpić wtedy jedynie, gdy uczeń wskutek zbyt słabeg
 
rozwoju i przygotowania w żaden sposób nie będzie mógł 
srrostać wymaganiom programu klasy 11. 
Uczniowie klasy I otrzymują z końcem roku szkolne- 
go zaświadczenia, stwierdzające, czy przechodzą do kla- 
sy 11, czy też pozostają w klasie I. 
Promowanie uczniów do klasy III i następnych odby- 
wa się na podstawie stopni rocznych ze wszystkich przed- 
miotów obowiązujących, nauczanych w danej klasie. 
Uczeń jest promowany do klasy następnej, o ile z przed- 
miotów tych posiada stopnie co najmniej dostateczne. 
W wyjątkowych przypadkach, określonych przez 
specjalne przepisy, uczeil może być promowany do klasy 
następnej, mimo, że nie ze wszystkich przedmiotów po- 
siada stopnie co najmniej dostateczne. 


87
		

/img0088_0001.djvu

			Kierownik szkoły ma obowiązek wspólnie z nauczy- 
cielem zbadać dokładnie tych uczniów, którym grozi nie- 
uzyskanie promocji. Dotyczy to zwłaszcza uczniów tych 
klas, które uczy jeden nauczyciel. 
Decyzję o niepromowaniu ucznia należy w księgach 
szkolnych uzasadnić. 

 86. Uczniowie, uczęszczający do klas dwu względ- 
nie trzyletnich, przechodzą bez wyjątku w obrębie tych 
klas z jednego roku nauki na drugi i otrzymują na świa- 
dectwie rocznem stwierdzenie pomyślnego lub niepomyśl- 
nego wyniku nauki. 


D. Ukończenie szkoly i uprawnienia. 

 87. O ukończeniu szkoly powszechnej stanowi po- 
myślny wynik nauki w ostatnim (najwyższym) roku nau- 
czania, a mianowicie: w szkole stopnia I - w trzecim 
roku nauki w klasIe IV (z uwzględnieniem jednak posta- 
nowi en 
 79 p. 3 i 
 80 p. 2 b), w szkole stopnia II - 
w drugim roku nauki w klasie VI (z uwzględnieniem po- 
stanowieil 
 79 p. ] b), w szkole stopnia 111 - w klasie VII. 
Uczniowie, którzy w powyższy sposób ukończyli 
naukę, otrzymują świadectwa ukończenia szkoły po- 
wszechnej stopnia I, II lub 111. 

 88. Uczniowie, którzy uczynili zadość obowiązko- 
wi szk;:>lnemu, a nie mają warunków do otrzymania świa- 
dectwa ukoilczenia szkoły powszechnej, otrzymują, gdy 
opuszczają szkołę, zaświadczenie, stwierdzające wypełnie- 
nie obowiązku szkolnego z wyszczególnieniem stopnia 
szkoły, czasu trwania nauki i ukoilczonej przez nich klasy 
względnie klasy i roku nauki. 

 89. Ukończenie szkoly powszechnej stopnia II i III 
daje podstawę do nauki w gimnazjach, seminarjach dla 
wychowawczyń przedszkoli, w szkołach zawodowych 
stopnia gimnazjalnego, opierających się na drugim lub 
trzecim szczEblu programowym, oraz w szkołach zawo- 
88
		

/img0089_0001.djvu

			dowych dokształcających, opierających się na drugim 
szczeblu prog-ramowym szkoly powszechnej. 

 90. Vkończenie klasy VI szkoly powszechnej stop- 
nia 111 daje podstawę do nauki w gimnazjach, seminarjach 
dla wychowawczyń przedszkoli oraz w szkołach zawodo- 
wych, opierających się na drugim szczeblu programowym 
szkoly powszechnej. 

 91. Ukończenie z pomyślnym wynikiem klasy IV 
szkoly powszechnej stopnia III lub II albo pierwszego ro- 
ku nauki w klasie IV szkoły powszechnej stopnia I daje 
podstawę do nauki w szkołacl'! zawodowych stopnia niż- 
szego oraz w szkołach doksztalcających zawodowych, 
opierających się na pierwszym szczeblu programowym 
szkoły powszechnej. 


POSTANOWIENIA PRZEJśCIOWE 



 92. W okresie wyjątkowo trudnych warunków fi- 
nansowych ogólne liczby uczniów w szkole każdego stop- 
nia mogą być o 20 większe od liczb, wskazanych w 
9 
8-10, t. j. mogą wynosić: 


I. w szkole stopnia 


I o l nauczycielu 
" o 2 nauczycielach 
II o 3 
" o 4 
11105 
" o 6 


80 uczniów, 
140 
180 
230 
280 
330 


2. 


3. 


" 



 93. W okresie wyjątkowo trudnych warunków fi- 
nansowych ogólna liczba uczniów w klasie (oddziale), 
komplecie, zespole może być o 10 większa od liczby, 
wskazanej w 
 48, t. j. może wynosić 60. 


89
		

/img0090_0001.djvu

			ORGANIZACJA GIMNAZJÓW 
PAŃSTWOWYCH. 


Minister Wyz,nań Religijnych i Oświecenia Publicz- 
nego rozporządzeniem z dnia 31 października 1933 (Nr. I. 
Pr. 3776,133 - Dz. Urzęd. Min. W. R. i O. P. Nr. 13, poz. 
184) z dniem 9 listopada 1933 r. ustalił na podstawie art. 2 
ust. 2 art. 59 i 60 ustawy z dnia II marca 1932 r. o ustroju 
szkolnictwa (Dz. U. R. P. Nr. 38, poz. 389) 11astępującą 
organizację gimnazjów pailstwowych: 


STATUT GIMNAZJUM PAŃSTWOWEGO. 
I. ZADANIA GIMNAZJUM. 



 l. Gimnazjum ma na celu danie młodzieży takiego 
wychowania i ogólnego wykształcenia, które umożliwia- 
łyby jej: 
a) pełnienie w życiu zorganizowanego w ramach 
państwowych społeczeństwa funkcyj, wymagają- 
cych ogólnego wykształcenia średniego, 
b) dałszego kształcenia się na poziomie licealnym. 

 2. Zadania powyższe gimnazjum spełnia przez: 
a) program i organizację nauczania, 
b) program i organizację pracy wychowawczej. 

 3. Gimnazjum współdziała nadto z innemi czynni- 
kami spolecznemi nad podnoszenilm poziomu życia kultu- 
ralnego, nad utrzymaniem i pomnażaniem kulturalnego do- 
robku regjonu, w którym gimnazjum się znajduje. 


II. OGóLNE ZASADY ORGANIZACYJNE. 

 4. Gimnazjum jest niższym stopniem szkoły śred- 
ni.ej ogólnokształcącej i stanowi zamkniętą w sobie całość. 
90
		

/img0091_0001.djvu

			!'i 5. Pod względem programowym gimnazjum jest 
w zasadzie jednolite i obejmuje naukę języka łacińskiego. 
Mogą być jednak tworzone również gimnazja bez nauki 
języka łacińskiego, lecz tylko w miejscowościach, posia- 
dających już gimnazja z nauką języka lacińskiego. 

 6. Gimnazjum z nauką języka łacińskiego i gim- 
nazjum bez nauki języka łacińskiego mogą być organizo- 
wane: 
bądź oddzielnie, 
bądź łącznie z sobą, 
bądź każde z nich łącznie z liceum, 
bądź lącznie z sobą i z liceum. 
9 7. Gimnazjum jest męskie, żeńskie lub koeduka- 
cyjne. Gimnazjum koedukacyjne może być utworzone 
w miejscowości, w której: 
a) niema żeńskiej szkoły średniej, lub też 
b) są specjalnie sprzyjające potemu warunki. 

 8. Na czele gimnazjum męskiego stoi dyrektor, 
żeńskiego z reguły przełożona, koedukacyjnego zaś dyrek- 
tor lub przeł070na. 
W niniejszym statucie przez dyrektora rozumie się 
takie i przełożoną. 

 9. Gimnazjum składa się z czterech kolejno po 
sobie następujących kłas, kaida o kursie jednorocznym. 

 lO. Kła
a składa się z uczniów, którzy uczą się 
w danym roku szkolnym wszystkich przedmiotów obo- 
wiązkowych według jednego wspólnego programu. 

 11. Przy większej Iiczbi
 uczniów klasa dzieli się 
na oddziały. Liczba uczniów w klasie, której nie podzielo- 
no na oddzialy, względnie liczba uczniów w oddziale nie 
powinna przekraczać 45. 

 12. Gimnazjum winno mkt zasadniczo 8 oddzia- 
ł6w, liczba ich jednak może być podwyższona do 12. 
W szczególnych przypadkach liczba oddzialÓw w jedne m 
gimnazjum mOLe być mnkjsza niż 8, nie mniejsza jednaJ{ 
niż 4. 


91
		

/img0092_0001.djvu

			W przypacku złączc!lia 2 zakładów pod jednem kie- 
rownictwem (9 6) ogólna liczba oddzialów nie może 
przekraczać 12. 
W okresie pr7cjściowym, t. j. w okresie wprowadza- 
nia w życie ustawy ustrojowej liczba oddziałów pod jed- 
nem kierownictwem może w przypadkach wyjątkOWYC'1 
dochodzie do 16. 

 13. Liczba pauczycieli włi\snych t. j. nauczycitJi, 
którzy zarówno liczbą godzin, jak swą pracą związani są 
przedewszystkiem z daną szkołą, nie może być mniejsza, 
nie licząc dyrektora, od liczby oddziałów w t("m gimna- 
zjum. 


III. CZAS NAUKI. 



 14. Kurs nauki w gimnaLjum trwa 4 lata. 
9 15. KQk szkolny składa się z dni, przeznaczonych 
na naukę, których liczba wynosie musi conajmniej 205, 
oraz z dni wQlnych od nauki z tytułu niedziel, świąt reH- 
gijnych l państwowych, feryj szkolnych oraz innych przy- 
padków uzasadnionej nieczynności szkoły. Rok szkolny 
dzieli si
 na pólrocza szkolne, obejmujące po dwa okresy 
szkolne, oraz na odpowiednie ferje. 
9 lG. Czas trwania w szkol.: wynosi dla ucznia: 
a) w ciągu tygodnia 30 do 32 godzin lekcyjnych 
z przedmiotów obowiązkcwych, zaś z przedmio- 
tów nadobowiązkowych najwyżej 4 godziny lek- 
cyjne, 
b) w ciągu dnia dla przedmiotów obowiązkowych 
i nadobowiązkowych łącznie nie więcej, niż 6 go- 
dzin lekcyjnych. 

 17. Nauka szkolna odby\\y 
w ciągu 6 dni tygodnia \\< godzinach porannych, natO'- 
miast gry i zabawy ruchowe odbywać się będą z reguły 
w godzinach popołudniowych, w wymiarze nie większyn', 
niż 2 godziny tygodniowo dla każdego ucznia. 
92
		

/img0093_0001.djvu

			Nauka przedmiotów nadobowiązkowych, o ile na to 
warunki miejscowe pozwalają, może odbywać się popo- 
łudniu. 
9 18. Godzina lekcyjna trwa 45 minut. Pauzy nii' 
mogą być krótsze niż lO-minutowe, przy tern przynajmnicj 
jedna pauza winna być dłużsla. 
W przypadkach, przewidzianych programem .nauki, 
jednostka lekcyjna może trwać 90 minut bez przerwy. 


IV. DYREKTOR, NAUCZYCIELE, RADA 
PEDAGOGICZNA. 
9 19. Dyrektor stoi na czele gimnazjum i reprezen- 
tuje je nazewnątrz. Jest on kierownikiem całego życia 
szkolnego, bezpośrednim przełożonym wszystkich osób, 
pracujących w gimnazjum, doradcą nauczycieli oraz głów- 
nym wychowawcą młodzieży. 
Dyrektor organizuje pracę wychowawczą i dydakty- 
czną, kieruje nią, czuwa nad jej harmonizowaniem 1 pla- 
nowem wykonaniem, nadto sam uczy; prócz tego zarzą- 
dza sprawami administracyjno-gospodarczemi gimnazjum. 
Dyrektor jest odpowiedzialny za organizację powit'- 
rzonej mu szkoły, za wychowawczy i dydaktyc7Jł1Y jej stan 
i rozwój, za kierunek wychowawczy, poziom nauki, pra- 
widlowy bieg życia szkolnego, za wykonanie przepisów 
i poleceń władz szkolnych oraz za administracyjno-gospo- 
darczy stan gimnazjum. 
9 20. Nauczyciel wychowuje i uczy uczniów powie- 
rzonych jego opiece. 
W tym celu poznaje ich oraz stara się po:mać warun- 
ki ich życia i pracy w szkole i w domu. 
jako członck grona nauczycielskiego nauczyciel dba 
o dobro i honor gimnazjum, współdziała w wytwarzaniu 
harmunijnej atmosfery i przyczynia się w zakresie swo- 
jej pracy dydaktycz.nej i wychowawczej oraz powierzo- 
nych mu przez dyrektora funkcyj administracyjno-gospo- 
darczych do należytego biegu życia szkolnego. 


93
		

/img0094_0001.djvu

			Nauczyciel jest odpowiedzialny za stosowane przez 
siebie metody nauczania i wychowania, za realizowani!: 
wlaściwego kierunku wychowawczego oraz za wyniki 
nauki w przedmiotach, których uczy, a nadto za stan admi- 
nistracyjno-gospodarczy powierzonego sobie dzialu pracy. 
Jako czlonek Rady Pedagogicznej nauczyciel ma obo- 
wiązek brania żywego i czynnego udziału w pracach Rady 
oraz realizowania w poruczonym sobie zakresie jej uchwal. 
Nauczyciel ma ubowiązek przygotowywania się do 
swej pracy dydaktycznej i wychowawczej i utrzymywa- 
nia jej na poziomie, odpowiadającym współczesnemu sta- 
nowi wiedzy i doświadczenia, przez stałe kształcenie się. 
Nauczyciel, uczący rehgji, winien szczególnie trosz- 
czyć się o pogłębienie życia religijnego swych uczniów. 

 21. Opiekun klasowy (
54) poznaje uczniów swej 
klasy, warunki ich życia i pracy w szkole i w domu, wy- 
wiera wpływ wychov;awczy, czuwa nad przebiegiem pra- 
cy w szkole jak również nad wymiarem i rozkładem pracy 
domo\\ej oraz nad życiem zbiorowe m swej klasy, koordy- 
nuje poczynania innych nauczycieli na jej terenie, utrzy- 
muje stały i żywy kontakt z rodzicami i opiekunami ucz- 
niów oraz wykonywa czynności administracyjno-kancela- 
ryjne, związane z jego pracą jako opiekuna. 
Opiekun klasowy jest szczególnie odpowiedzialny za 
realizowanie na terenie swej klasy właściwego kierunku 
wychowawczego oraz za stan wychowawczy tej klasy. 

 22. Lekarz szkolny czuwa nad zdrowiem i rozwo- 
jem fizycznym uczniów, troszczy się o stan higjeniczny 
szkoły: współdziała w pracach wychowawczych z dy- 
rektorem i nauczycielami, stara się o właściwe wyzyska- 
nie środków, zmierzających do podniesienia stanu zdro- 
wotnego i rozwoju fizycznego uczniów, oraz stanu higje- 
nicznego szkoły. 
Tam, gdzie jest psycholog szkolny, bada on rozwój 
psychiczny uczniów oraz współdziała w sprawach wycho- 
wania i nauczania z dyrektorem i nauczycielami. 
94
		

/img0095_0001.djvu

			23. Dyrektor, nauczyciele, lekarz szkolny (a tam, 
gdzie jest, i psycholog szkolny) tworzą Radę Pedagogiczną 
gimnazjum, która jest organem stałym wewnętrznego ży- 
cia szkolnego. 
J
ada Pedagogiczna obraduje bądź w składzie pełnym, 
bądź teL w zespołach klasowych. Osobne przepisy wska- 
żą, w jakim zakresie zespoły klasowe będą posiadały upra- 
wnienia pełnej Rady Pedagogicznej. 
Uchwały Rady mają charakter bądź opinjodawczy, 
bądź decydujący. 
9 24. Rada Pedagogiczna pomaga dyrektorowi 
w pracy nad podnoszeniem poziomu wychowawczego i na- 
ukowego gimnazjum, omawia i opracowuje ważniejsze 
sprawy, związane z całokształtem życia szkolnego w szcze- 
gólności zaś ma obowiązek: 
a) wyrabiania sobie opinji o poszczególnych uczniach, 
o stanie poszczególnych klas (odziałów) i całej szko- 
ły pod wzglem wychowania i nauczania, 
c) opracowywanie projektu planu pracy wychowaw- 
czej i dydaktycznej. 
Rada Pedagigiczna decyduje w sprawach przekaza- 
nych jej do decyzji przez osobne przepisy. 
Przewodniczącym Rady Pedagogicznej jest dyrektor. 
Dyrektorowi przysługuje prawo zawieszania uchwał Ra- 
dy, które uzna za niezgodne z przepisami lub przeciwne 
dobru szkoły. 
Dla opracowania specjalnych zagadnień mogą być two- 
rzone z pośród członków Rady bądź przez dyrektora, bądź 
przez samą Hadę specjalne komisje. 


V. PROGRAM, METODY I ORGANIZACJA 
NAUCZANIA. 


9 25. Program gimnazjum opiera się na drugim 
szczeblu programowym szkoły powszechnej. 


95
		

/img0096_0001.djvu

			26. Program gimnazjum winien zapewnić głębsze 
i obszerniejsze, niż w szkole powszechnej, poznanie kul- 
tury Polski, z uwzględnieniem związku z życiem praktycz- 
nem i gospodarczem, oraz systematyczne wprowadzenie 
w kulturę ogólnoludzką w łączności z Polską. 

 27. Przedmioty nauki w gimnazjum są obowiąz- 
kowe i nadobowiązkowe. Możność wprowadzenia przed- 
miotów obowiązkowych i nadobowiązkowych innych, niż 
wymienione w 

 28 i 30, określają osobne przepisy. 

 28. W gimnazjum z nauką języka łacińskiego są 
następujące przedmioty: 
a) obowiązkowe: religja, język polski, język łaciński, 
jeden z języków obcych nowożytnych, historja, 
geograf ja, przyroda, fizyka i chemja, matematyka, 
zajęcia praktyczne, ćwiczenia cielesne; 
b) nadobowiązkowe: drugi język obcy nowożytny, 
rysunek, śpiew. 
Przez drugi język obcy nowoLytnych należy rozu- 
mieć przedewszystkiem język jednego z państw ościen- 
nych. 

 29. Nauczanie drugiego języka obcego nowożyt- 
nego ma na celu praktyczną jego znajomość i powinno 
się rozpoczynać nie wcześniej, niż w I1-em półroczu klasy 
H-ej. 

 30. W gimnazjum bez nauki języka łacińskiego 
przedmioty obowiązkowe i nadobowiązkowe są te same, 
<:0 w gimnazjum z nauką języka łacińskiego (z wyjąt- 
kiem łaciny). Zamiast nauki języka łacińskiego wzmacnia 
się naukę języka polskiego, języka obcego nowożytnego 
()raz zajęcia praktyczne. 

 31. Uczel] może się uczyć jednego przedmiotu 
nadobowiązkowego, a tylko wyjątkowo dwóch. Przed- 
miot nadobowiązkowy, który uczeń wybrał, staje się dla 
niego zasadniczo obowiązkowym na przeciąg calego roku 
.szkolnego. 
'96
		

/img0097_0001.djvu

			9 32. Zakres materjalu i plan godzin dla przedmio- 
tów obowiązkowych i nadobowiązkowych określa pro- 
gram. 

 33. Nauczanie w gimnazjum winno opierać się 
przedewszystkiem na pracy w szkole. Praca domow3 
ucznia uzupelnia ją i służy w szczególności do utrwalania 
i stosowania wiadomości nabytych podczas pracy w szko- 
le oraz do samodzielnego opracowywania nowych dostęp- 
nych tematów. 
Praca domowa, związana z przygotowaniem lekcyj, 
winna być tak normowana, aby nie obciążała ucznia 
w dwóch klasach niższych ponad 2 gOdzi'2Y, w dwóch zaś 
klasach wyższych ponad 2
2 godziny dziennie. 

 34. Nauczanie winno być dostosowane do wieku 
i rozwoju uczniów oraz zapewnić: 
a) osiągnięcie przepisanych programem wyników 
nauki, 
b) możliwie pełny rozwój uzdolnień uczniów, 
c) zaprawianie uczniów do samodzielności i systema- 
tyczności w pracy oraz do stosowania nabytych 
wiadomości w życiu praktycznem. 

 35. Metody nauczania, przyjęte w gimnazjum, 
v.inllY uwzględniać w należytej mierze rolę: 
a) nauczyciela, 
b) podręcznika i środków pomocniczych, 
c) urządzei] szkolnych, 
d) samodzielnej pracy ucznia. 
9 36. Nauczyciel uczy, organizuje i kieruje pracą 
calcj klasy (zespołu, grupy - 941) i poszczególnych ucz- 
niów nietylko szkolną, ale i domową, bada postępy 
i sprawdza wyniki pracy. 

 37. Podręcznik służy do porządkowania, utrwala- 
nia, a także zdobywania wiadomości i sprawności oraz 
do orjentowania się ucznia w całości materjału. Srodki 
.7 97
		

/img0098_0001.djvu

			pomocnicze, zależne od przedmiotu, w którym są stoso- 
wane, slużą w stosunku do poszczególnych zagadnień kur- 
su nauki tym samym celom, co i podręcznik. 

 38. Urządzenia szkolne np. pracownie, hibljoteki. 
ogród, sala gimnastyczna i t. p. winny umożliwiać stuso- 
wanie metod pracy, wlasciwych dla danego przedmiotu. 

 39. Samodzielna praca ucznia winna polegać na 
braniu żywego i czynnego udzialu w calej pracy w szkole 
i w domu, a zwlaszcza na opracowywaniu bądź omawia- 
nych już przez nauczyciela tematów, bądź też dostępnych 
nowych - przez umiejętne korzystanie z podręczników, 
śmdków pomucniczych i urządzeiJ szkolnych, a przede- 
wszystkiem z pracowni. 

 40. Żadna metoda nie może być uznana za wylą- 
cznie obowiązującą przy nauczaniu danego przedmiotu. 
Dyrektor łącznie z gronem nauczycieIskiem winili 
troszczyć się o dobór metod i zdobycie środkó\\ pomoc 
niczych, czyniących zadość postulatom, wskazanym wy- 
żej w 

 33-39, a odpowiadających warunkom i możli- 
wościom gimnazjum. 

 41. KaLda klasa gimnazjum względnie oddzial po- 
biera naukę osobno. Jednakże przy nauczaniu pewnyclJ 
przedmiotów (np. ćwiczeń cielesnych) mogą być two- 
rzom: tam, gdzie to będzie możliwe ze względów progra- 
mowych, zespoly z uczniów różnych klas względnie od- 
dzialów, przytem liczba uczniów w zespole nie powinna 
przekraczać 45. 
Przy nauczaniu zaś niektórych przedmiotów, np. fizy- 
ki i chemji, przyrody i t. p. wymagających prowadzenia 
zajęć uczniow w pracowniach, klasę (oddzial), liczącą nit' 
mniej niż 30 uczniów, dzieli się na dwie grupy. 

 42. Nauczanie przedmiotów nadobowiązkowych 
mu że by
 prowadzone dla grupy lub zespołu, nie mniej- 
szego w zasadzie niż 15 uczniów. 


98
		

/img0099_0001.djvu

			VI. PROGRAM I ORGANIZACJA PRACY 
WVCHOW A WCZEJ. 



 43. Program wychowania winien, zgodnie z funk- 
(ją społeczno - państwową gimnazjum i w sposób dosto- 
sowany do wieku i rozwoju młodzieży, zapewnić jej wy- 
chowanie na świadomych swych obowiązków, twórczych 
obywateli Rzeczypospolitej, a w związku z tern dać moż- 
łiwie najwYLsze wyrobienie religijne, umysłowe i fizyczne 
oraz n.Jjlepsze przygotowanie do życia. 

 44. Orgamzacja wychowania winna uwzględniać 
ścisłą koordynacje wszystkich dziedzin wychowania, jak 
również wszystkich czynników współdziałających w pracy 
wychowawczej pod kierunkiem dyrektora. 

 45. Dyrektor łącznie z gronem nauczycieIskiem, czu- 
wając nad wytworLeniem odpuwiedniej atmosfery wy- 
chowawczej, realizują program wychowania przez: 
a) bezpośredni swój wpływ na uczniów w szkole 
i poza szkołą, 
b) nauczanie, 
c) dopomaganie uczniom do samowychowywania się, 
d) organizowanie życia zbiorowego uczniów, 
e) organizowanie współdziałania domu i szkoły 
w akcji wychowawczej. 
Oddziaływanie wychowawcze winno nadto obejmo- 
wać wyzyskiwanie dodatnich wpływów środowiska poza- 
szkolnego a przeciwdziałanie wpływom ujemnym. 

 46. Dyrektor i nauczyciele wywierają bezpośredni 
wpływ na uczniów przez własną osobowość, życzliwy 
i opickuiIczy stosunek do uczniów oraz czynny swój udział 
w Lyciu zbiorowe m młodzieży. 

 47. Wartości wychowawcze w nauczaniu winny 
być osiągnięte przedewszystkiem przez: 
a) dobór i wyzyskanie treści, 
b) zgodną z charakterem przedmiotu organizację 
nauki, 


99
		

/img0100_0001.djvu

			c) zamiłowanie nauczyciela do przedmiotu, 
d) wyrabianie w uczniu samodzielności, aktywności, 
systematyczności i rzetelnego stosunku do pracy. 

 48. Dyrektor łącznie z gronem nauczycieiskiem, 
dopomagając uczniom do samowychowywania się, winni 
uwzględniać potrzeby i indywidualne różnice poszczegól- 
nych uczniów, zwłaszcza trudniejszych do prowadzenia. 

 49. Przez życie zbiorowe mlodzież winna zapra- 
wić się do czynnego udzialu w pracy zbiorowej oraz osią- 
gnąć zrozumienie swych obowiązków. :2:ycie zbiorowe 
mlodzieży może być ujmowane jedynie w takie formy 
organizacyjne, które najlepiej odpowiadają jej dążeniom 
i potrzebom oraz zamierzeniom szkoły. 
Znajduje ono swój wyraz przedewszystkiem w ży- 
ciu klasy, jako grupy spolecznej, a także: 
a) w organizacjach klasowych i między klasowych, 
które mogą powstawać i rozwijać swoją działal- 
ność jedynie za zgodą i pod opieką szkoły, 
b) w organizacjach międzyszkolnych, dopuszczonych 
przez wladze szkolne, a mających w danem gimna- 
zjum swe kola lub też czlonków wśród jego ucz- 
niów. 

 50. Dyrektor łącznie z gronem nauczycieiskiem 
wnikają w treść życia i działalność wszystkich organizacyj 
uczniowskich (
 49 a) i opiekują się niemi, przytem w sto- 
sunku do organizacyj klasowych opiekę tę spełnia prze- 
dewszystkiem opiekun klasowy, a gdy chodzi o kółka 
o charakterze specjalnym (np. naukowe, krajoznawcze 
i t. p.) - ewentualnie inny nauczycieł, w stosunku zaś do 
każdej innej organizacji - nauczycieł wyznaczony na jej 
opiekuna. 
Nadto dyrektor ma prawo i obowiązek wnikania 
bezpośrednio lub za pośrednictwem wyznaczonego przez 
siebie członka Rady Pedagogicznej w pracę wszystkich 
organizacyj, do których należą uczniowie gimnazjum 
(
 49 b). 
100
		

/img0101_0001.djvu

			51. Dyrektor łącznie z gronem nauczycieiskiem 
czuwają nad tern, aby poszczególni uczniowie przyzwy- 
czajali się do pracy intensywnej i nie rozpraszali się przez 
branie udziału w zbyt wielu organizacjach bezpośrednio 
lub za pośrednictwem wyznaczonego przez siebie człon- 
ka Rady Pedagogicznej. 

 5:!. Wspóldzialanie szkoły i domu w akcji wycho- 
wawczej polega przedewszystkiem na: 
zapoznaniu rodziców z pracą i dążeniami szkoły, wza- 
jemnem informowaniu się o pracy i warunkach życia 
ucznia. 
oraz czynnej współpracy rodziców ze szkołą. 
Dyrektor łącznie z gronem nauczycieiskiem mają obo- 
wiązek roztoczenia szczególnej opieki nad warunkami ży- 
cia tych uczniów, którzy mieszkają nie w domu, lecz na 
stancjach, w bursach i internatach, nad uczniami, pozosta- 
jącymi w trudnych warunkach życiowych oraz nad 
uczniami, dojeżdżającymi do szkoły. 

 53. W akcji wychowawczej szkoły winni brać 
udział wszyscy nauczyciele. Każdy nauczyciel jest wycho- 
wawcą, sZCLególnie zaś obowiązki wychowawcze ciążą na 
dyrektorze, opiekunach klasowych i opiekunach organiza- 
cyj uczniowskich. 

 54.- Każda klasa (oddział) ma swego opiekuna 
klasowego lub opiekunkę klasową. 
W gimnazjach męskich opiekunami klasowymi są na- 
uczyciele, w gimnazjach żellskich - .nauczycielki. 

 55. Opiekunami klasowymi powinni być przede- 
wszystkiem właśni nauczyciele (
 12), mający szczególne 
uzdolnienia wychowawcze. 

 56. W danej klasie (oddziale) opiekunem klaso- 
wym winien być jeden z pośród nauczycieli, uczących 
w tej klasie (oddziale); w wyjątkowych przypadkach mo- 
gą być czynione odstępstwa od tej zasady. 

 57. O ile na czele gimnazjum koedukacyjnego 
lub Żcilskiego stoi dyrektor, niezależnie od tego, że każda 
101
		

/img0102_0001.djvu

			klasa (oddział) ma swego opiekuna lub opiekunkę, jedna 
z naczycielek pełni ogólną rolę opiekuiIczą nad wszystkie- 
mi uczenicami szkoły, o ile zaś na czele gimnazjum 
koedukacyjnego stoi przełożona, jeden z nauczycieli peł- 
ni ogólną rolę opit'kUl-łczą nad wszystkimi uczniami szko- 
ły; osoby te winny posiadać szczególniejsze uzdolnienie 
wychowawcze. W obu przypadkach zarówno nauczy- 
cielka, jak i naczyciel, powołani do tej funkcji, ponoszą za 
nią odpowiedzialność. 


VII. UCZNIOWIE. 


A. Zadania i obowiązki uczniów. 

 58. Uczeń sposobi się przez wychowywanie 
i ksztalcenie w szkole na świadomego swych obowiązków 
i twórczego obywatela Rzeczypospolitej, który za prawo 
naczelne uznaje dobro Państwa. 

 59. \V tym celu uczeń winien dążyć do wyrobienia 
religijnego, urabiać należycie swój charakter, zdobywać 
wiedzę i pogłębiać w sobie poczucie więzi społeczno- 
obywatelskiej. Do osiągnięcia tego zdąża przedewszyst- 
kiem przez wytrwałą pracę nad sobą, opartą o poszano- 
wanie wartości kulturalnych i przez sumienne spełnienie 
obowiązków. 
S. fiU. W szczególności uczeiI powinien: 
a) dążyć do samodzielnego zdobywania wartości, 
rozwijających jego umysł, charakter i uczucia, 
b) hartować swoją wolę i umacniać ciało, aby stać 
się zdolnym do znoszenia trudów i niewygód, byc 
radnym w życiu i wytrwale dążyć do osiągnięcia 
stawianych sobie celów. 
c) odnosić się z szacunkiem do rodziców (opieku- 
nów), przełożonych nauczycieli i korzystać pil- 
nie z ich rad i wskazówek, 


102
		

/img0103_0001.djvu

			d) uczestniczyć w życiu koleżeńskiem przez przy- 
czynianie się do wytwarzania w klasie atmosfery 
przyjaznego wspólżycia oraz przez sumienną pra- 
cę w organizacjach uczniowskich, 
e) zawsze postępować rzetelnie, być uczynnym, 
zwłaszcza sluiyć chętną pomocą słabszym. 

 61. Jako członek społeczności szkolnej uczeń wi- 
nien dbać o honor i dobro szkoły i nie czynić nic, coby 
się z tern nie zgadzało i przynosiło szkodę moralną lub 
materjalną szkole, do której należy. 
Poczucie odpowiedzialności za słowa i czyny winno 
w uczniu być głęboko ugruntowane. 

 62. Źródłem zadowolenia i nagrodą za trudy jest 
dla ucznia przeświadczenie o dobrze dokonanej pracy 
i należycie spełnionym obowiązku. 


B. Egzaminy wstępne do klasy I-szej. 

 63. Kandydaci do klasy I przyjmowani są w po- 
czet uczniów na podstawie egzaminu wstępnego. 

 64. Dopuszczeni do egzaminu winni być, bez 
względu na liczbę zgłoszeil, wszyscy kandydaci, o ile 
spełniają wymagania, określone osobnemi przepisami 
i ukończyli conajmniej lat 12, a nie przekroczyli lat 16. 

 65. Wśród kandydatów do egzaminu rozróżnia 
się dwie grupy: 
a) kandydatów, którzy wykażą się świadectwem 
ukoilczenia sześciu klas szkoły powszechnej, 
b) kandydatów, którzy świadectwa takiego nie prze- 
dłożą. 

 66. Egzamin dla kandydatów, wymienionych 
w 
 65 grupie a) ma na celu sprawdzenie ogólneg') 
rozwoju umyslowego oraz przygotowania naukowego 
kandydata. 
Za podstawę orjentacji. będzie służyło świadectwo 
szkoły powszechnej, o zakresie wymagań egzaminacyj- 
103
		

/img0104_0001.djvu

			nych stanowi program drugiego szczebla szkoły pow- 
szechnej. 
Egzamin odbywa się z przedmiotów następujących: 
język polski, geograf ja, arytmetyka z geometrją. 
Przy egzamine z języka polskiego należy sprawdzać 
również przygotowanie kandydata z historji, przy geogra- 
fji z przyrody. 

 67. Kandydaci wymienieni w 
 65 b) zdają egza- 
min pełny ze wszystkich przedmiotów w zakresie progra- 
mu drugiego szczebla szkoły powszechnej z wyjątkiem 
rysunku, zajęć praktycznych, śpiewu i ćwiczeń cielesnych. 
Egzamin ten polega na dokładne m zbadaniu, czy kandy- 
dat wykazuje odpowiedni rozwój ogólny, czy posiada 
taki zasób wiedzy i niezbędne sprawności, aby mógł sku- 
tecznie pobierać naukę w gimnazjum. 

 68. W poczet uczniów gimnazjum mogą być przy- 
jęci tylko kandydaci, którzy zdali egzamin z wynikiem po- 
myślnym. W wyjątkowych przypadkach wynik słabszy 
z jednego przedmiotu nie będzie stanowił przeszkody do 
przyjęcia, jeżeli kandydat wykaże wyrażne uzdolnienia 
i dobry wyniki w innych przedmiotach. 

 69. Jeżeli egzamin wstępny zdało więcej kandy- 
datów, niż jest miejsc wolnych w klasie, pierwszeństwo 
przy wyborze należy oddać lepiej przygotowanym i bar- 
dziej zdolnym. 

 70. W poczet uczniów gimnazjum mogą być 
przyjęci bez egzaminu kandydaci, którzy przedstawią 
świadectwo pomyślnego złożenia egzaminu do klasy I 
szkół zawodowych stopnia gimnazjalnego. 

 71. Kandydat, który zdał egzamin do klasy I i nie 
został przyjęty do danego gimnazjum z powodu braku 
miejsc, może być przyjęty w tym samym roku bez po- 
nownego składania egzaminu do klasy I innego gimna- 
zjum naj dalej w ciągu pierwszego okresu szkolnego 


104
		

/img0105_0001.djvu

			C. Egzaminy wstępne do klasy II, III i IV. 

 72. Egzamin wstępny do klas wyższych mz 
pierwsza przeprowadza się jedynie w wypadkach, gdy są 
w nich wolne miejsca. Egzamin do klasy IV kandydat mo- 
że zdawać po uzyskaniu odpowiedniego zezwolenia władz 
szkolnych. 

 73. Do egzaminu dopuszcza się wszystkich kan- 
dydatów, którzy spełniają wymagania, określone specjal- 
nemi przepisami, a odpowiadają co do wieku następują- 
cemu warunkowi: 
przy egzaminie do klasy II ukończenie conajmniej lat 
13 a nie przekroczenie lat 16; przy egzaminie do każdej 
klasy następnej osiągnięcie względnie nieprzekroczenie 
powyższej granicy wieku, przesuniętej odpowiednio o rok 
wzwyż. 

 74. Kandydaci zdają egzamin ze wszystkich 
przedmiotów obowiązkowych, nauczanych w klasach po- 
przednich w zakresie wskazanym przez obowiązujący 
program. 

 75. Kandydat może być przyjęty, o ile zda egza- 
min ze wszystkich przedmiotów z wynikiem pomyślnym 
i wykaże odpowiedni stopień ogólnego rozwoju. 


D. Przechodzenie uczniów. 

 76. Uczniów, przechodzących z jednego gimna- 
zjum do drugiego o tym samym programie, nie obowią- 
zuje składanie egzaminu. 

 77. Uczniowie przechodzący z gimnazjum z nau- 
ką języka łacińskiego do gimnazjm bez nauki łacińskiego 
lub odwrotnie, zdają egzamin jedynie z różnicy progra- 
mów. 


E. Ocena uczniów. 

 78. Aby umożliwić stosowanie odpowiednich me- 
tod wychowania i nauczania, a przez to osiągnąć należy- 
105-
		

/img0106_0001.djvu

			te wyniki, nauczyciel WinIen stale i konsekwentnie ura- 
biać sobie opinję o uczniu, biorąc pod uwagę: 
a) warunki domowe życia i pracy ucznia, 
b) właściwości fizyczne i stan zdrowia, 
c) właściwości psychiczne, a zwłaszcza uzdolnienia 
i zamiłowania, 
d) ustosunkowanie się do pracy nad danym przed- 
miotem, a więc stopień zainteresowania, pilności 
i wytrwałości, 
e) wyniki osiągane w tej pracy, 
f) ustosunkowanie się do życia klasy i szkoły. 
W szczególności nauczyciel urabia sobie możliwie do- 
kładną opinję o pracy ucznia nad danym przedmiotem, ba- 
dając jej planowość, natężenie, przebieg, stopieli samo- 
dzielności i zaradności ucznia. 

 79. Przy kOłku każdego okresu szkolnego: 
a) nauczyciel ustala ocenę wyników, osiągniętych 
przez ucznia w zakresie danego przedmiotu, przyj- 
mując jako kryterjum wymagania obowiązujące- 
go programu; ocena winna być oparta na syste- 
matycznem badaniu postępów i wyników pracy 
ucznia, nie zaś na luźnych i nielicznych, a tern 
mniej przypadkowych spostrzeżeniach i osądach, 
b) Rada Pedagogiczna, rozważywszy wspólnie co do 
każdego ucznia dane, wyżej wymienione w 
 78, 
ustala swą opinję o uczniu i ocenę jego zachowa- 
nia się. 
Przy ocenie postępów z ćwiczeń cielesnych bierze się 
przedewszystkiem pod uwagę usiłowania ucznia dostoso- 
wane do stanu jego zdrowia w kierunku zdobycia uspraw- 
nienia cielesnego. 

 80. Ocenę wyników nauki i zachowania się wyra- 
ża się w odpowiednich stopniach. W księgach szkolnych 
notuje się prócz stopni krótkie motywy ocen niedostate- 
cznych oraz opinję Rady Pedagogicznej o uczniu wraz 
z uzasadnieniem. 


106
		

/img0107_0001.djvu

			81. przy końcu pierwszego półrocza oraz z koń- 
cem roku szkolnego uczell otrzymuje świadectwo, które 
zawiera wyrażoną w stopniach ocenę wyników nauki ze 
wszystkich przedmiotów obowiązkowych i nadobowiązko- 
wych oraz ocenę zachowania się. 
O wynikach nauki po pierwszym i trzecim okresie 
szkolnym zawiadamia się rodziców względnie opiekunów 
ucznia. 

 82. Stopnie, ustalone z końcem okresu II, są zara- 
zem stopniami za pierwsze dwa okresy; stopnie ustalone 
z końcem okresu III, są zarazem stopniami za pierwsze 
trzy okresy. Stopnie, ustalone z końcem okresu IV, są za- 
razem stopniami rocznemi. 

 
3. Promowanie uczniów do klas następnych od- 
bywa się na podstawie stopni rocznych z przedmiotów 
obowiązkowych (
 28-a). Stopnic z przedmiotów nad- 
obowiązkowych (
 28-b) nie mają wpływu na promo- 
cję. Uczeli może być promowany do klasy następnej, o ile 
ze wszystkich przedmiotów obowiązkowych posiada sto- 
pnie dostateczne. W wyjątkowych przypadkach, określo- 
nych specjalnemi przepisami, uczeń może być promowa- 
ny do klasy II-ej względnie III-ej mimo stopnia niedosta- 
tecznego z jednego przedmiotu. 
Jakiekolwiek egzaminy uzupełniające lub promocyjne 
do klasy następnej nie mogą być stosowane. 
Decyzja o promowaniu ucznia do każdej klasy winna 
być powzięta w głębokiem poczuciu odpowiedzialności 
i oparta na całkowicie ugruntowanej opinji o ogólnym roz- 
woju i zasobie wiadomości oraz sprawności ucznia. 

 84. Postanowienia 
 83 ustęp ostatni mają szcze- 
gólniejsze zastosowawanie przy ustalaniu decyzji o wy- 
nikach nauki uczniów w klasie IV-ej. 
Dla wykonania tych postanowień należy: 
a) w ciągu całego czasu nauki w klasie IV spraw- 
dzać ze szczególną ścisłością stan wiadomości 
i sprawności uczniów, 


107
		

/img0108_0001.djvu

			b) w przypadkach, nasuwających uzasadnione wąt- 
pliwości, organizować w drugiem pólroczu spraw- 
dzanie na lekcjach wyniku pracy poszczegolnych 
uczniów przez nauczyciela, uczącego danego 
przedmiotu przy wspóludziale l - 2 innych na- 
uczycieli. 


VIII. UKOŃCZENIE GIMNAZJUM, UPRAWNIENIA 
ABSOLWENTóW. 



 8!'i. Uczeń, który otrzymal w klasie IV-ej oceny 
roczne conajmniej dostateczne ze wszystkich przedmio- 
tów obowiązkowych oraz z zachowania się, otrzymuje 
zamiast świadectwa rocznego świadectwo ukończenia 
gimnazjum. 

 86. Ukończenie gimnazjum uprawnia absolwen- 
tów do ubiegania się o przyjęcie do liceów oraz szkól za- 
wodowych stopnia licealnego. 
Absolwent gimnazjum, zgłaszający się do jednej 
z tych szkół, zawiadamia o tern gimnazjum, które prze- 
syła interesowanej szkole odpis z ksiąg szkolnych, zawie- 
rający oceny roczne z czasu pobytu ucznia w gimnazjum 
oraz ogólną opinję o uczniu. Treść opinji winna być na ży 
czenie rodziców ucznia podana im do wiadomości. 


WIEK MŁODZIEżY DO I KL. GIMNAZJUM 
WEDŁUG NOWEGO USTROJU. 


Ministerstwo \V. RiO. P. okólnikiem Nr. 106 z dnia 
15 lipca 1933 r. (II. S. 5629/33 w uzupełnieniu okólnika 
Nr. 40 z dnia 30 marca 1933 r. II S-3069/33 w sprawie 
organizacji roku szkolnego 1933/34 w szkołach średnich 
ogólnokształcących i zakładach kształcenia nauczycieli - 
wyjaśniło, co następuje: 
108
		

/img0109_0001.djvu

			1) wymagania co do wieku UCZnlOW, wstępujących 
do kI. I według nowego ustroju (pkt. 2 okólnika), a mia- 
nowicie konieczność ukończenia conajmniej 12 lat, należy 
rozumieć w ten sposób, że te 12 lat winny być ukończo- 
ne do dnia rozpoczęcia nauki w kI. I-ej, t. j. do dnia 20 
sierpnia b. r. 
2) W bieżącym roku szkolnym i następnych aż do 
odwołania w stosunku do młodzieży, która zgłasza się 
do egzaminu wstępnego do kI. I według nowego ustroju 
ze świadectwem ukończenia sześciu klas szkoły powszech- 
nej względnie ukończenia dwóch klas prywatnej szkoły 
średniej ogólnokształcącej o niepełnych prawach szkół 
państwowych, można nie przestrzegać postanowienia 
o wieku. 
Powyższe postanowienia dotyczą również szkół nie- 
państwowych. 


o ZAKŁADANIU I PROWADZENIU 
PRYWATNYCH SZKóŁ I ZAKŁADóW 
KSZTAŁCENIA NAUCZYCIELI. 


Mi:1isterstwo W. RiO. P. okólnikiem Nr. 158 z dnia 
19 października 1932 r. (I Pol-3616/32) wyjaśniło, że 
ustawa z dnia 11 marca 1932 r. o prywatnych szkołach 
oraz zakładach naukowych i wychowawczych (Dz. U. R. 
P. Nr. 33 poz. 343) rozciąga się na wszystkie prywatne 
szkoły i zakłady naukowe i wy.chowawcze z wyjątkiem 
szkół, objętych art. 10 tej ustawy. Ustawa odnosi się 
więc także do prywatnych szkół i zakładów mających 
na celu kształcenie dorosłych. Rozporządzenie jednak 
z dnia 7 czerwca 1932 r. o prywatnych szkołach oraz za- 
kładach naukowych i wychowawczych wydane co do 

 13 w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych, 
a co do 
 20 w porozumieniu z Ministrami Spraw We- 
wnętrznych oraz Przemysłu i Handlu (Dz. U. R. P. Nr. 50, 
109
		

/img0110_0001.djvu

			poz. 473) dotyczy wyłącznie przeznaczonych dla dzieci 
i młodzieży prywatnych szkół i innych zakładów nauko- 
wych (systematycznych kursów) oraz przedszkoli i in- 
nych zakładów wychowawczych, realizujących systema- 
tyczny program wychowawczy. Nie stosuje się więc do 
prywatnych szkół i zakładów, mających na celu kształ- 
cenie doroslych. 
Do czasu więc wydania w tej mierze osobnego roz- 
porządzenia wykonawczego należy sprawy otwarcia i pro- 
wadzenia prywatnych szkól i zakładów kształcenia do- 
roslych np. gimnazjów i kursów maturalnych lub zawo- 
dowych dla doroslych załatwiać na podstawie cytowanej 
ustawy, poslugując się dotychczasową praktyką, o ile ona 
nie stoi w sprzeczności z wymienioną ustawą. 


BADANIE PRZYDATNOśCI LOKALU SZKOŁY 
PRYWATNEJ. 


Ministerstwo Spraw Wewnętrznych w porozumieniu 
z Ministerstwem W. R. i O. P. okólnikiem Nr. 3,) z dnia 
19 kwietnia 1933 r. (SB. 28/11/3 ) (Okólnik Minister- 
stwa W. R. i O. P. Nr. 58 z dnia 26 kwietnia 1933 1". 
.I Org-302ljI6/33) ustał.ło następujący tryb postępo- 
wania i zakres kompetencji Wojewodów przy orzekaniu 
o przydatności lokali szkół prywatnych: 
Szkoly prywatne mogą być urządzane w budynkach, 
na ten cel specjalnie wybudowanych lub przebudowanych, 
lub też w budynkach istniejących, które nie byly prze- 
znaczone na cele szkolne. 
l. Gdy chodzi o budowę, przebudowę lub wogóle 
lmianę budynku, przeznaczonego na szkolę prywatną, 
władza, udzielająca pozwolenia na budowę, przebudowę 
lub zmianę odnośnego budynku powinna ze względu na 
postanowienia 
 10 rozporządzenia Ministra Wyznań Re- 
ligijnych i Oświtocen;a Publicznego z dnia 7 czerwca 1932 r. 
110
		

/img0111_0001.djvu

			o prywatnych szkołach oraz zakładach ,naukowych i wy- 
chowawczych (Dz. U. R. P. Nr. 50, poz. 473), przed wy- 
daniem pozwolenia zasięgnąć opinji władz szkolnych, sto- 
sując analogicznie przepis art. 347 prawa budowlanego 
(Oz. U. R P. Nr. 23, poz. 202 z r. 1928), który ma zasto- 
sowanie przy udzielaniu pozwoleń na wzniesienie, prze- 
hudowę alho zmianę budynków przeznaczonych na pu- 
mieszczenie szkół powszechnych. 
Omawiane pozwolenie o ile udzieliła je wojewódzka 
władza administracji ogólnej (art. 384 prawa budowlane- 
go), należy traktować rÓwnocześnie jako orzeczenie, prze- 
widziane w 
 10 wymienionego rozporządzenia z dnia 7.VI. 
1932 r.; - gdy zaś pozwolenie na budowę szkoly zostało 
udzielone nie przez wojewódzką władzę administracji ogól- 
nej (an. 386 prawa budowlanego), to pozwolenie takie 
nie zwalnia wojewódzkiej władzy administracji ogÓlnej 
od wydania orzeczenia o przydatności budynku na szkołę 
prywatną. Orzeczenie to będzie wydane na podstawip 
projektu (planu), zatwierdzonego przez właściwą władzę 
budowlaną. 
2. W przypadkach, gdy sLkola prywatna ma być 
urządzona w istniejącym budynku, który uprzednio nic 
był przeznaczony na cele szkolne i w którym nie mają 
być wykonane roboty wymagające uzyskania wyżej oma- 
wianego pOLwolenia, należy zbadać budynek, a w szcze- 
gólności lokal przeznaczony na szkołę, przed wydaniem 
orzeczenia w myśl 
 10, powołanego rozporządzenia Min. 
Wyznań Religijnych i Oświecenia PublicZ'Uego. 
Zgodnie z przytoczonym 
 10 o "przydatności lokalu, 
przeznaczonego na szkołę", orzeka wojewÓdzka władza 
administracji ogólnej, a "pod względem potrzeb szkol- 
nych" - władze szkolne. 
3. Z brzmienia i intencji przytoczonego przepisu wy- 
nika, że władze administracji ogÓlnej, orzekając o "przy- 
datności lokalu, przez'naczonego na szkołę", powinny oce- 
niać tę przydatność z punktu widzenia wymogów, stoso- 
III
		

/img0112_0001.djvu

			wanych ze względów bezpieczeństwa życia I zdrowia 
ludzkiego, władze zaś szkolne -- z punktu widzenia po- 
trzeb, podyktowanych względami pedagogiczno-wycho- 
wawczemi. 
4. Wskazanem przy tern jest, by, o ile to jest możli- 
we, w każdym poszcz
gólnym wypadku, badania na grun- 
de przydatności lokalu na szkołę prywatną przez władzę 
administracji ogólnej i przez władzę szkolną odbywało się 
równocześnie i łącznie. 


NADZóR NAD PRYVVATNEMI SZKOŁAMI 
POVVSZECHNEMI I PRZEDSZKOLAMI. 


Ministerstwo W. R. i O. P. okólnikiem z dnia 7 listo- 
pada 1932 Nr. l. Org. 1012/45/32 (Dz. Urzęd. Min. W. R. 
i O. P. Nr. 8 poz. 166) wyjaśniło, że na podstawie ust. l 

 2 rozporządzenia Ministra W. R. i O. P. z dnia 7 czerwca 
1932 (Dz. U. R. P. Nr. 50 poz. 473) Kuratorzy mogą zle- 
cić inspektorom szkolnym dokonywanie poszczególnych 
lub wszelkich funkcyj nadzoru nad prywatnemi szkołami 
powszechnemi oraz przedszkolami z tern jednak zastrzeże- 
niem, że wszelkie orzeczenia, wydawane w sprawach 
szkół prywatnych na podstawie ustawy z dnia I I marca 
1932 (Dz. U. R. P. Nr. 33 poz. 343), względnie na pod- 
stawie powyższego rozporządzenia, wydawane być winny 
przez kuratorów okręgów szkolnych. 


VV ARUNKI ZAKŁADANIA KURSóW 
DLA DOROSŁYCH. 


Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Pu- 
blicznego w porozumieniu z Ministerstwem Spraw We- 
112
		

/img0113_0001.djvu

			wnętrznych okólnikiem Nr. 32 z dnia 13 marca 1933 r. 
(I. Pol-857/33) ustaliło do czasu wydania rozporządze- 
nia wykonawczego do ustawy z dnia 11 marca 1932 r. 
o prywatnych szkołach oraz zakładach naukowych i wy- 
chowawczych (Dz. U. R. P. Nr. 33 poz. 343) następujące 
warunki zakładania prywatnych kursów dla dorosłych. 
I. O ile towarzystwa oświatowe mają w swoich sta- 
tutach przewidziane zakładanie kursów dla dorosłych 
i organizować je będą wyłącznie dła swoich członków, 
nie wydając przytem jakichkolwiek świadectw, nie są 
obowiązane do stosowania się do przepisów ustawy 
o szkolach prywatnych z dnia I I marca 1932 r. (Dz. U. 
l
. P. Nr. 33, poz. 343). Wystarczy bowiem zawiadomie- 
nie przez te towarzystwa władz administracji ogólnej 
o otwarciu takich kursów. 
2. O ile cytowane w punkcie 1 towarzystwa orga- 
nizować będą systematyczne kursy dla dorosłych wogóle, 
wówczas Kuratorja Okręgów Szkolnych stosować będą 
do nich zgodnie z okólnikiem z dnia 19 października 1932 r. 
Nr. l. Pol--.36l6/32 dotychczasową praktykę postępowa- 
nia, przestrzegając jednak, by byla ona zgodna z prze- 
pisami cytowanej ustawy o szkołach prywatnych, a zwła- 
szcza z postanowieniami art. 6. Nadzór pedagogiczny 
nad takiemi kursami sprawować będzie Kuratorjum, prze- 
kazując go wedle uznania właściwemu inspektorowi szkol- 
nemu. Organizatorzy kursów będą podawali Kuratorjum 
do zatwierdzenia program kursów oraz do wiadomości 
czas i miejsce zajęć na kursach. 
3. O ile cytowane w punkcie ł towarzystwa organi- 
zować będą niesystematyczne kursy dla dorosłych wogóle, 
wówczas wystarczy zawiadomienie władz administracji 
ogólnej o otwarciu takich kursów. W razie wątpliwośc:, 
czy dany kurs należy zaliczyć do systematycznych, roz- 
strzyga właściwe Kuratorjum Okręgu Szkolnego. 


.8 


113
		

/img0114_0001.djvu

			ORGANIZACJA ROKU SZKOLNEGO. 
ROZPORZ
DZENIE 
MINISTRA WYZNAŃ RELIGIJNYCH 
I OśWIECENIA PUBLICZNEGO 


z dnia 18 listopada 1932 r. 
Na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia I I marca 
1932 r. o ustroju szkolnictwa (Dz. U. R. P. Nr. 38, poz. 
3R9) zarządzam co następuje: 

 l. Hok szkolny trwa od dnia 20 sierpnia do dnia 
19 sierpnia wlącznie .następnego roku kalendarzowego. 

 2. nok szkolny dzieli się na dwa pólrocza szkolne, 
ob
jmujące 4 okresy szkolne, oraz na ferje zimowe i letnie. 

 3. Pierwsze pólrocze trwa od dnia LO sierpnia du 
dnia 22 grudnia \\-Iącznie i dzieli się na okresy: I od dnia 
20 sierpnia do dnia 20 października i II od dnia 21 paź- 
dziernika do dnia 22 grudnia. 
Drugie pólrocze szkolne trwa od dnia 16 stycznia do 
dnia 15 czerwca wlącznie i dzieli się na okresy: III od dnia 
16 st}cznia do dnia 31 marca i IV od dnia I kwietnia do 
dnia 15 czerwca. 

 4. Ferje zimowe trwają od dnia 23 grudnia do 
dnia 15 stycznia następnego roku kalendarzowego. 
Ferje letnie trwają od dnia 16 czerwca do dnia 
19 sierpnia. 

 5. nozporządzenie niniejsze O	
			

/img0115_0001.djvu

			nych od nauki szkolnej łącznie z czastm trwania fe ryj 
świątecznych wielkanocnych. 
9 7. I
ozporządzenie niniejsze wchodzi w życie 
z dniem ogloszenia. 
Równocześnie tracą moc obowiązującą wszelkie prze- 
pisy wydane w sprawach, uregulowanych rozporządze- 
niem niniejszem. 


FERJE sWI
T WIELKANOCNYCH. 


Minister W. R. 1 O. P. zarządzeniem z dnia 22 marca 
i933 (Nr. I. Org. 2051/3/33) zarządził co następuje: 
9 l. Ferje świąteczne wielkanocne trwają dni sie- 
dem, a mianowicie od wielkiej środy włącznie do wtorku 
poświątecznego włącznie. 
9 2. Zarządzenie niniejsze odnosi się do państwo- 
wych i publicznych szkół powszechnych, szkół średnich 
ogólnokształcących, zakładów kształcenia nauczycieli 
i szkół zawodowych. 
9 3. Zarządzenie niniejsze weszło w życie z dniem 
l kwietnia 1933 r. 


115
		

/img0116_0001.djvu

			PRAKTYKA SZKOLNA. 


ULGI KOLEJOWE DLA MŁODZIEżY 
SZKOLNEJ. 


Ministerstwo Komunikacji rozporządzeniem z dnia 
8 marca 1933 r. w sprawach taryfowych (Dz. Taryf i Za- 
rządzeń Kolejowych z dnia 9.111. 1933 r. Nr. 14, poz. 78), 
zmieniło i uzupełniło obowiązujące przepisy w sprawie 
ulgowych przejazdów uczniowskich z ważnością od dnia 
l kwietnia 1933 r. 
Zmiany te i uzupełnienia wyjaśnia szczegółowo okól- 
nik Ministerstwa Komunikacji Nr. HOU-133 z dnia l3-go 
marca 1933 r., w sprawie ulg taryfowych dla młodzieży 
szkolnej, jak następuje: 
"I. Ulga taryfowa, przewidziana dla pojedyńczych 
przejazdów szkolnych (Rozdz. D-I, cz. II TOBE), przy- 
sługująca dotychczas tylko w ściśle określonych wypad- 
kach (punkt la, rozdz. Dl), od dnia l kwietnia 1933 r. 
w myśl rozporządzenia, ogłoszonego w Dz. T. i Z. K. z r. 
1933 Nr. 14, poz. 78, będzie stosowana przy przejazdach 
wychowańców zakładów naukowych, których ulga po- 
wyższa dotyczy (Dodatek do Dz. T. i Z. K. z r. 1932 
Nr. 17, poz. 29), w ciągu całego roku, w dowolnym cza- 
sie, w dowolnych relacjach i dowolną ilość razy bez 
względu na cel podróży. 
116
		

/img0117_0001.djvu

			Podstawą do stosowania ulgi służy zaświadczenie 
szkolne, wydane przez odnośną władzę szkolną według 
zamieszczonego w wyżej powołane m rozporządzeniu ta- 
rvfovvem wzoru. 
- Zaświadczenie uprawnia vvłaściciela do odbycia 
w okresie, vvskazanym w zaświadczeniu, dowolnej ilości 
przejazdów za opłatą ulgową w rdacjach dowolnych. 
Przy wydawaniu biletów ulgowych kasa biletowa 
stempluje datownikiem na odwrotnej stronie rzeczone za- 
świadczenie, wpisuje na niem numer wydanego biletu 
i zwraca je okazicielowi jako dowód, uzasadniający ulgę. 
W pociągu przy kontroli biletów organa kontrolne 
powinny jak dotychczas żądać od okaziciela zaświadcze- 
nia, dla sprawdzenia tożsamości osoby, przedstawienia le- 
gitymacji szkolnej z fotograf ją (matrykulą), poświadczo- 
nej na dany rok szkolny, przyczem legitymację taką na- 
leży uznawać za ważną także w czasie wakacyj letnic
 
bezpośrednio następujących po okresie danego roku szkol- 
nego. 
Narazie, do czasu zaopatrzenia się zakładów nauko- 
wych w zaświadczenia nowego wzoru, nie dłużej jednakże 
niż do 31 grudnia 1933 r. należy uznawać za ważne do 
uzyskania zniżki kolejovvej róvvnież zaświadczenia, wyda- 
ne na blankietach dotychczasowego wzoru (TO BE, wzór 
Nr. l). 
W zaświadczeniach tych zamiast stacji wyjazdu 
i przeznaczenia będą wpisywane w odpowiednich rubry- 
kach slowa: "dowolnie". 
II. Poza tern zostaje przyznane młodzieży szkolnej 
prawo do korzystania z miesięcznych biletów uczniow- 
skich nie jak dotychczas tylko w ciągu roku szkolnego, 
lecz także, w zależności od uznania przełożonej vvładzy 
szkolnej, w okresie wakacyj letnich na podstawie dotych- 
czasowych zaświadczeń, które władza szkolna może vvy- 
dawać na pierwsze półrocze roku szkolnego i przedłużać 
je na drugie półrocze tegoż roku szkolnego łącznie z fe- 
rjami wakacyjnemi. 


117
		

/img0118_0001.djvu

			III. Ponadto wymagane do uzyskania ulgi, przewi- 
dzianej dla zbiorowych wycieczek szkolnych (Rozdz. D-II, 
cz. II TOBE), dotychczasowe minimum 10 osób zostaje 
zmniejszone na 8 osób. 
IV. Pozostale wszelkie inne postanowienia, dotyczą- 
ce stosowania ulg taryfowych przy przejazdach mlodzieży 
szkolnej, zachowują nadal swą moc obowiązującą". 
Przy wydawaniu zaświadczeń na zasadach nowego 
rozporządzenia należy kierować się następującemi wska- 
zówkami: 
1) wydawanie zaświadczeń zgłaszającym się ucz- 
niom (słuchaczom) odbywa się zasadniczo tylko w wy- 
padkach, gdy uczeń (słuchacz) wolny jest od zajęć szkol- 
nych, 
2) terminy ważności zaświadczeń należy określać na 
czas trwania odnośnych feryj lub zwolnienia ucznia (słu- 
chacza) od zajęć szkolnych, 
3) zaświadczenia według dotychczasowego wzoru są 
ważne do 31 grudnia 1933 r.; należy tylko wypełniać je 
według wskazówek, podanych w wyżej przytoczonym 
okólniku Ministerstwa Komunikacji, 
4) zaświadczenia nowego wzoru zostaną wkrótce 
przygotowane przez Drukarnię Państwową i będą do na- 
bycia w księgarniach, posiadających prawo sprzeda.lY 
świadectw i druków szkolnych (Dz. Urz. Min. W. R. i o. 
P. z r. 1932 Nr. 9, poz. 117). 
(Okólnik Ministerstwa W. R. i O. P. Nr. 46 z dnia 
5 kwietnia 1933 r. (I Org-2540j93j33). 


ULGI KOLEJOWE DLA MŁODZIEźY SZKóŁ 
ZAWODOWYCH DOKSZTAŁCAJ
CYCH. 
Okólnikiem z dnia 21 kwietnia 1933 Nr. HOU-586 
Ministerstwo Komunikacji zezwolilo, aby od dnia I maja 
1933 mlodzie.l publicZll} ch szkół dokształcających zawo- 
118
		

/img0119_0001.djvu

			dowych korzystala z podanych wyżej ulg kolejowych na 
podstawie zaświadczeń ustanowionego wzoru, wydawa- 
nych przez Dyrekcję szkól za podpisem dyrektorów (kie- 
rowników) lub ich zastępców opatrzon"ch pieczęcią urzę- 
dową szkoly. (Okólnik Nr. 85 Ministerstwa W. R. i O. P. 
z dnia 31 maja 1933 r. l. Org. 2540/58/33). 


ULGI KOLEJOWE DLA ABSOLWENTóW 
SZKoŁ NA OKRES FE RYj WAKACYjNYCH 
PO UKOŃCZENIU SZKOŁY. 
Ministerstwo W. R. i O. P. okólnikiem Nr. JOl z dnia 
g sierpnia 1933 r. (I Org-2540/93/33) wyjaśniło, że 
absolwenci szkól, których uczniom przyslugują ulgi tary- 
fowe, mogą korzystać jeszcze z ulg taryfowych narówni 
z uczniami tychże szkół w ciągu feryj wakacyjnych tego 
roku szkolnego, w którym uzyskali świadectwa ukończe- 
nia szkól (świadectwo dojrzałości, dyplomy i t. d.). 
\V tym celu należy: 
I) uczniom (słuchaczom) ostatnich klas (kursów) 
wystawiać legitymacje na dany rok szkolny z datą ważno- 
ści do koilca feryj wakacyjnych, 
2) absolwentom wystawiać zaświadczenia tego sa- 
mego wzoru, jak dla uczniów, z terminem ważności do 
końca feryj wakacyjnych, bezpośrednio następujących po 
okresie danego roku szkolnego. 
Końcowa data ważności zaświadczenia musi być 
zgodna z końcową datą waLności legitymacji i nie może 
przekraczać okresu feryj wakacyjnych, oznaczonego przez 
władze szkolne dla danego typu szkół. 


AMNESTjA W STOSUNKU DO GRZYWIEN 
SZKOLNYCH. 
Ministerstwo Wyznali Religijnych i Oświecenia Pu- 
blicznego okólnikiem Nr. 4 z dnia 20 stycznia 1933 r. (II. 
119
		

/img0120_0001.djvu

			10139/32) wyjaśniło, że na mocy rozporządzenia Prezy- 
denta Rzeczypospolitej z dnia 21 pażdziernika 1932 r. 
o amnestji (Dz. U. R. P. Nr. 91 poz. 782) należy zanie- 
chać postępowania karnego, a wszczęte już postępowa- 
nie umorzyć w stosunku do wszystkich przestępstw prze- 
ciwko przepisom o obowiązku szkolnym, o ile one byly 
popelnione przed dniem l września 1932 r. 
Ministerstwo wyjaśniło również, że niewykonane 
w części lub calości kary, nalożone za wyżej wymienione 
przestępstwa, na mocy tegoż rozporządzenia zostaly da- 
rowane. 


W SPRAWIE BUDźETóW GMINNYCH NA CELE 
SZKOLNICTWA POWSZECHNEGO. 


Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Pu- 
blicznego w porozumieniu z Ministerstwem Spraw We- 
wnętrznych okólnikiem Nr. 25 z dnia 7 marca 1933 r. 
(II. P. 667/33) zwrócilo uwagę na konieczność prze- 
strzegania następujących zasad przy ukladaniu budżetów 
gminnych na cele szkolnictwa powszechnego: 
I) rada szkolna miejscowa, względnie dozór szkol- 
ny, może preliminować w budżecie szkolnym gminy tery- 
tmjalnej wydatki, do ponoszenia których gmina nie jest 
ustawowo zobowiązana tylko o tyle, o ile na prelimino- 
wanie tego rodzaju wydatków gmina terytorjalna się zga- 
dza (vide wyrok N. T. A. z dnia 2 października 1931 r. 
L. rej. 359/29); 
2) zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 17 lutego 1922 r. 
o zakladaniu i utrzymywaniu publicznych szkół powszech- 
nych (Dz. U. R. P. Nr. 18, poz. 143) w brzmieniu ustawy 
z dnia 25 listopada 1925 r. (Dz. U. R. P. Nr. 126, poz. 898) 
budi.et szkolny gminy terytmjalnej projektuje dozór szkol- 
ny, względnie rada szkolna miejscowa, koryguje zaś rada 
szkolna powiatowa; budżet ten stanowi część składową 
120
		

/img0121_0001.djvu

			budżetu gminy terytorjalnej, uchwalanego przez gminę 
terytorjalną i zatwierdzanego przez władzę nadzorczą po- 
wiatową, względnie wojewódzką, której przysługuje 
uprawnienie wprowadzenia do budżetu gminnego zmian 
podyktowanych względami zarówno legalności, jak i ce- 
lowości (o ile zmiany te nie stają w sprzeczności z usta- 
wowemi obowiązkami gmin); uprawnienie to rozciąga się 
bez wyjątku na wszystkie wydatki budżetowe, a zatem 
i na wydatki na publiczne szkolnictwo powszechne (vide 
wyrok Najwyższego Trybunału Administracyjnego z dnia 
28 lutego 1929 r. L. rej. 4243/26); 
3) ze względu na ciężką sytuację finansową samo- 
rządu gminnego - normy, które, zgodnie z art. 12 usta- 
wy o zakładaniu i utrzymywaniu publicznych szkół po- 
wszechnych, okreśłają rady szkolne powiatowe, nie po- 
winny przekraczać norm, przyjętych w budżecie państwo- 
wym. 


TAKSY I OPLA TY SZKOLNE 
w państwowych szkolach średnich ogóInoksztalcących, 
państwowych zakladach ksztalcenia nauczycieli oraz przy 
egzaminach nauczycieli szkól powszechnych. 
Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Pu- 
blicznego okólnikiem Nr. 125 z dnia 6 września 1933 r. 
(I. R. 6542/33) zarządziło z mocą obowiązującą od dnia 
20 sierpnia 1933 r. pObieranie następujących taks i opIat 
szkolnych: 


A. W państwowych szkołach średnich ogólnokształ- 
cących i klasach gimnazjalnych utworzonych przy pań- 
stwowych zakladach ksztalcenia nauczycieli. 
I. Taksa za egzamin wstępny do klasy pierw- 
szej lub wyższej . . . . . . . . . . 


10 zł. 
121
		

/img0122_0001.djvu

			2. Taksa za egzamin wstępny z różnicy pro- 
gr:łmów 
3. Taksa za egzamin prywatny, zdawany 
\\ pallstwowej szkole średniej (w okręgach, 
\\' których te egzaminy istnieją) ... 
4. Taksa za egzamin dojrzalości w szkolach 
średnich pal!stwowych i prywatnych 
5. Taksa za pełny egzamin dojrzałości dla eks- 
ternów . 
6. Taksa za uzupełniający egzamin dojrzałości 
dla eksternów 
7. Taksa za wydanie duplikatu świadectwa 
rocznego luh półrocznego 
8. Taksa za wydanie duplikatu świadectwa 
dojrzałości 
9. Taksa administracyjna roczna 
Dla uczniów wstępujących po raz pierwszy 
do państwowej szkoły średniej 


10 lI. 


10 zl. 


12 zl. 


60 zl. 


15 zl. 


5 zl. 


10 
'. 
220 zł. 


223 zł. 


B. W państwowych zakladach ksztalcenia nauczy- 
cieli (seminarja nauczycielskie, kursy nauczycielskie, pe- 
dagogja, wyżsle kursy nauczycielskie, Instytut Nauczy- 
cielski, Instytut Pedagogiki Specjalnej, seminarja ochro- 
niarskie, szkoly (wiczel! przy tych zakładach), oraz przy 
egzaminach nauczycieli szkól powszechnych. 


10. Taksa za wydanie duplikatu świadectwa 
rocznego luh pólrocznego, jak również du- 
plikatu złożenia części egzaminu dla czyn- 
nych a niewykwalifikowanych nauczycieli 
szkół powszechnych... 5 zł. 
II. Taksa za wydanie duplikatu: świadectwa 
dojrzałości, dyplomu na nauczyciela szkuły 
powszechnej, świadectwa Ukollczenia semi- 
narjum ochroniarskiego, świadectwa egza- 
mim, uzupełniającego wzgłędnie pełnego 


122
		

/img0123_0001.djvu

			egzaminu dla czynnych a niewykwalifiko- 
wanych nauczycieli szkół powszechnych, 
świadectwa praktycznego egzaminu na na- 
uczycieli publicznych szkół powszechnych, 
świadectwa z wyższego kursu nauczyciel- 
skiego, dyplomu z ukończenia Instytutu Na- 
uczycielskiego, dyplomu z ukończenia In- 
stytutu Pedagogiki Specjalnej . 
12, Taksa za pelny egzamin na dyplom na na- 
uczyciela szkół powszechnych dla eksternów 
13. Taksa za uzupełniający egzamin na dyplom 
na n,auczyciela szkół powszechnych dla .eks- 
ternow ........... 
14. Taksa za egzamin dla czynnych a nie- 
wykwałifikD\vanych nauczycieli szkół po- 
wszechnych: 
a) z jednej grupy przedmiotów lub z jed- 
,nego przedmiotu artystyczno - technicz- 
nego 
b) L dwóch grup zdawanych łącznie. 
c) z trzech grup zdawanych łącznie . 
d) z czterech i więcej grup zdawanych 
łącznie . . . . . . . .. . 
15. Taksa za egzamin na świadectwo praktycz- 
nego egzaminu na nauczyciela publicznych 
szkół powszechnych.. .. 
16. Taksa za egzamin eksternów na wyższych 
kursach nauczycielskich zdawany w całości 
w jednym terminie . 
17. Taksa za jedną część egzaminu eksternów 
na wyższych kursach nauczycielskich . 
18. Taksa za dwie części egzaminu eksternów 
na wy i:szych kursach nauczycielskich zda- 
wane łącznie. 
19. Taksa administracyjna roczna 


10 zł. 


60 zł. 


40 zł. 


10 zł. 
15 zł. 
20 zł. 
25 zł. 


60 zł. 


40 zł. 
20 zł. 


30 zł. 
80 zł. 


123
		

/img0124_0001.djvu

			Taksy, wymienione w punktach 1,2 i 3, powinny byt 
uiszczone za pośrednictwem P. K. O. na konto czekowe 
szkoly przed przystąpieniem ucznia (nicy) do e
zaminu. 
Taksy te, wzięte łącznie, Dyrekcje szkół rOzdzielą pomię- 
dzy egzaminatorów, jako wynagrodzenie za udzial w egza- 
minach; sumy uzyskane od uczniów z tego tytułu po- 
winny być podawane w liście wypłat wynagrodzeń egza- 
minatorów. 
Taksy, wymienione w punktach 4, 5 i 6, za egzamin 
dojrzalości uczniowie szkól państwowych wpłacają na 
konto czekowe szkoły, z którego Dyrekcje zebrane sumy 
przelewają jednorazowo na rachunek Kuratorjum, zaś Dy- 
rekcje szkól niepaństwowych zebrane taksy wpłacają do 
P. K. O. na właściwe konto łzb Skarbowych, względnie 
Kas Urzędów Skarbowych, na rachunek funduszu spe- 
cjalnego Kuratorjum Okręgu Szkolnego pod nazwą "taksa 
administracyjna" . 
Dyrekcje szkół zarówno państwowych jak i niepań- 
stwowych przesylają Kuratorjum wykazy uczniów (nic), 
od których taksy te zostały pobrane, nadto Dyrekcje 
szkól państwowych podają datę i Nr. czeku dokonanego 
przelewu, a Dyrekcje szkół niepaństwowych dołączają do- 
wód wpłacenia łącznej kwoty. 
Eksterni wpłacają taksy za egzamin dojrzałości bez- 
pośrednio na rachunek funduszu specjalnego Kuratorjum 
Okręgu Szkolnego pod nazwą "Taksa administracyjna" 
rÓwnież za pośrednictwem P. K. O. na konto czekowe 
Izby Skarbowej lub Kasy Urzędu Skarbowego. 
Taksy, wplacone przez uczniów, zwrotowi zasadni- 
czo nie podlegają. Wyjątkowo mogą być zwrócone taksy, 
wymienione w punktach 4, 5 i 6, i to tylko w tym wypad- 
ku, gdy uczeń {ekstern) z powodu zasłabnięcia lub cho- 
roby, powstalej po wpłaceniu taksy, co winno być stwier- 
dzone świadectwem lekarskiem, egzaminowi poddać się 
nie może, względnie po wpłaceniu taksy do egzaminu do- 
puszczony nie zostanie. Zwrotu taks dokonywują Kura- 
124
		

/img0125_0001.djvu

			torja Okręgów Szkolnych we własnym zakresie działania. 
Taksy, wymienione w punktach 7, 8 10 i 11, stano- 
wią dochód Skarbu Państwa i powinny być wplacane 
przez zainteresowanych znaczkami stemplowemi, które 
Dyrekcja szkoły nakleja na wydanym duplikacie i kasuje. 
Taksy, wymienione w punktach 12, 13, 14, 15, 16, 17 
i 18, są przeznaczone na wydatki związane z przepro- 
wadzeniem egzaminów i na wynagrodzenie egzaminato- 
rów. Zasady podzialu taks są określone w regulaminach 
odpowiednich egzaminów. 
Część dochodu z taks, wymienionych w punktach 9 
i 19, w szkolach średnich - ogólnokształcących oraz kla- 
sach gimnazjalnych przy państwowych zakładach kształ- 
cenia nauczycieli w wysokości 75%, zaś w państwowych 
zakładach kształcenia nauczycieli w wysokości 50% - 
Dyrekcje szkół przelewają za pośrednictwem P. K. O. na 
właściwe konta Izb Skarbowych lub na konta Kas Urzę- 
dów Skarbowych, na rachunek funduszu specjałnego Ku- 
ratorjum Okręgu Szkolnego pod nazwą "taksa administra- 
cyjna", zaś pozostałą część w szkołach średnich - ogólno- 
kształcących oraz klasach gimnazjalnych przy państwo- 
wych zakładach kształcenia nauczycieli w wysokości 25%, 
a w państwowych zakładach kształcenia nauczycieli w wy- 
sokości 50% - Dyrekcje szkół zatrzymują do swojej 
dyspozycji na pokrycie wydatków, przewidzianych w za- 
twierdzonych przez Kuratorjum planach finansowo-gospo- 
darczych. 
Sposób pobierania, przechowywania i księgowania 
sum otrzymywanych z powyższych taks normują przepisy 
rachunkowo - kasowe, dołączone do okólnika Nr. IR- 
6418/32 z dnia 8 lipca 1932 r. (Dz. Urzęd. Min. W. R. 
i O. P. Nr. 5, poz. 58 rok 1932). 
Od taks, wymienionych w punktach l, 2, 3, 4, 7, 8, 
10, II, 12, 13, 14, 15, 16, ł7 i 18, oraz od różnicy między 
taksą dla uczniów dawnych i nowowstępujących w kwo- 
cie zł. 3(punkt 9) nikt zwolnionym być nie może. Zwoł- 
125
		

/img0126_0001.djvu

			nień można udzielac jedynie od taksy za egzamin dojrza- 
lości eksternów i od taksy administracyjnej. 
Od taksy za pelny egzamin dojrzałości eksternów mo- 
gą być zwolnieni w połowie kandydaci zupełnie nieza- 
możni oraz dzieci czynnych funkcjonarjuszów państwo- 
wych i wojskowych zawodowych, a także i sami funkcjo- 
narjusze państwowi i wojskowi zawodowi. Calkowicie 
zwolnieni od tej taksy mogą być wyjątkowo kandydaci 
zupełnie ubodzy i to w granicach 10% wszystkich kandy- 
datów, dopuszczonych do egzaminu, przyczem pierwszeń- 
st\\O mieć winny dzieci niezamożnych inwalidów wojen- 
nych oraz niezamożni inwalidzi wojenni. Od taksy za 
egzamin dojrzałości eksternów zwalnia Kuratorjum Okrę- 
gu Szkolnego. 
Taksy administracyjne, wymienione w punktach 9 
i 19, powinny być wpłacane w dwóch równych ratach 
pólrocznych z początkiem danego półrocza, jednak naj- 
póżniej do dnia 20 listopada za I półrocze i do dnia 20-go 
kwietnia za Ił półrocze. 
Od uczniów, którzy przed ostatecznym terminem 
płatności taksy występują ze szkoły, można nie żądać 
opłacenia taksy. 
Z ulgowej taksy administracyjnej w wysokości 50% 
normalnej taksy, wskazanej w punktach 9 i 19, korzystają 
dzieci czynnych funkcjonarjuszów państwowych i wojsko- 
wych zawodowych, pobierających uposażenie służbowe 
lub wynagrodzenie ze Skarbu Państwa, o ile wykazują 
postępy w naukach dostateczne i sprawowanie dobre, 
z zastrzeżeniem, że rodzice ich nie posiadają znaczniej- 
szego majątku. 
Dzieci wdziców nie zamożnych, o ile wykazują postę- 
py w naukach dostateczne i sprawowanie dobre, mogą 
korzystać z częściowego zwolnienia od taksy administra- 
cyjnej w wysokości nieprzekraczającej ulgowej taksy dla 
urzędników państwowych. 
126
		

/img0127_0001.djvu

			\\ wypadkach zupelnego ubóstwa mogą być stoso- 
wane zwolnienia od opłaty taksy administracyjnej w ca- 
lości, w pierwszym rzędzie w odniesieniu do dzieci nieza- 
możnych inwalidów wojennych. 
Od taksy, przewidzianej w punkcie 19, nie mogą być 
zwolnieni sluchacze wyższych kursów nauczycielskich, In- 
stytutu Pedagogiki Specjalnej i Instytutu Nauczycielskie- 
go, korzystający z urlopu płatnego. 
Określonych wyżej ulgowych taks administracyjnych 
i zwo(l11eń od opiaty tak:;:y administracyjnej udzielają co 
półrocze Rady Pedagogiczne szkól stosownie do stanu 
majątkowego rodziców -- uczniom, którzy pilnością i po- 
stępami w nauce na to zasługują. Rady Pedagogiczne po- 
winny przy zwolnieniach od taks rozważyć dokładnie wa- 
runki, VI jakich młodzież poza szkołami pozostaje. Opieka 
dum owa ucznia może odwołać się do decyzji Rady Peda- 
gogicznej, w wypadku odmówienia zwolnienia, do Kura- 
torjum, które rozstrzyga ostatecznie. 
R ad o;;:;- Pedagugicznym przysługuje prawo udziela- 
nia ulg w opłacie i zwolniell od opłaty częściowych lub 
całkowitych, a to: w szkołach średnich - ogólnokształcą- 
cych oraz klasach gimnazjalnych przy państwowych za- 
kładach kształcenia nauczycieli w granica.ch 20%, w pań- 
stwowych zakładach kształcenia nauczycieli w granicach 
25% sumy, którą Dyrekcja szkoły powinnaby uzyskać 
z opiat, gdyby wszystkie dzieci - urzędników państwo- 
wych i wojskowych zawodowych - płaciły połowę taksy, 
a pozostałe - calą taksę. Gdyby jakieś wyjątkowe wzglę- 
dy zmuszały Radę Pedagogiczną do udzielenia ulg i zwol- 
nień na kwotę wyższą, niż wyżej wskazana, winny Dy- 
rekcje szkół uzyskać na to zgodę' Kuratorjum Okręgu 
Szkolnego, występując z wnioskami w I półroczu do dnia 
t-go listopada, a w II półroczu do dnia l kwietnia. 
Poza tern Kuratorja winny zarządzać zwolnienie od 
taksy dzieci w tych szkolach ćwiczeń, które jako szkol y 
powszechne, są włączone do normalnej sieci szkolnej i do 
t27
		

/img0128_0001.djvu

			których dzieci są kierowane przez władze nadzorujące wy- 
konania przepisów o obowiązku szkolnym. W takich wy- 
padkach dzieci, zwolnionych w szkole ćwiczeń, nie wli- 
cza się do wyżej określonej normy. 
Decyzja Rady Pedagogicznej o udzieleniu ulgowej 
taksy administracyjnej oraz o częściowem lub całkowitern 
zwolnieniu od taksy następuje do dnia 20 pażdziernika 
na skutek podania, wniesionego do DYTekcji szkoły przez 
rodziców lub opiekę domową ucznia, w terminie naj dalej 
do dnia 20 września. Dyrekcja szkoły może żądać uzupeł- 
nienia podania zaświadczeniem o stanie majątkowym. 
Funcjonarjusze pallstwowi i wojskowi zawodowi nie 
składają podań o udzielenie ulgowej taksy administracyj- 
nej. Dyrekcja szkoły może jednak zażądać od nich w ra- 
zie wątpliwości przedstawienia świadectwa o stanie ma- 
jątkowym lub formalnego zaświadczenia, że interesowany 
jest funkcjonarjuszem państwowym. 
Uczniowie, którzy uzyskali zwolnienie od taksy w je- 
dnem półroczu korzystają ze z'wolnienia i w następnem 
półroczu szkolnem, o ile istnieją nadal warunki, od któ- 
rych zależy zwolnienie. Uczniowie nie zwolnieni od taksy 
.obowiązani są wplacić ją 'ratami półrocznemi bezzwłocz- 
nie po zakomunikowaniu im odnośnych decyzyj Rady Pe- 
dagogicznej najpóźniej jednak do dnia 20 listopada za 
I półrocze i do dnia 20 kwietnia za II półrocze. 
Nowowstępujący uczniowie w pierwsze m półroczu 
szkolnem od żadnych opłat nie mogą być zwolnieni. Nie 
dotyczy to dzieci funkcjonarjuszów państwowych i za- 
wodowych wojskowych. W wypadkach zasługujących na 
szczególne uwzględnienie, Kuratorjum Okręgu Szkolnego 
będzie udzielało w drodze wyjątku ulgowych taks admi- 
nistracyjnych i zwolnień od nich nowowstępujących ucz- 
niów w I-em półroczu szkolnem. 
W sprawach, związanych z pobieraniem (egzekwo- 
waniem) taksy oraz umarzaniem w wyjątkowych wypad- 
128
		

/img0129_0001.djvu

			kach nieściągalnych taks, decyduje Kuratorjum Okręgu 
Szkolnego. 
Z chwilą wejścia w życie niniejszego rozporządzenia 
zostały uchylone wszystkie dotychczasowe rozporządze- 
nia, dotyczące taks szkolnych w szkołach, objętych niniej- 
szem zarządzeniem. 


ZWOLNIENIE DZIECI BEZROBOTNYCH 
PRACOWNIKóW UMYSŁOWYCH OD TAKSY 
ADMINISTRACYJNEJ. 


Ministerstwo W. R. i O. P. okólnikiem Nr. 31 z dnia 
14 marca 1933 (II.S-1660j33) zarządziło by dyrekcje 
szkół średnich ogólnokształcących i zawodowych oraz 
zakładów kształcenia nauczycieli począwszy od roku 
szkolnego 1933/34 przy zwalnianiu w całości od taksy ad- 
ministracyJnej, braly w pierwszym rzędzie obok dzieci 
niezamoLnych inwalidów wojennych również i dzieci bez- 
robotnych pracowników umysłowych. 


*9 


129
		

/img0130_0001.djvu

			STOSUNKI SŁUŻBOWE 
NAUCZYCIELI. 


ZMIANA USTAWY O STOSUNKACH 
SŁUżBOWYCH NAUCZYCIELI. 


Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 
28 października 1933 (Dz. U. R. P. Nr. 85, poz. 660) zo- 
stała zmieniona ustawa z dnia l lipca 1926 o stosunkach 
słuźbowych nauczycieli w brzmieniu obwieszczenia z dnia 
9 listopada 1932 (Dz. U. R. P. Nr. 104, poz. 873) w na- 
stępujący sposób: 
l) Wart. 15 dodano przed ustępem ostatnim nowy 
ustęp o następującem brzmieniu: 
"Minister lub upoważniona przez niego władza szkol- 
lia może zaliczyć nauczycielom do czasu slużby pracę, od- 
bytą w szkołach państwowych państw obcych lub czas 
pracy zawodowej, dającej kwalifikacje i doświadczenie, 
uzdalniające ich do służby nauczycielskiej". 
Przepis ten odpowiada przepisom art. 107, 108 i 109 
ustawy uposażeniowej z dnia 9 października 1923, które 
zostały zniesione nową ustawą uposaźeniową z dnia 28 
raździernika 19.33 (Dz. U. R P. 86, poz. 663) z tą różnicą, 
7e nie uzależnia zaliczenia lat od udowodnienia, że zaszły 
130
		

/img0131_0001.djvu

			ważne okolicznosci, uniemożliwiające wczesmeJsze wstą- 
pienie do slużby państwowej polskiej (dawny warunek 
znil:sionego art. 108 ust. uposażeniowej z 1923 r.) a w sto- 
sunku do nauczycieli szkół fabrycznych i prywatnych nie 
wymaga wykazania, że nauczyciel ubiegający się o zali- 
czenie pracy w szkolnictwie prywatnem oddal się do dnia 
I słyczuia 1920 r. w pisemnej deklaracji do dyspozycji 
Ministra W. R. i O. P. (warunek art. 107 zniesionej ustawy 
uposaicniowej) względnie do dnia I kwietnia 1924 r. (wa- 
runek art. 108 ustawy uposakeniowej z dnia 9. X. 1923 
w stosunku do nauczycieli szkół fabrycznych). 
Zalilzenie pracy w szkolnictwie prywatnem na pod- 
stawie podanl'go przepisu zależy całkowicie od swobodne- 
go uznani::! Ministra względnie władzy, której to prawo 
zostanie przekazane, a odmowa Ilie może być przedmio- 
lem skargi do Najwyższego Trybunału Administracyjnego. 
2) UstCP I-szy art. 29 otrzymał następujące brzmIe- 
nie: 
"Wymiar godzin nauczania oraz innych zajęć obo- 
wiązkowych nauczycieli i kierowników szkół określa Mi- 
nister Wyznan Religijnych i Oświecenia Publicznego". 
Zmiana tego przepisu pozostaje w związku ze skre- 
ślemem odpowiednich przepisów w ustawie uposażenio- 
wej. 
3) Skreślono art. 35 ust. 2, art. 39, 40 i 41, norma- 
jące sprawc zaliczek, djet, zwrotu kosztów podróży i prze- 
niesienia oraz sprawę potrąceń z uposażenia z powodu 
umieszczenia przepisów tych w ustawie uposażeniowej. 
4) Postanowieniem art. 97a wprowadzono następlJ- 
jące zmiany w ustawie o stosunkach slużbowych nauczy- 
cieli w !',tosunku do nauczycieli, zatrudn
onych na obszarze 
województwa śląskiego: 
"Art. 97 a. Na obszarze województwa śląskiego prze- 
pisy ustawy ni,niejszej stosuje się z następującemi zmia- 
nami: 


131
		

/img0132_0001.djvu

			l) Przez nauczycieli i kierown
ków szkól powszech- 
nych rozumie się także kierowników, którym wedlug do- 
tychczasowych przepisów przysluguje tytul rektorów, kon- 
rektorów oraz dyrektorów ; nauczycieli szkół wydziaio- 
wych, a przez prefektów - księży katechetów. 
2) Zamiast ustępu przedostatniego art. 51 i art. 3+- 
56 stosuje się przepisy następujące: 
a) Zawarcie związku małżeńskiego przez tymczasową 
lub stałą nauczycielkę powoduje rozwiązanie sto- 
siwku służbowego. Usta:1ie stosunku slużbowe
o 
ustala władza przełoLona nauczycielki w piśmie 
zwalniającem ją ze slużby. 
Zwolnienie nauczycielki ze sluLby winno na- 
stąpić najpóźniej z końcem miesiąca lipca, o ile 
małżeństwo zawarte zostało w pierwszem pólro- 
czu roku kalendarzowego, oraz najpóżniej z kuń- 
cem miesiąca stycznia roku następnego, o ile za- 
warcie malżeilstwa przypadło w drugiem pólroczu 
roku kalendarzowego. 
h) Osoby zamężne nie mogą być mianowane na sta- 
nowisko nauczycielki w szkolach wymienionych 
wart. 1. 
c) Nauczycielka, która wstąpiła w związek małżeński, 
obowiązana jest zawiadomić o tern wladzę przeło- 
żoną w ciągu 14 dni, licząc od dnia zawarcia mal- 
żeństwa. Jeśli skutkiem niedostosowania się na- 
uczycielki do powyższego przepisu rozwiązanie 
stosunku służbowego nie może nastąpić w termi- 
nie wskazanym pod lit. a), to przy ustaleniu wy- 
sokości odprawy nie uwzględnia się czasu spędzo- 
nego przez nauczycielkę w służbie po powyższym 
terminie. Wysokość odprawy oblicza się w tym 
przypadku wedlug kwoty uposażenia, otrzymane- 
go przez nauczycielkę w miesiącu, z końcem któ- 
rego winno było nastąpić jej zwolnienie ze slużby. 


132
		

/img0133_0001.djvu

			d) Jeżeli przeciwko nauczycielce toczy się postępo- 
wame dyscyplinarne, może władza przełożona od- 
roczyć rozwiązanie stosunku służbowego z powo- 
du zawarcia małżeństwa aż do ukończenia postę- 
powania dyscyplinarnego. Prawomocne orzecze- 
nie kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby lub 
z zawodu nauczycielskiego powoduje utratę prawa 
do odprawy. Zmniejszenie uposażenia z mocy pra- 
womocnego orzeczenia dyscyplinarnego powoduje 
odpowiednie zmniejszenie odprawy. 
e) Nauczycielce stałej, która ustępuje ze służby na- 
uczycielskiej z powodu zawarcia małżeństwa, na- 
leży się po odbyciu co najmniej jednego roku sta- 
łej slużby w szkołach publicznych odprawa w wy- 
sokości zależnej od okresu służby nauczycielskiej. 
Odprawa ta wynosi: a) po upływie jednego 
roku i przed ukończeniem pięciu lat służby - trzy- 
krotne, b) po upływie pięciu i przed ukończeniem 
dziesięciu lat służby - sześciokrotne, c) po upły- 
wie dziesięciu lat służby - dwunastokrotne mie- 
sięczne pełne w ostatnim miesiącu służby otrzyma- 
ne uposażenie. Po ukoilczeniu dziesięciu lat służby 
dolicLa się za kakdy następny rok slużby jednomie- 
sięczne pełne ostatnio otrzymane uposażenie. Su- 
ma odprawy nie może jednak przewyższać dwu- 
dziestoczterokrotnej kwoty ostatnio otrzymanej 
płacy nauczyciełskiej. 
Lata służby oblicza się zgodnie z jej faktycz- 
nym przebiegiem aż do dnia zwolnienia nauczy- 
cielki ze służby, oznaczonego w piśmie zwalniają- 
cem. Zaliczeniu ułega tylko czas służby zaliczal- 
nej do wysługi emerytałnej. W wyjątkowych przy- 
padkach, zasługujących na szczegółne uwzględnie- 
nie, władza przełożona może zezwolić na zalicze- 
nie nauczycielce cełem ustalenia wysokości odpra- 
wy czasu służby nauczyciełskiej niezaliczalnej do 
wysługi emerytalnej. 


133
		

/img0134_0001.djvu

			Odprawa winna być wypłacona nauczycielce 
w ciągu miesiąca, następującego po dniu zwolnie- 
nia jej ze slużby. 
f) Nauczycielce, z którą stosunek służbowy ulega 
rozwiązaniu z powodu zawarcia małżeństwa i któ- 
rej należy się odprawa w myśl lit. e), traci prawo 
do emerytury. 
Nauczycielka, która w czasie między zawar- 
ciem małżelIstwa a zwolnieniem jej ze służby sta- 
ła się trwałe niezdolną do służby i nabyła prawa 
emerytalne, ma prawo wyboru między emeryturą 
a odprawą. 
3) Służbę nauczycielską, przebytą przez nauczyciela 
w szkole wymienionej wart. l, a w szczególności w szko- 
le, utrzymywanej przez związek samorządu terytorjalnego, 
traktuje się narówni ze służbą nauczycielską, przebytą 
w szkole państwowej, - przy ocenie nabycia przez na- 
uczyciela prawa do zaopatrzenia emerytalnego oraz przy 
wymiarze tego zaopatrzenia, bez względu na to, czy z uwa- 
gi na ostatnie miejsce służbowe, zajmowane przez na- 
uczyciela w służbie czynnej przed rozwiązaniem stosunku 
służbowego, wypłacanie emerytury następować powinno 
przez Skarb Państwa, czy przez Skarb Śłąski. Jeżeli na- 
uczyciel przez okres służby, spędzonej w szkole..utrzymy- 
wanej przez związek samorządu terytorjalnego nie opla- 
cał opłat, emerytalnych w wysokości, obowiązującej każ- 
docześnie nauczycieli płatnych ze Skarbu Państwa, wów- 
czas okres tej slużby będzie mu zaliczony przy wymiarze 
emerytury tylko pod warunkiem uiszczenia za ten okres 
służby tych opłat emerytalnych. O wysokości tych opłat 
decydują przepisy, obowiązujące w okresie, który ma być 
zaliczony do wysługi emerytalnej. Postanowienia te mają 
analogiczne zastosowanie przy ocenie prawa do pensji 
wdowiej i do pensji sierocej po nauczycielu oraz przy wy- 
miarze tych zaopatrzeń. 


134
		

/img0135_0001.djvu

			4) Ilekroć ustawa niniejsza wymienia kuratora okrę- 
gu szkolnego, należy przez ten urząd rozumieć Wojewodę 
śląskiego. 
5) Z dniem wejścia w życie postanowień, zawartych 
w punktach l) - 4), tracą moc obowiązującą wszelkie 
przepisy, wydane w sprawach unormowanych ustawą ni- 
niejszą" . 
Na podstawie tego rozporządzenia straciły z dniem 
l listopada 1933 r. na obszarze województwa śląskiego 
moc obowiązującą ustawy: z dnia 19 października 1927 
w przedmiocie stosunków służbowych nauczycieli w wo- 
jewództwie śląskiem (Dz. U. śl. Nr. 23, poz. 40), oraz 
ustawa z dnia 29 marca 1926 r. w sprawie rozwiązania 
stosunku służby nauczycielskiej wskut{'k zawarcia przez 
nauczycielkę związku małżeńskiego (Dz. Ust. śl. Nr. 8, 
poz. 12), zmieniona ustawą z dnia l października 1926 
(Dz. U. śl. Nr. 23, poz. 39). 


KWALIFIKACJE ZAWODOWE 
WYCHOWAWCZYŃ PRZEDSZKOLI. 
ROLporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej 
z dnia 27 października 1933 r. 
(Dz. U. R. P. Nr. 85, poz. 645). 
Na podstawie art. 44 ust. 6 Konstytucji i ustawy z dni3 
25 marca 1933 r. o upoważnieniu Prezydenta Rzeczypo- 
spolitej do wydawania rozporządzeń z moq ustawy (Dz. 
U. R. P. Nr. 29, poz. 249) pastanawiam co następuje: 
Art. I. Kwalifikacje zawodowe do prowadzenia za- 
jęć wychowawczych w przedszkolach posiada osoba, któ- 
ra uzyskała dyplom na wychowawczynię przedszkoli prz
z 
ukOllczenie państwowego lub prywatnego z prawami szkół 
państwowych: seminarjum lub liceum dla wychowawczyń 
przedszkoli. 


135
		

/img0136_0001.djvu

			Art. 2. Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia 
Publicznego może uznać inne studja za równoznaczn'
 
z wymienionemi wart. l i przyznać kwalifikacje zawodo- 
we do prowadzenia zajęć wychowawczych w przedszko- 
lach, przyczem zależnie od jakości odbytych studjów może 
IIzależmć przyznanie kwalifikacyj od złożenia określonego 
przez siebie egLaminu. 
Art. 3. Osoby, posiadające w myśl obowiązujących 
przepisów kwalifikacje zawodowe do nauczania w pu- 
blicznych i prywatnych szkołach powszechnych mogą 
je rozszerzyć na prowadzenie zajęć wychowawczych 
w przedszkolach przez zdanie egzaminu uzupełniającego 
na podstawie przepisów, wydanych przez Ministra Wy- 
znai] Religijnych i Oświecenia Publicznego. 
Art. 4. Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia 
Publicznego może uZl1ać za posiadające kwalifikacje za- 
wodowe do prowadzenia zajęć w przedszkolach osoby 
nie posiadające w myśl rozporządzenia niniejszego kwali- 
fikacyj zawodowych, o ile przed wejściem w życie rozpo- 
rządzenia niniejszego ukończyły 30 rok życia i odbyly co 
najmnicJ trzyletnią praktykę w przedszkolach, uznaną 
przez Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicz- 
nego za wybitną. 
Art. 5. Osoby czynne w przedszkolach przed wej- 
ściem w życie rozporządzenia niniejszego, nie posiadające 
kwalifikacyj, mogą do końca 1936 r. uzyskać j.: przez zda- 
nie egzaminu, określonego przez Ministra Wyznań Religij- 
nych i Oświecenia Publicznego, o ile wykażą się co naj- 
mniej dwuletnią odbytą przed wejściem w życie rozporzą- 
dzenia niniejszego praktyką w przedszkolu, uznaną za za- 
dawalającą przez Ministra Wyznań Religijnych i Oświe- 
cenia Publicznego lub przez oznaczoną przez niego władzę 
szkolną. Po tym terminie, osoby te, w razie nieuzyskania 
kwalifikacyj, nie mogą być nadal zatrudnione w charak- 
terze wychowawczyń przedszkoli. 


136
		

/img0137_0001.djvu

			Art. 6. świadectwa ukończenia państwowego lub 
prywatnego z prawami szkół państwowych seminarjum 
ochroniarskiego i świadectwa egzaminu końcowego, złożo- 
nego przed państwową komisją egzaminacyjną przy se.. 
minarjum ochroniarskiem, wydawane do czasu zDrgani- 
zuwania pełnych seminarjów dla wychowawczyń przed- 
szkoli, będą dawały kwalifikacje do prowadzenia zajęć 
wychowawczych w przedszkolach. 
Art. 7. Kwalifikacje zawodowe wychowawczyń przed- 
szkoli uprawniają do prowadzenia zajęć wychowawczych 
w języku polskim, lub, o ile to jest wyraźnie zaznaczone 
w dyplomie, w języku polskim i innym. 
Osoba, posiadająca kwalifikacje zawodowe do pro- 
wadzenia zajęć wychowawczych w przedszkolach tylko 
w języku polskim, może je rozszerzyć i na inny język 
przez zdanie egzaminu uzupełniającego na podstawie prze- 
pisów, wydanych przez Ministra Wyznań Religijnych 
i Oświecenia Publicznego. 
Art. 8. Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia 
Publicznego lub oznaczona przez niego władza szkolna 
może zezwalać na prowadzenie zajęć wychowawczych 
w przedszkolach osobDm, nie posiadającym w myśl roz- 
porządzenia niniejszego kwalifikacyj zawodowych, jednak- 
że nie dlużej, niż do końca trzeciego roku od dnia zatrud- 
nienia tej osoby w przedszkolu. 
Art. 9. Wymienione w poprzednich artykułach kwali- 
fikacje zawodowe wychowawczyń przedszkoli stanowią 
zarazem przewidziane wart. 8 ustawy z dnia l lipca 
1926 r. o stosunkach służbowych nauczycieli (Dz. U. R. P. 
z 1932 r. Nr. 104, poz. 873) kwalifikacje zawodowe dla 
ustalenia wychowawczyń przedszkDli. 
Art. 10. Przepisy rozporządzenia niniejszego nie na- 
ruszają specjalnych uprawnień, przewidzianych w umo- 
wach międzynarodowych, w warunkach i granicach, 
w umowach tych ustalonych. 


137
		

/img0138_0001.djvu

			Art. ] 1. Wykonanie rozporządzenia mmeJszego po- 
rucza się Ministrowi Wyznań I
eligijnych i Oświecenia Pu- 
blicznego. 
Art. J 2. Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie 

 dniem ogłoszenia. 


UPOSA2:ENIE I WYMIAR GODZIN NAUCZYCIELI 
SZKóŁ śREDNICH I ZAKŁADóW KSZTAŁCENIA 
NAUCZYCIELI, PRZYDZIELONYCH LUB PRZENIE- 
SIONYCH DO SZKóŁ INNEGO TYPU LUB STOPNIA. 


Celem jednolitego stosowania przepisów ustawy upo- 
sażeniowej do nauczycieli szkół średnich i zakładów kształ- 
cenia nauczycieli czasowo przydzielonych lub przeniesio- 
nych z urzędu do szkół innego typu lub stopnia, jako też 
uzupełniających w tych szkołach brakującą im do etatu 
liczbę godzin Ministerstwo W. R. i O. P. okólnikiem Nr. 176 
z dnia 2 grudnia ]932 r. (8. P. ]772]/32) zarządziło co 
następuje: 
I) nauczyciele szkół średnich i zakładów kształce- 
nia nauczycieli, przydzieleni lub przeniesieni do szkół in- 
nego typu luh stopnia, otrzymują nadal uposażenie według 
norm określonych w punktach dla tej kategorji szkół, z któ- 
rej zostali przydzieleni lub przeniesieni, obowiązani są lI1a- 
tomiast na nowem miejscu służbowe m do udzielania nauki 
w wymiarze godzin ustalonym dla kategorji szkół, do któ- 
rych zostali przydzieleni lub przeniesieni, przyczem jednak 
korzystają z przysługujących im ewentualnie zniżek go- 
dzin nauczania w wymiarze 1,2 i 3 godzin ze względu na 
15, 20 i 25 lat policzalnych pracy nauczycielskiej; 
2) godziny nadliczbowe nauczycieli wymienionych 
w poprzednim punkcie płatne są według norm tego szkol- 
nictwa, do którego zostali przydzieleni lub przeniesieni; 
3) nauczyciele szkół średnich i zakładów kształce- 
nia nauczycIeli, którzy brakującą im do ustawowego wy. 
138
		

/img0139_0001.djvu

			miaru w swoich szkołach liczbę godzin muszą uzupełnić 
w szkołe innej kategorji (typu łub stopnia), uzupełniają 
brakujące godziny taką samą (bez przeliczenia) liczhą go- 
dzin w szkole innej kategorji. Gdy jednak ze względu na 
plan naukowy tej szkoły muszą wziąć większą liczbę go- 
dzin niż im do ustawowego wymiaru brakuje, opłacani są 
za tak powstające godziny nadliczbowe według norm te- 
go szkolnictwa, na którego etacie pozostają, t. j. szkolnic- 
twa średniego względnie zakładów kształcenia nauczycieli. 


WYKONANIE POSTANOWIEŃ ART. ART. 3, 25 
151 USTAWY Z DNIA l LIPCA 1926 R. O STO- 
SUNKACH SŁUżBOWYCH NAUCZYCIELI. 
id 
Rozporządzenie Ministra Wyznań Religijnych 
i Oświecenia Publicznego 
z dnia 28 lutego 1933 r. 
Na podstawie art. art. 3, 25, 51 i 98 ustawy z dnia 
l lipca 192fi r. o stosunkach slużbowych nauczycieli 
w brzmieniu obwieszczenia z dnia 9 listopada 1932 r. (Dz. 
U. R. P. Nr. 104, poz. 873), zarządzam co następuje: 
Do art. 3. 

 l. Upoważnia się: 1) Kuratorów Okręgów Szkol- 
nych (Wojewodę śląskiego i Wizytatora Liceum Krzemie- 
nieckiego) - do mianowania nauczycieli szkół bezpośred- 
nio im podległych, oraz kierowników szkół pośrednio im 
podleglych, 
2) Inspektorów Szkolnych - do mianowania nauczy- 
cieli podległych im szkół z pośród kandydatów, zakwalifi- 
kowanych przez właściwego Kuratora Okręgu Szkolnego 
(Wojewodę śłąskiego). 


139
		

/img0140_0001.djvu

			2. Upoważnia się: Kuratorów Okręgów Szkolnych 
(Wojewodę Śląskiego i Wizytatora Liceum Krzemieniec- 
kiego) tudzież Inspektorów Szkolnych - do udzielania ze- 
zwoleń na przyjęcie zajęć ubocznych nauczycielom, kie- 
rownikom i dyrektorom szkół bezpośrednio im podleglych. 
Osobna instrukcja określi zasady udzielania tych ze- 
zwoleń jakoteż rodzaje zajęć ubocznych, których wykony- 
wanie nie będzie wymagało indywidualnych zezwoleń. 

 3. Upoważnia się: l) Kuratorów Okręgów Szkol- 
nyclI (Wojewodę Śląskiego i Wizytatora Liceum Krzemie- 
nieckiego) - do przenoszenia na własną prośbę: a) na- 
uczycieli szkół bezpośrednio im podległvch, b) tych na- 
uczycieli szkół pośrednio im podległych, którzy proszą 
o przeniesienie do innego powiatu, c) nauczycieli szkół 
bezpośrednich i pośrednio podległych, którzy proszą 
o przeniesienie do innego Okręgu Szkolnego; w tym wy- 
padku przeniesienie następuje po uprzedniem porozumie- 
niu się właściwych Kuratorów, a zarządLa je Kurator tego 
okręgu szkolnego, do którego nauczyciel zostaje przenie- 
siony., 
2) Inspektorów Szkolnych - do przenoszenia na wła- 
sną prośbę nauczycieli podległych im szkół w obrębie po- 
wierzonego im powiatu. 

 4. Upowaknia się Kuratorów Okręgów Szkolnych 
(Wojewodę Śląskiego i Wizytatora Liceum Krzemieniec- 
kiego) - do przenoszenia nauczycieli szkół bezpośrednio 
lub pośrednio im podległych oraz kierowników publicznych 
szkół powszechnych z następujących względów organiza- 
cyjnych: 
l) ustalenia stopnia organizacyjnego szkoły w związ- 
ku z przebudową ustroju szkolnictwa na zasadzie lIstawy 
z dnia 11 marca 1932 r., 
2) zmiany stopnia organizacyjnego szkoły. 
3) innych zmian w organizacji szkoły, które mają bez- 
pośredni wpływ na zmniejszenie się liczby stanowisk na- 
uczycielskich w danej szkole, 
140
		

/img0141_0001.djvu

			4) zmiany języka nauczania. 

 5. Upoważnia się Kuratorów Okręgów Szkolnych 
(Wojewodę Śląskiego i Wizytatora Liceum Krzemieniec- 
kiego) tudzież Inspektorów Szkolnych - do przydziela- 
nia nauczycieli - za ich zgodą - do służby w innej szko- 
le. Zarządzenie o czasowe m przydzieleniu wydaje: a) wła- 
ściwy Inspektor Szkolny - gdy nauczyciel podległej mu 
szkoły ma być przydzielony do innej również jemu pod- 
ległej szkoły, b) Kurator Okręgu Szkolnego - w innych 
wypadkach. 

 6. Rozporządzenie niniejsze weszło w życie z dniem 
30 maja 1933 r. 


ZALICZENIA LAT SŁUżBY W RAZIE BEZPOśREDNIE. 
GO PRZEJśCIA NAUCZYCIELA SZKóŁ POWSZECH- 
NYCH DO SZKóŁ śREDNICH OGóLNOKSZTAŁCJ\- 
CYCH I ZAWODOWYCH ORAZ DO ZAKŁADóW 
KSZTAŁCENIA NAUCZYCIELI. 
Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Pu- 
blicznego okólnikiem Nr. 186 z dnia 20 grudnia 1932 r. 
BP-I 8466/32) wyjaśniło w porozumieniu z Minister- 
,>twem Skarbu (pismo tegoż Ministerstwa z dnia 30 lista- 
pada 1932 r. Nr. D. III. 17750/1/32), że nauczycielom prze- 
chodzącym z jednej kategorji szkół do innej, należy PI'LY 
wymiarze uposażenia uwzględniać caly czas zaliczony 
w szkole dotychczasowej kategorji. Dotyczy to zarówn
 
czasu zaliczalnego jak i sposobu zaliczania. W szczegól- 
ności odnosi się to do postanowień art. 99 i 106 ustawy 
uposażeniowej z dnia 9 października 1923 r., dotyczących 
tylko nauczycieli czynnych w dniu wejścia w życie tej 
ustawy t. j. w dniu I października 1923 r., ponieważ praw 
nabytych na podstawie tych art} kułów nauczyciele nil' 
tracą w razie przejścia do innej kategorji szkoły, w której 
otrzymują uposażenie wedlug przepisów innego rozdziału 
ustawy uposażeniowej. 


141
		

/img0142_0001.djvu

			Prawa raz nabyte w nauczycielskiej służbie państwo- 
wej polskiej nie mogą być utracone przez nauczyciela, 
który nie występuje ze służby państwowej. Jeżeli zatem 
nauczyciel uzyskał już raz zaliczenie do uposażenia okre- 
su służhy w b. pal1stwach zaborczych lub pracy zawodo- 
wej, zaliczona w ten sposób służba winna być traktowa- 
na odtąd tak - jak służba państwowa polska, nie podle- 
gająca żadnym ograniczeniom przy późniejszem przejściu 
nauczyciela do innej kategorji szkoły. 
Wyjaśnienia powyższe mają zastosowanie tylko do 
nauczycieli, których przejście z jednej kategorji szkoły do 
innej nastąpiło bez żadnej przerwy w służbie. 


ZALICZANIE CZASU SŁUżBY POMOCNICZYM SIŁOM 
NAUKOWYM SZKóL WYżSZYCH W RAZIE ICH 
PRZEJśCIA -DO SZKOLNICTW A OGóLNOKSZTAŁC
- 
CEGO LUB ZAWODOWEGO. 
W związku z treścią ust. 3 art. 97 rozporządzenia Pre- 
zydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 lutego 1928 r. o sto- 
sunku służbowym profesorów pailstwowych szkół akade- 
mickich i pomocniczych sił naukowych tych szkół (Dz. U. 
R P. Nr. 24, poz. 204), zmienionego rozporządzeniem Pre- 
zydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 października 1932 r. 
(Dz. U. R. Nr. 94 poz. 819) Ministerstwo okólnikiem 
Nr. l3U z dnia 14 września 1933 (BP. 9050/33 wyjaśniłu 
co następuje: 
W razie bezpośredniego przejścia pomocniczych sił 
naukowych do służby nauczycic1
kiej władza mianująca 
zalicza im na podstawie powołanego przepisu z urzędu do 
służby czas służby w charakterze pomocniczej siły nauko- 
wej, z wyjątkiem służby w charakterze asystenta młod.. 
szego i zastępcy asystenta. 
Jeżeli b. pomocnicza siła naukowa zostanie po przer- 
wie w swej służbie mianowana na posadę ,nauczycielską, 
wtedy służbę przed przerwą zaliczyć jej może tylko Mi- 
142
		

/img0143_0001.djvu

			nisterstwo Wyznali Religijnych i Oświecenia Publicznego 
w granicach swobodnego uznania na skutek podama intc- 
resowaroej osohy i wniosku władzy szkolnej II instancji. 


USTALĘNIE NAUCZVCIELI. 
Ministerstwo W. R. i O. P. okólnikiem z dnia 13 
czerwca 1933 Nr. B. P. 6066/33 wyjaśniło, że nauczycie- 
lom, którzy warunki konieczne do ustalenia ich w zawo- 
dzie nauczycielskim nabyli przed dniem 1 list',pada 1932 
należy wydawać dekrety ustale.1ia z pOWoła.liem się na 
odpowiednie artykuły ustawy z dnia I lipca 192(i o sto- 
sunkach słu2bowych nauczycieli w brzmieniu rczporzą- 
dzenia z dnia 3 lutego 1928 (Dz. U. R. P. Nr. 47 pOL. 462). 


CZY WŁADZA MOżE ZWOLNIć ZE SŁUżBY NAUCZV- 
CIELA TVMCZASOWEGO MAj
CEGO DWA WARUNKI 
DO USTALENIA (KWALIFIKACJE I TRZV LATA 
PRACY) BEZ WVDANIA MU OCENY 
KW ALlfIKACV JNEJ. 
Najwyższy Trybunał Administracyjny w wyroku z dnia 
15 lutego 1933 L. Rej. 7499/33 orzekł co następuje: 
Władza pozwana nie uznaje skarżącej za nauczyciel- 
kę stałą opierając się na tem, że skarżąca posiada wpraw- 
dzie dwa warunki, przewidziane w art. 8 pragmatyki nau- 
czycielskiej z I lipca 1926 r. nie uzyskała jednak dotąd 
oceny pracy. Władza zatem potraktowała skarżącą, jakI) 
nauczycielkę 'Prowizoryczną i zwolniła ją ze służby na 
podstawie art. art. 69 i 71 pragmatyki. 
To stanowisko prawne władzy jest jednak nieuzasad- 
nione w ustawie. 
Z brzmienia art. 8 w związku z innemi przepisami 
pragmatyki nauczycielskiej wynika niewątpliwie, że celem 
tego artykułu jest określenie w jaki sposób i na jakich 
zasadach nauczyciel tymczasowy może osiągnąć stano- 
143
		

/img0144_0001.djvu

			wisko nauczyciela stałego. W tym celu rzeczony artykul 
wyszczególnia warunki,. pod jakiemi stabilizacja nauczy- 
ciela tymczasowego winna nastąpić, inaczej mówiąc za- 
pewnia stabilizację nauczycielom, którzy odpowiadają 
wskazanym w tym artykule warunkom. 
Ustęp drugi omawianego art. 8 postanawia, że nau- 
<:zyciel tymczasowy zostaje stałym z chwilą, gdy odpo- 
wiada trzem następującym warunkom: 
I) ma trzy lata nieprzerwanej pracy nauczycielskiej 
(art. 9), 
2) posiada przepisane dla ustalenia kwalifikacje za- 
wodowe dla danej kategorji szkół, 
3) w czasie slużby wykazał się zadowalającą pracą 
nauczycielską) art. 23-26). 
Stwierdzić należy, że gdy interesowany wypełni wa. 
runki, wymienione w punkcie l i 2, to ziszczenie warunku 
punldu 3 w częsci tyU.o zależy od nieg-o, wykazanie bo- 
wiem zadawalającej pracy zależy nietylko od pracy dane. 
go nauczyciela. lecz również od uznania tej pracy za za- 
dawalającą przez władzę, t. j. od uzyskania odpowiedniej 
Dceny. 1)0 wydama oceny art. 25 pragmatyki zakreśla 
władzy termin trzymiesięczny. 
\}.'obec tego), że wskazana wyżej ratio legis art. 
 za- 
pewnia w przepisach tego artykułu nauczycielowi stabilI- 
zację z chwilą, gdy odpowiada wskazanym warunkom, 
a zatem aumatyc7T1ic, należy stwierdzić, że skoro nauczy. 
ciel wypełnił warunki, przepisane w punkcie l) i 2), to 
z chwilą tą temsamem powstało 8utomatyc7llie zobowią- 
zanie władzy do wydania oceny. Władza nie jest zatem 
uprawniona do odmowy tej oceny, a tembardziej do wy. 
ciąg-niecia braku tej oceny niekorzystnych dla interesowa- 
nego skutków prawnych. 
Że tak a nie inaczej należy rozumieć omawiane przt:- 
pisy, na to wskazują także przepisy art. 25 i 26 pragma- 
tyki, przyznające nauczycielowi, który otrzymał ocenę 
niezadowalającą, prawo odwołania i wstrzymania roz- 
144
		

/img0145_0001.djvu

			wiązania z nim stosunku służbowego, aż do uprawomoc- 
nienia się oceny ujemnej. 
Gdyby zaś przyjąć interpretację władzy, zastosowaną 
w sprawie skarżącej, to musialoby się dojść do wniosku, 
że ustawa w korzystniejszem polożeniu stawia nauczy- 
ciela,. kt?ry uzys
ał ocenę ujemną, od tego, który oceny 
wogole Jeszcze me uzyskał, co byłoby sprzeczne z logiką, 
jak i z wyraźnym celem i intencją ustawy. 
Z powyższego wynika, że władza była zobowiązana 
ustawowo wydać skarżącej ocenę, nie może się zatem 
powoływać na jej brak a temsamem zastosowanie do skar- 
żącej przepisów art. 69 i 71 jest prawnie nieuzasadnione. 


PRZENIESIENIE W STAN SPOCZYNKU NAUCZYCIELA 
Z POWODU CHOROBY. 


Na podsta\\ie art. 60 ustawy z dnia l lipca 1926 o sto- 
sunkach słożbowych nauczycieli władze szkolne przenio- 
sły w stan nieczynny nauczyciela co do którego lekarz 
powiatowy wydał ujemną opinję o jego stanie zdrowia. 
Najwyższy Trybunał Administracyjny rozpatrując skar- 
gę tego nauczyciela w wyroku z dnia 12 maja 1932 L. Rej. 
2318/30 i 8158/30 orzekł co następuje: 
Zasadniczo sporną w danej sprawie jest kwest ja, czy 
w tych wypadkach, kiedy wchodzi w grę stan zdrow:a 
nauczycieła, władza może korzystać z uprawnień, nada- 
nych jej art. 60 ustawy o stosunkach służbowych nau- 
czycieli (poz. 462/1928 Dz. Ust.) i przenieść go w stan 
nieczynny dla dobra służby, a w konsekwencji po upły- 
wie półroku zwołnić go ze służby. Otóż Najwyższy Try- 
bunał Administracyjny przedewszystkiem stwierdza, że za- 
równo ustawa z 17 lutego 1922 poz. 164 Dz. Ust. o pań- 
stwowej służbie cywilnej wart. 28 i 38 jak i pomieniona 
ustawa pragmatyczna nauczycielska wart. 35 zawierają 
przepisy, normujące prawa i obowiązki urzędnika wzgłę- 
.10 145
		

/img0146_0001.djvu

			dnie nauczyciela w razie choroby oraz sposób postępowa- 
nia władzy w takim wypadku. Dalej należy zauważyć, że 
ustawa emerytalna z I l grudnia 1923 r. art. 28 i 29 nor- 
muje tryb postępowania w razie choroby funkcjonarjusza, 
przyczem w związku ze stanem chorobowym wart. 9, 11 
i 12 łączy specjalne skutki co do ewentualnego uposaże- 
nia emerytalnego. Z powyższego wynika, że aczkolwiek 
każda choroba funkcjonarjusza państwowego niewątpli- 
wie powoduje uszczerbek dla służby, a więc naraża dobro 
służby, tern niemniej władza nie może już korzystać z upra- 
wnień pomienionych art. 54 i 64. W przeciwnym bowiem 
razie przy utrzymaniu stanowiska władzy postanowienia 
pomienionych art. 28 i 29 oral 35 omawianych ustaw 
straciłyby swój sens i znaczenie, a zatem funkcjonarjusz 
czy też nauczyciel mógłby być pozbawiony przywilejów, 
wynikających z art. 9, 11 i 12 ustawy emerytalnej, gdyż 
władza zawszeby się mogła powołać, że dany funkcjona- 
rjusz nie został zwolniony ze slużby i przeniesiony w stan 
spoczynku z powodu choroby a zwolniony ze służby 
w konsekwencji przeniesienia w stan nieczynny dla dobra 
służby z mocy art. 54 ustawy o państwowej służbie cy- 
wilnej lub art. 60 ustawy o stosunkach służbowych nau- 
czycieli, w których to wypadkach władza w myśł wy jaś- 
niei1 Najwyższego Trybunału Administracyjnego w spra- 
wie Grabowskiego L. Rej. 226/24 działa według swego 
uznania i nie jest obowiązana podawać motywów, a tylko 
powołać się na podstawę prawną. 
Gdy zatem akta sprawy wykazują, że głównym moty- 
wem niemożności pozostawienia skarżącego nadal w służ- 
bie byb. jego choroba i to przytem chroba umyslowa, obo- 
wiązkiem władzy było poddać go badaniu lekarskiemu, 
a w ra7ie niestawienia się jego na Komisję Lekarską, wy- 
jaśnić przyczyny niestawiennictwa i zarządzić zbadanie go 
przez Komisję Lekarską w miejscu jego zamieszkania, a nie 
zastosować przepis art. 60, jako to władza uczyniła. 


146
		

/img0147_0001.djvu

			STUD.łA WYżSZE W ROZUMIENIU ART. 8 USTAWY 
O STOSUNKACH SŁUżBOWYCH NAUCZYCIELI. 


Najwyższy Trybunał Administracyjny w wyroku 
z dnia 12 stycznia 1932 L. Rej. 7145/29 orzekł, że o ile 
chodzi o prawa nauczycieli szkół średnich do tytułu profe- 
sora, to kwest ja ta została unormowana przepisem koi1co- 
wego ustępu art. 8 ustawy z dnia 1 lipca 1926 r. o stosun- 
kach służbowych nauczycieli (poz. 462/1928 r. Dz. Ust.), 
wedle którego nauczyciel stały, posiadający studja wyższe 
zakończone przepisanemi egzaminami, otrzymuje po 3 ła- 
tach stałej słuLby tytuł profesora. Pojęcie zaś wyższych 
studjów, zakoi1czonych przepisanemi egzaminami, wyraź- 
nie określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 lute- 
go 1922 r., poz. liG, zawierające wykaz uniwersytetów 
i szkół wyższych równorzędnych uniwersytetom, zarów- 
no krajowym i zagranicznym z wyszczególnieniem rodza- 
ju studjów i dowodów ukoi1czenia poszczególnych rodza- 
jów studjów. Z wykazu tego niezbicie wynika, że z jednej 
strony chodzi tam o studja na wydziałach i o dowody 
ukoi1czenia tych studjów przewidziane statutem każdej 
poszczególnej uczelni, z drugiei zaś strony, że nie każde 
kursy, zorganizowane przez profesorów danej uczelni 
względnie złożone z tych kursów egzaminy mogą być uwa- 
żane za posiadanie wyższych studjów, zakończonych prze- 
pisanemi egzaminami w rozumieniu art. 8 pomienionej 
ustawy o stosunkach służbowych nauczycieli. 
Z powyższych rozważaJl wyni-ka nietrafność powoły- 
wania SIę skarżącego dla uzasadnienia swego prawa do ty- 
tulu profesora na posiadane przez niego kwalifikacje nau- 
kowe oraz na ukończone kursy wychowania fizycznego 
przy Uniwersytecie jagielOllskim ze zdaniem egzaminów 
uprawniających do nauczania w pai1stwowych szkołach 
średnich, jak to stwierdzili prof. Bujwid i Godlewskl, gdyż 
niezależnie od tego, wspomniany wykaz nic nie mówi 
o studjach wychowania fizycznego, nawet zzaświadczell 
147
		

/img0148_0001.djvu

			rzecz()nych profesorów nie wynika, aby świadectwo zc; 
zdania egzal
inów z wychowania fizycznego mogło być 
traktowane, Jako równorzędne z dyplomem z ukończenia 
studjów na jednym z Wydziałów Uniwersytetu Jagiellon- 
skiego w Krakowie. 
Należy wreszcie zauważyć, że przyznanie skarżącemu 
dodatku za studja wyższe dla celów uposażeniowych 
oczywiście w niczem nie może przesądzać prawa do tytuln 
"profesora, unormowanego specjalną ustawą służbową 
nauczycielską" _ 
PRZYjĘCIE DO SŁUżBY PAŃSTWOWEJ OSOBY, 
KARANEJ ZA PRZESTĘPSTWO Z CHĘCI ZYSKU. 
Władza zwolniła ze slużby w tryhie art. 8 i 65 ustawy 
z dnia 17 lutego 1922 o państwowej służbie cywilnej urzę- 
dnika, gdy wyszło na jaw, że urzędnik ten w 1904 r., był 
karany 4 miesięcznym więzieniem za oszustwo z 
 263 
pruskiej ustawy karnej. 
Najwyższy Trybunał Administracyjny, rozpatrując 
skargę w tej sprawie w wyroku z dnia 14 listopada 1932 L. 
Rej. 7739/30 orzekł co następuje: 
Art. 8 ust. ostatni ustawy o państwowej słułbie cy- 
wilnej z I7 lutego 1922 r. głosi, że osoby, karane za prze- 
stępstwa, pochodzące L chęci zysku, nie mogą być wogóle 
przyjmowane do slużby pal1stwowej. Z zestawienia tego 
przepisu z ustępem przedostatnim tego artykułu: dopu- 
szczającym za zezwoleniem władzy naczelnej przyjęcie do 
służby pai1stwowej osoby, karanej sądownie lub wydalo- 
nej z tej służby, wynika, iż ukaranie za przestępstwo, po- 
chodzące z chęci zysku, stanowi bezwzględną przeszkodę 
do uzyskania prLeL osobę karaną nominacji na stanowisko 
w służbie państwowej, czyli, że nominacja takiej osoby jest 
nieważna z mocy samego prawa, niezależnie od okolicz- 
ności, w jakich została dokonana. Dlatego też władza po- 
zwana po stwierdzeniu, że skarżący w r. 1904 ukarany zo- 
stał sądownie za przestępstwo pochodzące z chęci zysku, 
148
		

/img0149_0001.djvu

			bo za oszustwo, miała nie tylko prawo, lecz i wynikający 
z przepisów art. 65 tejże ustawy obowiązek unieważnie- 
nia dokonanej w swoim czasie nominacji skarżącego na 
stanowisko w służbie państwowej i wydalenia go z tej 
slu2by. Okoliczności, że odcierpiana przez skarżącego kara 
została na podstawie niemieckiego cesarskiego rozporzą- 
dzenia amnestyjnego z 27 stycznia 1916 r. wykreślona z re- 
jestrów karnych, - wbrew wywodom skargi - nie mo- 
że stanowić o nieistnieniu bezwzględnej przeszkody do 
przyjęcia go do służby państwowej w rozumieniu cytowa- 
nego przepisu ust. ostatniego art. 8 ustawy z 17 lutego 
1922 r., gdyż, jeśli nawet w dziedzinie prawa karnego 
wskutek odcierpienia kary lub jej wykreślenia ustają 
wszelkie skutki pepełnionego czynu to w niniejszym wy- 
padku, gdy chodzi o kwalifikacje natury moralnej, mające 
odpowiadać określonym wymaganiom ustawy co do oso- 
by, przyjmowanej do slużby państwowej, fakt ukarania za 
przestępstwo z chęci zysku nie przestaje być faktem rze- 
czywistym, stanowiącym ustawową przeszkodę do nomi- 
nacji. 
Wyrok ten przez analogję może mieć zastosowafli
 
do osób podlegających ustawie z dnia l lipca 1926 o sto- 
sunkach slużbowych nauczycieli, gdyż art. 4 i 66 tej usta- 
wy mają analogiczne brzmienie jak art. 8 i 65 ustawy 
o pai1stwowej slużbie cywiłnej. 
LEGITYMACJE SŁUżBOWE DLA NAUCZYCIELEK 
W STANIE POZASŁUżBOWYM. 
Wł?dze odmówiły wydania legitymacji służbowej lIa- 
m:zyciełce, pozostającej w stanie pozasłużbowym. 
Najwyższy Trybunał Administracyjny, rozpatrują
 
skargę w tej sprawie wyrokiem z dnia 29 października 
1932 L. Rej. 5359/30, orzekł, że od czasu rozwiązania sto. 
sunku służbowego właściwym aktem nauczycielka w sta. 
nie pozasłużbowym pozostaje formalnie w stosunku służ. 
bowym z ograniczonemi jedynie prawami, jak między in- 
149
		

/img0150_0001.djvu

			nymi prawem do uposażeń i że żaden z odnośnych przepi- 
sów ograniczających nie posianawia, iżby taka nauczyciel- 
ka nie posiadala prawa do legitymacji, gdyż legitymacj 
służbowa sama przez się, o ile to nie jest wyraźnie w legi- 
tymacji zaznaczone, nie uprawnia jeszcze do korzystania 
z ulg kolejowych. 
W związku z tym wyrokiem Ministerstwo Wyznai1 Re- 
ligijnych i Oświecenia Publicznego okólnikiem Nr. 92 
z dnia 8 czerwca 1933 (Nr. B. P. 7187/33), wyjaśniło Cli 
następuje. 
Do chwili definitywnego rozwiązania stosunku sIu i- 
bowego z nauczycielką w stanie pozaslużbowym nie na- 
leży odbierać jej legitymacji. Przy przejściu w stan poza- 
służbowy władza winna w legitymacji takiej nauczycielki 
skasować w widoczny sposób klauzulę o prawie do korzy- 
stania ze zniżki przy przejazdach kolejowych a przy ty- 
tule służbowym dodać wyrazy "w stanie pozasłużbowym" 
Jeżeli nauczycielce w stanie pozasłużbowym odebra- 
no już i unieważniono legitymację slużbową, wtedy na jej 
prośbę można wydać nową legitymację z uwzględnieniem 
wyżej wymienionego skasowania i dopisku. 
Prawo do korzystania z przejazdów ulgowych koleja- 
mi jest częścią praw uposażeniowych, które nie przyslugu- 
ją nauczycielkom w czasie przebywania w stanie pozasluż- 
bowym ze względu na postanowienia art. 55 ustawy z dnia 
l lipca 1926 r., o stosunkach slżbowych nauczycieli 
w brzmieniu obwieszczenia z dnia 9 listopada 1932 r. (Dz. 
U. R. P. Nr. 104, poz. 8i3). 
USTALENIE NA STANOWISKU KIEROWNIKA SZKOŁY 
NAUCZYCIELA, KTóRY NIE PEŁNIŁ OBOWI
ZKóW 
KIEROWNICZYCH W CIJ\GU TRZECH LAT W JEDNEJ 
I TEJ SAMEJ SZKOLE A NADTO W TYM CZASIE 
KORZYSTAŁ Z URLOPU. 
Najwyższy Trybunał Administracyjny w wyroku 
z dnia 17 marca 1933 L. Rej. 1331/30 orzekl co nastę- 
pnuje: 
150
		

/img0151_0001.djvu

			Art. 147 ust. 2 ustawy o stosunkach służbowych nau- 
czycieli z l lipca W26 poz. 462/1928 Dz. Ust., która we- 
szła w życie z dn. I stycznia 1927 r., głosi, że nauczyciele, 
którzy, pozostając w zawodzie nauczycielskim conajmniej 
lat 12, pełnią obowiązki dyrektorów lub kierowników 
szkół nieprzerwanie conajmniej lat 3, licząc wstecz od 
dnia wejścia w życie ustawy niniejszej, zostają uznani za 
mianowanych z dniem I stycznia 1927 r. w rozumieniu 
art. 11 na stanowiska dyrektorów lub kierowników, o ile 
posiadają obowiązujące w chwili wejścia w życie niniej- 
szej ustawy kwalifikacje zawodowe. Pozwana władza 
w zaskar20nem orzeczeniu oparła odmowę uznania skar- 
żącego za mianowanego z dniem I stycznia 1927 r. na sta- 
nowisko kierownika szkoły specjalnej na tym fakcie, iż 
nie sprawował on do l stycznia 1927 r. obowiązków kie- 
rownika tej samej szkoły przynajmniej przez 3 lata, w od- 
powiedzi zaś na skargę, potwierdzając swoją wykładnię 
ust. 2 art. 147 pragmatyki nauczycielskiej w tym sensie, 
że wymaga on pełnienia obowiązków kierownika w jednej 
i tej samej szkole przez 3 lata, i opierając tę wykładni,. 
na przepisach art. 11,58 i 149 tejże ustawy, podnosi nad- 
to brak po stronie skarżącego również drugiego warunku, 
mianowicie sprawowania obowiązków nieprzerwanie przez 
3 lata, skarżący bowiem w tern sprawowaniu mial przei- 
wę lO-miesięczną - od l września 1923 r. do 30 czerw- 
ca 1924 r. - kiedy korzystając z urlopu, uczęszczał na 
kurs roczny w Instytucie Pedagogiki Specjalnej. 
Co się tyczy pierwszego z omawianych warunków, to 
N. T. A. nie uznał przyjętej przez pozwaną władzę wy- 
kładni ust. 2 art. 147 pragmatyki nauczyciełskiej za traf- 
ną. BrzmIenie tego przepisu nie daje dostatecznej podsta- 
wy do przyjęcia, iż trzyletnie nieprzerwane sprawowanie 
obowiązków kierownika musi mieć miejsce w tej samej 
szkole, albowiem jest tam mowa o pełnieniu obowiązków 
kierownika szkół, a więc szkół wogóle, nie zaś koniecznie 
jednej i tej samej szkoły. Że chodzi tu o sprawowanie kie- 
151
		

/img0152_0001.djvu

			Townictwa wogóle, wynika to także z zestawienia 
brzmienia i stylizacji omawianego przepisu ustawy z ustę- 
pem l tegoż artykułu, w którym użyto liczby pojedyńczej 
zarówno przy określaniu osoby uprawnionej, jak i stano- 
wiska, uzyskanego w drodze konkursu, a więc stanowiska 
ściśle określonego tak co do rodzaju, jak i miejsca (posa- 
dy). Gdyby więc ustawodawca istotnie miał na celu usta- 
nowić w ustępie 2 tegoż artykułu tego samego rodzaju 
warunek, ograniczający nieprzerwane pełnienie obowiąz- 
ków kierownika do pełnienia tych obowiązków konieczne 
w jednej i tej samej szkole, nie miałby potrzeby ani celu 
zmieniać stylizacji przepisu, gdy użycie tej samej styliza- 
cji, jak i w ustępie pierwszym, dałoby niewątpliwy tej jego 
woli wyraz. 
Tern nie mniej roszczenie skarżącego do przyznania 
mu dobrodziejstwa z mocy ust. 2 art. 147 pragmatyki nie 
mogło być uwzględnione dla braku dalszego warunku, 
przez ten przepis wymaganego, mianowicie warunku nie- 
przerwanego pełnienia obowiązków kierownika w ciągu 
3 lat. Skoro bowiem w powołanym przepisie ustawy jest 
mowa o warunkach ustalenia na stanowisku kierownika- 
nauczyciela, który nie jest mianowany kierownikiem, to 
warunek nieprzerwanego pełnienia takich obowiązków 
w ciągu 3 lat może i musi być rozumiany jako faktycznie 
nieprzerwane pełnienie tych obowiązków w ciągu ozna- 
czonego okresu. Taka wykładnia omawianego przepisu 
znajdaj£' zresztą potwierdzenie i wart. 146 ustawy, wy- 
magającym dla ustalenia nauczyciela nieprzerwanego 
3-letnietgo okresu pracy nauczycielskiej, przepisanego 
w p. 1 art. 8, a więc okresu nieprzerwanego w rozumie- 
niu art. 9 tejże ustawy, niema zaś podstawy do przyję- 
cia, że ustawowe wymagania do ustalenia na stanowisku 
nauczyciela-kierownika mogą być niższe, aniżel,i na sta- 
nowisku tylko nauczyciela. Akta wykazują, że w pełnie- 
niu przez skarżącego obowiązków kierownika szkół była 
przerwa od l września 1923 r. do 30 czerwca 1924 r., kie- 
152
		

/img0153_0001.djvu

			dy, korzystając z urlopu, uczęszczał do Instytutu Pedago- 
giki Specjałnej; a ponieważ, według brzmienia ust. 2 art. 
147 pragmatyki, niezbędnym warunkiem skorzystania 
z przewidzianego tam dobrodziejstwa jest faktyczne speł- 
nianie bez przerwy obowiązków kierowniczych w ciągu 
3 lat, przeto roszczenie skarżącego pozbawione jest pod- 
stawy prawnej. 


REAKTVW ACJA W SŁU1:BIE. 


Skarżący, został przeniesiony w stan spoczynku 
z dniem 1 kwietnia 1925 r. i od tej daty pobierał uposa- 
żenie emerytalne wedlug IX grupy szczebla "a" w sto- 
sunku do 27 zaliczalnych lat służby. Z dniem 1 listopada 
1925 r. skarżący został zamianowany urzędnikiem pro- 
wizorycznym, a z dniem I kwietnia 1927 r., urzędnikiem 
ey.... ilnym XI st. sI., z zastrzeżeniem zastosowania art. 
116 ustawy o państwowej służbie cywiłnej. Na skutek tej 
ostatniej nominacji Izba Skarbowa zawiadomiła skarżące- 
go, że od dnia I kwietnia 1927 r. nie przysługuje mu pra- 
wo do uposażenia emerytalnego i jednocześnie zarządziła 
wstrzymanie wypłaty tego uposażenia. 
Ministerstwo Skarbu nie uwzględniło odwołania skar- 
żącego, ponieważ ponownie został przyjęty do służby. 
z nominacją na stale, a więc reaktywowany w służbie. 
Powyższe orzeczenie Ministerstwa stało się przedmio- 
tem skargi do Najwyższego Trybunału Administracyjnego. 
który w wyroku L. Rej. 2292/30 rozważył, co następuje
 
Mylne są wywody skargi, co do pojęcia reaktywacji 
w slużbie państwowej. 1:aden z przepisów ustawy z dnia 
17 lutego 1922 r. o pailstwowej służbie cywiłnej, ani tel 
ustawy emerytalnej nie daje podstawy do wniosku, aby 
reaktywacja w służbie wymagała koniecznie powołania 
funkcjonarjusza do tego samego działu, w tym samym 
stopniu służbowym i w tej samej kategorji urzędników. 
Wprost przeciwnie, reaktywacja zawiera tylko pojęcie po- 
153
		

/img0154_0001.djvu

			nownego mianowania do stalej slużby państwowej, czy 
to cywilnej, czy wojskowej, a już od woli emerytowane- 
go funkcjonarjusza zależy, czy zgodzić się na nową nomi- 
nację, chociażby w innym dziale państwowym z niższym 
stopniem slużbowym. 
Nietrafnem wreszcie jest powolywanie się skargi na 
art. 23 ustawy emerytalnej, gdyż dotyczy on wypadków 
wygaśnięcia prawa do uposażenia emerytalnego wo- 
góle, gdy tymczasem pozbawienie emerytury funkcjona- 
rjusza reaktywowanego jest tylko naturalną konsekwen- 
<:ją tego reaktywowania i pobierania przez niego zamiast 
emerytury uposażenia !:Lynnego, nie naruszając w nI- 
czem zaliczalności do nowej wyslugi emerytalnej czas" 
poprzedniej slużby (art. 10). 
Co do okoliczności, że skarżący przy ponownem 
przeniesieniu w stan spoczynku hędzie mial przyznaną 
emeryturę w myśl art. 17 ustawy wedlu g ostatnio pobk- 
fanego uposażenia, okoliczność ta jest tylko konsekwen- 
cją woli samego skarżącego, który widocznie ponowne 
wstąpienie do slużby czynnej, chociażby z niższym, niż 
poprzednio posiadany stopniem slużbowym, uznal za ko- 
rzystniejsze dla siebie od pozostawania na emeryturze. 


W JAKIM TERMINIE NAJPożNIEJ WINIEN NAUCZY- 
CIEL ZŁOżYć EGZAMIN PRAKTYCZNY ORAZ ROZ- 
WIJ\ZANIE STOSUNKU SŁUŻBOWEGO Z NAUCZY- 
CIELEM, KTóRY NIE ZŁOżYŁ EGZAMINU PRAK- 
TYCZNEGO. 
Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Pu- 
blicznego okólnikiem Nr. 107 z dnia 14 lipca 1933 (Nr. II. 
9489/32) wyjaśnilo co następuje: 
) Postanowienia art. 10 rozporządzenia Prezydenta 
Rzeczypospolitej z dnia 6 marca 1928 o kwalifikacjach 
zawodowych nauczycieli szkól pOVvszechnych (Dz. U. R. 
P. Nr. 28 poz. 258) nie wymagają, by pięcioletni okres 
154
		

/img0155_0001.djvu

			pracy nauczycielskiej w publicznych szkolach powszech- 
nych po uzyskaniu kwalifikacyj zawodowych do naucza- 
nia byl nie przerwany, przyjąć zatem należy w wypad- 
kach, gdy praca byla przerywana, że za taki okres pię- 
cioletni uważa się sumę okresów rzeczywistej pracy nau- 
czycielskiej, przyczem okoliczność, że nauczyciel pełnił ją 
w tych okresach bądź w charakterze tymczasowego bądź 
kontraktowego jest w tych wypadkach bez znaczenia, 
zgodnie bowiem z wyjaśnieniem Ministerstwa z dnia 21 
stycznia [931 r. Nr. 11-29878/30 do egzaminu praktycz- 
nego może być dopuszczony i nauczyciel kontraktowy. 
Wynika z tego, że każdy nauczyciel, zatrudniony 
w szkole powszechnej, winien przed uplywem 5-ciu lat 
rzeczywistej pracy, liczonych jednak od terminu nie 
wcześniejszego, niż od chwili uzyskania kwalifikacyj za- 
wodowych do nauczania w szkołach powszechnych, zdać 
egzamin praktyczny, o ile nie jest od niego zwolniony 
z mocy prawa (art. 7 ust. 2), czy w drodze wyjątku, czy 
też wreszcie w myśl postanowień przejściowych omawia- 
nego rozporządzenia. 
Postanowienia ust. l art. 10 nie mogą mieć zastoso- 
wania wtedy, gdy nauczyciel, mimo wyczerpania 5-ciolet- 
niego okresu pracy w publicznej szkole powszechnej nie 
posiada conajmniej dwuletniej nieprzerwanej pracy nau- 
czycielskiej w wymiarze nie mniejszym niż 14 godzin ty- 
godniowo. 
2) Nakazane w rozporządzeniu rozwiązanie stosunku 
slużbowego z nauczycielem, który do upływu terminu 
określonego wart. 10 rozporządzenia nie zdał egzaminu 
praktycznego, winno nastąpić z zachowaniem sposobu 
i terminu wypowiedzenia, przewidzianego wart. 62 i 64 
ustaw o stosunkach służbowych nauczycieli z dnia l lipca 
i926 r. w brzmieniu obwieszczenia z dnia 9 listopada 
1932 r. (Dz. U. R. P. Nr. 104 poz. 873). 
3) Obowiązujące władze szkolne rozwiązanie stosun- 
ku służbowego na podstawie art. 10 musi nastąpić - 
155
		

/img0156_0001.djvu

			oczywiście przy zachowaniu postanowień wspomnianego 
wyżej art. 62 pragmatyki - dopiero z chwilą uplyv. u 
przewidzianego wart. 10 terminu. 
Z tego nie wynika, żeby władza nie mogla przedtem 
rozwiązać stosunku służbowego na podstawie art. 62 i 64 
pragmatyki, zwłaszcza jeśli wzgląd na organizację pracy 
w szkole tego wymaga, - staloby się to jednak w gra- 
nicach jej uznania, podczas gdy po upływie wskazanego 
wart. 10 okresu czasu jest to jej obowiązkiem. 


PRAKTYKANCI W SZKOŁACH POWSZECHNYCH. 


Celem umożliwienia pozostającym bez zajęcia kwa- 
lifikowanym kandydatom na nauczycieli szkół powszech- 
nych praktycznego wdrażania się do zawodu nauczyciel- 
skiego - Ministerstwo WyznalI Religijnych i Oświecenia 
Publicznego okólnikiem Nr. 28 z dnia 7 marca 1933 r. 
(II. P-680j33) zezwoliło na udzielanie przez Kuratorjum 
zez wolen na zatrudnienie ich w publicznych szkołach 
powszechnych w charakterze bezpłatnych praktykantów. 
Praktyka winna zapewnić kandydatqwi do zawodu na- 
uczycielskiego możliwość głębszego zaznajomienia się 
z najważniejszemi dziedzinami pracy szkolnej w warun- 
kach dla tego celu odpowiednich. Dlatego też szkoła, oso- 
ba kierownika, mającego bezpośredni nadzór nad prakty- 
kantem, jak i wyznaczona praktykantowi ilość godzin nau- 
czania winny być odpowiednio dobrane. Nie należy zatem 
zatrudniać praktykanta w szkołach niezupełnie odpowia- 
dających wymienionym warunkom, w szczególności zaś 
należy wykluczyć całkowicie szkoły, w których prakty- 
kant miałby pracować zupełnie samoistnie. 
Ponieważ praktyka jest bezpłatną, może być wyzna- 
czona tylko w takich miejscowościach, które kandydat 
w prośbie o praktykę wyszczególnił, podając wyrażnie 
podstawę swego utrzymania w wymienionej miejscowo- 
ści (rodzice, rodzina i t. p.). Odstąpić od tego warunku 
156
		

/img0157_0001.djvu

			można tylko w wyjątkowych wypadkach, gdy np. wsku- 
tek wszczętej w niektórych okręgach szkolnych zbiorowej 
akcji nauczycielstwa w celu przyjścia z pomocą bezrobot- 
nym kolegom można z uzyskanych stąd funduszów za- 
pewnić praktykantowi wystarczające na utrzymanie wy- 
nagrodzenie. 
Ubiegających się o bezpłatną praktykę kandydatów 
należy pouczyć, że odbycie jej nie daje aktualnie żadnych 
specjalnych praw prócz tego, iż w razie uzyskania po- 
myślnych wyników rocznej praktyki będą mieć - przy 
równych innych warunkach -- pierwszeństwo w otrzy- 
maniu płatnych zajęć w szkołach powszechnych w cha- 
rakterze nauczycieli etatowych lub kontraktowych. Bez- 
względne zapewnienie realizacji tego prawa jest obowiąz- 
kiem Kuratorjów. 
Ponadto rok odbytej z wynikiem pomyślnym prakty- 
ki będzie - w razie spełniania warunków, przewidzianych 
wart.. 8 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej 
z dn1a 6 marca 1928 r. o kwalifikacjach zawodowych nau- 
czycieli szkół powszechnych (Dz. U. R. P. Nr. 28, poz. 
258) - wliczany do czasu pracy nauczycielskiej upraw- 
niającej nauczyciela publicznej szkoły powszechnej do 
pr;:ystąpienia do praktycznego egzaminu na nauczyciela 
pubhcznych sLkól powszechnych. 
Należycie udokumentowane podania o zezwolenie na 
odbywanie praktyki winni kandydaci wnosić do właści- 
wych Kuratorjów, które w ten sposób będą bezpośred- 
nio regulować, dobór i miejsce zatrudnienia praktykan- 
tów. Wykazy imienne praktykantów winny być prowa- 
dzone zarówno w Kuratorjach jak i w Inspektoratach. 
Przy wizytacjach należy zwracać uwagę na ten nowy 
rodzaj pracowników szkolnych, by nie dopuścić do nad- 
miernego przeciążania ich obowiązkami. 
Szczególnie troskliwą opieką winni ich otoczyć in- 
spektorowie szkolni, udzielając im jak najchętniej rad 
i wskazówek fachowych oraz interesując się żywo ich 
157
		

/img0158_0001.djvu

			sprawami. W ciągu roku winien Inspektor wyrobić sobie 
dokładną, na faktach opartą, opinję o pilności, sumienno- 
ści i wartości pracy praktykantów oraz o stopniu ich przy- 
datności do zawodu nauczycielskiego. Opinja ta ma byc 
przy końcu roku praktyki wpisana do wykazu praktykan- 
tów, jako podstawa do płatnego zatrudnienia praktykan- 
ta, lub też - jeśli opinja jest ujemna - do odmówienia 
kandydatowi prawa odbywania dalszej praktyki. 
Okres trwania praktyki nie powinien trwat: dłużej niż 
jeden rok. W usprawiedliwionych, wyjątkowych tylko wy- 
padkach mole być przedłużony do lat dW11. 


OD JAKIEGO TERMINU WYWOŁUJE SKUTKI PRAWNE 
NOMINACJA I DJETY W CZASIE DELEGACJI. 
Zarządzeniem z dnia 25 września 1928, doręczonem 
dnia 29 września 1928, władze przeniosły od dnia l wrze- 
śnia 1928 r. do Poznania urzędnika, który w tym mieście 
pełnił już od kilku miesięcy obowiązki na podstawie dele- 
gacji i zażądały od tego urzędnika zwrotu djet od dnia 
przeniesienia t. j. od dnia l września 1928 r. 
Wobec odmownego załatwienia odwołania przez Mi- 
nisterstwo sprawa zwrotu djet oparła się o Najwyższy 
Trybunał Administracyjny, który w wyroku z dnia 29 ma- 
ja 1933 L. Rej. 2917/31 orzekł co następuje: 
W myśl 
 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 
września 1927 o należnościach za podróże służbowe, de- 
legacje i przeniesienia funkcjonarjuszów państwowych 
(Dz. U. R. P. Nr. 92, poz. 826) funkcjonarjuszom w razie 
delegacji do miejscowości, położonej poza ich zwykłem 
miejsce służbowem, należą się djety za czas pozostawania 
w delegacji. Funkcjonarjusz pozostaje w delegacji dopóki 
nic zostanie odwołany. Władza pozwana twierdzi, że 
skarżący pozostawał w delegacji tylko do dnia l wrześ- 
nia 1928 r., ponieważ z tym dniem został przeniesiony 
do miejscowości, do której był delegowany. Twierdzenie 
158
		

/img0159_0001.djvu

			to jednak jest nie uzasadnione, ponieważ zarządzenie wła- 
dzy pozwanej o przeniesieniu skarżącego do Poznania zo- 
stało wydane dopiero dnia 25 września 1928 r., a dorę- 
czone skarżącemu dnia 29 września tegoż roku. Władza 
pozwana pragnąc w interesie Skarbu Państwa skrócić dłu- 
gotrwalą, bo wynoszącą blisko 20 miesięcy delegację 
skarżącego, cofnęła wstecz datę jego przeniesienia do Po- 
znania, lecz cofnięcie takie jest dowolnem. Zarówno akt 
nominacji na stanowisko w służbie państwowej, jak i akt 
przeniesienia na inne miejsce służbowe jest aktem kon- 
stytutywnym prawa publicznego. Wszelkie akty tego ro- 
dzaju powinny w interesie porządku prawnego podlegać 
ogólnej zasadzie prawnej, że rodzą skutki prawne tylko 
na przyszłość. Gdyby stanąć na stanowisku przeciwnem, 
to wobec nieistn:enia przepisu, ograniczającego cofnięcie 
wstecz daty przeniesienia wprost cofnąć datę przeniesienia 
skarżącego do Poznania na dzielI l lutego 1927 r. i w tell 
sposób pozbawić go djet za delegację, co oczywiście by- 
loby sprzeczne zarówno z przepisem 9 2 cytowanego roz- 
porządzenia Hady Ministrów z 17 września 1927 r. jak i ze 
względami słuszności wobec ponoszenia przez skarżącego 
kosztów prowadzenia dwóch gospodarstw domowych. 


159
		

/img0160_0001.djvu

			UPOSAZENIE. 


ROZPORZ
DZENIE 
PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ 


z dnia 28 października 1933 r. 


o UPOSA1:ENIU FUNKqONARJUSZóW 
PAŃSTWOWYCH. 
(Dz. U. R. P. Nr. 86 poz. 663). 


Na podstawie art. 44 ust. 6 Konstytucji i stawy z dnia 
25 marca 1933 r. o upoważnieniu Prezydenta Rzeczypo- 
spolitej do wydawania rozporządzeń z mocą ustawy (Dz. 
U. R. P. Nr. 29, poz. 249) postanawiam co następuje: 
Art. 1. Rozporządzenie niniejsze normuje uposaże- 
nie funkcjonarjuszów państwowych. 
Funkcjonarjuszami państwowymi w rozumieniu roz- 
porządzenia niniejszego są: urzędnicy, profesorowie i po- 
mocnicze siły naukowe w palistwowych szkołach akade- 
mickich, nauczyciele szkół państwowych i publicznych, 
pozostający na etacie Państwa, funkcjonarjusze Straży 
Więziennej oraz niżsi funkcjonarjusze państwowi. 
Uposażenia wojska, sędziów i prokuratorów, ofice- 
rów i szeregowych Policji Państwowej i Straży Oranicz- 
160
		

/img0161_0001.djvu

			nej oraz pracowników przedsiębiorstw i monopolów pań- 
stwowych normują osobne przepisy. 
Art. 2. Ustanawia s;ę 12 grup uposażenia zasadni- 
czego według następującej tabeli: 


G lUpa 
uposa:l:enia 


Kwota uposa:l:enia miesięcznego 
w złotych 


I 
II 
lU 
IV 
V 
VI 
VII 
VIII 
IX 
X 
XI 
XII 


3.000 
2.000 
1.500 
1.000 
700 
450 
335 
260 
210 
160 
130 
100 


Art. 3. Rada Ministrów ustali zasady zaszeregowa- 
nia osóh, wymienionych wart. 1 ust. 2, do grup uposaże- 
nia, wyszczególninych wart. 2, oraz zasady automatycz- 
nego przechodzenia nauczycieli do wyższych grup upo- 
sażenia. 
Art. 4. funkcjonarjuszom państwowym Rada Mini- 
strów władna jest przyznać dodatki uzasadnione warun- 
kami lokalnemi w kraju i na obszarze W. M. Gdańska. 
Funkcjonarjuszom pailstwowym, pełniącym służbę 
zagranicą, przyznaje się dodatki lokalne, których wyso- 
kość ustala Minister Spraw Zagranicznych w porozumie- 
niu z Ministrem Skarbu. Dodatki te przysługują od dnia 
objęcia stanowiska zagranicą do dnia odwołania z tego 
stanowiska, przyczem wysokość dzienna dodatku wynosi 
1/30 jego wysokości miesięcznej. 
*11 161
		

/img0162_0001.djvu

			Art. 5. Funkcjonarjuszom państwowym, mianowa- 
nym (wybieranym) na stanowiska kierownicze, przyznaje 
się dodatek funkcyjny. Postanowienie to ma zastosowani 
także do osób, pełniących obowiązki -przywiązane do sta- 
nowisk kierowniczych, z tą ró7nicą, że ich prawo do do- 
datku funkcyjnego powstaje dopiero od dnia pierwszego 
miesiąca po upływie okresu dwumiesięcznego pełnienia 
tych obowiązków. 
Można otrzymać równocześnie tyłko jeden dodatek 
funkcyjny, zaś w razie zbiegu tytułów do dwóch lub wię- 
cej dodatków funkcyjnych służy uprawnionemu prawe 
wyboru. 
Dodatek funkcyjny nie przysługuje osobom, pozosta- 
jącym w stanie nieczynnym, zawieszonym w pełnieniu 
służhy, jak również w przypadkach niepełnienia z jakie. 
gokołwiek powodu co najmniej przez dwa miesiące obo- 
wiązków przywiązanych do stanowiska kierowniczego. 
Stanowiska kierownicze oraz wysokość dodatku funk- 
cyjnego okreśłi rozporządzenie Rady Ministrów. 
Rada Ministrów władna jest przyznać funkcjonarju- 
szom państwowym dodatki służbowe, uzasadnione szcze- 
gólnemi właściwościami służby; osoby pobierające doda- 
tek funkcyjny nie mogą otrzymać równocześnie dodatku 
służbowego. 
Funkcjonarjuszom państwo\\ym, pełniącym służbę za- 
granicą i w Biurze Komisarza Generalnego Rzeczypospoli- 
tej Połskiej w Gdańsku, może Minister Spraw Zagranicz- 
nych przyznać ze wzgłędu na specjalne właściwości ich 
służby dodatek reprezentacyjny. Funkcjonarjusze pobiera- 
jący dodatek reprezentacyjny nie mają prawa do dodatku 
funkcyjnego i służbowego. 
Art. 6. Funkcjonarjuszowi paiJstwowemu słuły pra- 
wo do jednego tylko uposażenia, jako wynagrodzenia za 
ogół czynności, połączonych z jego stanowiskiem służoo- 
wem. Za spełnianie czynności dodatkowych, nieLwiąLa- 
nych z jego stanowiskiem, może funkcjonarjusz palistwo- 
162
		

/img0163_0001.djvu

			wy otrzymać dodatkowe wynagrodzenie. Zasady przyzna- 
wania tego wynagrodzenia ustala Rada Ministrów. 
Art. 7. Funkcjonarjusze państwowi mogą otrzymy- 
wać zasiłki i nagrody pieniężne, na wypłatę których wsta- 
wiane będą co roku odpowiednie kwoty do preliminarza 
budżetowego. Również wstawiane będą do preliminarza 
budżetowego specjalne kwoty dla funkcjonarjuszów pań- 
stwowych, utrzymujących liczniejszą rodzinę. 
Art. 8. Uposażenie, wypłacane na zasadzie rozporzą- 
dzenia niniejszego, wolne jest od państwowego podatku 
dochodowego i opłaty emerytalnej. 
Wolne są również od państwowego podatku docho- 
dowego wszelkiego rodzaju zasiłki i nagrody pieniężne, 
przewidziane wart. 7. 
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio również 
do uposażenia pracowników o charakterze publiczno-pra- 
wnym w przedsiębiorstwach i monopolach państwowych 
oraz do upusażenia funkcjonarjuszów administracji lasów 
państwowych (art. 25). 
Art. 9. Wyższym funkcjonarjuszom Straży Więzien- 
nej przy pierwszej nominacji przyznaje się na wyek", ipo- 
wanie jednorazową kwotę w wysokości 430 złotych, a p:> 
uplywie dwu lat od tej nominacji przyznaje się co rok:.! 
dodatek na uzupelnienie wyekwipowania w wysokości 215 
złotych. 
Niższym funkcjonarjuszom Straży Więziennej przy- 
znaje się wyekwipowanie na koszt Skarbu Państwa. 
Niższym funkcjonarjuszom pal'lstwowym slużby j- 
wilnej, obowiązanym do noszenia umundorowania w służ- 
bie, przyznaje się umundurowanie ze Skarbu Państwa za 
dopłatą 25% jego wartości. Rozporządzenie Rady Mini- 
strów określi, w których działach państwowej służby cy- 
wilnej obowiązuje noszenie munduru. 
Art. 10 W razie pełnienia czynności służbowych po- 
za zwykłem miejscem służbowe m oraz w razie przenie- 
sień na nowe miejsce słuLbowe, przysługują funkcjonarju- 
163
		

/img0164_0001.djvu

			szowi państwowemu należności, które określi rozporzą- 
dzenie nady Ministrów. 
Art. 11. Funkcjonarjuszom państwowym może być 
udziełona w przypadkach, zasługujących na uwzględnie- 
nie, bezprocentowa zaliczka na uposażenie. Warunki przy- 
znawania i splaty zaliczek, tudzież ich wysokość określi 
Prezes Rady Ministrów w porozumieniu z Ministrem 
Skarbu. 
Art. 12. Rozporządzenie Rady Ministrów unormuje 
pomoc lekarską dła funkcjonarjuszów państwowych i ich 
rodzin. 
Rada Ministrów władna jest przyznać funkcjonarju- 
szom państwowym i ich małżonkom ułgi w przejazdach 
państwowemi środkami komunikacyjnemi. 
Art. 13. Rozporządzenie Rady Ministrów określi nor- 
my należności za mieszkania w naturze oraz unormuj!' 
sprawę mieszkań służbowych i reprezentacyjnych. 
Sprawę mieszkan funkcjonarjuszów państwowych, 
zatrudnionych w administracji wojskowych, normuje usta- 
wa z dnia 15 lipca 1925 r. o zakwaterowanie wojska 
w czasie pokoju (Dz. U. R. P. Nr. 97, poz. 681) wraz 
z późniejszemi zmianami oraz rozporządzenia na jej pod- 
stawie wydane. 
Art. 14. Funkcjonarjusze państwowi zajmujący mie- 
szkania, określone wart. 13 ust. l, winni na żądanie prze- 
łożonej władzy z chwilą rozwiązania stosunku służbowe- 
go, przeniesienia w stan spoczynku, przejścia w stan po- 
zasluLbowy lub zmiany stanowiska służbowego, z powo- 
du którego przydział miesżkania nastąpił, opróżnić miesz 
kanie częściowo do dni 28 od dnia doręczenia im odnośne- 
go wezwania władzy, a całkowicie w terminie do 3 m!t- 
sięcy od din a doręczenia tego wezwania. Przy dobrowol- 
nem wystąpieniu ze służby państwowej całkowite opn'IL- 
nie nie mieszkania powinno nastąpić natychmiast. 
W razie nieopróżnienia mieszkania w oznaczonych 
terminach, władna będzie władza przełożona zarządzić 
164
		

/img0165_0001.djvu

			eksmisję z przydzielonego mieszkania w drodze admini- 
stracyjnej za pośrednictwem organów bezpieczeństwa pu- 
blicznego. 
Art. 15. Prawo do uposażenia powstaje: 
a) dla wstępujących do służby państwowej czy to po 
raz pierwszy, czy ponownie, jeżeli istotne objęcie 
służby nie nastąpiło z dniem pierwszym miesiąca 
kalendarzowego, lecz w ciągu miesiąca, - od 
dnia objęcia slużby przyczem uposażenie za czas 
do pierwszego dnia najbliższego miesiąca oblicza 
się w wysokości dziennej po 1/30 części uposa- 
żenia. Postanowienie to dotyczy także ponowne- 
nego powołania emeryta do służby państwowej, 
winien on jednak za ten czas i w takim samym 
stosunku zwrócić Skarbowi Państwa pobrane do 
kOlka miesiąca zaopatrzenie emerytalne; 
b) w pozostalych przypadkach - z dniem pierwszym 
najbliższego kalendarzowego miesiąca po dniu 
mianowania (awansu) lub po dniu powstania wa- 
runków, uzasadniających zmianę uposażenia, je- 
żeli dziei1 mianowania (awansu) albo zmiany wa- 
runków nie zbiega się z terminem płatności upo- 
sażenia. W razie jednak zmiany miejsca slużbo- 
wego, pociągającej za sobą zmianę wysokości upo- 
sażenia, prawo do uposażenia, odpowiadającego 
nowemu miejscu służbowemu, przysługuje od 
pierwszego dnia kalendarzowego mies1iąca po 
zwolnieniu od poprzednich obowiązków slużbo- 
wych. 
Art. 16. Prawo do uposażenia gaśnie: 
a) w razie śmierci funkcjonarjusza państwowego - 
z ostatnim dniem kalendarzowego miesiąca, w któ- 
rym śmierć nastąpiła, 
b) w razie rozwiązania stosunku służbowego w inny 
sposób - z ostatnim dniem tego kalendarzowego 
miesiąca, w którym stosunek służbowy istotni2 
165
		

/img0166_0001.djvu

			ustal. Przepis te nie dotyczy osób, które samowol- 
nie opuściły służbę państwową; winny one zwró- 
cić Skarbowi Państwa odpowiednią część uposa- 
żenia za dni nieprzesłużone według zasad, określo- 
nych wart. 15 lit. a. 
Art. 17. Termin płatności uposażenia ustala Rada 
Ministrów. 
Art. 18. Na czas pełnienia obowią7kowej 8łużb
 
wojskowej w szeregach traci funkcjonarjusz państwowj 
od najbliższego terminu płatności prawo do uposażenia 
z tytułu służby cywilnej. Po powrocie z tej służby wojsko- 
wej do służby cywilnej służy mu prawo do uposażenia od 
dnia objęcia służby -- według zasad określonych wart. 
15 lit. a. 
Na czas odbywana perjodycznych ćwiczeil wojsko- 
wych zatrzymuje iunkcjonarjusz państwowy uposażenie 
z tytułu służby cywilnej. 
Funkcjonarjusz państwowy, powołany do służby woj- 
skowej na skutek mobilizacji lub ze względów na bezpie- 
czeństwo Państwa, otrzymuje uposażenie, określone dla 
powołanych do służby wojskowej podczas mobilizacji, 
a nadto - jeżeli jego uposażenie z tytułu służby cywilnej 
jest wyższe od uposażenia wojskowego, - otrzymuje od 
swej władzy cywilnej, z uwzględnieniem każdorazowych 
zmian, zachodzących w uposażeniu w służbie cywilnej 
i wojskowej. 
Ar. 19. W razie dos'iania się funkcjonarjusza pań- 
stwowego do niewoli lub zaginięcia na terenie działań wo- 
jennych, prawo jego do uposażenia ulega zawieszeniu 
w całości aż do jego powrotu. O ile jednak pozostający 
w niewoli (zaginiony) pozostawił rodzinę, zawieszeniu ule- 
ga tylko połowa uposażenia, zaś drugą połowę należy wy- 
płacać rodzinie, jeżeli pozostający w niewoli (zaginiony) 
jest ich jedynym żywicielem. Za rodzinę uważa się żonę 
i dzieci. 


166
		

/img0167_0001.djvu

			Jeżeli okoliczności wskazują na to, że funkcjonarjusz 
popadł w niewolę rozmyślnie, - zawiesza się również 
prawo do uposażenia pobieranego przez rodzinę. 
Po powrocie funkcjonarjusza państwowego i po 
stwierdzeniu, że dostał się on do niewoli lub też zaginął 
bez własnej winy, otrzymuje on za cały czas niewoli (za- 
ginięcia) uposaLenie, które uległo zawieszeniu, z potrą- 
ceniem ewentualnych zaliczek, wypłaconych w czasie nie- 
woli (zaginięcia) i kwot uposażenia wypłaconego jego 
rodzinie w czasie niewoli (zaginięcia). 
Gdy funkcjonarjusz państwowy, który zaginął na te- 
renie działań wojennych, nie odnajdzie się najpóźniej w cią- 
gu roku od chwili ratyfikacji pokoju, rodzina zaginionego 
traci prawo do uposażenia, otrzymuje natomiast tymcza- 
sowe zaopatrzenie w myśl obowiązujących przepisów. 
W wyjątkowych przypadkach Rada Ministrów wład- 
na jest ten termin przedłużyć. 
Postanowienia artykułu niniejszego stosują się odpo- 
wiednio także w czasie pokoju do funkcjonarjuszów pań- 
stwowych, zatrudnionych w służbie bezpieczeństwa lub 
w slużbie granicznej. 
Art. 20. W razie śmierci funkcjonarjusza państwo- 
wego przyznaje się osobie, która poniesie koszty pogrze- 
bu, zwrot tych kosztów, przyczem: 
a) jeżeli koszty pogrzebu ponoszą żona albo dzieci 
lub rodzice, przyznaje się na pokrycie tych kosz- 
tów ryczałt w wysokości trzymiesięcznego ostat- 
nio pobranego przez zmarłego uposażenia, 
b) jeżeli koszty pogrzebu ponosi inna osoba przy- 
znaje się jej zwrot kosztów rzeczywistych ponie- 
sionych i udowodnionych, najwyżej jednak do wy- 
sokości, określonej w lit. a), o ile zmarły nie po- 
zostawił majątku ruchomego lub nieruchomego 
wystarczającego na pokrycie tych kosztów. 
Art. 21. Z uposażenia mogą być dokonywane potrą- 
cenia na podstawie: 


161
		

/img0168_0001.djvu

			1) postanowień ustawowych; 
2) tytułów egzekucji sądowej, zaopatrzonych klauzulą 
wykonalności ; 
3) zarządzeń właściwych władz administracyjnych. 
Na podstawie zarządzeń administracyjnych potrące- 
nia mogą być dokonywane jedynie w celu zaspokojenia 
roszczeń Skarbu Państwa z tytułu stosunku słu.lbowego 
oraz należności i danin. Roszczeniom Skarbu Państwa 
służy bez względu na czas ich powstania pierwszeństwo 
zaspokojenia przed innemi roszczeniami. Wyjątek stano- 
wią roszczenia o alimenty, które winny być traktowane 
narówni z roszczeniami Skarbu Państwa. 
Co do dopuszczalności i wysokości potrącei1 należy 
stosować przepisy, dotyczące egzekucji sądowej i admini- 
stracyjnej. Nie dotyczy to rat zaliczek na uposażenie oraz 
opłat za świadczenia Skarbu Państwa w naturze, które 
potrąca się w pełnej wysokości niezależnie od potrąceń 
z innego tytulu. 
Potrącenia uskutecznia władza asygnująca uposaże- 


nie. 


Sprawę potrąceń z uposażenia funkcjonarjuszów pań- 
stwowych, zatrudnionych w administracji wojskowej, nor- 
muje ustawa z dnia 2 kwietnia 1925 r. o potrąceniach 
z uposażenia i zaopatrzenia emerytalnego osób wojsko- 
wych oraz funkcjonarjuszów państwowych w admini- 
stracji wojskowej (Dz. U. R. P. z 1933 r. Nr. 58, poz. 439). 
Art. 22. Roszczenia osób, wymienionych wart. l 
ust. 2 do Skarbu Pailstwa, wynikające z tytułu uposażenia, 
przedawniają się po upływie lat trzech od dnia powstania 
odnośnego tytulu prawnego. 
Bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czyn- 
ność, przedsięwziętą przez te osoby w celu ustalenia lub 
dochodzenia wierzytelności, jeżeli Skarb Państwa został 
o tych czynnościach zawiadomiony. 
Art. 23. Uprawnienia, przekazane rozporządzeniem 
niniejszem Radzie Ministrów, wykonywane będą w odnie- 
168
		

/img0169_0001.djvu

			sieniu do funkcjonarjuszów Kontroli Państwowej przez 
Prtzesa Najwyższej Izby Kontroli w porozumieniu z Mi- 
nistrem Skarbu. 


Postanowienia przejściowe i końcowe. 
Art. 24. Funkcjonarjusze państwowi, którzy w dniu 
wejścia w życie rozporządzenia niniejszego pozostają 
w slużbie pallstwowej, otrzymują uposażenie, jakie wyni- 
ka z niniejszego rozporządzenia, niezależnie od dotych- 
czasowej wysokości grupy i kwoty uposażenia. 
Art. 25. Przepisy o uposażeniu funkcjonarjuszów ad- 
ministracji lasów państwowych wydaje Rada Ministrów 
na wniosek Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych. 
Do czasu wydania specjalnych przepisów uposaże- 
niowych dla funkcjonarjuszów administracji lasów pań- 
stwowych należy do nich stosować postanowienia rozpo- 
rządzenia niniejszego. Rada Ministrów władna będzie 
wprowadLać dodatkowe dalsze grupy uposażenia, jak rów- 
nież przyznać specjalne należności uboczne, o iłeby tego 
wymagały właściwości służby wymienionych funkcjonar- 
juszów. 
Art. 26. Wykonanie rozporządzenia niniejszego po- 
rucza się Prezesowi Rady Ministrów, Prezesowi Najwyż- 
szej Izby Kontroli, Ministrowi Skarbu oraz właściwym mi- 
nistrom. 
Art. 27. Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie 
z dniem I lutego 1934 r. 
Z dniem tym traci moc obowiązującą - z zastrzeże- 
niem art. I rozporzą!'zenia Prezydenta Rzeczypospolitej 
z dnia 28 pażdziernika 1933 r. (Dz. U. R. P. Nr. 86, poz. 
667) - ustawa z dnia 9 października 1923 r. o uposa- 
żeniu funkcjonarjuszów państwowych i wojska (Dz. U. 
R. P. Nr. 116, poz. 924) wraz ze wszystkiemi zmianami 
i wszystkie inne przepisy w sprawach unormowanych roz- 
porządzeniem niniejszem. 


169
		

/img0170_0001.djvu

			ZASADY ZASZEREGOWANIA FUNKCjONARJU- 
SZÓW PAŃSTWOWYCH DO GRUP UPOSAżE- 
NIA I AUTOMATYCZNEGO PRZECHODZENIA 
NAUCZYCIELI DO WYżSZYCH GRUP UPO- 
SAżENIA, DODATKI LOKALNE, FUNKCYj- 
NE I SŁUżBOWE, ORAZ UMUNDUROWANIE 
NiżSZYCH FUNKCjONARJUSZóW PAŃSTWO- 
WYCH. 


Rozporządzenie Rady Ministrów 
z dnia 19 grudnia 1933 r. 
(Dz. U. R. P. Nr. 102, poz. 781). 


Dział I tego rozporządzenia ustala zasady zaszere- 
gowania funkcjonarjuszów państwowych do grup uposa- 
żenia oraz zasady automatycznego przechodzenia nauczy- 
cieli do wYlszych grup uposażenia, mianowanych po dniu 
l lutego 1934 r., zaś dział IV tegoż rozporządzenia ustala 
zasady zaszeregowania tychże osób, pozostających w służ- 
bie w dniu I lutego 1934 r. 
Dzial II normuje dodatki lokalne, funkcyjne i służbo- 
we, zaś dział III zawiera przepisy o umundurowaniu niż- 
szych [unkcjonarjuszów państwowych. 
Rozporządzenie to ustala w 
 l, że funkcjonarjuszami 
pailstwowymi w rozumieniu rozporządzenia tegoż są: 
urzędnicy oraz praktykanci, profesorowie i pomocnicze siły 
naukowe w paiJstwowych szkolach akademickich, nauczy- 
ciele szkół paiJstwowych i publicznych, pozostający na 
etacie Państwa, funkcjonarjusze Straży Więziennej i niżsi 
funkcjonarjusze państwowi. 
Rozporządzenie to nie dotyczy funkcjonarjuszów Kon- 
troli Państwowej z wyjątkiem Prezesa Najwyższej Izby 
Kontroli. 
170
		

/img0171_0001.djvu

			UPOSA
ENIE URZĘDNIKÓW I NI
SZYCH FUNKCjO- 
NARJUSZÓW PArilSTWOWYCH I PRAKTYKANTóW. 


W myśl 
 4 Prezes Rady Ministrów otrzymuje upo- 
sażenie grupy l, 
Minister i Prezes Najwyższej Izby Kontroli grupy II, 
Podsekretarz Stanu - grupy III. 

 5. (l) Osoby dopuszczone do slużby przygoto- 
wawczej na praktykę płatną otrzymują: 
l) posiadające wyższe wykształcenie, zakończone 
przepisanemi egzaminami, uposażenie grupy X, 
2) posiadające wykształcenie gimnazjalne, lub rów- 
norzędne - uposażenie grupy XI, 
3) posiadające wykształcenie niższe, niż określone 
w p. 2) - uposaże'lie grupy XII. 
(2) Po odbyciu praktyki otrzymują urzędnicy upo- 
sażenie grupy bezpośrednio wyższej od odpowiedniej gru- 
py, podanej w ust. (1). Posiadający wyższe wyksztalce- 
nie mogą otrzymać uposa.lenie grupy VIII. 
(3) Urzędnicy nieposiadający wykształcenia wyższe- 
go mogą awansować najwyżej do VII grupy. 

 6. Niżsi funkcjonarjusze państwowi otrzymują 
przy przyjęciu na służbę uposażenie grupy XII i mogą 
awansować najwyżej do X grupy uposażenia. 

 7. (l) W wyjątkowych przypadkach może Prezes 
Rady Ministrów, na wniosek wlaściwej władzy naczelnej, 
zezwolić na rozpoczęcie służby na stanowisku urzędni- 
czem w wyższej grupie uposażenia, niż określono w 
 5 
ust. (2), na awansowanie urzędnika nieposiadającego wyż- 
szego wykształcenia do grupy uposażenia wyższej niż VII 
i na awansowanie niższego funkcjonarjusza do grupy upo- 
sażenia wyższej niż X. 
Powolane przepisy mają zastosowanie do urzędników 
I niższych funkcjonarjuszów i praktykantów mianowanych 
po dniu l lutego 1934 r. 


171
		

/img0172_0001.djvu

			ZASADY ZASZEREGOWANIA FUNKCjONARJUSZóW 
PArilSTWOWYCH DO GRUP UPOSA
ENIA. 


Zasady zaszeregowania funkcjonarjuszów państwo- 
wych do grup uposażenia, pozostających w służbie w dniu 
] łutego ] 934 r. ustała przepis 
 44 omawianego rozpo- 
rządzenia wykonawczego Rady Ministrów w następujący 
sposób: 

 44. (]) Urzędników i niższych funkcjonarjuszów 
pajlstwowych oraz praktykantów, pozostających w służ- 
bie pajlstwowej w dniu ł łutego 1934 r. właściwa władza 
(
 (2) zaszereguje do jednej z dwóch po sobie następu- 
jących grup uposażenia, z których jedna ma uposażenie 
zasadnicze wyższe, a druga niższe od dotychczasowych 
poborów netto urzędnika (funkcjonarjusza ni7szego, prak- 
tykanta). 
(2) W wyjątkowych przypadkach władza za zgodą 
Prezesa I
ady Ministrów może zaszeregować urzędnika 
(praktykanta, funkcjonarjusza niższego) do grupy uposa- 
Lenia bezpośrednio wyższej od tej, która jest wyższą 
z dwóch przewidzianych w ust. (1). 
(3) Przez dotychcLasowe pobory netto, o których 
mowa w ust. (l) rozumie się sumę obejmującą uposaże- 
nie według stanu na dziej! l stycznia 1934 r. wraz z do- 
datkami: regulacyjnym, mieszkaniowym, ewentualnie wy- 
ró\Vnawczym, a dla utrzymujących rodzinę także z dodat- 
kiem ekonomicznym na jednego członka rodziny, - 
zmniejszoną o przypadające od takiej sumy: podatek do- 
chodowy, opłatę emerytalną i opłatę na Fundusz Pracy. 
(4) Przez dotychczasowe pobory netto osób pobie- 
rających uposażenie według wymiaru dla stolicy, rozumie 
się sumę obliczoną według zasad ust. (3), zmniejszoną 
o 15%. 
(5) Osoby, objęte 
 4, pozostające w służbie pań- 
stwowej w dniu I lutego 1934 r. zostają zaszeregowane 
do grup uposaLenia wysLczególnionych w 
 4. 
172
		

/img0173_0001.djvu

			(6) Przy zaszeregowaniu na podstawie paragrafu ni- 
niejszego nie stosują się ograniczenia przewidziane w 
 5 
i 6. 
Celem ustalenia w myśl powyższego przepisu pobo- 
rów netto należy odjąć od sumy uposażenia według stanu 
na dzień I-szy stycznia 1934 r. wraz z dodatkiem regula- 
cyjnym, mieszkaniowym, ewentualnie wyrównawczym 
(a dla utrzymujących rodzinę także ekonomicznym na jed- 
nego członka rodziny) - przypadające od takiej sumy 
opłaty na podatek dochodowy, opłatę emerytalną i Fun- 
dusz pracy. Ustaloną w ten sposób kwotę netto dla pra- 
cowników w Warszawie zmniejszyć należy ze względów 
rachunkowych o 15 procent. 
Kwota netto stanowi podstaw,> zaszeregowania. Wła- 
dza może oczywiście zaszeregować funkcjonarjusza bądź 
do grupy niższej od dotychczasowej, bądź też przyznać 
uposażenie grupy zasadniczo wyższej. Zależy to całkowi- 
cie od swobodnego uznania wiadzy. 


Zasilek wyrównawczy. 

 63. (l) Funkcjonarjusze państwowi, którzy tracą 
przy porównaniu dotychczasowej płacy netto z nowem 
uposażeniem (uposażenie zasadnicze wraz z ewentualnym 
dodatkiem lokalnym, funkcyjnym, służbowym), przyzna- 
nem z dniem lłutego 1934 r., więcej niż 7% tej dotych- 
czasowej płacy netto, pobierają zasiłek wyrównawczy. 
(2) Zasiłek ten winien pokrywać różnicę między peł- 
ną stratą a stratą 7%. 
(3) Zasiłek wyrównawczy nie przysługuje w przy- 
padkach, w których miałby wynosić mniej, niż 5 zł., jeśli 
chodzi o pohierających uposażenie grupy VIII i niższej, 
a mniej niż 10 zł., jeśli chodzi o pobierających uposażenie 
grupy VII i wyższej. 
(4) Przez dotychczasową płacę netto, o której mowa 
w ust. (l), rozumie się uposażenie, jakie przysługiwało 
w dniu l stycznia 1934 r. wraz z dodatkiem regulacyjnym, 
173
		

/img0174_0001.djvu

			ekonomicznym, mieszkaniowym, kresowym, wyrównaw- 
czym, funkcyjnym, służbowym i innym stałym dodatkiem 
miesięcznym, po potrąceniu podatku dochodowego, opłaty 
emerytalnej i opiaty na FundusL Pracy. 
(5) Przyznane zasiłki winny być zaokrągłone do sum 
podzielnych przez pięć, przyjmując kwotę od 2 zł. 50 gr. 
wzwyż za 5 zł. 

 64. Zasiłek wyrównawczy nie przysługuje, lub 
podlega stosownemu zmniejszeniu, jeżeli funkcjonarjusz 
pailstwowy awansuje do wyższej grupy uposażenia, lub 
otrzyma dodatek funkcY.iny, albo służbowy, którego po- 
przednio nie otrzymywał lub otrzymywał w niższym wy- 
miarze. 


UPOSA
ENIE NAUCZYCIELI. 


r
ozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 
1933 r. w dziale I (
 13-33) ustala na przyszłość zasady 
przyznawania uposa.lenia nauczycielom i automatycznego 
przechodzenia do wyższych grup uposażenia nauczycieli, 
mianowanych po dniu l lutego 1934 r., zaś w dziale IV 
Hi 47--60) ustala zasady zaszeregowania oraz zasady 
automatycznego przechodzenia nauczycieli, pozostających 
w służbie w dniu l lutego 1934 r. do wyższych grup upo- 
sażenia. 


I. UPOSA
ENIE NAUCZYCIELI MIANOWANYCH 
PO l LUTEGO 1934 R. 


A. Uposażenie nauczycieli publicznych szkół po- 
wszechnych, szkół ćwkzeń i szkół specjalnych, mianowa- 
nych po dniu 1 lutego 1934 r. 
Uposażenie nauczycieli publicznych szkół powszech- 
nych, szkół ćwiczell i szkół specjalnych, mianowanych 
po dniu I lutego 1934 r. normują 
 15, 16, 17, 18, 19 i 20 
174
		

/img0175_0001.djvu

			rozporządzenia wykonawczego Rady Ministrów z dnia 
19 grudnia 1933 r. w następujący sposób: 
9 15. Nauczycielt:: 
l) publicznych szkÓł powszechnych, posiadający 
przepisane kwalifikacje du nauczania, 
2) szkół ćwiczen, posiadający przepisane kwalifikacje 
do nauczania, 
3) oddzialów pomocniczych specjalnych przy szko- 
łach powszechnych, pusiadający kwalifikacje nauczycieli 
pUblicznych szkół powszechnych, - 
otrlymują przy mianowaniu upusażenie grupy Al i pozo- 
stają w tej grupie aż do zdania egzaminu praktjcznt:go. 
Po ukuńczeniu cu najmniej trzech lat służby nauczyciel- 
skiej i po zdaniu egzaminu praktycznego otrzymują uposa- 
lenie grupy X, po dziewięciu latach slużby - grupy IX. 
po osiemnastu latach slużby - grupy VIII, po dwudziestu 
czterech latach slulby - grupy VII, wreszcie po trzydzie- 
stu latach slużby mogą być awansowani, wedlu g uznania 
wladzy, do grupy \'1. 
9 16. Nauczyciele publicznych szkÓł powszechnych. 
szkół ćwiczen oraz szkól specjalnych ogólno-kształcących. 
posiadający oprócz kwalifikacyj nauczycieli szkół po- 
\\szechnych jeslcze specjalny egzamin zawodowy, okre- 
ślony przez Ministra Wvznall Religijnych i Oświecenia Pu- 
blicznego, otrzymują przy mianowaniu uposażenie grupy 
X, po sześciu latach służby - grupy IX, po piętnastu la- 
tach służby - grupy VIII, po dwudziestu czterech latach 
służby - grupy VII, wreszcie po trzydziestu latach służby 
mogą być awansuwani według uznania władzy do gru- 
py VI. 
9 17. Nauczyciele publicznych szkół powszechnych. 
nie pusiadający przepisanych kwalifikacyj, otrzymują upo- 
sażenie grupy Al. 
Uposażenie nauczycieli publicznych szkół powszech- 
nych, szkól ćwiczeń i szkół specjalnych, posiadających. 
studja wyższe, ukończony państwowy Instytut Nauczyciel- 
175
		

/img0176_0001.djvu

			ski, Pal1stwowe Pedagogjum, Pailstwowy Instytut Robót 
Ręcznych, Instytut \Vychowania Fizycznego oraz Konser- 
watorjum Muzyczne, normują przepisy 
 18--20 wzporzą- 
dzenia Rady Ministrów i zostały podane przy uposażeniu 
nauczycieli szkół średnich i ogólnokształcących. 
Przesunięcie do wyższej grupy uposażenia. 
W myśl 
 33 przesunięcie do wyższej grupy uposaże- 
nia nauczycieli może nastąpić tylko w dniu 1 stycznia ro- 
ku następującego po ziszczeniu się warunków, wymaga- 
nych do awansu automatycznego. 
Uposaj;enie kierowników szkół. 

 28: Dyrektorzy lub kierownicy szkół otrzymują 
uposażeme i awansują do następnych grup na zasadach 
przewidzianych dla nauczycieli tych szkół z tern, że przy 
obliczaniu lat służby należy liczyć ich służbę zarówno 
w charakterze nauczyciela, jak i dyrektora (kierownika). 
Dodatki za kierownictwo szkoly podano w dodatkach 
slu2bowych. 
B. Uposażenie nauczycieli szkół średnich ogólno- 
kształcących, seminarjów nauczycielskich, seminarjów 
-ochroniarskich, wyższych kursów nauczycielskich i innych 
zakładów ksztalcenia nauczycieli, mianowanych po dniu 
1 lutego 1934 r. 
Uposa2enie naucącieli szkól średnich ogólnoksLtal- 
cących, seminarjów nauczycielskich, seminarjów ochro- 
niarskich, wyższych kursów nauczycicłskich i innych za- 
kładów kształcenia nauczycicii, mianowanych po dniu 
l lutego IY34 r., normują przepisy 
 18, 19, 20, 21 rozpo- 
rządzenia wykonawczego w następujący sposób: 

 18. Nauczyciele: 
I) państwowych szkół średnich ogólnokształcących, 
seminarjów nauczycielskich, seminarjów ochroniarskich, 
posiadający kwalifikacje przepisane ustawą z dnia 26 wrze- 
176
		

/img0177_0001.djvu

			śnia 1922 r. - (Dz. U. R P. z 1924 r. Nr. 92. poz. 864) 
wraz z późniejszemi zmianami, z wyjątkiem nauczycieli 
Ił'sunkó.w, pracy ręcznej, śpiewu, muzyki i gimnastyki, 
me mających matury gimnazjalnej, lub seminarjalnej 
i ukOliczonych co najmniej dwuletnich specjalnych kursów 
zawodowych, 
2) wyższych kursów nauczycielskich i innych zakła- 
dów kształcenia nauczycieli. 
3) szkół specjalnych ogólnokształcących dla dzieci 
głuchoniemych, ociemniałych i psychicznie anormalnych, 
którzy obok przepisanych kwalifikacyj nauczycielskich dla 
szkół specjalnych posiadają studja wyższe zakończone 
przepisanemi egzaminami, 
4) publicznych szkól powszechnych. którzy obok 
przepisanych dla nauczycieli publicznych szkół powszech- 
nych kwalifikacyj zawodowych, posiadają studja wyższe 
zakończone przepisanemi egzaminami, 
5) profesorowie naukowych zakładów teologicznych 
w Tarnowie, Przemyślu i Stanisławowie, którzy nie posia- 
dają habilitacji na jednym z uniwersytetów krajowych _ 
otrzymują przy mianowaniu uposażenie grupy IX. po 
trzech łatach służby - grupy VIII, po dziewięciu latach 
służby - grupy VII, po osiemnastu latach służby - gru- 
py VI, wreszcie po dwudziestu siedmiu latach slużby _ 
mogą być awansowani według uznania władzy do gru- 
py V. 

 19. Nauczyciele: 
l) państwowych szkół średnich ogólnokształcących. 
seminarjów nauczycielskich, seminarjów ochroniarskich, 
nauczający rysunków, pracy ręcznej, śpiewu. muzyki. 
gimnastyki, nie mający matury gimnazjalnej lub seminar- 
jalnej i ukończonych co najmniej dwuletnich specjalnych 
kursów zawodowych oraz nauczyciele mający ukończony 
Państwowy Instytut Nauczycielski, jeżeli nie nabyli praw 
przyslugujących wykwahfikowanym nauczycielom szkól 
średnich ugólnokształcących. 
*12 171
		

/img0178_0001.djvu

			2) publicznych szkół powszechnych i szkół ćwiczeń, 
którzy obok przepisanych dla nauczycieli publicznych 
szkół powszechnych kwalifikacyj zawodowych mają ukoń- 
czony Palistwowy Instytut Nauczycielski, Państwowe Pe- 
dagogjum, Państwowy Instytut Robót Ręcznych, Instytut 
Wy!:howania Fizycznego oraz Konserwatorjum Muzyczne 
(Wydział Nauczycielski), lub równorzędny zakład nauko- 
wy, określony przez Ministra Wyznali Religijny!:h i Oświe- 
cenia Publicznego, otrzymują przy mianowaniu uposażenie 
grupy X, po trzech latach slużby - grupy IX, po dzie- 
więdu latach slużby - grupy VIII, po osiemnastu latach 
służby - grupy VII, wreszcie po dwudziestu siedmiu la- 
tach - grupy VI. 
9 20. Nauczyciele publicznych szkół powszechnych, 
szkół ćwiczeil oraz szkól specjalnych ogólnokształcących, 
posiadający studja wyższe, ale nie mający jeszcze zdane- 
go egzaminu praktycznego, oraz nauczydele szkół śred- 
nich ogólnokształcących i zakładów ksztalcenia nauczy- 
cieli, którzy nie posiadają przepisanych kwalifikacyj do 
nauczania, otrzymują uposażenei grupy X. 

 21. Nauczyciele szkó! średnich, którzy wskutek 
przebudowy ustroju szkolnego przechodzą do publicznych 
szkół powszechnych, otrzymują uposażenie i awansują do 
następnych grup na zasadach przewidzianych dla nauczy- 
cieli szkół średnich. 
Uposażenie dyrektorów oraz zasady przesunięcia do 
wyższej grupy uposażenia normują przepisy 
 28 i 33, 
które zostaly podane w dziale uposażenie nauczycieli 
szkół powszechnych str. 176. 


C. Uposażenie nauczycieli i instruktorów szkól za. 
wodowych, mianowanych po dniu l lutego 1934 r. 
Uposażenie nauczycieli .i instruktorów szkół zawodo- 
wych, mianowanych po dniu l lutego 1934 r. normują 
 22, 
23, 24, 25, 26, 30, 31, omawianego rozporząd.lenia wy- 
178
		

/img0179_0001.djvu

			konawczego Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1933 r_ 
w następujący sposób: 

 22. Niekwalifikowani nauczyciele niższych szkół 
zawodowych otrzymują uposażenie grupy X. 

 23. Kwalifikowani nauczyciele niższych szkół za- 
wodowych otrzymują przy mianowaniu uposażenie gru- 
py X, po sześciu latach slużby - grupy IX, po piętnastu 
latach slużby -- grupy VIII, po dwudziestu czterech la- 
tach służby - grupy VII, wreszcie po trzydziestu latach 
służby mogą być awansowani według uznania władzy do 
grupy VI. 

 24. Niekwalifikowani nauczyciele średnich szkół 
zawodowych otrzymują uposażenie grupy IX. 

 25. Kwalifikowani nauczyciele średnich szkół za- 
wodowych, nie posiadający studjów wyższych, otrzymują 
przy miano\vaniu uposażenie grupy IX, po 6 latach służ- 
hy - grupy VIII, po 15 latach służby - grupy VII, wre- 
szcie po 24 latach służby - grupy VI. 

 26. Kwalifikowani nauczyciele średnich szkół za- 
wodowych, posiadający studja wyższe, otrzymują przy 
mianowaniu uposażenie grupy VIII, po 9 latach służby - 
grupy VII, po 18 latach służby - grupy VI, wreszcie po 
27 latach służby mogą byc awansowani według uznania 
władzy do grupy V. 

 30. Niekwalifikowani instruktorzy w szkołach za- 
wodowych otrzymują uposażenie grupy IX. 

 31. Kwalifikowani instruktorzy w szkołach zawo- 
dowych otrzymują przy mianowaniu uposażenie grupy IX, 
po g latach slużby uposażenie grupy VIII, wreszcie po 24 
latach slużby uposaLenie grupy VII. 
Uposażenie dyrektorów oraz zasady posunięcia do 
wyższej grupy uposażenia normują przepisy 
 28 i 33, któ- 
re zostaly podane w dziale uposażenie nauczycieli szkół 
powszechnych str. 176. 


179
		

/img0180_0001.djvu

			D. Uposażenie nauczycieli preparand. 

 27. Nauczyciele przeparand otrzymują uposażenie 
i awansują na zasadach, przewidzianych dla nauczycieli 
tych szkół, do których posiadają kwalifikacje. Jeżeli nie 
posiadają kwalifikacyj, otrzymują uposażenie grupy XI. 
E. Uposażenie wychowawczyń przedszkoli, miano- 
wanych po dniu l lutego 1934 r. 


Uposażenie wychowawczyń przedszkoli, miliOowanych 
po dniu l lutego 1934 r. normują 
 13, 14 omawianego 
rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1933 r. 
(Dz. U. I
. P. Nr. 102, poz. 781) w następujący sposób: 

 13. Wychowawczynie przedszkoli, nie posiadające 
przepisanych kwalifikacyj, otrzymują uposażenie grupy XI. 

 14. (1) Wychowawczynie przedszkoli, posiadające 
przepisane kwalifikacje, otrzymują przy mianowaniu upo- 
sażenie grupy XI, po trzech latach slużby grupy X, po 
piętnastu latach grupy IX, wreszcie po dwudziestu jeden 
latach służby grupy VIII. 
(2) Wychowawczynie przedszkoli, posiadające obok 
kwalifikacyj przepisanych dla przedszkoli, kwalifikacje 
nauczycieli szkół powszechnych oraz wychowawczynie 
przedszkoli, posiadające ukOllczone liceum dla wychowaw- 
czyń przedszkoli, otrzymują uposażenie przewidziane dla 
nauczycieli publicznych szkól powszechnych. 
F. Uposażenie rektorów, dyrektorów, kierowników 
i nauczycieli innych zakładów naukowych, mianowanych 
po dniu I lutego 1934 r. 

 29. (1) Dyrektorzy (rektorzy, kierownicy), nau- 
czyciele z pełnemi kwalifikacjami oraz nauczyciele bez peł- 
nych kwalifikacyj w zakładach naukowych nicwymienio- 
nych w rozporządzeniu niniejszem otrzymują uposa.i:cnic 
następujących grup: 
180
		

/img0181_0001.djvu

			I) Dyrektor (rektor, kierownik) grupy VII lub VI 
2) Nauczyciel z pełnemi kwalifi- 
kacjami IX " VIII 
3) Nauczyciel bez pełnych kwali- 
fikacyj " X 
(2) W wyjątkowych przypadkach może Prezes Rady 
Ministrów na wniosek Mimstra Wyznań Religijnych 
i Oświecenia Publicznego zezwolić na przyznanie przy 
mianowaniu wyższej grupy uposażenia, niż przewidziane 
w ust. (I). 
(3) Osoby wymienione w ust. (I) awansują auto- 
matycznie: 
wymienieni w p. 1) najwyżej do grupy V 
" "p. 2) VI 
" "p. 3) " "" IX 
oraz wedle uznania władzy mogą być awansowani: uzy- 
skujący w drodze awansu automatycznego grupę V - do 
grupy IV, 
uzyskujący w drodze awansu automatycznego grupę VI - 
do grupy V, 
uzyskujący w drodze awansu automatycznego grupę IX - 
do grupy VIII. 
(4) Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Pu- 
blicznego ustala okresy czasu wymagane w poszczegól- 
nych rodzajach szkół do przejścia do wyższej grupy upo- 
sażenia w granicach zasad ust. (3). 


G. Uposażenie Inspektorów szkolnych. 
Do inspektorów szkolnych i zastępców inspektorów 
szkolnych mianowanych po dniu I lutego 1934 r. odnoszą 
się przepisy @ 5--7 rozporządzenia wykonawczego, które 
zostały podane w dziale uposażenie urzędników państwo- 
wych. WYlJllaczenie grupy uposażenia zależy calkowicie 
od swobodnego uznania wladzy, gdyż automatyczny 
awans inspektorów szkolnych i zastępców inspektorów 
szkolnych został zniesiony. 


181
		

/img0182_0001.djvu

			W myśl @ 32 inspektorzy szkolni, zastępcy inspekto- 
rów szkolnych (podinspektorzy szkolni), instruktorzy 
oświaty pozaszkolnej lub inni urzędnicy, pracujący w ad- 
ministracji szkolnej, przeniesieni z urzędu na stanowiska 
nauczycielskie, zachowują posiadaną w slużbie urzędniczej 
grupę uposażenia dopóty, dopóki nie przejdą automatycz- 
nie do wyższej grupy uposażenia po osiągnięciu wyma- 
ganej dla danej kategorji nauczycieli do przejścia do tej 
wyższej gmpy uposażenia iI-ości lat slużby (nauczyciel- 
skiej i w nadzorze szkolnym). 


II. UPOSAŻENIE, ZASADY ZASZEREGOWANIA ORAZ 
ZASADY AUTOMATYCZNEGO PRZECHODZENIA DO 
WYżSZYCH GRUP UPOSAżENIA NAUCZYCIELI 
WSZYSTKICH KATEGORYJ SZKóŁ, POZOSTAJJ}CYCH 
W SŁUżBIE W DNIU 1 LUTEGO 1934 R. 
A. Zaszeregowanie. 
W myśl @ 47 rozporządzenia wykonawczego zasady 
zaszeregowania, ustalone w 
 44 dla urzędników pail- 
stwowych (str. 172), stosują się również do nauczycieli 
szkół pOAilstwowych i publicznych, pozostających w służbie 
w dniu l lutego 1934 r. z t<} zmianą, że przez dotychcza- 
sowe pobory netto nauczycieli publicznych szkól po. 
wszechnych rozumie się sumy obliczone wedlug zasad 

 44 ust. (3) lub (4) jednak bez dodatku mieszkaniowego. 
Celem obliczenia poborów netto, służących za podsta- 
wę do zaszeregowania do nowej grupy uposażenia nauczy- 
cieli szkół powszechnych należy przyjąć uposażenie za- 
sadnicze należne w dniu l stycznia 1934 wraz z dodat- 
kiem regulacyjnym (60 punktów), a dla utrzymujących 
rodzinę także z dodatkiem ekonomicznym na jednego 
członka rodziny i odjąć od takiej sumy przypadający po- 
datek dochodowy, opłatę emerytalną i opłatę na fundusz 
pracy. Dla nauczycieli pracujących w stolicy nale2y usta- 
loną w powyższy sposób kwotę netto zmniejszyć o 15%. 
182
		

/img0183_0001.djvu

			Ustaloną w taki sposób kwotę, stanowiącą podstawę do 
nowego zaszeregowania, należy porównać z najbliższemi 
tej kwocie nowemi grupami uposa2enia bezpośrednią niż- 
szą i wyższą. Władze szkolne zaszeregują nauczyciela do 
jednej z tych grup. Zależy to całkowicie od swobodnej 
oceny władzy, a liczba lat służby nie odgrywa w tym wy- 
padku żadnej roli. 
B. Dodatek wyrównawczy. 
Nauczyciele, którzy w związku z zaszeregowaniem 
do grupy bezpośrednio niższej mogliby stracić przy po- 
równaniu dotychczasowej placy netto (obliczonej w spo- 
sób powyżej podany) z nowem uposażeniem (uposażenie 
zasadnicze wraz z ewentualnym dodatkiem lokalnym, 
funkcyjnm, slużbowym) więcej niż 7% dotychczasowej 
placy netto -- otrzymają zasiłek wyrównawczy według 
zasad, ustalonych w @ 63 i 64 omawianego rozporządze- 
nia wykonawczego, *), które zostały podane w dziale upo- 
sażenie urzędników państwowych. 
C. Zasady automatycznego przechodzenia do wyż- 
szych grup uposażenia nauczycieli pozostających w służ- 
bie w dniu ł lutego ł 934 r. 
Zasady automatycznego przechodzenia do wyższych 
grup uposa2enia nauczycieli pozostających w służbie 
w dniu l lutego 1934 r. normują przepisy @ 48-60 roz- 
porządzenia wykonawczego w następujący sposób: 
9 48. Wychowawczyme przedszkoli, które na sku- 
tek przeprowadzonego zaszeregowania z dotychczasowej 
IX grupy uposażenia przeszły do grupy X - przechodzą 
z dneim l stycznia 1937 do grupy IX, a z dniem l stycznia 
1939 r. - do grupy VIII 
9 49. (l) Nauczyciele wymienieni w 9 15, którzy na 
skutek przeprowadzonego zaszeregowania z dotychczaso- 
wej IX grupy uposażenia przeszli do grupy X, po 10 la- 
tach slu2by przechodzą do grupy IX, po 18 latach służby- 


*) Str. 173. 


183
		

/img0184_0001.djvu

			do grupy VIII, wreszcie po 25 latach slużby - do gru- 
py VII. * 
(2) Nauczyciele ci, którzy z dotychczasowej VIII 
grupy uposa.lenia przeszli do grupy IX, po 19 latach służ- 
by przechodzą do grupy VIII, a po 26 latach slużby - do 
grupy VII. * 
(3) Nauczyciele ci, którzy z dotychczasowej VII gru- 
py uposażenia przeszli do grupy VIII przechodzą do gru- 
py VII: 
ci, którzy mają ponad 28 lat służby - z dniem 1 sty- 
cznia 1935 r. 
ci, którzy mają ponad 27 lat slużby - z dniem 1 sty- 
cznia 1936 r. 
pozostali z dniem l stycznia 1937 r. 
@ 50. (1) Nauczyciele wymienieni w 9 16, którzy 
na skutek zaszeregowania z dotychczasowej IX grupy 
uposażenia przeszli do grupy X, po 9 latach służby prze- 
chodzą do grupy IX, po 16 latach służby - do grupy 
VIII, wreszcie po 24 latach służby - do grupy VII. >I< 
(2) Nauczyciele ci, którzy z dotychczasowej VIII gru- 
py uposażenia przeszli do grupy IX, przechodzą po 17 la- 
tach służby do VIII grupy, a po 25 latach służby - d') 
grupy VII. * 
(3) Nauczyciele ci, którzy z dotychczasowej VII gru- 
py uposażenia przeszli do grupy VIII, przechodzą do gru- 
py VII: 
ci, którzy mają ponad 27 lat służby - z dniem 1 sty- 
cZinia 1935 r., 
pozostali - z dniem 1 stycznia 1936 r. 
9 51. (1) Nauczyciele wymienieni w @ 18, którzy na 
skutek zaszeregowania z dotychczasowej VIII grupy upo- 
satenia przeszli do grupy IX, po 4 latach slużby przecho- 
dzą do grupy VIII, po 10 latach służby - do grupy VII, 
wreszcie po 18 latach slużby __o do grupy VI. * 
(2) Nauczyciele ci, którzy z dotychczasowej VII gru- 
py uposażenia przeszli do grupy VIII, po 11 latach służ- 


*) Patrz @ 59. 


184
		

/img0185_0001.djvu

			bu przecho.dzą do. grupy VII, a po. 18 latach służby do 
grupy VI. * 
(3) Nauczyciele ci, którzy z do.tychczaso.wej VI gru- 
py upo.sażenia przeszli do. grupy VII, po. po. 19 latach służ- 
by przecho.dzą do. VI grupy upo.sażenia. * 
@ 52. (1) Nauczyciele wymienieni w 
 19, którzy na 
skutek zaszerego.\Vania z do.tychczaso.wej IX grupy upo.- 
sażenia przeszli do. grupy X, po. 4 latach służby przecho.- 
dzą do. grupy IX, po. 10 latach służby - do. grupy VIII. 
po. 18 latach służby -. do grupy VII, wreszcie po. 27 la- 
tach służby - do. grupy VI. * 
(2) Nauczyciele ci, którzy z do.tychczaso.wej VIII gru- 
py upo.sażenia przeszli do grupy IX, po. 11 latach służby 
przecho.dzą do. grupy VIII, po. 19 latach służby - do. gru- 
py VII, wreszcie po. 27 latach slużby - do. grupy VI. * 
(3) Nauczyciele ci, którzy z do.tychczaso.wej VII gru- 
py przeszli do. grupy VIII, po. 20 latach służby przecho- 
dzą do. grupy VII, a po. 27 latach służby - do. grupy VI. '" 
(4) Nauczyciele ci, którzy z do.tychczaso.wej VI gru- 
py przeszli do. grupy VII, przecho.dzą do. grupy VI: 
ci, którzy mają ponad 28 lat służby - z dniem 1 sty- 
cznia 1935 r. 
ci, którzy mają po.nad 27 lat slużby - z dniem I sty- 
cznia 1936 r. 
po.zostali - z dniem l stycznia 1937 r. 
@ 53. Nauczyciele wymienieni w 
 23, którzy na 
skutek zaszerego.wania z do.tychczaso.wych grup upo.saże- 
nia: IX, VIII, VII, VI, przeszli do. grup uposażenia X, IX. 
VIII, VII, przecho.dzą do. następnych grup na zasadach, 
przewidzianych dla nauczycieli wymienio.nych w 
 50. 
@ 54. (l) Nauczyciele, wymienieni w 
 25, którzy 
na skutek zaszerego.wania z do.tychczaso.wej IX grupy upo.- 
sażenia przeszli do. grupy X, z dneim 1 stycznia 1935 r. 
przecho.dzą do. grupy IX, po. 7 latach służby - do. grupy 
VIII, po. 18 latach służby - do. grupy VII, wreszcie po. 24 
latach służby - do gruy VI. * 


*) Patrz 
 59. 


185
		

/img0186_0001.djvu

			(2) 
auczyciele ci, którzy z dotychczasowej VIII gru- 
py uposażenia przeszli do grupy IX, po 6 latach służby 
przechodzą do grupy VIII, po 15 latach służby - do gru- 
py VII, wreszcie po 24 latach służby - do grupy VI. · 
(3) Nauczyciele ci, ktorzy z dotychczasowej grupy 
VII przeszli do grupy VIII, po 15 latach slużby przecho- 
dzą do grupy VII, a po 24 latach slużby - do grupy VI. · 
(4) Nauczyciele ci, którzy z dotychczasowej grup) 
VI przeszli do grupy VII, po 27 latach slużby przechodzą 
do grupy VI. * 

 55. (I) Nauczyciele wymienieni w 
 26, którzy na 
skutek zaszeregowania z dotychczasowej VIII grupy upo- 
sażenia przeszli do grupy IX, z dniem I stycznia 1935 r. 
przechodzą do grupy VIII, po 10 latach służby - do gru- 
i3Y VII, po 18 łatach służby - do grupy VI. 
(2) Nauczyciele ci, którzy z dotychczasowej gru- 
py VII przeszli do grupy VIII, po 10 latach służby prze- 
chodzą do grupy VI, po 18 latach służby - do grupy VI. * 
(3) Nauczyciele ci, którzy z dotychczasowej grupy 
VI przeszli do grupy VII, przechodzą po 19 latach słulby 
do grupy VI. * 

 56. (l) Nauczyciele niekwalifikowani średnich 
57.kół zawodowych oraz niekwalitikowani instruktorzy 
'ł'l szkołach zawodowych, którzy na skutek zaszeregowa- 
nia z dotychczasowej IX grupy uposażenia przeszli do 
grupy X, przechodzą do grupy IX z dniem l stycznia 
1935 r. 
(2) Kwalifikowani instruktorzy w szkołach zawodo- 
wych, którzy na skutek zaszeregowania z dotyc
czasowej 
IX grupy uposażenia, przeszli do grupy X, z dnIem l st
- 
t:znia 1935 r. przechodzą do grupy IX, po 9 latach słuz- 
by - do grupy VIII, wreszcie po 24 latach slużby - do 
grupy VII.. 


*) Patrz 
 59. 


186
		

/img0187_0001.djvu

			(3) Nauczyciele preparand, którzy na skutek zasze- 
regowania przeszli do niższych grup uposażenia od do- 
tychczasowych, przechodzą do następnych grup uposaże- 
nia na zasadach przewidzianych dla nauczycieli tych szkół, 
do których posiadają kwalifikacje. 
(4) Nauczyciele szkół średnich, którzy wskutek prze- 
budowy ustroju szkolnego przeszli do publicznych szkół 
powszechnych, a którzy na skutek zaszeregowania przeszli 
do niższych grup uposażenia od dotychczasowych, prze- 
chodzą do następnych grup uposażenia na zasadach prze- 
widzianych dla nauczycieli szkół średnich. 

 57. Dyrektorzy (rektorzy, kierownicy) i nauczy- 
ciele wymienieni w 
 29, którzy na skutek zaszeregowania 
przeszli do grup uposażenia niższych od dotychczasowych, 
przechodzą do następnych grup uposażenia wedle zasad 
przewidzianych w 
 29 ust. (3). Okresy czasu wymagane 
do przejścia do wyższej grupy uposażenia ustala dla po- 
szczególnych rodzajów szkół Minister Wyznań Religijnych 
i Oświecenia Publicznego. 

 58. Nauczyciele, którzy na skutek zaszeregowa- 
nia przeszli do grup, odpowiadających cyfrowo dotychcza- 
sowym, pozostają w nich tak długo, dopóki nie osiągn
 
liczby lat służby, wymaganej przez przepisy działu I roz. 
działu 3 rozporządzenia niniejszego - do automatycznego 
przejścia do następnej grupy. 

 59. Przesumęcie do wyższej grupy uposażenia na 
podst;!wip 

 49 - 51'! może nastąpić tylko w dniu I sty- 
cznia każdego roku po ziszczeniu się wymaganych warun- 
ków, nie wcześniej jednak, n1i z dniem l stycznia 1935 r. 


C. Przepis ogólny. 

 60. Dyrektorzy lub kierownicy szkół otrzymują 
uposażeme i awansuj4 do następnych grup na zasadach 
przewidzianych dla nauczycIeli tych szkół z tern, że przy 
1
7
		

/img0188_0001.djvu

			obliczaniu lat służby należy liczyć kh służbę zarówno 
w charakterze nauczyciela, jak i dyrektora (kierownika). 
Przepis ten nie stosuje się do osób, o których mowa 
\\ !} 57. 


PRZVKŁADV ZASZEREGOWANIA NAUCZVCIELI 
DO NOWVCH GRUP UPOSAZENIA. 


I. Zaszeregowanie nauczyciela publicznej szkoły 
powszechnej w \\'arszawie, samotnego mającego 22 lat 

łużby . 
Uposażenie brutto grupy VIII szczebla "c" wraz z do- 
datkiem regulacyjnym i stołecznym bez dodatku mieszka- 
niowego wynosiło w dniu l stycznia 1934 r. 293 zł. 26 gr. 
potrącenia: 
podatek dochodowy 
opl. emerytalna 
fundusz pracy 


8zł90gr 
23 ,,46 " 
2 ,,93 " 


razem 35 zł 29 gr odjęte 35 zł 29 gr 


dają: uposażenie netto 257 zł 97 gr 
zmniejszone w Warszawie 
o 15% w kwocie 38 ,,68 " 


wynosi 219 zł 29 gr 


i stanowi podstawę do n-owego zaszeregowania. 
Kwocie tej odpowiadają dwie nowe grupy uposaże- 
nia do których nauczyciel może być zaszeregowany a mia- 
nowicie: 


" 


IX z kwotą 210 zł. ! 
VIII 260 " 


grupa 


188
		

/img0189_0001.djvu

			W razie zaszeregowania do grupy VIII przy uwzględ- 
nieniu dodatku lokalnego (260 zł +40 zł = 300zł.) nau- 
czyciel ten zyska 42 zł 03 gr, zaś w razie zaszeregowania 
do grupy łX (210 zł + 30 zł = 240 zł) straci 17 zł 97 gr. 
W myśl 9 63 naj wyższa 7% dopuszczalna strata od upo- 
żenia netto (257 zł 97 gr) wynosi 18 zł 06 gr w razie za- 
szeregowania do IX grupy, przeto nauczyciel ten nie 
otrzyma żadnego dodatku wyrównawczego. 


Przesunięcie do następnej grupy VIII nastąpi w myśł 9 49 
i 59 rozporządzenia wykonawcLego w dniu 1 stycznia 
1935 r. 


II. Zaszeregowanie nauczyciela publicznej szkoły 
powszechnej poza Warszawą, mającego 31 lat służby i po- 
bierającego dodatek ekonomiczny na 5 członków rodziny. 
Uposażenie brutto grupy VII szczebla "c" z dodat- 
kiem regulacyjnym i ekonomicznym bez dodatku mieszka- 
niowego wynosiło w dniu I stycznia 1934 r. 430 zł 


potrącenia: 


podatek dochodowy 
opłata emerytalna 
fundusz pracy 


13 zł 72 gr 
34"40,, 
4"30,, 


razem 52 zł 42 gr odjęte 52 z 42 gr 
dają uposażenie netto 377 zł 58 gr 
które nie odgrywa roli przy zaszeregowaniu do nowej gru- 
py uposażenia, a jest brane pod uwagę jedynie przy obli- 
czaniu zasiłku wyrównawczego. 
Kwotę netto, odgrywającą rolę przy zaszeregowaniu 
otrzymujemy z następującego obliczenia: 
Uposażenie brutto grupy VII szczebla "c" z dodatkiem 
189
		

/img0190_0001.djvu

			regulacyjnym i ekonomicznym na jednego czlonka rodzi- 
ny bez dodatku mieszkaniowego wynosilo w dniu I sty- 
cLnia 1934 r. 354 zl 32 gr 


potrącenia: 


podatek dochodowy 
opłata emerytalna 
fundusz pracy 


10 zł 52 gr 
28 .. 34 .. 
3 .. 54 .. 


42 zł 40 gr odjęte 42 zł 40 gr 
dają uposażenie netto 311 .. 92 .. 
które stanowi podstawę do zaszeregowania do nowej 
grupy. 
Kwocie tej odpowiadają dwie nowe grupy uposaże- 
nia do których nauczyciel może być zaszeregowany 
a mianowicie: 


razem 


grupa VIII z kwotą 250 zł. i 
VII 335 .. 


W razie zaszeregowania do grupy VII nauczyciel 
stracilby 42 zl 58 gr zas w razie zaszeregowania do grupy 
VIII stracilby 117 zł. 58 gr. 
Ponieważ w mysi 9 63 naj wyższa 7% dopuszczalna 
strata od uposażenia netto (377 zl 58 gr) może wynieść 
26 zł. 43 gr przeto w pierwszym wypadku zasiłek wyrów- 
nawczy wyniesie 16 zł 15 gr, a po zaokrągleniu (9 63 
ustęp 5) 15 zł, zaś w drugim wypadku zasilek wyróv.- 
naw czy wyniesie 91 zl 15 gr, a po zaokrągleniu 90 zł. 
W razie przyznania grupy VIII przesunięcie do następ- 
nej grupy VII nastąpi w myśl 
 49 rozporządzenia wyko- 
nawczego w dniu I stycznia 1935 r. 
190
		

/img0191_0001.djvu

			DODATKI LOKALNE. 


fi 35. Funkcjonarjuszom państwowym, pelniącym 
służbę w m. st. Warszawie przyznaje się dodatek lokalny 
w następującej wysokości: 


w grupie uposażenia 
I 
II 
III 
IV 
V 
VI 
VII 
VIII 
IX 
X 
XI 
XII 


zlotych miesięcznie 
450 
300 
225 
150 
100 
65 
50 
40 
30 
25 
20 
15 



 36. Funkcjonarjuszom państwowym, pełniącym 
służbę na obszarze półwyspu Heł oraz w miastach: Gdyni
 
Katowicach, Krółewskiej Hucie, Tarnowskich Górach, My- 
słowicach, Cieszynie, Bielsku w województwie śląskiem 
i Białej w województwie krakowskiem przyznaje się doda- 
tek lokalny w następującej wysokości: 


w grupie uposażenia 
IV 
V 
VI 
VII 
VIII 
IX 
X 
XI 
XII 


złotych miesięcznie 
100 
70 
45 
35 
25 
20 
15 
15 
10 


191
		

/img0192_0001.djvu

			37. Funkcjonarjuszom państwowym, pełniącym 
służbę na obszarze W. M. Gdańska przyznaje się dodatek 
lokalny w wysokości 200% uposażenia zasadniczego. 


DODATKI fUNKCVJNE. 
W myśl 
 38 i 39 funkcjonarjuszom państwowym zaj- 
mującym stanowiska kierownicze zostały przyznane do- 
datki funkcyjne w następującej wysokości 


Minister 
Podsekretarz stanu . . _ _ . 
Kurator Liceum Krzemienieckiego . 
Dyrektor Departamentu, Kurator Okręgu 
Szkolnego, Naczelnik Wydziału Oświece- 
nia Publicznego w sląskim Urzędzie Wo- 
jewódzkim . . . . . . . 
Dyrektor Bibljoteki Narodowej 
Naczelnik Wydziału w Ministerstwie. . 
Kierownik referatu w Ministerstwie, Naczel- 
nik Wydziału w Kuratorjum, Zarządca 
Dóbr Liceum Krzemienieckiego, Kierownik 
Oddziału w Wydziale Oświecenia Publicz- 
nego w sląskim Urzędzie Wojewódzkim 
Kierownik Archiwum, Bibljoteki, Kwestor 


DODATKI SŁużBOWE. 


złotych 
2000 
1500 
1000 


600 
400 
300 


200 
100 



 40 przyznaje następujące dodatki służbowe pod wa- 
runkami, określonemi w następnym paragrafie: 
W dziale Ministerstwa Wyznań Religijnych 
i Oświecenia Publicznego: 
a) Rektor Uniwersytetu lub Politechniki . 500 
Rektor: Szkoly Głównej Gospodarstwa 
Wiejskiego w Warszawie, Akademji Gór- 
192
		

/img0193_0001.djvu

			nicze w Krakowie . . . . . . . . 
ł<
ktor: Akademji Medycyny Weteryna- 
ryjnej we Lwowie, Akademji Sztuk Pięk- 
nych w Warszawi
 i Krakowie, Akademji 
Stomatologicznej w Warszawie . . . 
Prorektor Uniwersyt
tu lub Politechniki 
Pror
ktor: Szkoły Głównej Gospodarstwa 
Wiejskiego w Warszawie, Akademji Gór- 
niczej w Krakowie . . . . . . . . 
Prorektor: Akademji Medycyny Wetery- 
naryjnej we Lwowie, Akadcmji Sztuk 
Pięknych w Warszawie i KrakowIe, Aka- 
demji Stomatologicznej w Warszawie 
Dziekan Wydzialu Umwersytetu lub Po- 
litechniki.. ........ 
Dziekan: Wydziału Szkoly Głównej Go- 
spodarstwa Wi
jskiego w Warszawie, 
Akad
mji Górniczej w Krakowie . . . 
Ki
rownik opalt
go na własnym statucie 
oddzialu lub studjum 
Kierownik dużego zakładu akademickiego 
Ki
rownik małego zakładu akademickiego 
o) Ministerjalny Wizytator szkół w szkol- 
nictwie ()gólnoksztah:ąc
m . . . . . 
Wizytator szkół w szkolnictwie ogólno- 
b7tałcąc
m. . 
lnsp
ktor szkolny. 
Zastępca inspektora szkolnego 
spektor szkolny) . . . . . 
Instruktor oświaty pozaszkoln
j. 
Stawki dodatków dla insp
ktorów szkol- 
nych ustala Minister WyznalI Religijnych 
i Oświec
nia Publicznego. 
c) Dyrektorzy i Kierownicy szklił zawodo- 
wych oraz wizytatorzy tych szkół (mini- 
sterjalni i ukręgowi) . . . . 
*13 


400 


300 
300 


250 


200 


250 


200 
200 
60 
40 
200 


ISO 
. od 150--- 300 
(podin- 


100 
100 


od 50---500 
193
		

/img0194_0001.djvu

			Kierownicy Wydziałów w szkołach za- 
wodowych. ... . . 
Kierownicy warsztatów w szkołach za- 
wodowych . . .. 
Stawki dodatków wymienionych w p. c), 
ustala Minister. 
d) Dyrektorzy szkól średnich ogólnokształ- 
cących, seminarjów nauczycielskich lub 
.innych zakladów kształcenia nauczycieli .. 
Kierownik publicznej szkoly powszechnej 
(szkoły ćwiczelI) trzeciego stopn. (111 st.) 
Kierownik szkoły specjalnej . . _ 
Kierownik publicznej szkoły powszechnej 
(szkoły ćwiczeJI) drugiego stopnia (lIst.) 
Kierownik publicznej szkoły powszechnej 
pierwszego stopnia (l st.). (Nauczyciel 
kierujący w tej szkole) 
Kierowniczka przedszkola. . . . . 
Nauczyciel szkoly powszechnej lub śre- 
dniej, powołany do pracy instruktorskiej 
Kierownicy lub wychowawcy internatu 
Stawki dodatków dla dyrektorów szkół 
średnich ogólnokształcących, seminarjów 
nauczycielskich, lub i.nnych zakładów 
kształcenia nauczycieli oraz dla kierowni- 
ków i wychowawców internatu ustala 
Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia 
Publicznego. 
e) Nauczycielom szkół państwowych lub 
publicznych z tytułu nauczania lub zajęć 
w godzinach nadliczbowych, oraz wybit- 
nym fachowcom w szkołach zawodowych 
i specjalnych przyznaje się dodatki służ- 
bowe, których stawki ustala Minister 
WyznalI Religijnych iOświecenia Publicz- 
nego. 


194 


.. 50-300 


.. 50-250 


1()()-15O 
50 
5{) 
25 


5 
5 
100 
.. 50-100
		

/img0195_0001.djvu

			41 ustala nast
pujące warunki pobierania dodat- 
ków służbowych: 
l) można otrzymać równocześnie tylko jeden dodatek 
służbowy, zaś w razie zbiegu tytułów do dwóch lub wię- 
cej dodatków slużbowych, służy uprawnionemu prawo 
wyboru; 
nauczyciele (dyrektorzy, kierownicy) mogą oprócz 
jednego dodatku slużbowego otrzymać również dodatek 
z tytułu nauczani.a lub zajęć w godzinach nadliczbowych; 
2) dodatek nie przysługuje osobom pozostającym 
w stanie nieczynnym, na urlopie bezpłatnym, zawieszo- 
nym w pełnieniu służby, jak również w przypadkach nie- 
pełnienia z jakiegokolwiek powodu co najmniej przez dwa 
miesiące obowiązków służbowych, do których jest przy- 
wiązany dodatek służbowy. Funkcjonarjusze Straży Wię- 
ziennej, niepełniący służby z powodu choroby lub urlopu 
dla poratowania zdrowia, zatrzymują prawo do dodatku 
służbowego przez 6 miesięcy, a jeżeli choroba powstała 
w związku ze służbą - przez dwanaście miesięcy, licząc 
od dnia pierwszego miesiąca następującego po zaprze- 
staniu pełnienia cLynności z powodu choroby (urlopu). 

 42. Dodatki służbowe wymierza właściwa wladza 
naczelna, bądź upoważniona przez nią władza bezpośred- 
nio podległa. 


ROZPORZ
DZENIE MINISTRA KOMUNIKACJI 
z dnia 22 grudnia 1933 r. 
wydane w porozumieniu z Ministrem Skarbu o ulgach 
dla funkcjonarjuszów państwowych przy przejazdach 
kolejami państwowemi. 
Na podstawie art. 13 rozporządzenia Prezydenta 
Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1926 r. o utwo- 
rzeniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe" 
195
		

/img0196_0001.djvu

			(Dz. U. R. P. z 1930 r., Nr. 89, poz. 705) zarządza 
się, co następuje: 

 1. Urzędnicy i niżsi funkcjonarjusze pań- 
stwowi, sędziowie, prokuratorzy, assesorowie sądo- 
wi, profesorowie i pomocnicze siły naukowe w pań- 
stwowych szkołach akademickich, nauczyciele szkół 
państwowych i publicznych, pozostający na etacie 
Państwa, funkcjonarjusze straży więziennej, urzęd- 
nicy i państwowi funkcjonarjusze niżsi służby wy- 
konawczej przedsiębiorstwa pailstwowego "Polska 
Poczta, Telegraf i Telefon" -- mogą korzystać z ulg 
przy przejazdach kolejami pailstwowemi, według 
zasad następujących: 
a) za przejazd Iinjami normalnotorowemi płacą 
stawki przewozowe według tabeli szóstej taryfy oso- 
bowej, stosowanej przy przejazdach Iinjami przed- 
siębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe", stanowią- 
cej załącznik do niniejszego rozporządzenia; 
b) za przejazd linjami wąskotorowemi przed- 
siębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe" płacą po- 
łowę opłat normalnych. 

 2. Do przejazdów ulgowych według zasad, 
wymienionych w 
 l, mają również prawo: 
a) osoby, wymienione w 
 I, będące w stanie 
spoczynku; 
b) prowizoryczni: urzędnicy państwowi, niżsi 
sądowi; 
funkcjonarjusze państwowi, praktykanci, aplikanci 
196
		

/img0197_0001.djvu

			c) kontraktowi pracownicy państwowi, z który- 
mi zawarto umowy na czas nieoznaczony, pełniący 
czynności służbowe analogiczne z czynnościami służ- 
bowemi funkcjonarjuszów wymienionych w S l; 
d) żony pracowników, wymienionych w S l, żo- 
ny pracowników, wymienionych pod b) i c) niniej- 
szego paragrafu, oraz żony oficerów i szeregowych 
policji państwowej i straży granicznej. 
Nieuprawnione są do korzystania z ulg żony są- 
downie separowane, chyba że na mężu ciąży obo- 
wiązek alimentacji. 

 3. Korzystanie z ulg uzależnione jest od 
przedstawienia przy kasie biletowej i organom kon- 
trolnym w pociągu legitymacji z fotograf ją, wysta- 
wionej przez właściwą władzę, stwierdzającą w legi- 
tymacji, że dana osoba ma prawo do korzystania na 
kolejach państwowych normalnotorowych z ulgi we- 
dlug tabeli szóstej taryfy osobowej a na kolejach 
państwowych wąskotorowych z ulgi 50% od opłat 
normalnych. 
S 4. Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie 
z dniem l stycznia 1934 r. 


Minister Komunikacji: (-) M. Butkiewicz. 


197
		

/img0198_0001.djvu

			TABELA VI TARYFY OSOBOWEJ. 
O p ł a t y u l g o w e. 


Za 
odległość 
kilometr. 


1-5 
fi 
7 
8 
9 
10 
11 
12 
13 
14 
15 
16 
17 
18 
19 
20 
21 
22 
23 
24 
25 
198 


CENY BILETOW 
Na pociągi oso- II Dodatko wyc h na -Na pociągi 
bowe pociągi pospieszne pospieszne 
1- 1 I 1 1 - 1 I K lI II 1 1 _ I a lI I s y 
I I 111:: I I II I 111 
- -Z-ł -----c;- t V c h 
OAOi 0.30 0.201 I 00 0.75 O 1.;0\1.05 1 0.70 
0.4U 1 0.30 0.2d 1.00 0.75 140 1.05 1 070 
0.60 0045 0.3
 1.00 0.75 1.60 1 1.20 0.80 
0.60 0045 0.3,,1 I 00 0.75 1.60 l 20 0.80 
0.60 0045 O 39 l 00 0.75 1.60 1.20 0.80 
0.80 0.60 1 0040, 1.0J 0.75 O 1.80 1 I 35 0.90 
0.80 0.60 1 0040 1.00 0.75, O 180 1.3.') 0.90 
0.80 0.60 0040 1 00 0.75 O I 80 1.35 , 0.90 
1.00 075 0.5q 1.00 0.75 , O 2.00 1.501 1.00 
1.00 0.75 0.5
 1.00 0.75 1 O 2.00 1..501 1.00 
1.00 0.75 0.5] 1.00 0.75 O 200 1.50' 1.00 
1.20 0.90 0.60 1.00 0.75 0.5 2.20 1 65 1.10 
1.20 0.90 0.60 , 1.00 0.751 0.5 2.20 1 b5 1.10 
1 40 1.05 070 1.00 0.75 0.50 240 1.80 1.20 
1.40 1.05 0.70 1.00 0.7,5, 0.5 2.40 1.80 1.20 
1040 1.05 0.70 1.00 0.75, 0.5 
 2040 1.80 1.20 
1.60 1.20 O 8d, 1.00 0.75 1 1 0.5 2.60 1.95 1.30 
1.60 1.20 0.8
, 1.00 0.75 0.50 2.60 1.95 1.30 
1.60 1.20 O 8q 1.00 0.75 050 260 1.95, 1.30 
I 1. 80 1 1.35 0.90 1.00 0.751 0.50 2.80: 2.10 1 1.40 
1.80 1.35 0.90" 1 00 0751 0.50 I 2.80, 2.1 O, 1.40
		

/img0199_0001.djvu

			CENY BILeTÓW 
Za I Na pociągi os 0:- 1 1 Dodatko wych na II Na poc 
 
I bowe pocląl(l po sple.znell pospl
szne 
odległość - -K l -- a s y 
kilometr. I I II I III II l I I!.
 III II I I II I I
 
Z ł o t y c h 
I I I II I 
U5 0.9
 1.001 0.75 0.50 1 2.80 2.10 1.40 
1.00, 1.00 0.75 050 3.00 225 1.50 
1.00 I 00 0.75: O.
O 3.00' 2.25 1.50 
1.00 
 1 1.00 0.75 0.50' 3.00 2.25 1.50 
1.10 1.00 0.75 0.5(' 3.20 1 2.4U 1.60 
2.20 I 65 1.1 1.00 0.75 0.50 3.20 2.40 1.60 
2.20 1.65 1.10 1.00 0.75 0.50 320 240 1.60 
2.40 1.80 1.20 1.00 0.?5 0.50 3.40 2..')5 1.70 
2.40 1.80 I 20 1.00 O 75 050 340 2.55 1.70 
2.40 1.80 1.2 11.00 0.75 0.50 1 3.40 1 255 1 70 
2.60 1.95 1.3 1.00 0.75 0.50 3.60 , 2.70 1 80 
2.60 1.95 1.3 100 075 0.50 360 2.70 \.80 
2.60 195 1.30 1 1.00 0.75 0.50 3.60 2.70 1.80 
2.80 2.10 140 1.00 0.75 0.50, 3 80 1 2J
5 1.90 
2.80 2.10 1.40 1.00 0.75 0.5°1 1 3.80 2.85 1.90 
2.80 2.10 140 1.00 0.75 0.50 3.80 2.85 1.90 
300 2.2.5 1.5<"\ 1 1.00 0.751 O 50 I 4.001 300 200 
II 3.00 2.25 1.51] 1.00 0751 0.50 1 4.00 3.00 2.00 
II 3.00 2.25 1.5Oj, 1.00 0.75 0.50 4.00 3.00 2.00 
II 3.20 2.40 1.60 1.00 0.75 0.501 4.20 3.15 2.10 
[ 3.20 2.40 1.60 11 1.00 075 0.5;1 420: 3.15 2.10 
3.20 2.40 1.60 1 00 0.75 O 50i 4.20 1 3.15 2 10 
3.40 2.55 1.70 100 0.75 0.50 1 440 3.30 2.20 
3.40 2.55 1.701 1 1 00 0.75 0.50 4.40 3.30 2.20 
3.40 2.55 1.70, 1.00 0.75 0.50 4.40, 3.30 2.20 
199 


26 
27 
28 
29 
30 


31 
32 
33 
34 
35 


36 
37 
38 
39 
40 


41 
42 
43 
44 
45 


46 
47 
48 
49 
50 


II 1. 80 1 
2 00 1.50 
11 2.00 1.50 
2.00 1.50 
2.20 1.65
		

/img0200_0001.djvu

			..CENY BILETOW 
Za II "a pociągi osO:- l1 Oodatko"ych na - Na P OCląR. 
bo we ,pocląRI pospieszne pospieszne 
odległość K I - a- s y - - 
kilometr I I II I III 1 I I 11 I W II I T II 
 
Z ł o t - =y c h 


51 - 5 3.80 1 2.85 1.9 1.80 1.35 
56 - 60 4.20 3. 15 2.10 1 1.80 1.35 
61- 65 HO 3 30 2.2 
 U 1.80 1.35 
66 - 70 4.80 3.60 2.40 ] 80 1.35 
71- 75 1 5.iO 3.90 2. 1.80 1.35 
76 - 801 5.60 4.20 28 1 1.80 1.35 
81- 85, 5.80 4.35 2911 1.80 1.3=' 
86 - 90 6.20 465 3 10 1.80 1.33 
91 - 95, 6.60 4.95 3.30 
 1.80 1.35 
96 - 100 6.80 5.10 3.4 1.80 1.35 
II 
101-110 760' 5.70 38 2.60 1.95 
111-12018.20 6.15 4.10 1 2.60 1.95 
121 -130 880 6.60 4.4(1 2.60 1.95 
131 - 140' 1 940 7.05 4.70 2.60 1.95 
141-1501020 7.65 5.10, 2.60 1.95 
151 - 1601 1 11.00 8.25 5.50 1 ' 3.40 2.55 
161 -170 11.60 8.70 58(1 3.40 2.55 
171-18012.l0 9.15 6.lOi 3.40 2.55 
181-190lll.801 9.6,! 6.40, 3..10 2.55 
191 - 200 13.60 1 10.20 6.80 1 340 2.55 
201- 21J!14.00 1 ]0.51ł 7.00 4.20 3 15 
211 - 22° 1 46010.95 7.30, 420 3.15 
221- 23015.20' 11.40 7.60 4.20 3.15 
231- 24015.80 1185 7.9Oj 4.20' 3 15 
241-250'16.4012.30, 8.2Q 4.20,3.15 
200 


II 
0.90 1 5.60 
0.90 6.00 
0.90 6 20 
090 660 
0.9 7.00 


4.20 280 
4.50 3.00 
4.65 3.10 
4.95 3.30 
5.25 3.50 


7.40 5.55 3.70 
7.60 5.70, 3.80 
8.00 6.00 1.00 
8.40 6.30 4.20 
8.60 6.451 4.30 
1.30110.20 7.65 1 5.10 
1.30 1 10.80 8.10 1 5.40 
] 30 'II. 40 1 8.55 5.70 
1.30 '12.00 9.00 6.00 
1.301112.80 9.60 , 6.40 
1.70 '14.40 1 10 80 7.20 
1.70 1500 11.25, 7.50 
1.70 15.60' 11.70 7.80 
1.70 
 16.20,12.15 8.10 
1.7(117.00 1 12.75 8.50 
2.1 18.20 13.65 9.10 
2.10,18.80,1410 9.40 
2.10,1940 1 14.55 9.70 
2.10110.00,]5.0010.00 
2.1010.60.15.45110.30
		

/img0201_0001.djvu

			CENY BILETÓW 


Na pociąg' oso- Dodatkowych na ' I Na pociągi 
bowe pociągi pospieszne pospieszne_ 
K 1 a s y 
I I 11- IUI f I I .11 I III II I I II : III 
Z ł o t c h 
;51- 2601116.80112.60' 8.40 4.80 3.60 1 2.4 1 21.60162010.80 
261- 270 1 17.40 1 13.05 1 8.7 4.80 3.60 2.4022.2016.6511.10 



 = 

 l
:
I:
:
gl 
.
 : 
g g:
 1 
:4O


:
g g:
g g:
g 
291-300/9.0014.25 9.5 4.80 3.602. 138017.85 1 11.90 
301-31019.60' 1 14.70 9.8 5.60 4.20 2.8025.201890'12.60 
311 - 32
1 1 20.20 15.15 [ 10.10 5.60 4.20 1 2.80 5.8019.35 1 12.90 
321- 33u10.80 15.60 10.4 5.60 4.20 28026.4019.80:13.20 
331- 340 1 21401605 1 10.70 5.60 1 4.20 2.80.270020.2513.50 
341- 350 21.80:16.35,10.9 560 4.20, 2.80 7.4020.5513.70 
351 - 360 1 22.40116.80 1 11.2 6.20 4.65 3.10 1 1 28.6021.45 1430 
361 - 370 1 13.00 \ 17 .25 11 5 6.20 4.65 3.1 U 29.20 21.90 14 60 
371 - 380 23.40 '7.55 11.70 6.20 4.65 3.l i 29 60 22.20 14.80 
381- 3901 1 24.00 18.UO 12.0 6.20 4.65 3.lU 30.2022.651510 
391- 400,124.6018.4512.30 6.20 4.65 310 30.80 23.10 15.40 
401-410125.00'18.7512.5 '680 5.10 3.4 31.80238515.90 
411- 420 25.4019.0512.7 6.80 5.1013.40132.2024.1516.10 
421- 430 26.00 1 19.50 13. 
 6.80 5.10 3.40 32.80 14.60 16.40 
431- 440,2.610: 19 80113.20 6.80 5.łOi 3 4
 
 33'20 24.90116.60 
441-450 1 26.80,20.10 13.4 6.80 5.10 1 3AO i 3.60 1 25.20116.80 
451- 460127.2° \ 20.40 1 13.601 7.20 5.40 1 3.6034.4025.80 1 17.20 
461-47027.6020.7013.81 7.20 5.40 3.603480 1 26.10 17.40 
471- 480 28.00 21.00114.0 
 7.20 5.40 \ 3.6 5.2026.40 17.60 
481- 490'28.40:21.30,14.2 7.20 5.40 3 6

5.60126.70117.80 
491- 500 28.80 2160114.4 7.20 5.40,3.6036.00,27.00 1 18.00 
201 


Za 
odległość 
kilometr. I
		

/img0202_0001.djvu

			1_ c E N _ Y B I L E T 
 
Za '"a pOCIąg. 050- II Dudatko" ych na Na pociągi 
bowe 'I poci ągi pospi
 szne pospieszne 
odległość K l a s y 
kilometr. I I II I III II I l II; III " --ł---IllT Iii 
_ _ --Z-I-o---'-y c--h- - 
, 1 I 'I ' I 1 
501 - 51029.2021.9014.60: 1.80 ' 5.851 3.9031.00 1 21.15 18.50 
511- 520,lz9.6UI22.201l4.8U 1 ' 1 1.1I0 5.85 39q 374028.0518.70 
521-530
0.20 1 22.65l5.1U 1.110 5.85 3.9lp8.ooi28.50 19.00 
531- 5tO 

O.6) :22.95 15.30 1 1.80 5.85, 3 9
I.i8.40 28.80 19.20 
5U - 550::i1.00123 25II5.5UI1.80 5.85: 39038.802910 19.40 
551- 5fi0i,31 40 l lU5 15.10 8.40 6 30 1 4.2q39.80 29.8519.90 
561 - 570 31.8') 23.85, 15 9
 1 8.4U 630 4.2040.20,30 1520.10 
571- 58) 3240 \ 24.3U 16.20' 8.40 6.30 1 4.l0 , 
0.8J I JO.6lJ 2U.40 
581- 590 1.
2.80 2-16U l6AO 8.40 6.30 4.20,' 4 1 2030902060 
591 - 600 H.20 \ 24.90' 16.60" 8.40 630 4.2041.6031.2020.80 
II li 
601 - 610 1;H.40 !5.05Il6.10 880 6.60 4.40 ..ł.2.20 31.65 21.1U 
611-6 1 033.80,15351690 880 660 4A04:2.6031.Y521.30 
621- 630,
 1.00 25.50, 11.0J,1 KIIOI 6.60 4.40,1428032.1021.40 
631- 649 14 40 25.8011.201 8.80 6.60 44043.2032.4021.60 
641 - 6S0 
4.60 25.95p.30; 8.801 6.60 4.40434032.5521.70 
651- 66
l I 35.00 26.25 ' 11.5d l 9.20 690' 4.6(\"44.2u I 33.15 22.10 
661 - 670 35.20 \ 26 40 11.6 1 ) 1 920 690 1 4.604440 \ 33.3022.20 
671 - 6891;35.60 25.10111 8d 9.20 6.90 46014 tRO 33.6022.40 
681 - 690 r{6.00 1-1.00 18 00 9 20 6.90 4.60 -t5.20 33.90 22.60 
691-70°136.20(.15118.1011 9.20 1 6.90 1 460 1 45.40 1 3-1.0522.70 
701-710,::1660121.4518.30 9.60' 1.20 4.80 ł6.20 1 34.6.') 1 
3.10 
711-720130.80121.60I18.40jl 9.60 1.20' 4.80]146.4034.8023.20 
721-730IH20,27.90I860 960 1.20 48d-t6.8035 1023.40 
731 -7ł0
1.40'28.05,181()1 !:ł 6'> 1.20, 4.8(
41.00,35 25 1 23.50 
7U -750137.80\28.35 , 18901, 9.60 1.20,4.8041.40,35.5523.70 
202
		

/img0203_0001.djvu

			- 
I
 c E N Y B I L E T Ó \V 
Za Na poc'ą l: i oso- Ood .tk ow ych 113 ---łliaP ociąj;(i 
I bowe pociągi pospiesz. poOA03, 8'125.20 
831- 841''140.40 .-ło.30 l lO.20 \ 1 0.20 7.65 5.10 50 60,37 .
5 25.30 
841- 850 11 10.8030.60 ł0.40 1 1O.20 1 \ 7 6;;> 5.101,51.0(l \ J8.25 25.50 
851- 860' 1 41.20 30.90bo.60 10.60 7.9553011 5 1.80388525.90 
861- 870 łl.40 J 1.05 20.70 II 0.60, 7.9,) 5.30 52.00'39 00 26.(1) 
871- 880141.8031.3520.90 IOnOI7.9553052.40J9.30\2620 
881- 890 -12.00 31.50 21.00 10601 7 9S .5.30 :.52 60:39 45126.30 
891- 900 I U.40 31.80 21.20'1O.6QI 7.9553\111.53.0039.7526.50 
901- 91J 42 60 :n 9.5 21 301111.001825 5.50!153.60!40.20 26.80 
911- 92043.0032.2521.50 11 00 8.255.50 154.00. 
o 50 27.0J 
921 - 930"43.2032.4021.60 [ 11.00 8.25'550i54.20 40.65 27.10 
931- 940436032.7021.8011.00, 8.2515.50 \ .;4.6040.9527.30 
941- 95043.80328521.9(111.00 8.255.501 54.8041.1027.40 
II I I \ I 
 I 
951- 9601442033.1.522.10\1140 8555.7 0 j 560!U.7027.80 
961- 970.4-ł.40 33.30 22.20\11.40 8.55570, 5.8.).41.8527.90 
971- 980 ' 44.8033.6022.4°'11.40 855,5.7056.2042 '5 '28.10 
981- 990 45,{'0 3U512.50 \ 11.40 1 8.55 5.70\56 40'42 30 28.20 
991-1000,45.4034.05 22.7Q 11.40 8.555.70,,5680:42.6028.40 
203
		

/img0204_0001.djvu

			CENY BILETÓW 


Na pociągi oso- Dodatkowych na 1 Na pOc
 
bo we _ -"" ciąg i pospiesz. _ pospieszne 
K l a s y 
I I II I III II I I 11 I III II I I II l III 
1 -z ł o t -y c h 
I I II I I II I I 
1001-1010 t5.60 34.20 1 22.80 1 11.80 1 8.85 1 5 90j 57.40 1 43.0528.70 
1011-10201146.00134.5023.00 11.80 8855.90 1 57.804335 28.90 
1021-1030 16.40;34.80123.20 11.80 8'8515'9 

 8'20143'65 29.10 
1031-104046.60 1 34.9;) 1 23.30, 1 11.801 8.855.9 840 1 43.8029.20 
1041-105047.0035.2523.50 11.80 8.855.9 b8.80 44.10.:29.40 
1051-10601
7.20 1 35 40' 1 23.60,1 , 12.20 [ 9.156.1059 40 1 44.55129.70 
1061-1070.476035.7023.80 12.20 9.156.W
9 80 44.85:29.90 




=

:
i l
:
g[

:

i
U
I: 
:
gl 
. 

I
:

I
g:
 1 1
:
gi
:
g 
1091-110048.40,36.3024.20 12.20, 9.15.6 10 1 fO.60 45.45 3U 30 
1101-1110114880 1 36.60:24.40[112.60: 9.4516.30 
1.40146.05130.70 
1111-1120 -19.0036.75 24 5012.60 9.456.3061.60'46.2030.80 
1121-11301494°1'<7.05124.70 12.6Ui 9.4
6.3ąI62.00146.50 31.00 
1131-114049.6037.2024.80 1260 9.45630622046.6531.10 
1141-1150 ir O.00 1 37.50 25,0
112.60i 9.4516.3
 62.60146.9531.30 
1151-1160 50.20 1 37.65125.10 13.00 9.75650 1 63 . 20 ,47.4031.60 
1161-1170 50.60i37.95125.3
W3,OO I 9.75:6.5o:lb3.60147.70 
1.80 
1171-118050.8038.10 25.4013.00 9 7516.50'lę3.80 47.85 31.90 
1181-119051.2038.40'25.6' 11 13.00 9 756.5{' Q4.20 1 48.l5 32.10 
1191-1200
151.60138. 70125.80 13.00' 9. 75'6.50 1
 4.60 1 48.45132.30 
1201-1210.51.80 I 3885'25.90,'13.40IO.05k70 5.20489032.60 
1211-1220:52.20 39.15126.1°1113.40 1O.0
6.70165.6U 49.2°132.80 
1221-1230 52.4°139.30 26.20' 13.40 10.056.70165.80 1 49.35 1 3290 
1231-1240;>2.8° 1 3960126.40' 1 13.40 10.05'67(11 1 1662049.6533.10 
1241-1250153.00 39.75126.50113.40 1O.05
6.70
6.40 49.80 33.20 
204 


Za 
odległość 
kilometr.
		

/img0205_0001.djvu

			I CENY BILETÓW 
Za I N.ł pocląglos o- I D od atkow yCi1naTI Na pociągi 
bowe 1 pociągi pospiesz. pospies zne 
odleglość K l a s y 
kilometr. 
' I I II r III II I I II I lIlii I I II I III 
---- Z ł o t y c h 
II I I II I I II I 
1251-1260,,:3.40 40.05 16.70 13.80 10.35,6.90 :67 .20 1 50.40 33.
0 
1261-127
t03.60140.20 1 26.80 l l3.80 1 1O.3.5 1 6.90 1 i67 .40 1 50.5533./0 
1211-128",194.0040.5027.00 138010.356.9°167.80150.8533.90 
1281-1290 ")4.20,40.65 1 27.10, 13.80,10.35,6.9068.00 1 51.00 34 00 
1291-1300 11 5460 , 40.9527.30,13.80 10.35 1 6.90 1 ,8.4051.30 1 34.20 
1301-131054.80 1 41.1027.4014.0010.507.00;68.80,51.60 1 34.40 
1311-1320.5520 41.40 1 27 60114.00 10.50 7.00169 20'51.90'34.60 
1321-13301155.40 41.55 27.7
 14.00110.5017.001 1 69.40152.051 1 34.70 
1331-1340.55.8041 85 17 .9,
 14.0010.5017.00698052.3534.90 
]341-135iI56.00 42 00 1 28.0°1114.00 10 5O:7.0
 70.0°:52'50135.00 
1351-1360.56.40423028.2014.40 10.80 7.20 1 70.80 53.10 35.40 
1361-131
 1 .56.80142.60 1 28.40Il4.40 10 80 7.2Q 
 1.20 53.40 35.60 
1311-138 01 570° 1 42.75 28.50! 14.4010.8017.2<>1 71.40153.55[35.70 
]381-139057.4043.0528.70114.4010.807.20'1 1.805385 ' 35.90 
1391-140
157 60 43.2°128.89:14.4010.8017.2°1172.0°:54.00\36.00 
1401-14101158.0043.50129.00 14.80 11.10 7 .4 
 72.8054.60 1 36.40 
1411 1420,158.204365 1 29.10 14.8011.1017.40,73.00154.7536.50 
1421-1430 58.60 43.95 29 3014.8011.107.40 73.40,55.05 36.70 
1431-1440158.8044.10'29.40 14.80 l 1.107.40 73.60'55.20 36.80 
U41-145
159.20 44.40129.60114.80 11.10,7.401174.00155.50 37.00 
1451-146JI59.40 I 44.55 29.70' 1 15.20 11.40'7.60:'74.6055.0537.30 
1461-1410,1598044.85129.901 15.2011.4017.601175.00 1 56.2537.50 
1411-1480,60.00145.00,30.0015.2011.40760 75.20 56.40 37.60 
1481-1490,,60.40 1 45.30,3020 15.2011.40,7.601 75.60,56.70 1 37.80 
1491-1500 , ,60.60 45,45[30 30,115.20 11.40,7.60 11 75.80156.85 37.90 
205
		

/img0206_0001.djvu

			SPR A Wy EMERYTALNE 
ZMIANA 
PRZEPISóW EMERYTALNYCH. 


Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 
:28 października 1933 r. (Dz. U. R. P. Nr. 86, poz. 66R) 
została zmieniona ustawa emerytalna z dnia I l grudn:a 
1923 r. () zaopatrze!1iu emerytalnem funkcjonarjuszów pan- 
stwowych i zawodowych wojskowych. Rozporządzenie t
 
wprowadza w ustawie emerytalnej następujące ważniej- 
sze zmiany: 


ZNIESIENIE SKŁADEK EMERYTALNYCH. 
Przepisy art. 7 ustawy 1--5 ustawy emerytalnej z dnia 
II grudnia 1923, nakladające na funkcjonarjuszów obo- 
wiązek uiszczania składki emerytalnej w wysokości 8% 
miesięcznego uposażenia zostały zniesione z dniem I lute- 
go 1934 r. Od tego więc terminu funkcjonarjusze pail- 
stwowi nie będą opłacali składek emerytalnych, a zwol- 
nienie to wynika ze zmiany art. 7 ustawy emerytalnej jak 
i z przepisu art. 8 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypo- 
spolitej z dnia 28 października 1933 o uposażeniu funkcjo- 
narjuszów państwowych (Dz. U. R. P. Nr. 86, poz. 6:;3), 
w myśl którego uposażenie wolne jest od opłaty emery- 
talnej. 
206
		

/img0207_0001.djvu

			UTWORZENIE PAŃSTWOWEGO ZAKŁŁADU 
EMERYTALNEGO. 
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 
2R października 1933 r. tworzy na pokrycie świadczeń, 
przewidzianych w ustawie emerytalnej na rzecz funkcjo- 
narjuszów państwowych i zawodowych wojskowych mia- 
nowanych po dniu 31 stycznia 1934 r. ze składek emery- 
talnych Państwowy Zakład Emerytalny. Składki emery- 
talne do Państwowego Zakładu Emerytałnego uiszcza 
Skarb Państwa, który pokrywa również niedobór Pailstwo- 
wego Zakładu Emerytałnego i gwarantuje wypłatę wszyst- 
kich świadczeń, wynikających z ustawy emerytalnej. 
Pailstwowy Zakład Emerytałny jest instytucją prawa 
publicznego i posiada osobowość prawną. Pańsh\ owy Za- 
klad Emerytalny jest wolny od wszelkich podatków pań- 
stwowych i samorLądowych; wszelkie akty prawne, za- 
wierane przez Państwowy Zakład Emerytalny w wyko- 
naniu postanowień ustawy emerytalnej są wołne od na- 
leżności Skarbu Palistwa i nie podlegają opłatom stemplo- 
\\ym. Pmistwowemu Zakładowi Emerytalnemu służy 
uwolnienie od opłat sądowych. 
I
ada Ministrów może rozsLerzyć zakres działania Pań- 
stwowego Zakładu Emerytalnego również na inne kate- 
gorje funkcjonarjuszów pailstwowych i zawodowych woj- 
skowych, niż wymienione w u
t. l oraz na pracowników 
inst} tucyj, przedsiębiorstw i monopolów państwow ych. 
Rada Ministrów wyda statut Państwowego Zakładu 
Emerytalnego, określający w szczegÓlności sposób powo- 
ływania i Lakres kompetencyj poszczególnvch organów, 
postępowanie przy ustalaniu i przyznawaniu świadczeń, 
sposób wypłaty świadczeń, prawa i obowiązki pracowni- 
ków Państwowego Zakładu Emerytalnego sposób podpi- 
sywania dokumentów imieniem Państwowego Zakładu 
Emerytalnego, sposób publikacyj rocznych sprawozdań 
i zamknięć rachunkowych oraz nadzór państwowy nad 
Państwowym Zakładem Emerytalnym. 


207
		

/img0208_0001.djvu

			Razparządzenie Rady Ministrów określi również wy- 
sakaść składki emerytalnej, spasób twarzenia i przezna- 
czenie funduszów na poszczególne świadczenia, przezna- 
czenie uzyskanych nadwyżek, sposób lakaty funduszów, 
sposób razrachawania PaństwowegO' Zakładu Emerytal- 
nego ze Skarbem Państwa i zaliczania do emerytury akre- 
sów służby, czy też pracy zawadawej, za które nie uiszczo- 
na składek emerytalnych da PaństwO'wego Zakladu Eme- 
rytalnegO' O'raz unO'rmuje sprawę przekazywania składek 
pomiędzy PalistwO'wym Zakladem Emerytalnym a innemi 
instytucjami i Skarbem Państwa. 


WYSOKOSć ZAOPATRZENIA EMERYTALNEGO. 


Pacząwszy O'd dnia l lutegO' 1934 r. upasażenie eme- 
rytalne wynasić będzie pO' 15 latach służhy 40% (czter- 
dzieści procent) padstawy wymiaru uPO'sażenia emery- 
talnegO' i wzrasta za każdy następny rok Q 3% (trzy pro- 
cent) aż da 100% (stO' procent), CO' stanowi pełny wy- 
miar uposażenia emerytalnegO'. 
Padstawą wymiaru upO'sażenia emerytalnego funkcjo- 
narjuszów państwawych w myśl znowelizawanega art. 17 
ustawy merytalnej jest upasażenie zasadnicze, atrzymy- 
wane O'statniO' w służbie czynnej bez dodatków. 
Wyjątek stanawią zawO'dawi WO'jskO'wi, którym da 
padstawy wymiaru upasażenia emerytalnegO' wlicza się do- 
datek wyrównawczy O'raz inne dodatki przewidziane dla 
wajskawych w ustawie emerytalnej. Zawadawi wajsko- 
wi, którzy ostatnia przed przeniesieniem w stan sPO'czyn- 
ku zajmawali stanawiska służbawe w stolicy, otrzymują 
przeJ: czas zamieszkiwania w stalicy dadatek w wysako- 
ści 10% upasażenia emerytalnegO'. Prawo da tegO' do- 
datku gaśnie od pierwszego dnia miesiąca, następującego 
pO' przesiedleniu się dO' innej miejscawaści. 
208
		

/img0209_0001.djvu

			Dodatki za kierownictwo, począwszy od dnia 1 lutego 
1934 r. nie będą wliczane do podstawy wymiaru uposaże- 
nia emerytalnego. 
Również emeryt nie będzie mógl otrzymać żadnego 
dodatku ani na żonę ani na dziecko, gdyż przepis art. 20 
ustawy emerytalnej, dający możność przyznania emeryto- 
wi takiego dodatku został zniesiony omawianem rozpo- 
rządzeniem. 
Procentowa wysokość zaopatrzenia emerytalnego ilu- 
struje następująca tabela: 
do 10 lat słui:by 30% uposażenia 
za 1\ 32% 
12 34% 
" 13 ,,36% 
14 38% 
15 40% 
16 43% 
17 ,,46,*) 
18 49% 
19 " 52% 
20 55% 
21 58% 
22 " 61o/c 
23 ,,64% 
24 67% 
25 ,,70% 
26" " 73% 
27 ., 76% 
28 ,,79% 
29 82% 
30 85% 
" 31 88% 
32 ,,91 % 
33 94% 
" 34.. " 97% 
35 ,,100% 


"14 


" 


209
		

/img0210_0001.djvu

			UPOSAżENIE EMERYTALNE EMERYTóW, ZAJMUJĄ. 
CYCH STANOWISKA W URZĘDACH I INSTYTUCJACH 
PAŃSTWOWYCH I SAMORZ
DU TERYTORjALNEGO. 
Dotychczasowy przepis art. 25 ustawy emt:rytalnej 
z dnia 11 grudnia 19L3, wedlug którego emeryci, w razie 
uzyskania jakiegokolwiek stanowiska płatnego w urzędzie, 
instytucji, przedsiębiorstwie lub zakładzie państwowym 
czy też samorządu terytorjalnego lub gospodarczego tu- 
dzież w instytucjach ubezpiecLeń społecznych, otrzymają 
tylko taką część przyznanego im uposażenia emerytalne- 
go, która wraz z wynagrodzeniem za pracę nie przewyższa 
150% uposażenia ostatnio pobieranego w służbie czyn- 
nej -- rozciągał się tylko na tych t:merytów, których upo- 
sażenie emerytalne wynosiło więcej niż 300 zł. miesięcznie. 
Z dniem 30 paidLiernika 1933 r., t. j. z dniem wejścia 
w życie omawianego rozporządzenia, Prezydent Rzeczy- 
pospolitej przepis ten został rozciągnięty również na eme- 
rytów, których uposażenie emery.ałne nie przekracza 
300 zł. miesięcznie. 


ZALICZANIE LAT SŁŁUżBY DO WYSŁUGI 
EMERYTALNEj. 
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 
28 października 1933 zniosło obowiązek uiszczania opiaty 
emerytalnej za czas płacy kontraktowej lub służby prowi- 
zorycznej w wypadku zaliczenia do wysługi emt:rytalnej 
na podstawie art. 37 p. 2 ustawy emerytalnej. 
Rozporządzenie z dnia 28 paidziernika 1933 wprowa- 
dza wart. 37 ustawy emerytalnej z dnia 11 grudnia 1923 
przepis, że lata pracy, za które zakłady ubezpieczeń pra- 
cowników umysłowych lub inne instytucje ubezpieczeń 
społecznych obowiązane są przekazać Skarbowi Państwa 
w myśl odnośnych przepisów składki ubezpieczeniowe pod- 
legają zaliczeniu do wysługi emt:rytalnt:j. 
210
		

/img0211_0001.djvu

			Przepis ten ma znaczenie dla nauczycieli, którzy ze 
szkalnictwa prywatnegO' przechudzą da szkalnictwa pań- 
stwawega lub publicznegO', gdyż zaliczanie da wysługi 
emerytalnej lat pracy w szkalnictwie prywatnem nie będzie 
już zależne ud swubudnegu uznania władzy decydującej 
u wysłudze emerytalnej,. ale będzie się udbywału z mucy 
samegO' prawa. 
funkcjonarjuszom paJlstwuwym, którzy ze służby 
w manupolach państwuwych lub w przedsiębiarstwie 
"Polskie Kaleje Pailstwuwe" przechudzą bezpuśrednia do 
siu łby paJlstwuwej pulskiej zalicza się w myśl znuwelizo- 
wanegu art. 37 ustawy emerytalnej z dnia II grudnia 
1923 r. ukresy pracy w manopolach pallstwuwych względ- 
nie w przedsiębiarstwie Polskie Kulcje Państwuwe we- 
dlug przepisów ubawiązujących w chwili przejścia. 


ZALICZANIE URLOPU UEZPŁATNEGO DO WYSŁUGI 
EMERYTALNEJ. 
Razpurządzenie Prezyd
nta Rzeczypuspulitej z dnia 
28 paLdziernika 1933 r. znusi ubuwiązek apłacania skladek 
emerytalnych przcJ' nauczycieli puzostających na urlupie 
bezpłatnym na czas piastuwania mandatu puselskiega lub 
senatarskiegu względnie, którzy uzyskali urlap bezplatny 
w celu pełnienia ubuwiązków w szkalnictwic państwuwem 
innych działów administracji, w szkolnictwie prywatnem 
luh w instytucjI spalecznej, zajmującej się szerzeniem 
aświaty p0zaszkulnej. Czas urlapu bezplatnegu, uzyska- 
negO' dla wymienianych celów, pudlega zatem w myśl zna- 
welizowanega art. 38 ustawy emerytalnej zaliczeniu do 
wyslugl emerytalnej bez uiszczania jakifhkalwiek upłat. 


PRZEPISY PRZEJśCIOWE. 
Razporządzenie Prezydenta Rzeczypuspulitej z dnia 
211 paźdLiernika 1933, zmieniające prLepisy ustawy emery- 
lalnej z dnia II grudnia 19203 r. nie ma zastusawania da 
211
		

/img0212_0001.djvu

			funkcjonarjuszów państwowych i zawodowych wojsko- 
wych, którym przyznano i wymierzono uposażenie eme- 
rytalne przed dniem 1 lutego 1934 r. oraz do wdów i sierbt 
po tych funkcjonarjuszach. Do osób tych stosuje się na- 
dal ustawa emerytalna z dnia 11 grudnia 1923 w brzmie- 
niu obowiązującem przed wejściem w życie omawianego 
rozporządzenia z wyjątkiem przepisów art. 25, ogranicza- 
jących wysokość zaopatrzenia emerytalnego w wypadku 
przyjęcia platnego stanowiska w slużbie państwowej luh 
instytucjach państwowych względnie samorządowych. 
Przepisy znowelizowanego art. 25 ustawy emerytalnej 
z dnia 11 grudnia 1923 odnoszą się więc także do eme- 
rytów, przeniesionych w stan spoczynku przed dniem l lu- 
tego 1934 r. bez względu na wysokość otrzymywanego 
uposażenia emerytalnego. 
Przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej 
L dnia 28 pażdziernika me stosują się również do emery- 
tów, którzy wprawdzie otrzymają uposażenie emerytalne 
po l lutego 1934 r., ale którzy nie będą zaszeregowani we- 
dług nowych przepisów uposażeniowych, a więc do tych, 
którzy zostaną zwO'lnieni ze służby lub przeniesieni w stan 

poczynku najpólniej z dniem 31 stycznia 1934 r. 
Prócz tego według starych zasad będą mieli wymie- 
rzane uposażenie emerytalne ci z funkcjonarjuszów byłych 
państw zaburczych, którzy nie zostali rrzyjęci do służby 
'I Pań,>twie Polskiem z powodu braku wolnych etató\\, 
a którym z tytułu służby zaborczej przysługuje prawo do 
zaopatrzenia emerytalnego ze Skarbu Pailstwa Polskiegu. 
Wdowy i sieroty po osob
ch wymienionych wyżej 
w ustępach drugim i trzecim otrzymują zaopatrzenie w,,'- 
dług dawnych przepisów. 
Emeryci, wymienieni w listę pach 1-3, otrzymywac 
hędą nadal uposażenie w dotychczasowej wysokości wraz 
z dodatkiem ekonomicznym na żonę. w wyjątkowych wy- 
padkach dodatkiem ekonomicznym na jedno dziecko, do- 
catkiem mieszkaniowym i dodatkiem za kierownictwo 
212
		

/img0213_0001.djvu

			szkoły. Emeryci ci mają nadal obowiązek uiszczania po- 
datku dochodowego. 
Funkcjonarjusze panstwQwi, którzy zostaną przenie- 
sieni w stan spoczynku według nowych przepisów, t. j. pu 
dniu J łutego ]1)34 r. będą wolni na równi z funkcjonarju- 
szami czynnymi od obowiązku uiszczania ze swoich u Pl) . 

a2ł'ń emerytalnych państwowego podatku dochodowegu 
i opłat emerytalnych. 


ZALICZANIE SŁUżBY PRZED PRZERW
 DO WYSLUOI 
EMERYTALNEJ. 
(art. 37 ust. emerytalnej i art. 15 pragmatyki 
nauczycielskiej) . 


Najwyższy Trybunał Administracyj.ny w wyroku z dn. 
l marca 1932 L. Rej. 1971/30 orzekł, że zaliczenie do wy- 
sługi emerytalnej służby przed przerwą może nastąpić do- 
piero po przeniesieniu skar2ącego w stan spoczy.nku przy 
wymiarze uposażenia emerytalnego, skarżący zaś pozostaj.
 
w służbie czynnej, roZ5trzygani
 zatem już obecnie spra- 
wy o zaliczeniu do wyslugi emerytalnej okresów służby 
skarżącego przed przerwą odbytej byłoby przedwczesne, 
co potwierdza również - wbrew twierdzeniu skarżącego 
brzmienie ustępu 5 art. 15 ustawy z dnia l ,lipca 1926 r. - 
o stosunkach slużbowych nauczycieli (poz. 462 dz. ust. 
z 1928), wyłączającego sprawę omawianego zaliczenia 
z pod przepisów tegoż art. 15, a to dlatego, że jest ona 
unormowana w przepisach ustawy emerytalnej z II grud- 
nia 1923 r. Co się tyczy zaliczenia tychże okresów do wy- 
sługi lat na podstawie art. 98 i 120 ustawy uposażeniowej 
z g października 1923 r., a więc do wymiaru uposażenia, 
to jak to słusznie wladza pozwana w odpowiedzi na skargę 
podnosi - z dobrodziejstwa art. 98 korzystali tylko .:i 
nauczyciele, którzy w dniu wejścia w życie tej ustawy t. j. 
I pażdziernika 1923 r. pozostawali w służbie czynnej, skar- 
żący zaś w tym czasie w służJbie państwowej nie był. Me- 
213
		

/img0214_0001.djvu

			rytorycznie zatem odmowa w zaskarżonem orzeczeniu 
uwzględnienia roszczell skarżącego przedstawia się, jako 
zgodna z ustawą. Zarzut co do pozbawienia skarżącego 
instancji administracyjnej przez zalatwienie jego podama 
bezpośrednio przez Ministerstwo, jakkolwiek skierowane 
było do Kuratorjum, jest nicsluszn}', bowiem według po- 
stanowiell art. 37 powołanej ustawy emerytalnej - zali- 
czenie do wyslugi emerytalnej okresów służby, normalni'" 
do tej wysługi niepoliczalnych, należy do kompetencji wła- 
dzy naczelnej, a więc Ministra, skoro zaś zalic7enie spor- 
nych okresów do wyslugi lat mogło było nastąpić tylka 
na podstawie art. 15 powołanej pragmatyki nauczyciel- 
skiej, który w ustępie -ł wyraźnie uzalcźnia takie zalicze- 
nie od uznania Ministra, to i w tym kierunku Kuratorjum 
nie było kompetentne do załatwienia podania skarżącego. 


CZY OI	
			

/img0215_0001.djvu

			poz. 320) dowód. w postaci zeznania świadków dopu- 
szczalny jest tylko co do stwierdzenia przebiegu służby 
w b. państwach 7aborczych i to tylko w braku oryginal- 
nych dokumentów, że wobec tego władza pozwana slu- 
sznie pominęła przedłożony przez skarżącą dowód ze 
świadków cu do daty jej wstąpienia do służby państwowej 
połskiej, natomiast zgodnie z postanowieniem ustępu I 
art. 36 ustawy emerytalnej z dnia II grudnia 1923 przy- 
znała i obliczyła uposażenie emerytalne skar2ącej na pod- 
stawie dat, 7awartych w wykazie stanu służby, wyrokiem 
z dnia 29. X. 1932, L. Rej. 6241/30 skargę jako nieuza- 
sadnioną oddalił. 


W SPRAWIE USTALENIA ZALlCZALNOśCI PRACY 
W B. PAŃSTWIE ROSVJSKIEM DO WVSŁUGI 
EMERVTALNEj. 
Ministerstwo Wyznań Rełigijnych i Oświecenia Pu- 
blicznego okólnikiem Nr. 67 z dnia 2 maja 1933 r. (8. P.- 
3945) w porozumien;u z Ministerstwem Skarbu wyjaśniło 
co następuje: 
Zal.iczalność do wysługi emerytalnej służby w b. pań- 
stwie zaborczem uzależnia art. 81 ust. 1 ustawy emery- 
talnej z dnia II grudnia 1923 r. (Dz. U. R. P. Nr. 42, poz. 
380 z 1931 r.) zmienionej ustawą z dnia 18 marca 1932 r. 
(Dz. U. R. P. Nr. 26, poz. 239) od tego, czy w myśł od- 
nośnych przepisów emerytalnych państwa zaborczego, za- 
liczalne lata podlegały zaliczeniu do emerytury zaborczej. 
Gdy przeto policzainość łat do wysługi emerytalnej według 
ustaw emuytalnych zaborczych nie nasuwa wątpliwo- 
ści, nieusprawiedliwionem byłoby żądanie dodatkowe g') 
stwierdzenia przez funkcjonarjusza, że opłacał składki eme- 
rytalne, potrącanie których z uposai'cnia należało do obo- 
wiązków helpośredniej wlad7Y wypłacającej to uposaże- 
nie. W wypadkach zaś wątpliwych, które będą należaly 
raczej do wyjątków, wyjaśnień w konkretnej sprawie co 
215
		

/img0216_0001.djvu

			do opłacania skladek emerytalnych z tytułu slużby zabor- 
czej - jeśli chodzi o teren b. Kongresówki - winna udzie- 
lić, na żądanie wladz skarbowych, Izba Skarbowa Grodz- 
ka w Warszawie, w posiadaniu której znajdują się księgi 
kontowe b. czlonków stowarzyszenia emerytalnego b. Kró- 
lestwa Polskiego. Odnośnie dowodów, wystarczających 
dla stwierdzenia slużby zaborczej, pierwszeństwo przy- 
znać należy dokumentom oryginalnym, pochodzącym od 
władz zaborczych, jako to: wykazy stanu służby, należy- 
cie sporządzone, zaświadczenia z przebiegu slużby i t. d., 
względnie notarjalnie uwierzytelnionym odpisom tych do- 
kumentów. Z braku takich dokumentów należy przyznać 
znaczenie dowodów zeznanii)m wiarogodnych świadków, 
zlożonym w formie przewidzianej 
 33 p. b) rozporządze- 
nia Rady Ministrów z dnia 26 marca 1924 r. (Dz. U. R. P. 
Nr. 32, 'poz. 320). 
Dla stwierdzenia, czy praca zawodowa w państwie 
zaborczem, w szczególności slużba państwowa, w razie 
jej niezaliczalności z art. 81 ustawy emerytalnej podlega 
zaliczeniu w myśl art. 97 p. I tejże ustawy, poza stwier- 
dzeniem jej istnienia i przebiegu d{)wodami powyżej wska- 
zanemi należy ponadto ustal,ić, czy czas jej pełnienia zo- 
stał zaliczony wedlug ustaw wskazanych w powołanym 
art. 97. 


POSTĘPOWANIE PRZY PRZENOSZENIU W STAN 
SPOCZYNKU UMYSŁOWO CHORYCH FUNKCJONAR- 
jUSZóW PAŃSTWOWYCH. 
Ministerstwo Skarbu okólnikiem Nr. D. l. 22539/Em/33 
(okólnik Ministerstwa W. R. i O. P. Nr. 122 z dnia l4-go 
sierpnia 1933 r., B. P. 119905/33) zarządziło co następuje: 
Przenoszenie w stan spoczynku funkcjonarjuszów pań- 
stwowych dotkniętych chorobą umysł{)wą a nieubezwla- 
snowolnionych powinno następować na podstawie p. b. 
art. 29 ustawy emerytalnej z dn. II grudnia 1923 r. bez 
216
		

/img0217_0001.djvu

			obowiązku wyczekiwania. aż dany funkcjonarjusz zosta- 
nie ubezwłasnowolniony. 
Trwała jednak niezdolność do służby i połączona z tern 
utrata zdolnośoi do pracy zarobkowej powinny być stwier- 
dzone tak przez Komisję Lekarslul I instancji, jak i przez 
Komisje Lekarską II instancji. 
Kierowanie na Komisję Lekarską II instancji powinnI) 
następować z inicjatywy samej władzy, a to w celu za- 
hezpicczenia wszystkich praw przysługujących w tej mie- 
rze umysłowo chnremu. 
Dekret pensyjny powinien być doręczony zainteresn- 
wanemu przy za<;tosowaniu postanowień art. art. 25 i 26 
rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 
marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnem (Dz. U. 
R. P. Nr. 36/2R, poz. 341). 
Równocześnie z przeniesieniem w stan spoczynku od- 
nośna władza stosownie do postanowień art. 13 wyżej po- 
walanego rozporządzenia powinna wystąpić do Sądu 
z wnioskiem o wYlł1aczenie zastępcy prawnego. 
Do chwili wyznaczenia tego zastępcy uposażenie eme- 
rytalne przysługujące umysłowo choremu funkcjonarjuszo- 
wi może być wypłacane na podstawie zarządzenia Mini. 
stersh
a Skarbu do rąk osoby, która nad chorym spra- 
wuje faktyczną opiekę. 
Fakt sprawowania tej opieki powinien być stwier- 
dzony przez władze administracji ogólnej. 
W przypadkach, gdy wskutek przewlekłości postępo- 
wania sądowego, wyznaczeni przez Sąd w wyniku tego 
postępowania, zastępcy prawni lub opiekunowie (kurato- 
rowie) wnoszą podania lub odv.ołania już po uprawomoc- 
nieniu się dekretu emerytalnego władza, rozpoznając te 
podania, winna zależnie od okoliczności sprawy stosować 
w szerokim zakresie uprawnienie, przysługujące jej na mo- 
cy art. 99 i 100 rozporządzenia Prezydenta R. P. z 22 mar- 
ca 1928 r. o postępowaniu admi'1istracyjnem (Dz. U. R. P., 
poz. 341). 


217
		

/img0218_0001.djvu

			DOLICZENIA LAT DO WVSŁUGI EMERVTALNEj 
W RAZIE POWSTANIA TRWAŁEJ NIEZDOLNOśCI 
DO SŁUżBY I DO PRACY ZARODKOWEJ Z PO- 
WODU DZIAŁAŃ WOJENNVCH. 


Władze wojskowe odmówiły doliczenia do wyslugi 
€merytalnej lat na na podstawie art. 12 i 9 p. 2 b. ustawy 
emerytalnej z dnia 11 grudnia 1923 wojskowemu, który 
domagał się takiego doliczenia z tego powodu, że gdyby 
nie było wojny to nie byłby postradał zdrowia. 
Najwyższy Trybunał Administracyjny rozpatrując 
skargę w tej sprawie w wyroku z dnia 7 czerwca 1932 
L. Rei. 3808/30 orzekł, iż dl" zastosowania przepisu art. g 
p. 2 b) czy też art. 12 ustawy emerytalnej z dnia 11 grud- 
nia 1923, dotyczącego nabycia prawa do uposaLenia eme- 
rytalnego bez względu na czas służby lub też doliczenia 
pewnej ilości lat służby w razie powstania trwałej nie- 
zdolności do służby oraz do pracy zarobkowej z powodu 
"działań wojennych w miejscu slużbowego pobytu" funk- 
cjonarjusza państwowego lub zawodowego wojskoweg(}-. 
nie wystarcza wykazanie przebywania tylko na terenie 
działań wojennych, lecz konieczne jest udowodnienie kon- 
kretnego, indywidualnie oznaczonego zdarzenia, wynika- 
jącego z działań wojennych, które spowodowały trwałą 
utratę zdolności do służby czy też pracy zarobkowej da- 
nej osoby. 


PRZERACHOWANIE EMERVTUR. 


Ustawa emerytalna nie ogranicza żadnym terminem 
prośby o 'Przerachowanie emerytury już przyznanej i po- 
bieranej w Palistwle Polskiem na podstawie art. 93 usta- 
wy emerytalnej z dnia 11 grudnia 19::3 (Wyrok Najwyż- 
szego Trybunału Administracyjnego z dnia 10. II. 1932 
L. Rej. 2916/31). 
218
		

/img0219_0001.djvu

			OD JAKIEGO TERMINU PRZYSŁUGUJE ZAOPATRZE- 
NIE EMERVTALNE W WYPADKU WPŁACENIA POD- 
JĘTYCH WKŁADóW Z KASV EMERVTALNEj. 
W pewnym wypadku przyznała Izba Skarbowa za- 
opatrzenie emerytalne funkcjonarjuszowi pailstwowemu 
nie od dnia zwolnienia ze służby (1 luty 1928) lecz od dnia 
wpłacenia podjętych wkladów z Kasy Emerytalnej b. Ko- 
lei Warszawsko-Wiedeńskiej (l kwietnia 1929). 
Na zażalenie Ministerstwo Skarbu oznajmiło, że nie 
zgadza się na przyznanie skarżącemu zaopatrzenia eme- 
rytalnego od dnia 1 lutego 1928 roku zamiast od dnia 
l kwietnia 1929 roku, poniewaL skarżący podczas zwol- 
nienia go miał zaliczalnych tylko 9 lat służby państwo- 
wej polskiej, który to okres nie zapewniał żadnych praw 
emerytalnych, prawa te zaś uzyskał dopiero po wpłace- 
niu w marcu 1929 r. podjętych w b. państwie zaborcLem 
wkładów emerytalnych, co dalo możność zaliczenia do 
wysługi emerytalnej czasu służby zaborczej w ilości 21 lat, 
a tem samem przyznania skarżącemu zaopatrzenia eme- 
rytalnego za łączny czas służby zaborczej i polskiej. 
Z powyższego wynika, że nieprzyznanie skarżącemu 
zaopatrzenia już od dnia zwolnienia ze slużby nastąpiło 
z jego własnej winy, gdyż pomimo ogłoszenia rozporzą- 
dzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 stycznia 
1925 r. o ustaleniu kursu, przypadających do zwrotu, pod- 
jętych z kas b. państw zaborczych składek emerytalnych 
(poz. 77 Dz. Ust.) nie wpłacił do Skarbu Pallstwa przed 
zwolnieniem go ze służby podjętych wkładów za służbę za- 
borczą, ani też nie zwracał się wówczas o zezwolenie na 
spłatę tych wkładów ratami. 
Najwyższy Tryhunał Administracyjny w wyroku 
L. Rej. 1239/30 orzekł co następuje: Wprawdzie Trybu- 
nal w wyroku z dnia 15 czerwca 1927 r. L. Rej. 2254/25 
w sprawie ze skargi Boldoka ustalii zasadę, że prawo do 
doliczenia lat uczestnictwa w kasach zaopatrzeń b. państw 
219
		

/img0220_0001.djvu

			zaborczych powstaje, o ile nastąpiło wpłacenie pobranych 
składek wedle kursu ustalonego w rozporządzeniu Prezy- 
denta Rzeczypospolitej z dnia 24 stycznia 1925 r., nie od 
terminu wpłacenia tych wkładek, lecz od daty przeniesie- 
nia w stan spoczynku, to jednakże w powołanym wyroku 
zastrzegł, że ma to zastosowanie tylko w tych wypad- 
kach, kiedy póżne wpłacenie przerachowanych wkładek 
nastąpiło nie z winy danego funkcjonarjusza. Akta wskazu- 
ją, że skarżący był zwolniony ze służby dnia 31 Btycznia 
1928 r., a więc w czasie, kiedy było już wydane i obowią- 
zywało rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 
24 stycznia 1925 r. Wobec tego nic nie stało skarżącemu 
,la przeszkodzie do spłacenia pobranych wkładek, czy to 
w czasie slużby czynnej, czy też bezpośrednio po zwol- 
nieniu ze służby. 
Gdy zaś skarżący wniósł te wkładki dopiero po upły- 
wie przeszło roku od zwolnienia go ze służby, to pon06i 
on winę późnego wpłacenia wkładek, wobec czego słu- 
sznie władza pozwana przyznała mu zaopatrzenie emery- 
talne od daty wpłacenia. 


OD JAKIEGO TERMINU PRZYSŁUGUJE PENSJA WDO- 
WIA W WYPADKU póżNIEjSZEGO UDOWODNIENIA 
PRAW. 
Najwyższy Trybunał Administracyjny w wyroku z dn. 
12 września 1932 L. Rej. 7085/30 orzekł co następuje: 
Władza odmówiła przyznania skarżącej pensji wdo- 
wiej oraz pensji sierocej, poczynając od dnia l sierpnia 
1924 r. t. j. od pierwszego dnia miesiąca, następującego 
po śmierci jej męża, natomiast przyznała jej tę penBję od 
dnia l stycznia 1930 r., jako od dnia pierwszego miesiąca, 
następującego po udowodnieniu prawa do emerytury. Od- 
mowę powyższą jednak Najwyższy Trybunał Administra- 
cyjny uznał za nieuzasadnioną: W myśl art. 70 ustawy 
emerytalnej z dnia I I grudnia 1923 prawo do otrzymania 
pensji wdowiej i sierocej rozpoczyna się z pierwszmy 
220
		

/img0221_0001.djvu

			dniem miesiąca, następującego po tym miesiącu, za który 
zmarły funkcjonarjusz państwowy (emeryt) pobrał ostatnio 
należne mu uposażenie w służbie czynnej (uposażenie 
emerytalne), wyjąwszy wypadek, gdy żądanie przyznania 
pensji wdowiej lub sierocej nie zostało zgłoszone w ciągu 
jednego roku od czasu śmierci męża, czy też ojca lub 
matki, w którym to razie należy przyznać pensję wdowią 
lub sierocą od pierwszego dnia miesiąca po zgłoszeniu. Jak 
stwierdzają akty sprawy, skarżąca zgłosiła swe prawa 
do pensji wdowiej i sierocej w kilkanaście dni po śmierci 
męża, a więc ten ostatni przepis nie ma do niej zastoso- 
wania, i miałaby ona prawo do pensji wdowiej i sierocej, 
poczynając od pierwszego dnia miesiąca, następującego 
po śmierci męża, t. j. od dnia l sierpnia 1924 r. Przyzna- 
nie przez władzę pozwaną pensji wdowiej i sierocej, po- 
czynając od dnia l stycznia 1930 r., t. j. od dnia pierw- 
szego miesiąca, następującego po udowodnieniu prawa 
do emerytury, nie znajduje uzasadnienia w powołanym 
przez władzę art. 79 ustawy emerytalnej z dnia I l grud- 
nia 1923 r., ponieważ w artykule tym, aczkolwiek na wdo- 
wy i sieroty rozciągnięto przepis art. 36 ustawy emerytal- 
nej, to jednak z tern zastrzeżeniem, że wdowa i sierota 
otrzymają w każdym razie pozostałą różnicę za czas, nie 
objęty obliczeniem z powodu wadliwego łub nieprawidło- 
wego wpisu do wykazu stanu służby zmarłego męża, czy 
też ojca. A więc do wdów i sierot nie ma zastosowania 
przepis ustępu 3 art. 36 ustawy emerytalnej z dnia U-go 
grudnia 1923 r., nadający funkcjonarjuszowi państwo- 
wemu prawo do wyższego uposażenia emerytalnego d{J- 
piero od dnia pierwszego następującego miesiąca po zgło- 
szeniu i wykazaniu prawa do takiego uposażenia. 


ZWROT ODPRAWY W RAZIE PRZYJĘCIA DO SŁUżBY 
KONTRAKTOWEJ. 
Ministerstwo Wyznał I Religijnych i Oświecenia Pu- 
blicznego okólnikiem z dnia 12 listopada 1932 Nr. B. P. 
221
		

/img0222_0001.djvu

			15830/33 wyjaśniło, że odprawa, wypłacona nauclycie- 
lowi, zwolnionemu na podstawie art. 69 *) ustawy z dnia 
l lipca 1926 o stosunkach służbowych nauczycieli nie 
podłega zwrotowi w razie przyjęcia takiego nauczycieła 
ponownie na służbę kontraktową, a należna odprawa win- 
na być wyplacona w całości. 


ZWROT ODPRAWY W WYPADKU PRZYZNANIA 
PÓŹNIEj UPOSAźENIA EMERYTALNEGO. 
W roku 1925 wladze zwolniły ze służby jednego 
urzędnika, przyznając mu jednocześnie trzymiesięczną od- 
prawę. Po uzyskaniu odpowiednich dokumentów, wyka- 
zujących prawo do uposaLenia emerytalnego, urzędnik 
ten wniósł w styczniu 1929 r. prośbę o przyznanie mu 
uposażenia emerytalnego od dnia zwolnienia ze slużby. 
Na podslawie art. 36 ustawy emerytalnej z dnia I I grud- 
nia 1923 władze przyznały urzędnikowi temu uposażenie 
emerytalne, lecz nie od dnia zwolnienia, tylko od dnia 
l lutego 1929 r., t. j. od dnia pierwszego, następującego 
miesiąca po zgłoszeniu, żądając jednocześnie zwrotu wy- 
płaconej mu przy zwolnieniu odprawy. 
Najwyższy Trybunał Administracyjny rozpatrując 
skargę w przedmiocie zwrotu odprawy w wyroku z dnia 
3 marca 1932 L. Rej. 887j30 orzekł, że w sprawie niniej- 
szej nie może być zastosowany art. 3 ustawy emerytalnej 
z dnia 11 grudnia 1932 r., zabraniający pobierania ze Skar- 
bu Pailstwa więcej niż jednego zaopatrzenia, gdyż odpra- 
wa została przyznana skarżącemu za trzy miesiące, na- 
stępujące po zwołnieniu go ze słuLby, a więc za inny 
czas, aniżeli zaopatrzenie emerytalne. Ustawa emerytalna 
z dnia 11 grudnia 1923 r. o zwrocie odprawy mówi tylk:> 
wart. 37 i to jedynie w zastosowaniu do wypadku za- 
liczenia do wysługi emerytalnej czasu służby, spędzonego 


*) Obecnie art. 62. 


222
		

/img0223_0001.djvu

			przed przerwą. Wypadek ten jednak nie ma żadnego za- 
stosowania do sprawy niniejszej. W razie przyznania 
uposażenia emerytalnego w myśl art. 36 ustawy emery- 
talnej od dnia pierwszego następującego miesiąca po zgło- 
szeniu i wykazaniu prawa do takiego uposażenia nie pod- 
lega potrąceniu z tego uposażenia odprawa przyznana 
za inny czas, niż uposażenie emerytalne. 


ZWROT KOSZTóW PRZESIEDLENIA FUNKCjONARJU- 
SZóW PAŃSTWOWYCH I ZAWODOWYCH WOJSKO- 
WYCH, PRZENIESIONYCH W STAN SPOCZYNKU. 
Ministerstwo Skarbu okÓlnikiem z dnia 26 kwietnia 
Eb3 Nr. D. I. 237 I, Emj33, podanem do wiadomości 
okólnikiem Ministerstwa W. RiO. P. Nr. 70 z dnia I2-go 
maja 1!J33 Nr. BP. (JOO6j33, wyjaśniło co następuje: 
W myśl art. 2 I ustawy emerytalnej z I l grudnia 
1923 r. (Dz. U. R. P. Nr. 42 z 1931 r. poz. 380) funkcjo- 
narjusz pailstwowy lub zawodowy wojskowy ma prawo 
z powodu przeniesienia go w stan spoczynku do zwrotu 
kosztów jEdnorazowego przesiedlenia się z rodziną z ostat- 
niego mIejsca słu2bowego do przyszłego miejsca za- 
mieszkania w kraju lub na obszarze W. M. Gdańska we- 
dług przepisów, normujących sprawę należności za prze- 
niesienie z urrędu w służbie czynnej. Zgodnie z rozpo- 
rządzeniem Rady Ministrów z dn. 17 września 1927 ł-. 
o należnościach za podróże służbowe (Dz. U. R. P. 
z 1932 r. Nr. 71 poz. 651) funkcjonarjuszom państwo- 
wym I zawodowym wojskowym w razie przeniesienia 
z urzędu na inne miejsce służbowe służy prawo do diet, 
zwrotu kosztów przejazdu oraz przewozu urządzenia do- 
mowego (
 2 p. 111). W ten sposób wskazane rozpo- 
rządzenie rozróżnia zwrot kosztów i diety, a ponieważ 
ustawa emerytalna zarówno w art.2I jak i wart. 77 za- 
pewnia funkcjonarjuszom państwowym i zawodowym 
wojskowym, przeniesionym w stan spoczynku, tudzież 
223
		

/img0224_0001.djvu

			wdowom i sierotom po tych osobach jedynie zwrot ko- 
.sztów przesiedlenia, nie wspominając nic o dietach, ni
 
ulega wątpliwości, że na mocy rzeczonych przepisó\\ 
ustawy emerytalnej żadne diety nie mogą być wypłacane 
(wyrok Najwyższego Trybunału Administracyjnego L. Rej. 
195/29 w sprawie Komorka w Zbiorze Wyroków t. VIII 
Nr. 317. A). 
Przez koszty przesiedlenia w pojęciu art. 21 i 77 usta- 
wy emerytalnej rozumieć należy wszystkie koszty, zwią- 
zane z dokonaniem przesiedlenia, których zwrot jest za- 
pewniony funkcjonarjuszom państwowym i zawodowym 
wojskowym w służbie czynnej, przenoszonym z urzędu 
do innej miejscowości, a więc zarówno koszty przejazdu 
funkcjonarjusza, czy teL: wojskowego, jego żony i dzieci 
(pod warunkami określonemi poniżej w ust. 4), oraz ko- 
szty przejazdu dla jednej osoby ze służby (
 2 p. 111 - 2 
rozporządzenia z dnia 17 września 1927 r.), jak i koszty 
przewozu koleją łub statkiem urządzenia domowego (
 2 
p. III - 3 oraz 
 19 ust. 2 tegoż rozporządzenia). 
Oprócz tego przl::niesiony w stan spoczynku funkcjo- 
narjusz pailstwowy lub zawodowy wojskowy, podobnie 
jak i funkcjonarjusze oraz wojskowi w czynnej służbie, 
przeniesieni z urzędu do innej miejscowości, ma prawo 
do otrzymania ryczałtu na koszty dojazdu z miasta do 
dworca kolejowego (stacji autobusowej, przystani) i od- 
jazdu (
 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17-go 
września 1927 r.) oraz do otrzymania ryczałtu, przezna- 
czonego na pokrycie wszystkich innych wydatków, po- 
łączonych z przesiedleniem (
 19 ust. 1 rozporządzenia 
Rady Ministrów z dnia 17 września 1927 r.), ryczałty tl:: 
bowiem są traktowane przez wspomniane rozporządzeni
 
Rady Ministrów wyraźnie jako zwrot kosztów. 
Przy określaniu wysokości ryczałtu na zasadzie 
 19 
wskazanego rozporządzenia o tern, czy przeniesiony 
w stan spoczynku funkcjonarjusz lub wojskowy winien 
otrzymać ryczałt w wymiarze dla samotnego, czy też 
224
		

/img0225_0001.djvu

			w wymiarze, jak dla otrzymujących dodatek ekonomicz- 
ny, decyduje okoliczność, czy dany funkcjonarjusz lub 
wojskowy otrzymał dodatek ekonomiczny w czynnej 
służbie przed przeniesieniem w stan spoczynku. Człon- 
ków rodziny jednak, na których funkcjonarjusz państwo- 
wy lub zawodowy wojskowy, przeniesiony w stan spo- 
czynku, otrzymywał dodatek ekonomiczny w czynnej 
slużbie uwzgłędnia się tyłko, o ile w czasie przesiedłenia 
się członkowie ci nie utracili, wskutek zaszły ch zmian, 
charakteru osób, na które funkcjonarjusz państwowy łub 
zawodowy wojskowy, pozostający w czynnej służbie, 
może otrzymać dodatek ekonomiczny. 
Za podstawę obliczenia ryczałtu przyjmuje się uposa- 
żenie służbowe, jakie otrzymywałby dany funkcjonarjusz 
państwowy łub zawodowy wojskowy, gdyby w czasie 
uskutecznienia przesiedłenia pozostawał w czynnej służbie 
uwzględniając grupę i szczebel, według których przenie- 
siony w stan spoczynku otrzymywał uposażenie ostatnio 
w czynnej służbie. 
Przeniesiony w Sian spoczynku funkcjonarjusz lub 
wojskowy ma prawo do zwrotu kosztów przesiedlenia 
jedynie w przypadku, gdy przesiedłenie to nastąpiło 
w ciągu jednego roku, licząc od dnia przeniesienia w stan 
spoczynku (art. 21 ust. 2 ustawy emerytalnej). Jeżeli 
jednak między datą rozwiązania stosunku służbowego 
a datą doręczenia orzeczenia, przenoszącego w stan spo- 
czynku, uplynął pewien przeciąg czasu, należy uważać, 
że termin roczny został zachowany, o ile przesiedlenie 
nastąpilo w ciągu roku albo od daty rozwiązania stosun- 
ku służbowego, albo od daty doręczenia orzeczenia o prze- 
niesieniu w stan spoczynku (wyrok Najwyższego Trybu- 
nału Administracyjnego L. Rej. 4898/29 w sprawie Kraw- 
cZY"lskiego) . 
Z drugiej jednak strony, nawet o ile termin roczny 
został zachowany, funkcjonarjusz czy też wojskowy, prze- 
niesiony w stan spoczynku, nie ma prawa do zwrotu ko- 

15 225
		

/img0226_0001.djvu

			sztów przesiedlenia, o ile przed dokonaniem przesiedlenia 
.lostał powołany do czynnej slużby (reaktywowany» 
(wyrok Najwyższego Trybunału Administracyjnego L. 
Rej. 1tj36/29 w sprawie Bernata w Zbiorze Wyroków 
t. VIII. 329 A). Roczny termin, o którym mowa, dotyczy 
samego przesiedlenia się, a nie zgloszenia żądania o zwrot 
kosztów, gdyż żądal1le to mOLe nastąpić również później 
(wyrok Najwyższego Trybunalu Administracyjnego L. Rej. 
6710/29 w sprawie Chromowskiej). Poza tern we wszyst- 
kich przypadkach, w których przy uskutecznieniu prze- 
siedlenia przekroczono oznaczony w ustawie prekluzyjny 
termin, zwrot kosztów mOLe nastąpić jedynie w wyjątko- 
wych, na szczególne uwzględnienie zaslugujących przy- 
padkach, przyczem decyzja w tych sprawach zastrzeżona 
jest Ministrowi Skarbu (art. 21 ust. 3 ustawy emerytalnej). 
Prawo do zwrotu kosztów przesiedlenia, uskutecznio- 
nego z powodu przeniesienia danego funkcjonarjusza lub 
wojskowego w stan spoczynku, jest niezależne od tego, 
czy ten funkcjonarjusL lub wojskowy nabył również pra- 
wo do emerytury. 
Funkcjonarjuszom państwowym i zawodowym woj- 
skowym, przeniesionym w stan spoczynku, nie sluży pra- 
wo do otrzymywania zalicLek na koszty przesiedlenia, 
ponieważ art. 21 ustawy emerytalnej przewiduje wyłącz- 
nie prawo do zwrotu kosztów już poniesionych. 
Przy zwrocie kosztów przesiedlenia na zasadzie 
art. 21 ustawy emerytalnej mają odpowiednie zastosowa- 
nie przepisy 
 20 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 
17 września 1927 r. o obowiązku przedstawiania wszel- 
kich rachunków w terminie 14 dni, IiczonYt:h od następ- 
nego dnia po uskutecznieniu przesiedlenia, a o ile chodzi 
o rachunki kosztów przewozu urządzenia domowego ko- 
leją lub statkiem - w tymże terminie, liczonym od na- 
stępnego dnia po dokonaniu przewozu urządzenia domo- 
wego do miejscowości przesiedlenia, przyczem niezacho- 
wanie bez dostatecznego usprawiedliwienia wyżej okre- 
226
		

/img0227_0001.djvu

			ślonych terminów pociąga za sobą utratę prawa do zwrotu 
kosztów przesiedlenia. 
Powyższe zasady powinny być stosowane również 
do wdów i sierot po funkcjonarjuszach państwowych i za- 
wodowych wojskowych z następującemi odchyleniami: 
Do zwrotu kosztów przesiedlenia mają prawo jedy- 
nie wdowy i sieroty, co do których nie zachodzą prze- 
szkody, przewidziane wart. 69 ustawy emerytalnej, sie- 
roty zaś nadto, o ile nie ukończyly 18 roku życia, a w ra- 
zie odbywania studjów w zakładach naukowych - 24 ro- 
ku życia (art. 72 ustawy emerytalnej). 
W dowy i sieroty otrzymują ryczałt w wysokości, od- 
po\\	
			

/img0228_0001.djvu

			zmarłych w ciągu roku po przeniesieniu w stan spoczyn- 
ku, a przed dokonaniem przesiedlenia - o ile przesiedlą 
się w ciągu roku od daty przeniesienia zmarłego funkcjo- 
narjusza lub wojskowego w stan spoczynku, niezależnie 
od daty śmierci tego funkcjonarjusza lub wojskowego. 
Wdowy natomiast i sieroty, pozostałe po funkcjonarju- 
szach i wojskowych, przemesionych w stan spoczynku, 
a zmarłych po upływie roku od daty tego przeniesienia, 
nie korzystają z prawa do zwrotu kosztów przesiedlenia. 
Wdowy i sieroty po funkcjonarjuszach i wojskowych, 
zmarłych w czynnej służbie, mają prawo do zwrotu ko- 
sztów jednorazowego przesiedlenia się z miejsca dotych- 
czasowego zamieszkania w kraju lub zagranicą (do przy- 
szłego miejsca zamieszkania, które obiorą sobie w kraju 
lub na obszarze W. M. Gdańska (art. 77 zdanie l-sz
 
ustawy emerytalnej). Natomiast wdowy i sieroty po 
funkcjonarjuszach i wojskowych, którzy zmarli w ciągu 
roku po przeniesieniu w stan spoczynku, a przed doko- 
naniem przesiedlenia mają prawo do zwrotu kosztów prze- 
siedlenia z ostatniego miejsca służbowego zmarłego funk- 
cjonarjusza lub wojskowego do przyszłego miejsca za- 
mieszkania w kraju lub na obszarze W. M. Gdańska 
(art. 77 zdanie 2-gie w związku z art. 21 ust. l ustawy 
emerytalnej). Jeżeli jednak wdowa luh sieroty mieszkają 
poza miejscowością, w której pełnił służbę zmarły funk- 
cjonarjusz państwowy lub zawodowy wojskowy, i z tej 
miejscowości przesiedlają się do innej, w takim razie będą 
korzystały z prawa do zwrotu kosztów przesiedlenia, 
w wysokości nieprzekraczającej tych kosztów, jakieby po- 
ciągnęło za sobą przesiedlenie się z miejsca, w którem 
zmarły funkcjonarjusz lub wojskowy ostatnio pełnił służ- 
bę (wyrok Najwyższego Trybunału Administracyjnegv 
L. Rej. 3430/26 w sprawie Uramka w Zbiorze Wyroków 
t. VI. 1605). 
Jednocześnie wyjaśnia się, że w myśl art. 1 i 29 roz- 
porządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 marca 
228
		

/img0229_0001.djvu

			1928 r. o ewidencji i kontroli ruchu ludności (Dz. U. R. P. 
Nr. 32, poz. 309) prowadzenie tej ewidencji i kontroli 
należy obecnie do gmin miejskich i wiejskich lub też do 
podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i przez nie- 
go upowa.lnionych władz i organów. W związku z tern 
la dowód dokonania przesiedlenia i zameldowania się 
w nowem miejscu zamieszkania powinny być przyjmo- 
wane wydawane przez gminy potwierdzenia zgłoszenia 
na stale zamieszkania (art. 12 powyższego rozporządzenia 
Prezydenta r
zeczypospolitej z dnia 16 marca 1928 r. i 
 17 
rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dn. l6-go 
paldziernika 1930 r. o meldunkach i księgach ludności - 
Dz. U. R. P. Nr. 84, poz. 653). Natomiast potwierdzenie 
zgłoszenia na czasowy pobyt w danej miejscowości (róż- 
niące się od potwierdzenia zgłoszenia na pobyt stały tyl- 
ko barwą papieru), nie stanowi dowodu, wykazującego 
dokonanie przesiedlenia, ponieważ przez przesiedlenie się 
należy rozumieć przeniesienie się do innej miejscowości. 
z zamiarem stałego w niej zamieszkania. 


WYSOKOSć POSMIERTNEGO. 


W pewnym wypadku przy obliczaniu pośmiertneg.) 
po zmarłym funkcjonarjuszu w stanie spoczynku władze 
odmówiły zaliczenia do pośmiertnego dodatku mieszka- 
ni0wego i 15% zasiłku, wychodząc z założenia, że do- 
datek mieslkaniowy i 15% zasiłek nie stanowią integral- 
nej części uposażenia emerytalnego a temsamem nie wcho- 
dzą do obliczenia pośmiertnego. 
Najwyższy Trybunał Administracyjny rozpatrując 
skargę w tej sprawie w wyroku z dnia 8 czerwca 1933 
L. Rej. 5663j30 orzekł co następuje: 
Art. 78 ustawy emerytalnej z dnia 11 grudnia 1923. 
zawierający postanowienie, że wdowa, w razie śmierci 
funkcjonarjusza w stanie spoczynku otrzymuje pośmiertne 
w wysokości trzymiesięcznego uposażenia, pobieranego 
229
		

/img0230_0001.djvu

			ostatnio przez zmarłego jej męża, nie podaje bliższego 
określenia pojęcia "uposażenie.... 
Jednakże skoro rzeczony artykuł postanawia, że po- 
śmiertne ma wynosić trzymiesięczne ostatnio "pobierane" 
przez zmarłego uposażenie, należy uznać, że ustawodaw- 
ca, nie wprowadzając jakichkolwiek zastrzeżeń co do 
sposobu obliczenia tego uposażenia, miał na myśli całko- 
wite faktycznie pobierane przez zmarłego uposażenie, nie- 
zależnie od podstaw, na jakich wymiar był oparty. 
Takie stanowisko nie jest sprzeczne z innemi posta- 
nowieniami ustawy emerytalnej, w szczególności nie jest 
sprzeczne z an. 17 tEj ustawy, na który pozwana władza 
się powvłuje. Gdy bowiem art. 17, mówiąc o ostatnio 
pobieranem w słu.i:bie czynnej przez emeryta uposażeniu 
zaznacza, iż chodzi tu o uposażenie "przypadające" we- 
dlug art. 3 ustawy uposażeniowej z dnia 9 października 
1923, a więc o uposażenie prawnie należne - omawiany 
przepis art. 78 mówi o ostatnio faktycznie pobieranem 
uposażeniu, a więc o uposażeniu zasadniczem, ze wszyst- 
kiemi faktycznie pobieranemi dodatkami. 
Z powyższych względów Najwyższy Trybunał Admi- 
nistracyjny zaskarżone orzeczenie uchylił jako niezgvdne 
z ustawą, 


230
		

/img0231_0001.djvu

			PRAWO O PUBLICZNYCH 
PRZEDSIĘWZIĘCIACH 
ROZRYWKOWYCH 


Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej 
z dnia 27 października 1933 r. 
(Dz. U. R. P. 85, poz. 632). 
Rozdział I. 


PRZEPISY OGóLNE. 


Art. I. Przepisom prawa niniejszego podlegają pu- 
hliczne: widowiska, produkcje słowne, muzyczne, odczy- 
ty, przedsięwzięcia sportowe, szkoły tańców salonQwych, 
zabawy ludowe, tudzież inne przedsięwzięcia, służące ce- 
lom rozrywkowym lub pokazowym, z wyjątkiem wystaw 
gospodarczych i wyświetlania filmów zapomocą kinema- 
tografu. 
Art. 2. 
 I. Urządzanie rozrywek podlegających 
prawu niniejszemu wymaga pozwolenia władzy 

 2. Pozwolenie ma charakter ściśle osobisty i nie 
może być przeniesione na osobę trzecią ani w drodze spad- 
ku, ani aktem zdziałanym między żyjącymi. 

 3. Minister Spraw Wewnętrznych władny jest 
w drodze rozporządzeń określać przedsięwzięcia rozryw- 
kowe, co do których wystarczy zgłoszenie, oraz ustalać 
231
		

/img0232_0001.djvu

			sposób i warunki takich zgloszeń, a także up
awmema 
wladz w stosunku do zgloszonych przedsięwzięć. 
Art. 3. 
 I. Udzielając pozwolenia, wladza w mia- 
rę okoliczności może ustalić warunki, których niedopel- 
nienie powoduje cofnięcie pozwolenia. 

 2. Władza może uzależnić udzielenie pozwolenia 
od złożenia kaucji w gotówce, w papierach pupilarnych 
lub w formie gwarancji bankowej na zabezpieczenie ewen- 
tualnych roszczeń do przedsięwzięcia rozrywkowego ze 
strony jego pracowników lub publiczności. 
ArtA. 
 I. NiezaleLnie od wymagań przepisów bu- 
dowlanych i techniczno-sanitarnych dla teatrów i innych 
pomieszczeń, przeznaczonych do licznego gromadzenia się 
ludzi, jeżeli przedsięwzięcie rozrywkowe wymaga specjal- 
nych urządzeń technicznych, których bezpieczeństwo mo- 
Le nasuwać obawy, wówczas uruchomienie go będzie po- 
przedzone zbadaniem przez odpowiednią wladzę przy 
udziale potrzebnych fachowców. W razie wątpliwości 
kompetencyjnych władzę tę ustala władza udzielająca po- 
zwolenia na przedsięwzięcie. 

 2. Przepisy co do wewnętrznego urządzenia po- 
mieszczell przedsięwzięć rozrywkowych i zachowania się 
w nich ze względu na wymagania bezpieczeństwa, higjeny 
i porządku wydaje Minister Spraw Wewnętrznych w po- 
rozumieniu z zainteresowanymi ministrami. 
Art. 5. Ze względu na właściwość wladz i tryb po- 
stępowania oraz warunki organizowania przedsięwzięć 
prawo niniejsze rozróżnia przedsięwzięcie: a) z siedzibą 
stałą, b) wędrowne i c) dorywcze. 


Rozdzial II. 


PRZEDSI
WZI
CIA Z SIEDZIBĄ. STALĄ.. 
Art. 6. 
 l. Pozwolenia na przedsięwzięcie rozryw- 
kOVve z siedzibą stalą, z wyjątkiem przedsięwzięć teatraI- 
232
		

/img0233_0001.djvu

			nych, udziela wojewódzka władza administarcji ogólnej 
miejsca siedziby przedsięwzięcia. 

 2. Pozwolenia na przedsięwzięcie teatralne bez 
względu na jego siedzibę udziela Minister Spraw We- 
wnętrznych w porozumieniu z Ministrem Wyznań Religij- 
nych i Oświecenia Publicznego. 

 3. Pozwołenia te wyda.ie wladza w zależności od 
oceny warunków miejscowych, charakteru przedsięwzię- 
cia i kwalifikacyj jego organizatorów. 

 4. Kompetencje przewidziane w 
 1 - Minister 
Spraw Wewnętrznych, a przewidziane w 
 2 - Minister 
Spraw Wewnętrznych w porozumieniu z Ministrem Wy- 
znań Religijnych i Oświecenia Publicznego, władny jest 
normować odmiennie drogą rozporządzeń. 
Art. 7. Pozwolenia określone wart. 6 mogą być 
udzielane na okres do 15 lat w zależności od charakteru 
przedsięwzięcia, potrzeby odpowiednich inwestycyj i ko- 
sztów z tern związanych. 


R o z d z i a ł m. 


PRZEDSII
WZIĘCIA WĘDROWNE. 
Art. 8. 
 1. Pozw{)leil na przedsięwzięcia wędrow- 
ne, z wyjątkiem objazdowych przedsięwzięć teatralnych. 
udzielają władze administracji ogólnej właściwe dla ob- 
szaru, na którym przedsięwzięcie ma funkcjonować, a na 
obszar całego Państwa - Minister Spraw Wewnętrznych. 

 2. Pozwoleń na objazdowe przedsięwzięcia te- 
atralne udziela Minister Spraw Wewnętrznych w porozu- 
mieniu z Ministrem Wyznań Religijnych i Oświecenia Pu- 
blicznego. 

 3. Przepis art. 6 
 4 stosuje się odpowiednio. 
Art. 9. Po przybyciu przedsięwzięcia do miejscowo- 
ści jego czasowego funkcjonowania, urządzający ma obo- 
wiązek zgłosić miejscowo właściwej powiatowej władzy 
233
		

/img0234_0001.djvu

			administracji ogólnej o czasie, mIeJscu i rodzaju produk- 
cyj. Władza ta, w zależności od oceny warunków miej- 
scowych, może ograniczyć czas funkcjonowania przedsię- 
wzięcia, a nawet zakazać jego funkcjonowania w danej 
miejscowości. 


R o z d z i a ł IV. 


PRZEDSIĘWZIĘCIA DORYWCZE. 


Art. 10. Pozwolen na przedsięwzięcia dorywcze udzie- 
lają powiatowe władze administracji ogólnej miejsca przed- 
sięwzięcia. Za dorywcze uważa się przedsięwzięcie zor- 
ganizowane wyłącznie celem urządzenia jednej lub parLI 
rozrywek w jednej miejscowości. 


R o z d z i a ł V. 


APROBATA UTWORóW I ICH INSCENIZACJI. 


Art. 11. 
 1. Na utwory z tekstem słownym, prze- 
znaczone do publicznego wyi<;onania, należy uprzednio 
uzyskać aprobatę miejscowo właściwej władzy administra- 
cji ogólnej, a jeżeli chodzi o obszar całego Panstwa - Mi.. 
nistra Spraw Wewnętrznych. 
Władza powołana do aprobaty utworu z tekstem słow- 
nym może zażądać dołączenia tłumaczenia go na język 
panstwowy, jeżeli utwór pisany jest w języku innym. 

 2. Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych 
mogą ustalać ulgi w zakresie potrzeby uprzedniej aprobaty 
utworów i zmieniać kompetencje co do aprobaty. 
Art. 12. 
 ł. Władza może poddać ocenie również 
inscenizację i część mimiczną utworu, nie przewidzianą 
w aprobowanym jego tekście słownym. W tym celu urzą- 
dzający jest obowiązany co najmniej na 24 godziny przed 
234
		

/img0235_0001.djvu

			ostateczną próbą produkcji zawiadomić o jej czasie i miej- 
scu wlaściwą powiatową wladzę administracji ogólnej. 

 2. W stosunku do przedsięwzięć wędrownych in- 
scenizacja i część mimiczna mogą być aprobowane przez 
powiatową wladzę administracji ogólnej miejsca organi- 
zacji przedsięwzięcia, co nie pozbawia władzy miejsca 
wykonywania utworu prawa do żądania poczynienia mo- 
żliwych zmian, którychby wymagały warunki miejscowe 


R o z d z i a ł VI. 


PRODUKCJE Z
KAZANE. 
Art. 13. Zakazane są przedsięwzięcia rozrywkowe 
przeciwne prawu albo zagraLające bezpieczeństwu, spo- 
kojowi lub porządkowi publicznemu, a w szczególności 
produkcje: 
a) szkodliwe dla interesu państwowego Rzeczypospo- 
litej, 
b) obrażające uczucia narodowe, 
c) obrażające uczucia religijne kościołów i związków 
religijnych przez Państwo uznanych, 
d) mogące przyczynić się do zdziczenia obyczajów 
lub demoralizacji, 
e) stanowiące propagandę lub gloryfikację prze- 
stępstw, 
f) ośmieszające arcydzieła literatury polskiej lub zło- 
śliwie je zniekształcające, 
g) złośliwie przedstawiające w ujemnem świetle pol- 
ską rzeczywistość, 
h) wkraczające w dziedzinę hypnotyzmu i sugestji, 
o ile miałyby odbywać się przy udziale osób z po- 
sród publiczności. 


235
		

/img0236_0001.djvu

			R o z d z i a ł VII. 


PRZEPISY PORZ
DKOWE. 


Art. ]4. 
 1. Programy przedstawień (produkcyj) 
ze wska7aniem miejsca, czasu, przeznaczonych do wyko- 
nania &1tworów i biorącego w nich udzial personelu po- 
winny być dostarczane powiatowej władzy administracji 
ogólnej miejsca przedstawień w miarę ustalania tych pro- 
gramów, a w każdym razie najpóźniej na 24 godziny przed 
przedstawieniem. 

 2. Programy te powinny być przed rozpoczęciem 
sprzedaLY biletów podane do publicznej wiadomości drogą 
wywieszenia ich przy wejściu do pomieszczenia, gdzie 
przedstawienie ma się odbywać i w miejscach przezna- 
czonych do sprzedaży biletów. Przedruk programów nie 
podlega żadnym ograniczeniom. 

 3. W razie konieczności zmiany programu naleiy 
o tern niezwłocznie podać do wiadomości władz i obwie- 
ścić sposobem wskazanym w paragrafie poprzednim. Oso
 
by, które nabyły bilety przed obwieszczeniem zmiany, 
uprawnione są do zwrotu biletów i otrzymania wpłaconej 
za nie należności. 
Art. ]5. Zapowiedziane przedstawienia (produkcje) 
powinny rozpoczynać się dokładnie w czasie wskazanym 
w programach i afiszach. 
Art. 16. Celem kontroli przestrzegania przepisów 
i warunków tudzież nadzoru artystycznego, oraz dla ce- 
łów reprezentacyjnych, urządzający przedsięwzięcie ma 
obowiązek oddania do dyspozycji władz bezpłatnie naj- 
wyżej 6 miejsc. Obowiązek ten określa szczegółowo wła- 
dza, udzielająca pozwolenia na przedsięwzięcie. 
Art. 17. 
 I. Powiatowa władza administracji ogól- 
nej może zawiesić wykonanie utworu aprobowanego, jeżeli 
w tym czasie zajdą lub wyjdą najaw okoliczności, wska- 
236
		

/img0237_0001.djvu

			zujące na to, że produkowanie utworu zagraża bezpieczeń- 
stwu, spokojowi lub porządkowi publicznemu. 

 2. Powiatowa władza administracji ogólnej może 
również zawiesić wykonanie utworu, jeżeli ma dostateczne 
podstawy do przypuszczenia, że wykonanie to miałoby 
odbyć się z pogwalceniem praw autorskich. 

 3. Minister Spraw Wewnętrznych może czasowo 
zawiesić funkcjonowanie prawnie istniejących przedsię- 
wzięć rozrywkowych na obszarze całego Państwa z po- 
wodu żałoby narodowej. Podobne uprawnienie przysłu- 
guje wojewódzkiej wladzy administracji ogólnej na podle- 
glym jej obszarze w przypadku epidemji. W pierwszym 
z tych przypadków zawieszenie nie może trwać dłużej 
niż 3 dni. 
Art. 18. Szczegółowe przepisy porządkowe dotyczą- 
ce funkcjonowania przedsięwzięć rozrywkowych, a zwła- 
szcza co do: godzin ich funkcjonowania, ograniczeń funk- 
cjonowania niektórych przedsięwzięć w pewnych dniach 
ze względów religijnych, ograniczeń co do udziału dzieci 
i mlodzieży oraz uczęszczania ich na przedstawienia - 
ustalają rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych' 
w porozumieniu z zainteresowanymi ministrami. 


H o z d z i a ł VIII. 


POSTANOWIENIA KARNE. 


Art. 19. Kto wykracza przeciw przepisom prawa ni- 
niejszego lub rozporządzeń, wydanych na jego podstawie, 
podlega karze aresztu do 3 miesięcy lub grzywny do 3.000 
złotych. Do orzekania powołane są władze administra- 
cyjne. 
Art. 20. Uporczywe nieprzestrzeganie przez przed- 
sięwzięcie rozrywkowe przepisów prawa niniejszego i roz- 
porządzeil na niem opartych, stwierdZ{)ne kilkakrotnt:m 
237
		

/img0238_0001.djvu

			ukaraniem, a także nieprzestrzeganie warunków pozwole- 
nia, daje władzy podstawę do cofnięcia go przed upływem 
terminu jego ważności. 


Rozdział IX. 


POSTANOWIENIA KOŃCOWE. 


Art. 21. Do nadzoru nad funkcjonowaniem przedsię- 
wzięć rozrywkowych, o ile nie chodzi o kompetencje szcze- 
gólne, przewidziane w prawie niniejszem i w rozporzą- 
dzeniach na niem opartych, powołane są powiatowe władze 
administracji ogólnej miejsca funkcjonowania tych przed- 
sięwzięć. 
Art. 22. Wszelkie zawiadomienia kierowane do władz 
w sprawach objętych niniejsze m prawem lub rozporzą- 
dzeniami wydanemi na jego podstawie, z wyjątkiem za- 
wiadomień, wymienionych wart. 2 
 3 niniejszego pra- 
wa, są wolne od opłat stemplowych. 
Art. 23. Wykonanie prawa niniejszego i wydanie 
w tym celu potrzebnych rozporządzeń wykonawczych po- 
rucza się Ministrowi Spraw Wewnętrznych w porozumie- 
niu z zainteresowanymi ministrami. 
Art. 24. Prawo niniejsze wchodzi w życie z dniem 
1 stycznia 1934 r. Z dniem tym tracą moc obowiązującą 
wszelkie przepisy w sprawach uregulowanych prawem ni- 
niejszem. 


238
		

/img0239_0001.djvu

			NAJLEPSZY 
ZEIZYT SZKOLMY 


111 
-- 


- 


WSZELKIE 
PRZYBORY 
i POMOCE 
SZKOLNE 


NAJLEPIEJ NABYWAĆ 


w S p. A M c. n A s Z S K L E P . U R A n I A 


Warszawa - Sienna 15 (centrala) 
" - Jasna l (oddział) 
Ł6dż - Piotrkowska 90 
Poznań - 3 Maja 4 
Sosnowiec - Warszawska 8 
Katowice - Stawowa 3 
Brześć niB. - 3 Maja 5 


239
		

/img0240_0001.djvu

			WYDAWniCTWA ZWIAZKU nAUCZYCIELSTWA POLSKIEGO 
PŁOMYK 


tygodnik dla dzieci od lat lO-ciu do 14-tu, 
z wielobarwnemi ilustracjami 
pod redakcją Heleny Radwanowej. 


PŁOMYOZEK 


tygodni.k z kolorowemi obrazkami dla dzieci 
od lat 6-ciu do 9-ciu 
pod redakcją Janiny Porazińskiej. 
Pisma te wychodzą od l-go września do końca 
czerwca. 


Warunki prenumeraty: 


MiesIęcznie, kwarIal., rocznie 


"Płomyk" 1.50 4.50 14 zł 
"Płomyczek" 1.20 3.50 t 1 " 
"Płomyk" z "Płomyczkiem" 2.30 6.50 21" 
Konto czekowe P. K. O. Nr. 6.880. 
Adres redakcji i administracji: 
Warszawa, ul. Dobra 6, dla prenumeratorów 
warszawskich ul. świętokrzyska 18. 


240
		

/img0241_0001.djvu

			WYDAWniCTWA ZWIAZKU nAUCZYCIELSTWA POLSKIEGO 
ILUSTRACJA SZKOLNA 


miesięczne wydawnictwo tablic do nauki poglądo- 
wej. Rocznie wychodzi 10 seryj po 4 lub 8 obra- 
zów w każdej serji. Większość tabl'ic jest wielo- 
barwnych; do każdej tablicy dołączone są teksty 
objaśniające. Dotychczas wyszło 40 seryj, zawie- 
rających 500 obrazków. 
Cena serji zł. 4, w prenumerade zł. 3, prenumerata 
roczna zł. 28. 
Serje z lat ubiegłych przy większych zakupach 
można nabywać na warunka,ch ulgowych. 
Adres: 
Warszawa, ul. Dobra 6, lub Świętokrzyska 18. 
Konto P. K. O. Nr. 19.707. 


SZKOLNA GAZETKA ŚCIENNA 


wychodzi w okresie pracy szkolnej dwa razy na 
tydzień, poświęcona jest aktualnościom i zawiera 
następujące działy: Z Polski, Ze świata, Ze spor- 
tów i Ze szkoły. 
Prenumerata: 
miesięczna 1 zł., za cały rok szkoIny zł. 8. 
Adres: 
Warszawa, ul. Dobra 6, lub Świętokrzyska 18. 
Konto P. K. O. "II ust 1'8 cj a Szkolna" Nr. 19.707. 
*16 241
		

/img0242_0001.djvu

			ZABAWA-NAUKA 


wytwórnia i sklad gier i zabawek pedagogicznych 
przy "PŁOMYKU" i "PŁOMYCZKU". 


Budownictwo drewniane, układanki geometryczne, 
domina obrazkowe, geometryczne, liczbowe, lote- 
ryjki obrazkowe, gry do ćwiczeń zmysłów i roz- 
woju myślenia logicznego, materjały w komplecie 
do wyrobu różnych zabawek. 
Gry towarzyskie dla świetlic. 
Materjały i narzędzia do sporządzania zabawek 
i do robót ręcznych. 


Na żądanie wysyła się cennDk szczegółowy. 


Warszawa, ul. świętokrzyska 18. 


242
		

/img0243_0001.djvu

			POWSZECHNY UNIWERSYTET 
KORESPONDENCYJNY 


to szkoła dla ludzi pracy 
to szkoła, która przychodzi sama do każ- 
dego człowi'cka, gdy ten do szkoły 
przyjść nic może 
wszyscy, którzy pragną pogłębić swoje wykształ- 
cenie ogólne i zawodowe 
wszyscy, którym brak świadectw s,zkolnych prze- 
szkadza w dal'szej karjerze życiowej 
niech natychmiast zgłoszą się osobiście lub 
I'istownie do Powszechnego Uniwersy- 
tetu Korespondencyjnego a otrzymają 
bezpłatnie programy szczegółowe kur- 
sów oraz warunki zapisów. 


DLA NAUCZYCIELSTWA 


Wyższy Kurs Nauczydelski 
Kurs do Egzamilnu Praktycznego 
Wzorowe Kursy w Zakresie Szkoły Powszechnej 
Kurs Gimnazjalny w/g nowej ustawy o ustroju 
szkolni.ctwa 
Kurs Nauki ObywatellSkiej 
Warszawa - Aleja Róż Nr. 2 Tel. 8-21-10. 
Konto P. K. O. 9.415. 


243
		

/img0244_0001.djvu

			. NIEZBEDNE 
DLA KAŻDEGO NAUCZYCIELA 


JAK 
REAUZOWAC 
NOWE 
PROGRAMY 
SZKOLNE 


- 
BIBLIOTEKA NAUCZYCIELA SZKOłY POWSZECHNEJ 
POD RED. BENED. KUBSKIEGD 


1. Dr. J. Balicki. Oblicze nowych programów; 2. J. Mi- 
chalaw.k
. Zagadnienia wychowawcze w nowych pro- 
gramach; 3. SI. DrzewlecItI. Wychowanie obywatel- 
sko-państwowe w nowych programach; 4. St. Ma- 
chow,kl, Wychowanie gospodarcze w nowych pro- 
gramach; 5. B. Kub'kl. Twórczość nauczyciela 
a nowe programy; 6. M. Kotarblń.kl. Organizacja pracy w kI. 1 na 
podstawie nowego programu; 7. St. Dobranteckl. Organizacja pracy 
w kI. II na podstawie nowego programu; 8-9. J. Dańcewluowa. Jak 
realizować nowy program języka polskiego (2 tomiki); lO-li. Dr. WI. 
Ho,zow,ka. Jak realizować nowy program hlstorjl (2 tomiki); 12-13. 
E. Dudkówna I ]. Strzelecka. Jak realizować nowy program matematyki 
(2 tomiki); 14. }. Czu.łow.kl. Jak realizować nowy program przyrody 
martwej; 15-16. T. Mauznor. Jak realizować nowy program śpiewu 
(2 tomiki); 17. Dr. J. Kuchta. Psychologja dziecka wiejskiego a praca 
szkolna; 18. St. Wlqcek l}. Ciopl.lew,łl. Czytanie w szkole powszech- 
nej. (Przyklady z praktyki). - mMIK POJEDYŃCZY PO Zł. UD 


Dr. M. Li
rachowa. Psychologja pedagogiczna 
(w ćwiczeniach) - zł. 7.50; K. Linko Nauczanie 
łączne I nauczanie języka ojczystego w szko- 
le powszechnej - zł. 7.-; L. 'Pomlrow,k.. Wal- 
ka o nowy realizm - zł. 4.'<;0; L. Pomlrow.kl. 
Nowa literatura w nowej Polsce - zł. ]1.-; 
W PIUYGOTOWANIU: K. Hlawlczka. Jak uczyć śpiewu; 
W. Martunowl.zówna. Nauczanie hlstorji w szkole po- 
wszechnej; Dr. J. Sa'on/. Krótka metodyka języka polskie- 
go (zarys oe-ólny). 


BIBLIOTEKA 
METODYCZNO 
PEDAGOGICZNA 


244
		

/img0245_0001.djvu

			WYDAWNICTWA . 
GEBETHNERA I WOLF FA 
lIIiiiiii 
BIBLJOHKA MłODZIEŻY W WIEKU 12-15 LAT 
POD RED. DR. J. ZAREMBY 


POLSKA 
I ŚWIAT 
WSPÓłCZESNY 


DOTYCHCZAS UKAZAŁY SIĘ TOMIKI: 
J. Gen SławoJ-Skradłow.k'. Gdzie widziałem Ko- 
mendanta nim Polskę wywalczyi. zł. 1.-; 
2. Major Lipiń.", W. Wojna polska Rok 1918- 
1919.zł. 1.-; 3. Z. Nowa/tow.'" Puhar Krakowa - zł. 1.-; 4. G. Morcl- 
nek. W zadymlonem slońcu - gr. 'O; 5. M. Grolow.kl. Źródła świa- 
tła-gr. 90; 6. E. Szelbu,g-Zarembina. Dom wielki jak świat -gr. 90, 
7. J. Me',..... :2:wlrko i Wigura - gr. BO; 8. H. Bogu..ew./to. Czerwone 
węte - gr. 90; W STYCZNIU B. R. UKAŻĄ SIĘ: 9. G. Mo,clnek. Dzie- 
je węgla; 10. A. Janow.kl. W stolicy. II. Gen. J. Rómm_l. Wspomnienia 
z bojów kawalerji. ZAPOWIEDZIANE SĄ m. In: E. Malacz_w."I. Z bo- 
jów syberyjskiej brygady; H. Rom_,. Strony wileńskIe; M. S,edl..kl. 
Nad polskiem morzem. K Mo"u,zJ)ń,kl. Lwów; M. Dqbrow.ka Praca 
artysty; H. Bogu.zew,ka. Dzieci znikąd. J. Wiklor. Polacy we Fran- 
cji; Z. Nowakow'''I. Niemcy; J. L_peckl. PodrM do Syberji; F. O.._n- 
dow.ltI. Afryka; H. Naglerawa. Bohaterskie kobiety; Z. Nał"ow.1ta. Bra- 
terstwo narodów;]. lVeI..ner. Najwatniejsze loty świata; 11m Poke'. 
Plyną polskie okręty; ]. Ko.scw.kl. O zagłębiu naftowem. 
Bibljoteka dostępna jest w sprzedazy pojed. i w pre- 
numeracie. PRENUNERA T A: miesięczna wraz z kosz- 
tami przesyłki (za 3 tomiki) zł. 2.-; kwartalna (za 9 
tom.) zł. 6.-; półroczna (za 18 tom.) zł. 12.-. Pre- 
numeratę przyjmują: Gebethner i WoHf, Warszawa. 
Zgoda 12, P. K. O. 16.655 oraz wszystkie księgarnie, 


Nowa bibljoteka o charakterze wydawnictwa se- 
ryjnegO. obejmująca szereg niezmiernie tanich ksią- 
żeczek. w których nauczyciel znajdzie materjały 
faktyczne 1 metodyczne do najrMno- 
€B rodniejszych zagadnień, jakie musi wg. 
nowych programów z uczniami przero- 
::, bić. RedakCJę tej jedynej w swoim ro- 

. 
 dZllju blbljoteki objął Z. Szulczyński, 
, minis!. wizytator szkół. 


MATERlAlY 
DO RfALlZOW, 
PROGRAMÓW 
SZKOłY 
POWSZECH NEJ 


245
		

/img0246_0001.djvu

			KSIĄŻNICA-ATLAS 
Warszawa, Nowy-Świat 59, Lwów, Czarnieckiego 12, 
tel. 223-65. tel. 30-52. 
ŚWIAT I 
VCIE 
Zarys encyklopedyczny ś\VIAT i :2;YCIE pomyślanJ 
j..st jako pomoc szkolna dla nauczycieli i uczniów, a jf'gc 
cPlem jest umożliwienie realizacji nowego programu I"zkol- 
nego i nowych metod nauczania (szkoła twórcza, nauczalll
 
pod kierunkiem i t. p.). Stąd te:!: nadaje on się z pożytkiem 
tak do bibljotek szkolnych ncznIowskich i nauczycielskich, 
jak i do pracowni naukowych, jjwietlic, kółek naukowych 
i sportowych I innych, porusza bowiem wszystkie zagad- 
nienia współczesności i przeszłości, o ile mają one znaCZe- 
nie dla dorobku kulturalnf'go świata. Jako tak pomyślani 
pomoc naul(owa uzy"kał ś'VIAT i :2;YCIE aprobatę Milll- 
sterstwa 'V. R. i O. P. z dnia 19.X. 1932, L. I. Pr. 3975/32. 
które \V odnośnym komunikacie tak orzeka: "Dzieło to, 
w założeniu swem niezmiernie pożyteczne, mote odegrać 
powatną rolę jako uzupełnieni.. materjału, przerobionego 
W szkole; może też służyć jako cenny jjrodek naukowy, 
zwłaszcza w pracowniach humanistycznych i przyrodni_ 
czych". 
Encyklopedja ta, ukazując I"ię od 1.1. 1933 r. w ze!3ZY- 
tach miel"ięczn
'ch z wyjątkiem lipca i sierpnia, obejmowa 
będzie ogółem pięć tomów po 10 zeszytów każdy - w ilo
 I 
ponad 3000 stron tekstu I 640 stron ilustracyj barwnych 
oraz rycin dwukolorowvch. 
Do grudnia 1933 r. ukazało się 10 zel"zytów tomu l. 
które są już do nabycia wraz z nader estetyczną okładk:j. 
projektu B. Lenarta. 
Cena I zeszytu poza prenumeratą \
}nosi zł. 6 pIu 
porto 0.85 razem zł. 6.85. 
Cena zeszytu w prenumeracie mlesi
cznej wyn081 
zł. 4.80, półrocznie zł. 23.30, rocznie zł. 45.16. 
Prenumerata zniżona dla nauczycieli, organizacyj nau- 
czycielskich i dla uczniów: zł. 3.- za zcszyt. 
Szczegółowe katalogi oraz "Przcgl').d 'Vydawnictw" 
"Książnicy-Atlasu" na żądanie gratis i franko. 
Księgarnie ..Książnicy - Atlasu" (Warszawa, Nowy 
ewiat 59, tel. 223-65 i Lwów, Czarnieckiego 12, tel. 30-52) 
dostarczają wszystkich k"iążek. 
Przy Księgarni 'Varszawskiej "Poradnia bib1jograficz_ 
no - pedagogiczna" oraz "Wypożyczalnia Pedagogiczna". 
Opłata miesięczna zł. 2.50. Kaucja zł. 5,-. Wysyłka tal<ż 
na prowincję. 


246
		

/img0247_0001.djvu

			KSIĄŻNICA-ATLAS 


Warszawa, Nowy-świat 59, 
tel. 223-65. 
BibIjoteka Pedagogiczno-Dydaktyczna. 


Lwów, Czarnieckiego Il, 
tel. 30-52. 


Przy nabywaniu każdoczpsnego kompletu dajemy 10% znlżki
 
Zł. 


1. Xlemensiewicz Z. Dydaktyka nauki o języku 
ojczystym . . . . . . .. . 
2. Koniński K. Szkoła na miarę. Projekt szkoly 
średniej indywidualizującej . . . . . 
3. l'likodym O. Dydaktyka matematykI. Cz. lo Liczby 
naturalne . . . . . " .. 
ł. l'lawroczyński B. Zasady nauczania. '\Vyd. II. 
5. Ba1ey S. P"ychologja wieku dojrzewania 
6. Nawroczyńskt B. Uczeń i klasa. '\Vyd. II. . 
7. Weryho-Badziwiłłowiczowa M. Metoda wycho- 
wania przedszkolnego. '\Vyd. III . 
8. Harabaszewski J. Metodyka chemji 
9. Jeżewskl M. Nauczanie fizyki . . 
10. Kwiatkowski S. Dydaktyka ; metodyka naucza- 
nia języków nowożytnych. . . . . . 
11. Sośnicki X. Podstawy wychowania państwowego 
12. Ziemnowicz M. Szkolnictwo w Stanach Zjedn. 
Ameryki P.. . . 
13. - Nauczanie i wychowanie w Stanach Zjedn. 
Ameryki P. . 


6.40 
3.80 
9.60 
12.- 
6.90 
9.80 
6.60 
12.- 
9.40 
2.50 
6.- 


Bibljoteka Przekładów Dzieł Pedagogicznych. 
Przy nabywaniu każdoczesnf'go kompletu dajemy 10% zniżki. 
Zł 
1. Dewey. Moje pcdagogkzn" ('rpdo. - Szkoła 
a społpczeńsh\ o. \Vyd. II.. . . 3.20 
2. Busk. Pedagogika eksperymentalna. . . . 8.80 
3. Kerschensteiner. Pojęcie szkoły pracy. Wyd. II. 
4. Parkhurst. Wykształcenie według planu daltoń- 
"kiego . . . . . . . 5.60 
5. Me Cunn. Kształcenie charakteru . 5.60 
6. Saxby. Kształcenie postepowania . 6.- 
7. Stevenson. Metoda projektów w nauczamu 6.- 
8. ZienkowsJd. Psychologja dzieciectwa 9.80 
9. Piaget. Mowa i myślenie u dziecka . 6.40 


247
		

/img0248_0001.djvu

			KSIĄŻNICA-ATLAS 


Warszawa, Nowy-świat 59, 
tel. 223-65. 


Lwów, Czarnieckiego 12, 
tel. 30-52. 


] II. Piaget. Sąd i rozumowanie u dzi. cka . 
11. - Jak sobie dziecko świat przedstawia.. 9.60 
12. Pfister. Psychanaliza na usługach wychowania. 6.90 
13. Me Dougall. Psychologja grupy . 9.80 
14. Almack. 'Vychowanie obywatelskie . . . . 
15. Bucltingham. Praca badaw('za na terenie 8zkoły. 8.40 
16. Clapar6de. Jak rozpoznawać uzdolnienia uczni6w. 
l l. Ferri6re. Samorzę.d uczniowski 5.60 
18. Gentile. Reforma wychowania . . 6.60 
19. Hall-Quest. Uczenie się pod kierunkiem 9.- 

O. Dewey. Jak myślimy. . . . . 
21. ClaparMe. Wychowanie funkcjonalne 4.90 
QQ Croner. Psychika młodzif'ży żeń "ki ej . . . . 2.80 
!3. Hessel1 S. i Hans M. Pedagogika i "zkolnictwo 
w Rosji Sowieckiej. . . . . 
21. Foerster. Wychowanie obywatelskie. . 

5. Piaget. Przyczynowość fizyczna u dziecka 
26. - Sąd moralny u dziecka. . . 

I. Dewey. Demokracja iwychowallle 

8. - )	
			

/img0249_0001.djvu

			KSI
\ŻNICA-ATLAS 


Warszawa, Nowy-świat 59, 
tel. 223-65. 


Lwów, Czarnieckiego 12. 
tel. 30-52. 


11. JllUrski J. Współdziałanie młodzieży w pracy wy- 
chowawezej szkoły . 2.2
 
12. BykoWBki L. Współdziałanie domu i szkoły w wy- 
kształceniu przyrodniczem młodzieży 0.8e) 


Prace Psychologiczne. 


przy nabywaniu każdoczp"nf'go kompletu dajemy 10% zniżki. 
Zł. 
J. Joteyko. Metoda testów umysłowych. 6.- 

. Dlłbrowski. Punktowanie jako metoda badania 
zmęczenia umysłowego . 2.40 
3. Dzierżbicka. Uzdoll1lf'nia zawodowe nauczyciela- 
wychowawcy 
4. Dybowski, ks. O typach woli . 3.40 


WYCHOWANIE I NAUCZANIE 
Przewodnik dla wydawnictw Pedagogicznych i Dydaktycz- 
nych S. A. KSlątnica-Atlas T. N. S. W. 
wopr. Dr. J. PIĄTKA i Dr. K. SOŚNICKIEGO 


Nmiejszy przewodnik ma na celu ułatwienie pracy studJu- 
jQ.cym zagadnienia pedagogiczne. Pozwoli on orjentować 
się w bogatym materjale wydawnictw pedagogicznych 
Książnicy-Atlas zarówno osobom, zajmującym się pedago- 
gikę. teoretycznie, jak i praktykującemu nauczycielowi, któ- 
ry dzięki niemu może znaleJić' rozwiązanie zagadnień, jakie 
codzienne życie szkolne mu nasuwa. Cena 5.40. 
Tom II-gi tego przewodnika, który obejmie uzupełnienie 
wydawnictw Książnicy-Atlas - w przygotowaniu. 


249
		

/img0250_0001.djvu

			NOWOŚCI DLA NAUCZYCIELA 


Ed. Chodak. Wskazówki metodyczne 
do Elementarza "Moja pierw- 
sza książeczka" . . . . . -.60 
Dydaktyka i metodyka języka 
polskiego. Cz. 1. Pierwszy rok 
nauczania, z dopełnieniem we- 
dług nowego programu. Cena 
zniżona . . . . . .. 3.- 
ćwiczenia polskie dla klasy 
drugiej szkoły powszechnej . -.80 
H. Pohoska. Historja w szkole po- 
wszechnej 3.- 


M. ARCTA 
SŁOWNIK SPRAWI RZECZY POLSKICH 
ułożyła Zofja de Bondy. 
Jest to podręczna encyklopedja staropol- 
ska, niezbędna przy czytaniu każdej powieści 
historycznej. Cena zł. ]4,- wopr. zł. 18.- 


WYDAWNICTWO M. ARCTA 
W WARSZAWIE 


250
		

/img0251_0001.djvu

			BIBLIOTEKA WYCHOWAWCZA 


pod redakcją 
PROF. DR. Z. MYSŁAKOWSKIEGO 
Dr. j. Kuchta. Dziecko włóczęga, z cy- 
klu "Dzieci trudne do wycho- 
wania'" . . . . . 6a- 


Dr. j. Bystroń. Uspołecznienie szkoły 
i inne szkice . . . . 4.- 
Dr. j. Kuchta. Książka zakazana . 
INNE KSI
żKI: 
Dr. T. Bornholtz. Organizacja i tech- 
nika pracy wychowawczej 
w szkole powszechnej.. 3.- 
Ed. CIaparede. Szkoła na miarę. 1.80 
G. H. Green. Psychanaliza w szkole. 7.-- 
- Marzenie na jawie . 6.50 
W. james. Pogadanki psychologiczne 1.80 
Z. Klemensiewicz. Bibljoteka pod- 
ręczna nat!czyciela polskiego. 1.50 


WYDAWNICTWO M. ARCTA 
W WARSZAWIE 


251
		

/img0252_0001.djvu

			I Tow. Akc. Fabryk Ołówków I 
Q JI. MAJfW
Kr 


Sp. Akc. 


w PruszMowie pod Warszawą 


POLECA: 
o ŁÓW K I - STALÓWKI 
KREDKI-K R E D Ę 
PASTELE-OBSADKI 
PLUSKIEWKI - S P I NAC Z E 


Wyrabiane. we wszelkich jako- 
ś c i a c b - w d u :l y m w y b o r z e. 


252
		

/img0253_0001.djvu

			KSIEGARNIA NAKŁADOWA 
K. S. JAKUBOWSKIEGO 
we Lwowie. ul. Piekarska 11 


Ważniejsze podręczniki metodyczne dla użyt- 
ku P. T. Nauczycielstwa: 
Klemensiewicz, Majewiczówna, Lehr- 
Spławiński. Gramatyka polska 
w szkole powszechnej, wyd. 3 8.- 
M. Germanówna. Gimnastyka w szkole 
powszechnej, wyd. 4.. 2.80 
- Gry i zabawy w szkole po- 
wszechnej, wyd. 3 . . . . . 2.- 
M. German6wna i J. Fritz. Rozwój 
fizyczny dziecka, gry, zabawy 
i ćwiczenia w przedszkolu. . 4.- 
M. Rudzińska. Roboty kobiece w szkole 
powszechnej 4.- 
T. Czapczyński. Metodyka ćwiczeń 
stylistycznych w szkole po- 
wSizechnej 3.- 


253
		

/img0254_0001.djvu

			KSIEGARNIA ROLNICZA 


T.WA OŚWIATV ROLNICZE'" 
Warszawa-ul. Mazowiecka 10 
TO 
CENTRALA I GLÓWNE ŹRÓDLO ZAKUPU 
KSIĄŹEK ROLNICZYCH ZE WSZYSTKICH 
DZIEDZIN GOSPODARSTWA WIi!::....SKIEGO 
i DOMOWEGO 


Zakładanie i kompletowanie biblJo- 
tek rolniczych dla szkoł, organizacyj i osób pry- 
watnych, na dogodnych warunkach. 
Wysyłka nowych książek szkołom do 
przejrzenia z prawem zwrotu na podstawie formal- 
nego tądania kierownictwa szkoły, na warunkach 
pisemnej obustronnej umowy. 
Stałe informacje o nowych ksiątkach rolni- 
czych i pokrewnych za pośrednictwem bezpłatnie 
rozsyłanego pisma p. 1.: 
..MIESIECZNIK KSIAŻKI ROLNICZEJ" 
Pismo to (jak równiet nowe katalogi) otrzymuje 
bezpłatnie ka2dy, kto nadeśle Księgarni Rolniczej 
w Warszawie (Mazowiecka 10), dokładny swój adres. 
Jedyne pismo powięcone bibljografji rolniczej, to 
K.WA
TALNIK. 
..PI$MIENNICTWO ROLNICZE" 
Prenumerata roczna tylko 2 zł. Ka2dy numer zawiera 
kilkadziesiąt recenzyj o nowych ksiątkach, oraz pełną 
bibljografję wydawnictw rolniczych. 


254
		

/img0255_0001.djvu

			Tow. Wydawnicze R U B I K O N Sp. z ogr. odp. 
WABSZA w A, VLICA CHJ!I[[ELNA NB. 110. 
1) BtJBIKON - dwutygodnik literacko-naukowy, pprjod}k 
nOw('g'o nicznan.'go typu, j(>d
'ny w Polsce. przf'kształca- 
Jący "ię \V ciągu roku w 18 tomów zbioru bibljotecznego. 
prenumerata miesięczna zł. 3.-. \Vyczerpujące prospekty 
na żądanie. Pi8mo "tanowi niezrównane Jiródlo wszel- 
kiego matf'rjnlu odczytowego ze wszystkich dziedzin 
WiN]ZY. 
2) ALBtJM ZJEDNOCZENIA, pamiątka 15-1ecia Niepod- 
kgłośei. 201) str. 20U fotografij. Piękna ozdobna opra- 
wa. .Je"t to historja W}Z" olerua Polski w obrazacb 
autentycznych, t. j. fotografij. Cena zł. 10. 
3) POLSKA W LATACH WOJNY ŚWXATOWEJ, pamiąt- 
kowy film-druk. obrazujący drogą fotografji W} darzenia 
od ]914 do 1918 roku. Cena na zwykłym papierze- 
zł. 40.-, na krf'dzie zł. 65.-. 250 str. dużego formatu. 
4) POLSKA W PIEBśCIENIV PB6B X OGNIA, pamiąt- 
kowy film-druk, obrazuJący dn'gą fotografji wydarzf'nia 
od 1918 roku do 1926 roku. Cena na papierze zwykłym 
zl. 40.-, na kredzie 66.-. 320 stron dużego formatu. 
Wysyłamy za pobraniem z cloUczeniom normalnego porta. 


1 .000.000 a w;:::v'" 
2.000 .000 Z
g
iT!i
aH 
Kupu jąc losy Loterji Państwowej 
w kolekturze 
Sekcji Wdów i Sierot Z. N. P. 
Warszawa, ul. Wybrze2e Kościuszkowskie 35. 
Konto P. K. O. 435. 
I - 1 O I'ot,th. Z przes,.kł 
Cena /ł biletu pOlltowł 10 l.. 50 gr. 


255
		

/img0256_0001.djvu

			RoczniMi czaSOPism ZWiąZMOWUCh 
Wydział wydawniczy Związku N. P. posiada 
na składzie roczniki następujących czasopism: 
"Rucb Pedagogiczny" - z lat 1923, 
IY2f1, 1930, 1931, IY32, 1933. 
"Polskie Arcbiwum Psycbologji"- 
1927/28, I 
30, 1931, Y32. 
"Polska Oświata Pozaszkolna"- 
1925, 19i6, 1927, 1925, 1929, 1930, 
1931, lY32, 19:-m. 
"Roboty Ręczne i Rysunki" - 1927, 
1928, 19:ł9, 1930, ]\:132, 1933. 
"Praca Szkolna" - 19n, ]928, ]929, 
1930, ]93], ]9
2, 1933. 
"Muzyka w Szkole" - 1930, 1932/33. 
"Teatr ludowy" - 1926, 1928, 1931, 
1932, ] 933. 
Cena każdego rocznika - zł 8.- 
KAlDY CZŁONEK ZWIĄZKU MolE NABYĆ 
ROCZNIKI WYMIENIONYCH CZASOPISM 
PO CENIE 4 ZŁ. ZA ROCZNIK BEZ OPŁA- 
CAN-A KOSZTÓW PRZESYŁKI 
Zamówień można dokonywać blankietem 
nadawczym P K. O. 435 - Związek Nau- 
czycielstwa Polskiego.